Նորամուծությունների կառավարչական հաշվառման հիմնախնդիրները ՀՀ արտադրական կազմակերպություններում

History

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի վերջին տասնամյակում Ադրբեջանում տեղի ունեցած ներքաղաքական գործընթացների պատմաքաղաքական ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով խորհրդային համակարգի ճգնաժամից դեպի անկախ պետականության ձևավորում անցման բարդ և հակասական փուլը։ Հետազոտության կենտրոնում քաղաքական ինստիտուտների, իշխանության կառուցվածքի, հասարակական շարժումների և քաղաքական ուժերի հարաբերությունների փոփոխություններն են։ Ուսումնասիրվում են Խորհրդային Միության վերակառուցման քաղաքականության պայմաններում հասարակական և ազգային շարժումների ակտիվացումը, կենտրոնական իշխանության ազդեցության աստիճանական թուլացումը և հանրապետության քաղաքական դաշտում նոր կազմակերպությունների ու առաջնորդների ի հայտ գալը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անկախության հռչակմանը հաջորդած պետականաշինության գործընթացներին, նոր քաղաքական և իրավական ինստիտուտների ձևավորմանը, իշխանության համար մրցակցությանը և ղեկավարության փոփոխություններին։ Քննվում է նաև Ղարաբաղյան հակամարտության ազդեցությունը երկրի ներքաղաքական կյանքի վրա՝ այն դիտարկելով իշխանության լեգիտիմության, հասարակական մոբիլիզացիայի, քաղաքական օրակարգի և պետական կառավարման փոփոխությունների համատեքստում։ Հետազոտության մեջ կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատի և այլ քաղաքական ուժերի գործունեությունը, ինչպես նաև խորհրդային կուսակցական համակարգից բազմակենտրոն քաղաքական միջավայրի անցման առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում են 1990-ականների սկզբի քաղաքական անկայունությունը, իշխանափոխությունները, պետական կառույցների վերակազմավորումը և հետագա տարիներին իշխանական համակարգի կենտրոնացման միտումները։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել սահմանադրական ու ինստիտուցիոնալ փոփոխություններին, կուսակցական համակարգի զարգացմանը, ընտրական գործընթացներին և գործադիր ու օրենսդիր իշխանությունների հարաբերություններին։ Ներքաղաքական զարգացումները դիտարկվում են նաև տնտեսական վերափոխումների, սոցիալական դժվարությունների, պատերազմի հետևանքների և հետխորհրդային տարածաշրջանում ձևավորվող նոր աշխարհաքաղաքական միջավայրի հետ փոխկապակցված։ Ժամանակագրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել քաղաքական զարգացման տարբեր փուլերը և հետևել դրանց միջև շարունակականությանն ու փոփոխություններին։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է քաղաքական պատմության, հետխորհրդային փոխակերպումների և պետականաշինության վերլուծության մոտեցումները՝ ներկայացնելով այն գործընթացները, որոնց պայմաններում ձևավորվում և վերափոխվում էր Ադրբեջանի քաղաքական համակարգը դիտարկվող ժամանակաշրջանում։

Technology

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ակուստոօպտիկական սարքերում ազդանշանների նույնականացման և մշակման գործընթացների մաթեմատիկական մոդելավորմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և ուսումնասիրել մաթեմատիկական մոդելներ, որոնք հնարավորություն են տալիս նկարագրել ակուստիկ և օպտիկական ազդանշանների փոխազդեցությունը, դրանց ձևափոխման գործընթացները և ստացված տեղեկատվության ավտոմատ նույնականացման ու մշակման մեխանիզմները։ Ակուստոօպտիկական սարքերը հնարավորություն են տալիս էլեկտրական ազդանշանների միջոցով կառավարել լուսային ալիքների տարածումը կամ դիֆրակցիան, ինչի շնորհիվ դրանք կարող են կիրառվել ազդանշանների վերլուծության, հաճախականային ընտրության, սպեկտրային մշակման և տեղեկատվության արագ մշակման համակարգերում։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ակուստոօպտիկական փոխազդեցության մաթեմատիկական նկարագրությունները, մուտքային ազդանշանների պարամետրերը, սարքի օպտիկական բնութագրերը և ազդանշանի վերափոխման արդյունքում ստացվող ելքային տվյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նույնականացման ալգորիթմներին, որոնց միջոցով հնարավոր է առանձնացնել ազդանշանի բնութագրական հատկանիշները, որոշել դրա պարամետրերը և տարբեր ազդանշանների միջև կատարել համապատասխան դասակարգում կամ տարբերակում։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել դիֆերենցիալ և ինտեգրալ հավասարումներ, հավանականությունների տեսություն, թվային մոդելավորման մեթոդներ, սպեկտրային վերլուծություն և ազդանշանների մշակման ժամանակակից ալգորիթմներ։ Մոդելավորման միջոցով հնարավոր է գնահատել համակարգի արագագործությունը, նույնականացման ճշգրտությունը, ազդանշանների աղավաղման մակարդակը և տարբեր արտաքին պայմանների ազդեցությունը սարքի աշխատանքի վրա։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են օգտագործվել ակուստոօպտիկական տեղեկատվական և չափիչ համակարգերի նախագծման, ազդանշանների ավտոմատ մշակման ալգորիթմների կատարելագործման, օպտիկական հաշվարկային տեխնիկայի և հեռահաղորդակցության ոլորտներում կիրառվող սարքերի արդյունավետության բարձրացման համար։

Literature

Այս գիրքը ներկայացնում է Մինաս Ավետիսյանի ստեղծագործական ժառանգությունը՝ որպես հայկական կերպարվեստի 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ ներկայացուցիչներից մեկի։ Այն ընդգրկում է նրա գեղանկարչական շարքերը, որոնցում արտացոլվում են հայկական գյուղաշխարհի պատկերները, բնության գունային ուժեղ ընկալումը և մարդու ու միջավայրի փոխհարաբերությունները։ Գրքում վերլուծվում է Ավետիսյանի գեղարվեստական լեզուն՝ վառ գունային լուծումները, դինամիկ կոմպոզիցիաները և խորհրդանշական պատկերային մտածողությունը։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև նրա արվեստի զարգացման փուլերին և ժամանակաշրջանի մշակութային համատեքստին։ Նյութը ընդգծում է Մինաս Ավետիսյանի դերը հայկական մոդեռն արվեստի ձևավորման և ազգային գեղանկարչական դպրոցի զարգացման մեջ։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է ռուսերեն խոսքում հայախոսների կողմից արտասանվող բաղաձայնների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանցում մայրենի լեզվի ազդեցության դրսևորումների բացահայտմանը։ Հետազոտության հիմքում լեզվական ինտերֆերենցիայի երևույթն է, որը հատկապես նկատելի է այն իրավիճակներում, երբ անձը ռուսերենը կիրառում է որպես երկրորդ լեզու, սակայն նրա արտասանական համակարգի վրա շարունակում են ազդել հայերենի հնչյունաբանական և հնչյունածին առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության առանցքային հարցերից է այն, թե ինչպես կարող է հայերենի բաղաձայնական համակարգը ներգործել ռուսերեն խոսքի հնչյունական իրականացման վրա՝ առաջացնելով ռուսերեն գրական արտասանությունից որոշակի շեղումներ։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել բաղաձայնների արտաբերման ձևերը, ձայնեղության և խլության հակադրության իրականացումը, հնչյունների դիրքային փոփոխությունները, արտասանական լարվածության տարբերությունները, ինչպես նաև այն դեպքերը, երբ հայերենի համար բնորոշ հնչյունաբանական առանձնահատկությունները փոխանցվում են ռուսերեն խոսքին։ Այսպիսի երևույթները կարևոր են ոչ միայն տեսական լեզվաբանության, այլև կիրառական տեսանկյունից, քանի որ մայրենի լեզվի ազդեցության բացահայտումը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալ երկրորդ լեզվի յուրացման ընթացքում առաջացող արտասանական դժվարությունները։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել ռուսերենի՝ որպես օտար կամ երկրորդ լեզվի ուսուցման մեթոդաբանության մշակման համար, քանի որ հայախոս սովորողների բնորոշ հնչյունական սխալների ճանաչումը թույլ է տալիս մշակել նպատակային վարժություններ և ուղղիչ մեթոդներ։ Աշխատությունը նաև արժեքավոր է համեմատական հնչյունաբանության տեսանկյունից, քանի որ ռուսերենի և հայերենի բաղաձայնական համակարգերի համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել դրանց կառուցվածքային տարբերությունները և հասկանալ, թե ինչու են որոշ ռուսերեն հնչյուններ կամ հնչյունական հակադրություններ հայախոսների համար ավելի բարդ յուրացվում, քան մյուսները։ Նյութը կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, հնչյունաբաններին, ռուսաց լեզվի ուսուցիչներին, թարգմանիչներին, լեզվական ինտերֆերենցիայի երևույթն ուսումնասիրող հետազոտողներին, ինչպես նաև ռուսերենը որպես երկրորդ լեզու սովորող հայախոսների կրթական գործընթացով զբաղվող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել հայախոսների ռուսերեն խոսքի հնչյունական առանձնահատկությունները որպես երկու լեզվական համակարգերի փոխազդեցության արդյունք և ավելի խորությամբ հասկանալ, թե ինչպես է մայրենի լեզվի հնչյունաբանական կառուցվածքը շարունակում ազդել երկրորդ լեզվի արտասանության վրա։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է ամերիկահայ անգլիագիր բանաստեղծների ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ ավանդույթի և նորարարության փոխհարաբերության տեսանկյունից։ Դիտարկվում են հայկական մշակութային և գրական ավանդույթների դրսևորումները անգլերենով ստեղծված պոեզիայում, ինչպես նաև ամերիկյան գրական միջավայրի ազդեցությունը բանաստեղծական մտածողության, թեմատիկայի և արտահայտչաձևերի զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային ինքնության, պատմական հիշողության, հայրենիքի, տեղահանության, սփյուռքյան փորձառության, սերունդների միջև մշակութային կապի և նոր հասարակության մեջ ինքնության վերաիմաստավորման թեմաներին։ Վերլուծվում է, թե ինչպես են հեղինակները հայկական պատմամշակութային ժառանգության տարրերը համադրում ժամանակակից բանաստեղծական ձևերի, անգլերեն լեզվամտածողության և ամերիկյան գրական ավանդույթների հետ։ Քննարկվում են պատկերային համակարգի, խորհրդանիշների, լեզվի, ոճի, բանաստեղծական կառուցվածքի և ժանրային առանձնահատկությունների փոփոխությունները տարբեր հեղինակների ստեղծագործություններում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև երկմշակութային միջավայրում ձևավորված գրական ինքնությանը և այն հարցին, թե ինչպես է ազգային մշակութային հիշողությունը պահպանվում ու միաժամանակ նոր մեկնաբանություններ ստանում այլալեզու ստեղծագործության պայմաններում։ Կարևորվում է ավանդական թեմաների ու պատկերների ստեղծագործական վերափոխումը, նոր գեղարվեստական միջոցների կիրառումը և անհատական բանաստեղծական աշխարհների ձևավորումը։ Համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել տարբեր սերունդների հեղինակների միջև առկա շարունակականությունն ու տարբերությունները և գնահատել ամերիկահայ անգլիագիր պոեզիայի տեղը ինչպես սփյուռքահայ, այնպես էլ ամերիկյան գրականության համատեքստում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, սփյուռքագետների, հայագետների, համեմատական գրականագիտության մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

History

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Խորհրդային Միության և Սիրիայի Արաբական Հանրապետության միջև հարաբերությունների զարգացման ուսումնասիրությանը 1966–1976 թվականների ժամանակահատվածում՝ ընդգրկելով քաղաքական, ռազմական, տնտեսական և դիվանագիտական համագործակցության հիմնական ուղղությունները։ Գրքում վերլուծվում է երկու պետությունների փոխգործակցությունը Սառը պատերազմի համատեքստում՝ հաշվի առնելով Մերձավոր Արևելքում ձևավորված աշխարհաքաղաքական մրցակցությունը և տարածաշրջանային հակամարտությունները։ Հեղինակը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում Սիրիայի արտաքին քաղաքական կողմնորոշման փոփոխություններին, ԽՍՀՄ-ի ազդեցության աճին Սիրիայի ռազմական և տնտեսական համակարգերում, ինչպես նաև ռազմական օգնության և սպառազինության մատակարարումների դերին երկկողմ հարաբերությունների խորացման գործընթացում։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև դիվանագիտական կապերի ինստիտուցիոնալ զարգացումը, տնտեսական համագործակցության նախագծերը և կրթամշակութային փոխանակման ծրագրերը։ Ներկայացվում է նաև 1970-ականների տարածաշրջանային ճգնաժամերի ազդեցությունը հարաբերությունների վրա՝ ներառյալ արաբա-իսրայելական հակամարտության զարգացումները։ Գիրքը նախատեսված է պատմաբանների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, քաղաքագետների, ուսանողների և Մերձավոր Արևելքի քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։