Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1987, Մարտ, թիվ 11)

    Հրատարակությունը հանդիսանում է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակությունների մատենագիտական ընթացիկ տեղեկատու, որի հիմնական նպատակն է համակարգված կերպով ներկայացնել տվյալ ոլորտներին առնչվող նոր գրականությունն ու տեղեկատվական նյութերը։ Այն կարող է ընդգրկել մշակույթի պատմությանը, արվեստի տարբեր ճյուղերին, գրականությանը, թատրոնին, երաժշտությանը, կերպարվեստին, ճարտարապետությանը, կինոյին, ժողովրդական ստեղծագործությանը և մշակութային կյանքի այլ ուղղություններին վերաբերող գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ, կատալոգներ ու այլ հրատարակություններ։ Նյութերի մատենագիտական դասակարգումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին արագ կողմնորոշվել առկա գրականության մեջ, գտնել անհրաժեշտ աղբյուրները և հետևել տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի ու արվեստի ուսումնասիրության զարգացմանը։ Հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև որպես ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի փաստագրական աղբյուր, քանի որ մատենագիտական գրառումների միջոցով արտացոլվում է այն գիտական, քննադատական և տեղեկատվական գրականությունը, որը շրջանառվել է ՀՍՍՀ-ում։ Այն կարող է օգտակար լինել մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառների ուսումնասիրությունների համար՝ հնարավորություն տալով հետազոտողներին համակարգված կերպով բացահայտել անհրաժեշտ գրականությունը և կազմել թեմատիկ մատենագիտական շտեմարաններ։ Նման ընթացիկ տեղեկատուները հատկապես արժեքավոր են գրադարանային և տեղեկատվական աշխատանքում, գիտական հետազոտությունների նախապատրաստման, գրականության որոնման և մատենագիտական ուսումնասիրությունների իրականացման ժամանակ։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, մատենագետներին, գրադարանավարներին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին և հայկական մշակույթի ու արվեստի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1987, Մարտ, թիվ 11)
    Online

    Other Subjects

    Краткий очерк армянской литературы V века

    Աշխատությունը նվիրված է V դարի հայ գրականության ձևավորման և զարգացման հիմնական ուղղությունների համառոտ, բայց համակարգված ներկայացմանը՝ այն դիտարկելով հայ գրավոր մշակույթի սկզբնավորման, քրիստոնեական կրթության տարածման և ազգային պատմամշակութային ինքնագիտակցության ամրապնդման համատեքստում։ Դարաշրջանի գրական կյանքը սերտորեն կապված էր հայոց գրերի ստեղծման, թարգմանական գործունեության ծավալման և ինքնուրույն մատենագրության զարգացման հետ, որոնք հիմք ստեղծեցին հայերենով աստվածաբանական, պատմագրական, վարքագրական և մեկնողական երկերի ստեղծման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Մեսրոպ Մաշտոցի և Սահակ Պարթևի գործունեությանը, նրանց շուրջ ձևավորված թարգմանական ու կրթական շարժմանը և այն մշակութային միջավայրին, որտեղ հայերենը հաստատվեց որպես գրականության, կրթության և եկեղեցական կյանքի կարևոր լեզու։ Քննվում է թարգմանական գրականության նշանակությունը՝ հատկապես աստվածաշնչյան և քրիստոնեական բնագրերի հայերեն փոխանցման տեսանկյունից, ինչը նպաստեց գրական լեզվի զարգացմանը, բառապաշարի հարստացմանը և տարբեր գրական ժանրերի ձևավորմանը։ Միաժամանակ կարևոր տեղ է հատկացվում ինքնուրույն պատմագրության սկզբնավորմանն ու զարգացմանը՝ Եղիշեի, Ղազար Փարպեցու և դարաշրջանի այլ մատենագիրների ստեղծագործությունների միջոցով։ Նրանց երկերում պատմական իրադարձությունների նկարագրությունը հաճախ միահյուսվում է բարոյական, կրոնական և հասարակական գաղափարների հետ՝ արտահայտելով ժամանակաշրջանի աշխարհընկալումն ու արժեքային համակարգը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են նաև Կորյունի «Վարք Մաշտոցի» երկի պատմամշակութային նշանակությունը, վաղ հայկական վարքագրության առանձնահատկությունները և գրական ստեղծագործության կապը կրթական ու եկեղեցական գործունեության հետ։ Առանձին ուշադրության են արժանանում V դարի հետ ավանդաբար կապվող պատմագրական երկերի թվագրման և հեղինակության շուրջ գիտական քննարկումները, քանի որ դրանց վերաբերյալ հայագիտության մեջ գոյություն ունեն տարբեր մոտեցումներ։ Գրական նյութը ներկայացվում է ոչ միայն որպես գեղարվեստական կամ պատմական ժառանգություն, այլև որպես հայ միջնադարյան մտավոր մշակույթի հետագա զարգացման հիմք։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է գրականագիտության, հայագիտության, պատմագրության և մշակույթի պատմության մոտեցումները՝ ներկայացնելով V դարը որպես հայ գրավոր մշակույթի հիմնարար ձևավորման ժամանակաշրջան։

    Updated: 2026-09-27
    Краткий очерк армянской литературы V века
    Online

    Economics

    Անցումային տնտեսությունում զբաղվածության հիմնախնդրի տեսամեթոդաբանական ասպեկտները (Հայաստանի Հանրապետության նյութերով)

    Աշխատությունը նվիրված է շուկայական հարաբերությունների ձևավորման և տնտեսական համակարգի կառուցվածքային վերափոխումների պայմաններում զբաղվածության հիմնախնդիրների տեսական ու մեթոդաբանական ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության սոցիալ-տնտեսական գործընթացների հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում զբաղվածության՝ որպես տնտեսական և սոցիալական կատեգորիայի բովանդակությունն է, աշխատաշուկայի ձևավորման օրինաչափությունները, աշխատուժի պահանջարկի ու առաջարկի փոխհարաբերությունը և տնտեսական վերափոխումների ազդեցությունը բնակչության աշխատանքային վարքագծի վրա։ Անցումային տնտեսությունը դիտարկվում է որպես առանձնահատուկ միջավայր, որտեղ նախկին տնտեսական համակարգին բնորոշ զբաղվածության կառուցվածքները աստիճանաբար փոխարինվում են շուկայական մեխանիզմներով՝ առաջացնելով աշխատուժի վերաբաշխման, գործազրկության, մասնագիտական անհամապատասխանության և սոցիալական պաշտպանության նոր խնդիրներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում զբաղվածության մակարդակի և կառուցվածքի վրա ազդող մակրոտնտեսական գործոններին՝ տնտեսական ակտիվության, արտադրության կառուցվածքային փոփոխությունների, ներդրումային գործընթացների, աշխատավարձերի և ձեռնարկատիրական գործունեության զարգացման համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են քննարկվել զբաղվածության և գործազրկության գնահատման մեթոդաբանական մոտեցումները, աշխատաշուկայի հիմնական ցուցանիշների համակարգը և դրանց կիրառման առանձնահատկությունները վերափոխվող տնտեսության պայմաններում։ Կարևորվում է պաշտոնական և ոչ պաշտոնական զբաղվածության, ինքնազբաղվածության, թերզբաղվածության և աշխատանքային միգրացիայի փոխկապակցված ուսումնասիրությունը, քանի որ միայն գործազրկության մակարդակը միշտ չէ, որ ամբողջությամբ արտահայտում է աշխատաշուկայի իրական վիճակը։ Հայաստանի նյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տնտեսական վերափոխումների ընթացքում աշխատուժի ճյուղային և մասնագիտական կառուցվածքի փոփոխությունները, աշխատատեղերի ստեղծման սահմանափակումները և մարդկային կապիտալի օգտագործման արդյունավետության հետ կապված խնդիրները։ Առանձին ուղղություն է զբաղվածության պետական կարգավորման մեխանիզմների վերլուծությունը՝ գնահատելով ակտիվ և պասիվ աշխատաշուկայական քաղաքականության, մասնագիտական կրթության, վերապատրաստման և աշխատանքի տեղավորման համակարգերի նշանակությունը։ Կարող են դիտարկվել նաև տնտեսական աճի և զբաղվածության փոխկապակցվածությունը, աշխատուժի մրցունակության բարձրացման պայմանները և աշխատաշուկայի ինստիտուցիոնալ զարգացման խնդիրները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է աշխատանքի տնտեսագիտության, մակրոտնտեսագիտության, սոցիալական քաղաքականության և տնտեսական վերափոխումների տեսության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել անցումային տնտեսությունում զբաղվածության գործընթացների վերլուծության ամբողջական տեսամեթոդաբանական հիմք և բացահայտել Հայաստանի աշխատաշուկայի զարգացման հիմնական օրինաչափությունները։

    Updated: 2026-09-27
    Անցումային տնտեսությունում զբաղվածության հիմնախնդրի տեսամեթոդաբանական ասպեկտները (Հայաստանի Հանրապետության նյութերով)
    Online

    Informatics

    Մատնահետքային տվյալների մշակման անվտանգության որոշ դրույթներ

    Տեղեկատվական անվտանգության և կենսաչափական տեխնոլոգիաների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է մատնահետքային տվյալների հավաքագրման, պահպանման, փոխանցման և մշակման ընթացքում անվտանգության ապահովման հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կենսաչափական տեղեկատվության առանձնահատկությունները, դրա գաղտնիության և ամբողջականության պահպանման պահանջները, ինչպես նաև չարտոնված հասանելիությունից պաշտպանության մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մատնահետքերի թվային պատկերների և դրանցից ստացված նույնականացման հատկանիշների անվտանգ մշակմանը, տվյալների բազաների պաշտպանությանն ու տեղեկատվության փոխանցման հուսալի կազմակերպմանը։ Վերլուծվում են հնարավոր սպառնալիքները, նույնականացման համակարգերի խոցելիությունները և դրանց նվազեցման տեխնիկական ու ծրագրային մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև գաղտնագրման, հասանելիության վերահսկման, տվյալների անվտանգ պահպանման և անձի նույնականացման գործընթացում տեղեկատվության պաշտպանության սկզբունքները։ Կարևորվում է կենսաչափական տվյալների մշակման ամբողջական շղթայի անվտանգությունը՝ տվյալների ստացման պահից մինչև դրանց օգտագործումն ու պահպանումը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տեղեկատվական անվտանգության, կենսաչափական նույնականացման, համակարգչային տեխնոլոգիաների և տվյալների պաշտպանության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-03
    Մատնահետքային տվյալների մշակման անվտանգության որոշ դրույթներ
    Online

    Informatics

    Лекции по теории алгоритмов

    Лекции по теории алгоритмов աշխատությունը տեսական ինֆորմատիկայի և համակարգչային գիտության ուսումնական դասախոսությունների հավաքածու է, որը ներկայացնում է ալգորիթմների տեսության հիմնարար գաղափարներն ու վերլուծական մոտեցումները, այն բացատրում է ալգորիթմի հասկացությունը, բարդության գնահատման հիմնական չափանիշները՝ ժամանակային և տարածական բարդություն, ինչպես նաև P, NP և NP-լրիվության խնդիրների հիմունքները, գիրքը անդրադառնում է տվյալների կառուցվածքներին, որոնման և դասակարգման ալգորիթմներին, գրաֆերի տեսության կիրառություններին և օպտիմալացման խնդիրներին, միաժամանակ ընդգրկելով ալգորիթմների ճիշտության ապացուցման և արդյունավետության գնահատման մեթոդաբանությունը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր համակարգչային գիտության, ծրագրավորման և տեսական ինֆորմատիկայի ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-17
    Лекции по теории алгоритмов
    Online

    Other Subjects

    ԳԿՀ միասնական ֆոնդի կազմակերպման, օգտագործման և ՄԳԱ բաժնի աշխատանքների մասին:(Մեթոդական հանձնարարականներ)

    Հրատարակությունը մեթոդական հանձնարարականների բնույթի աշխատանք է, որը նվիրված է ԳԿՀ միասնական ֆոնդի կազմակերպման, օգտագործման և ՄԳԱ բաժնի գործունեության արդյունավետ իրականացման հարցերին։ Այն նախատեսված է գրադարանային և տեղեկատվական կառույցների աշխատանքը համակարգելու, ֆոնդերի համալրման, դասակարգման, պահպանման և օգտագործման գործընթացները կանոնակարգելու, ինչպես նաև համապատասխան բաժնի առջև դրված խնդիրների առավել արդյունավետ լուծման համար։ Նյութում ուշադրություն է դարձվում միասնական ֆոնդի ձևավորման սկզբունքներին, գրականության և տեղեկատվական ռեսուրսների կազմակերպմանը, դրանց հաշվառմանն ու պահպանմանը, ինչպես նաև տարբեր ստորաբաժանումների միջև ֆոնդի օգտագործման և սպասարկման աշխատանքների համաձայնեցմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների բավարարմանը, անհրաժեշտ նյութերի որոնման և տրամադրման կազմակերպմանը և ֆոնդի ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործմանը։ ՄԳԱ բաժնի աշխատանքների վերաբերյալ մեթոդական ցուցումները կարող են ներառել մատենագիտական և տեղեկատվական սպասարկման, գրականության հաշվառման, մատենագիտական նկարագրության, տեղեկատու-որոնողական աշխատանքների և համապատասխան փաստաթղթերի կազմավորման ու պահպանման հետ կապված գործընթացներ։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև աշխատակիցների գործառույթների հստակեցման, աշխատանքային գործընթացների միասնականացման և գրադարանային ծառայությունների որակի բարձրացման տեսանկյունից։ Մեթոդական հանձնարարականների գործնական բնույթը հնարավորություն է տալիս դրանք օգտագործել որպես աշխատանքային ուղեցույց՝ ֆոնդերի կազմակերպման և տեղեկատվական սպասարկման առօրյա խնդիրների լուծման ժամանակ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանների, տեղեկատվական կենտրոնների և այլ փաստաթղթային ֆոնդեր կառավարող հաստատությունների աշխատակիցներին, հատկապես այն մասնագետներին, որոնք զբաղվում են ֆոնդերի համալրմամբ, հաշվառմամբ, պահպանմամբ, մատենագիտական սպասարկմամբ և տեղեկատվության կազմակերպմամբ։ Այն նաև կարող է ծառայել որպես մասնագիտական ուսուցման և աշխատակիցների մեթոդական պատրաստվածության բարձրացման օժանդակ նյութ՝ նպաստելով գրադարանային գործընթացների միասնական և համակարգված կազմակերպմանը։

    Updated: 2026-09-23
    ԳԿՀ միասնական ֆոնդի կազմակերպման, օգտագործման և ՄԳԱ բաժնի աշխատանքների մասին:(Մեթոդական հանձնարարականներ)