Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionTechnology
Обобщенная теория расчета полей в дисперсных системах и определение интегральных параметров
Աշխատությունը նվիրված է դիսպերս համակարգերում տարբեր ֆիզիկական դաշտերի հաշվարկման միասնական տեսական մոտեցումների մշակմանը և այդ համակարգերը բնութագրող ինտեգրալ պարամետրերի որոշման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Դիսպերս համակարգերը կազմված են շարունակական միջավայրից և դրա մեջ բաշխված մասնիկներից, կաթիլներից, պղպջակներից կամ այլ կառուցվածքային տարրերից, որոնց չափերը, ձևը, տարածական բաշխվածությունը և ֆիզիկական հատկությունները կարող են էական ազդեցություն ունենալ ամբողջ համակարգի վարքի վրա։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են դիսպերս միջավայրերում առաջացող և տարածվող տարբեր բնույթի դաշտերի ձևավորման օրինաչափությունները, ինչպես նաև առանձին մասնիկների ու շրջակա միջավայրի փոխազդեցության ազդեցությունը համակարգի ընդհանուր հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մաթեմատիկական մոդելների կառուցմանը, որոնց միջոցով հնարավոր է նկարագրել դաշտերի տարածական բաշխումը, հաշվի առնել համակարգի անհամասեռությունը և գնահատել բազմաթիվ դիսպերս տարրերի համատեղ ազդեցությունը։ Քննության են առնվում տեղային բնութագրերից ամբողջ համակարգին վերաբերող ընդհանրացված մեծությունների անցման մեթոդները և միջինացված ցուցանիշների հաշվարկման սկզբունքները։ Ինտեգրալ պարամետրերի որոշումը հնարավորություն է տալիս բարդ տարածական բաշխումները ներկայացնել սահմանափակ թվով քանակական ցուցանիշներով և դրանց միջոցով գնահատել համակարգի ընդհանուր ֆիզիկական վիճակը, փոխազդեցությունների ինտենսիվությունը և արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ արձագանքը։ Վերլուծվում են տեսական հաշվարկների ճշգրտության վրա ազդող գործոնները, մասնիկների կոնցենտրացիայի, չափերի բաշխման, երկրաչափական կառուցվածքի և նյութական հատկությունների նշանակությունը։ Կարևորվում է նաև մշակված մոտեցումների կիրառելիությունը տարբեր կառուցվածք և ֆիզիկական բնույթ ունեցող բազմաբաղադրիչ միջավայրերի նկատմամբ։ Ընդհանրացված հաշվարկային մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս միավորել առանձին խնդիրների լուծման սկզբունքները, պարզեցնել բարդ համակարգերի մոդելավորումը և բարձրացնել դրանց մակրոսկոպիկ հատկությունների գնահատման արդյունավետությունը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ նյութագիտության, ֆիզիկայի, քիմիական տեխնոլոգիաների և բազմաբաղադրիչ միջավայրերի մոդելավորման ոլորտներում, որտեղ անհրաժեշտ է կանխատեսել դիսպերս համակարգերի վարքը և որոշել դրանց հիմնական ընդհանրացված ֆիզիկական պարամետրերը։
Updated: 2026-09-29
Other Subjects
Կենտրոնական գրավաճառատան հայերեն գրքերի ամբողջական ցանկ
Հրատարակությունը ներկայացնում է կենտրոնական գրավաճառատան հայերեն գրքերի համակարգված և ամբողջական ցանկը՝ ծառայելով որպես գրքային արտադրանքի որոնման, ընտրության և ձեռքբերման տեղեկատու միջոց։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու XIX դարի վերջի հայերեն հրատարակությունների բազմազանության, գրականության շրջանառության և գրավաճառական գործունեության կազմակերպման մասին։ Նման գրացուցակներում սովորաբար գրքերը ներկայացվում են մատենագիտական տվյալներով՝ վերնագրերով, հեղինակների անուններով և հրատարակությունների վերաբերյալ տեղեկություններով, ինչը հեշտացնում է անհրաժեշտ գրքի նույնականացումն ու որոնումը։ Ցանկը կարող է ընդգրկել տարբեր բնագավառների գրականություն՝ գեղարվեստական և կրոնական երկերից մինչև ուսումնական, գիտական, պատմական և տեղեկատու հրատարակություններ՝ արտացոլելով հայ ընթերցողական պահանջների ու գրքային շուկայի թեմատիկ լայն շրջանակը։ Այն կարևոր աղբյուր է հայ գրքի պատմության, մատենագիտության, հրատարակչական և գրավաճառական գործունեության ուսումնասիրության համար։ Հատկապես արժեքավոր է Թիֆլիսի՝ որպես հայ տպագրության և գրական շրջանառության կարևոր կենտրոնի պատմական միջավայրի բացահայտման տեսանկյունից։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել մատենագետներին, գրադարանագետներին և հայ տպագիր ժառանգությամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին։
Updated: 2026-10-30
Mathematics
Nonlinear two-state landau-zener and demkov-kunike models on materials of commercial banks of RA)
Աշխատությունը նվիրված է ոչ գծային երկվիճակ քվանտային համակարգերի դինամիկայի ուսումնասիրությանը՝ Լանդաու–Զեների և Դեմկով–Կունիկեի մոդելների շրջանակում։ Հետազոտության առանցքում ժամանակից կախված փոխազդեցության պայմաններում երկու քվանտային վիճակների միջև անցումների օրինաչափություններն են, դրանց հավանականությունների փոփոխությունը և ոչ գծայնության ազդեցությունը համակարգի ժամանակային էվոլյուցիայի վրա։ Դասական երկվիճակ մոտեցումները կարևոր դեր ունեն քվանտային մեխանիկայում՝ էներգետիկ մակարդակների փոխազդեցությունը և դրանց միջև անցումները նկարագրելու համար, մինչդեռ ոչ գծային ընդհանրացումները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու ավելի բարդ համակարգեր, որոնցում վիճակների փոխազդեցությունը կարող է կախված լինել հենց համակարգի դինամիկական փոփոխականներից։ Լանդաու–Զեների տիպի խնդիրների շրջանակում առանձնահատուկ նշանակություն ունի մակարդակների մոտեցման կամ հատման շրջակայքում համակարգի վարքի ուսումնասիրությունը, իսկ Դեմկով–Կունիկեի մոդելը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու ժամանակից կախված պարամետրերով անցումային գործընթացների այլ դաս։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել համապատասխան ոչ գծային դիֆերենցիալ հավասարումների լուծումների կառուցվածքը, տարբեր մոտավորությունների կիրառելիության սահմանները և անցումային հավանականությունների վարքը տարբեր ռեժիմներում։ Կարևոր ուղղություն է ասիմպտոտիկ և վերլուծական մոտեցումների մշակումը, որոնց օգնությամբ հնարավոր է բնութագրել համակարգի վարքը ինչպես թույլ, այնպես էլ ուժեղ փոխազդեցությունների պայմաններում։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել ոչ գծայնության հետևանքով առաջացող այնպիսի երևույթներին, որոնք բացակայում կամ այլ կերպ են դրսևորվում համապատասխան գծային մոդելներում։ Երկու մոդելների համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դրանց ընդհանուր մաթեմատիկական կառուցվածքը, լուծումների առանձնահատկությունները և տարբեր ֆիզիկական համակարգերի նկարագրության համար կիրառելիության շրջանակները։ Նման տեսական ուսումնասիրությունները նշանակություն ունեն քվանտային օպտիկայի, ատոմային և մոլեկուլային ֆիզիկայի, խտացված միջավայրերի ֆիզիկայի և ոչ գծային դինամիկայի մի շարք խնդիրների համար։ Վերնագրի վերջում առկա Հայաստանի Հանրապետության առևտրային բանկերին վերաբերող ձևակերպումը բովանդակային առումով չի համապատասխանում նշված ֆիզիկական մոդելներին և հավանաբար առաջացել է մատենագիտական տվյալների կամ տարբեր վերնագրերի հատվածների տեխնիկական միաձուլման հետևանքով։ Հետևաբար նկարագրությունը հիմնված է աշխատանքի հստակ ճանաչելի գիտական թեմայի՝ ոչ գծային երկվիճակ Լանդաու–Զեների և Դեմկով–Կունիկեի մոդելների վրա։
Updated: 2026-09-27
History
ԱՌԱՔԵԼՈՑ ՎԱՆՔԻՆ ԿՌԻՒԸ-Զորավար Անդրանիկ
«Առաքելոց վանքին կռվի» հեղինակ Զորավար Անդրանիկը ներկայացնում է հայ ազգային ազատագրական պայքարի պատմական դրվագները, կենտրոնանալով Առաքելոց վանքի պաշտպանական մարտերի և նրանց ռազմավարական նշանակության վրա։ Գրքում նկարագրվում է Անդրանիկի առաջնորդությամբ կազմակերպված մարտավարությունը, հայ զինվորականների նվիրվածությունը և կազմակերպված պայքարը Օսմանյան զորքերի դեմ, ինչպես նաև հասարակության դերակատարությունը՝ զինված դիմադրության և պաշտպանական գործողությունների ընթացքում։ Անդրանիկը անդրադառնում է ոչ միայն մարտական գործողությունների տեխնիկային և ռազմավարությանը, այլև դրա սոցիալ-քաղաքական և մշակութային ազդեցությանը՝ ընդգծելով ազգային ինքնության պահպանման և ազատագրական պայքարի կարևորությունը։ Հեղինակի վերլուծությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես ազգային հերոսները և զինված ստորաբաժանումները կարողացել են պաշտպանել կարևոր հոգևոր ու մշակութային կենտրոններ, ինչպես Առաքելոց վանքը, և պահպանել հայ ժողովրդի ինքնությունը դժվարին ժամանակաշրջաններում։ Այս աշխատությունը համարվում է արժեքավոր աղբյուր հայ զինվորականության, ազգային ինքնապաշտպանության և պատմական մարտերի ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-10-23
Literature
Կրոնառասսայական և բարոյաքաղաքական պրոբլեմները Բեռնարդ Մալամուդի ստեղծագործություններում
Աշխատությունը նվիրված է Բեռնարդ Մալամուդի գրական ժառանգության մեջ կրոնական, ռասայական, բարոյական և հասարակական-քաղաքական խնդիրների գեղարվեստական արտահայտման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գրողի արձակում անհատի ինքնության, բարոյական ընտրության, օտարման, խտրականության, պատասխանատվության և մարդկային արժանապատվության թեմաների փոխկապակցվածությունն է։ Քննվում է հրեական մշակութային ու կրոնական ավանդույթի ազդեցությունը կերպարների աշխարհընկալման, արժեքային համակարգի և ներքին հակասությունների ձևավորման վրա՝ միաժամանակ դիտարկելով նրանց գոյությունը ամերիկյան բազմամշակութային հասարակության պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ազգային և կրոնական ինքնության պահպանման, մշակութային միջավայրին հարմարվելու, տարբեր համայնքների միջև հարաբերությունների և սոցիալական պատկանելության խնդիրներին։ Վերլուծվում է, թե ինչպես են նախապաշարմունքները, անհավասարությունը և հասարակական սահմանափակումները ներգործում հերոսների ճակատագրերի ու բարոյական որոշումների վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տառապանքի, մեղքի, կարեկցանքի, անձնական պատասխանատվության և բարոյական վերափոխման թեմաների քննությունը, որոնք գրողի ստեղծագործական աշխարհում հաճախ կապվում են մարդու՝ ուրիշի հանդեպ ունեցած պարտավորության գաղափարի հետ։ Դիտարկվում են նաև անհատի և հասարակության փոխհարաբերությունները, սոցիալական մեկուսացումը, նյութական դժվարությունները, հաջողության ձգտումը և դրանց հետևանքով առաջացող արժեքային հակասությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել կերպարների համակարգը, սյուժետային կառուցվածքը, խորհրդանիշները, հեգնանքը, փոխաբերական պատկերները և այլ գեղարվեստական միջոցներ, որոնց միջոցով արտահայտվում են ստեղծագործությունների բարոյափիլիսոփայական և հասարակական շերտերը։ Մալամուդի արձակը կարող է դիտարկվել նաև ամերիկյան հրեական գրականության ավելի լայն համատեքստում՝ համադրելով ազգային մշակութային փորձը համամարդկային բարոյական հարցադրումների հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գրականագիտական, մշակութաբանական, բարոյափիլիսոփայական և համեմատական մոտեցումները՝ բացահայտելով, թե ինչպես են գրողի ստեղծագործություններում կրոնական ու էթնոմշակութային ինքնության խնդիրները միահյուսվում սոցիալական արդարության, բարոյական պատասխանատվության և անհատի հասարակական գոյության հարցերին։
Updated: 2026-09-22
History
Նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1969: Հոկտեմբեր, նոյեմբեր, դեկտեմբեր
Հրատարակությունը 1969 թվականի հոկտեմբեր, նոյեմբեր և դեկտեմբեր ամիսների համար կազմված նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույց է, որը մեկտեղում է տվյալ ժամանակահատվածին վերաբերող պատմական, մշակութային, գիտական, հասարակական և այլ նշանակալի ամսաթվեր։ Նյութը դասավորված է ժամանակագրական սկզբունքով՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հեշտությամբ գտնել տարբեր իրադարձությունների, տարելիցների և նշանավոր անհատների կյանքի կարևոր ամսաթվերը։ Օրացույցը կարող է ներառել պատմական իրադարձությունների տարեդարձեր, մշակույթի, գրականության, արվեստի և գիտության ներկայացուցիչների ծննդյան կամ մահվան տարելիցներ, ինչպես նաև հասարակական և մշակութային նշանակություն ունեցող այլ օրեր։ Հրատարակությունը կարող է դիտարկվել ոչ միայն որպես տեղեկատու, այլև որպես իր ժամանակաշրջանի պատմական և մշակութային հիշողությունն արտացոլող աղբյուր, քանի որ ներկայացված ամսաթվերը ցույց են տալիս, թե տվյալ ժամանակաշրջանում որ իրադարձություններն ու անհատներն էին առանձնացվում որպես հանրային հիշողության համար կարևոր։ Նյութը կարող էր կիրառվել գրադարաններում, կրթական և մշակութային հաստատություններում՝ թեմատիկ ցուցահանդեսների, գրական-մշակութային միջոցառումների, դասախոսությունների, զրույցների և ընթերցանության կազմակերպման նպատակով։ Ամիսների առանձին ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս գործնականորեն օգտագործել տեղեկատուն՝ անհրաժեշտ ամսաթվերը արագ գտնելու և դրանց հիման վրա համապատասխան միջոցառումներ պլանավորելու համար։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, մատենագետների, գրադարանավարների, մշակութաբանների, ուսուցիչների, ուսանողների և խորհրդային շրջանի Հայաստանի մշակութային ու տեղեկատվական ժառանգությունն ուսումնասիրող հետազոտողների համար։
Updated: 2026-09-16