Նպատակ և ճշմարտություն-Գուրգեն Յանիկյան

History

Աշխատությունը նվիրված է երկու գիտակրթական և հոգևոր կենտրոնների պատմական ու մշակութային նշանակության ներկայացմանը՝ դրանք դիտարկելով որպես գիտելիքի պահպանման, ուսումնառության, ձեռագրական մշակույթի և մտավոր կյանքի զարգացման կարևոր օջախներ։ Հեղինակի ուշադրության կենտրոնում այդ հաստատությունների ծագումն ու ձևավորումն է, դրանց գործունեության պատմական պայմանները, կրթական ավանդույթները և հասարակական ու մշակութային կյանքում ունեցած դերակատարությունը։ Քննության են առնվում այն գործիչները, ուսուցիչները, հոգևորականներն ու գիտնականները, որոնց գործունեությամբ պայմանավորվել է կենտրոնների հեղինակությունը և գիտական ժառանգության շարունակականությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում ուսուցման կազմակերպմանը, գիտելիքի փոխանցման եղանակներին, ուսումնասիրվող առարկաների շրջանակին և մտավոր գործունեության այն ուղղություններին, որոնք զարգացել են տվյալ հաստատությունների ներսում։ Դիտարկվում է ձեռագրերի ստեղծման, ընդօրինակման, պահպանման և մեկնաբանման մշակույթը, ինչպես նաև գրադարանների ու ձեռագրատների նշանակությունը պատմական և գիտական ժառանգության փոխանցման գործում։ Երկու կենտրոնների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դրանց ընդհանուր գծերը և առանձնահատկությունները՝ կապված պատմական միջավայրի, կրթական ուղղվածության, գիտական հետաքրքրությունների ու մշակութային կապերի հետ։ Կարևորվում է նաև այդ օջախների փոխհարաբերությունը շրջակա հասարակության հետ, քանի որ նման հաստատությունները հաճախ հանդես են եկել ոչ միայն որպես ուսումնական տարածքներ, այլև որպես գրականության, պատմագրության, աստվածաբանության, փիլիսոփայական մտքի և արվեստի զարգացման կենտրոններ։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել ճարտարապետական համալիրների, նյութական մշակույթի հուշարձանների, արձանագրությունների և գրավոր աղբյուրների քննություն՝ դրանց միջոցով վերականգնելով հաստատությունների գործունեության տարբեր փուլերը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում պատմական փոփոխությունների պայմաններում գիտակրթական ավանդույթների պահպանմանը և հետագա սերունդների վրա դրանց թողած ազդեցությանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս երկու գիտական օջախների պատմությունը դիտարկել կրթության և մշակույթի ավելի լայն զարգացման համատեքստում՝ ընդգծելով դրանց ներդրումը գիտելիքի պահպանման, մտավոր ժառանգության փոխանցման և կրթական ավանդույթների ձևավորման գործում։

Linguistics

Աշխատանքը նվիրված է տրանսցենդենտալ գերկոնցեպտների լեզվամշակութային ուսումնասիրությանը՝ անգլերեն լեզվական նյութը համադրելով հայերենի հետ։ Հետազոտության կենտրոնում այն բարդ և վերացական մտային կազմավորումներն են, որոնք դուրս են գալիս առանձին բառերի կամ պարզ հասկացությունների սահմաններից և արտացոլում են մարդու աշխարհընկալման, արժեքային համակարգի, մշակութային հիշողության և հոգևոր-փիլիսոփայական պատկերացումների խորքային շերտերը։ Ուսումնասիրության շրջանակում գերկոնցեպտները դիտարկվում են ոչ միայն որպես լեզվական միավորներ, այլև որպես որոշակի մշակույթի ներկայացուցիչների գիտակցության մեջ ձևավորված բազմաշերտ իմաստային և արժեքային համակարգեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դրանց լեզվական արտահայտության ձևերին, կառուցվածքին, բաղադրիչների փոխհարաբերություններին և տարբեր խոսքային ու մշակութային համատեքստերում գործածությանը։ Անգլերենի և հայերենի համադրական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր լեզվամշակույթներում ընդհանուր համամարդկային գաղափարների և ազգային-մշակութային յուրահատկությունների փոխհարաբերությունը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչպես են պատմական փորձը, կրոնական և փիլիսոփայական պատկերացումները, ազգային արժեքները և հասարակական ավանդույթները ազդում վերացական հասկացությունների լեզվական ընկալման և արտահայտման վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև գերկոնցեպտների անվանման, փոխաբերականացման, ասոցիատիվ կապերի և իմաստային դաշտերի ուսումնասիրությանը, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու լեզվի և մշակույթի փոխադարձ ազդեցության մեխանիզմները։ Համեմատական մոտեցումը կարող է նպաստել անգլախոս և հայախոս մշակույթների աշխարհընկալման ընդհանրությունների ու տարբերությունների բացահայտմանը, ինչպես նաև միջմշակութային հաղորդակցության ընթացքում հնարավոր իմաստային անհամապատասխանությունների ավելի խոր ըմբռնմանը։ Հետազոտությունը կարևոր է լեզվամշակութաբանության և ճանաչողական լեզվաբանության տեսանկյունից, քանի որ այն լեզուն դիտարկում է որպես տվյալ ժողովրդի մշակութային գիտակցության, արժեքների և աշխարհընկալման արտացոլման միջոց։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, լեզվամշակութաբաններին, թարգմանիչներին, օտար լեզուների մասնագետներին, միջմշակութային հաղորդակցության հետազոտողներին և անգլերենի ու հայերենի համեմատական ուսումնասիրությամբ զբաղվող գիտնականներին։

Medicine

Այս կլինիկական հետազոտությունը նվիրված է կաթարակտայի ֆակոէմուլսիֆիկացիայի ժամանակ առաջացող վիրահատական բարդությունների կանխարգելման խնդիրներին՝ պսևդոէքսֆոլիատիվ սինդրոմով հիվանդների մոտ։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են պսևդոէքսֆոլիատիվ սինդրոմի պաթոգենեզի առանձնահատկությունները, աչքի առաջային հատվածի կառուցվածքային փոփոխությունները և դրանց ազդեցությունը վիրահատական միջամտության ընթացքի վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ֆակոէմուլսիֆիկացիայի ընթացքում հնարավոր բարդությունները՝ կապսուլյար պատռվածք, ցիննի կապանների թուլություն, ինտրաոպերացիոն անկայունություն և հետվիրահատական բորբոքային ռեակցիաներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախավիրահատական գնահատման, ռիսկերի շերտավորման, վիրահատական տեխնիկայի հարմարեցման և ներվիրահատական անվտանգության ապահովման մեթոդներին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև ինտրաոկուլյար ոսպնյակների ընտրության, դեղորայքային աջակցման և հետվիրահատական վերահսկման ժամանակակից մոտեցումները։ Հետազոտությունը ընդգծում է անհատականացված վիրաբուժական ռազմավարության կարևորությունը բարդ դեպքերում՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել բարդությունների հաճախականությունը և բարելավել տեսողական արդյունքները։ Աշխատությունը նախատեսված է ակնաբույժների, օֆթալմովիրաբույժների, կլինիկական օրդինատորների և բժշկական հետազոտողների համար։

Informatics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է պարամետրական խնդիրների լուծման մեթոդների մշակմանը, մաթեմատիկական ծրագրավորման խնդիրների ուսումնասիրմանը և համապատասխան հաշվողական գործընթացների ավտոմատացմանը։ Աշխատության հիմնական նպատակն է մշակել այնպիսի մաթեմատիկական և ալգորիթմական մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն կտան արդյունավետորեն լուծել խնդիրներ, որոնց պարամետրերի փոփոխությունը կարող է էական ազդեցություն ունենալ ստացվող լուծումների և օպտիմալության պայմանների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել մաթեմատիկական ծրագրավորման տարբեր խնդիրներ, դրանց ձևակերպման առանձնահատկությունները, սահմանափակումների և նպատակային ֆունկցիաների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև պարամետրերի փոփոխության դեպքում լուծումների վարքագիծը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաշվողական ընթացակարգերի ավտոմատացմանը, որի նպատակն է նվազեցնել ձեռքով կատարվող հաշվարկների ծավալը, արագացնել խնդիրների լուծումը և բարձրացնել ստացված արդյունքների ճշգրտությունն ու հուսալիությունը։ Աշխատությունը կարող է ներառել ալգորիթմների մշակման, դրանց ծրագրային իրականացման, հաշվարկային ընթացակարգերի կազմակերպման և տարբեր մեթոդների արդյունավետության համեմատության հարցեր։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև այնպիսի ծրագրային գործիքների և հաշվողական մեխանիզմների կիրառումը, որոնք թույլ են տալիս ավտոմատ կերպով կատարել բարդ մաթեմատիկական հաշվարկներ, վերլուծել տարբեր պարամետրային իրավիճակներ և ստանալ օպտիմալ կամ մոտարկված լուծումներ։ Նման մոտեցումները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ օպտիմալացման, ինժեներական հաշվարկների, տնտեսագիտության, կառավարման, արտադրական պլանավորման և այլ ոլորտներում, որտեղ անհրաժեշտ է որոշումների ընդունումը հիմնավորել մաթեմատիկական մոդելների և բազմակի հաշվարկների միջոցով։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել կիրառական մաթեմատիկոսներին, ծրագրավորողներին, օպտիմալացման և հաշվողական մեթոդների մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան ուղղություններով սովորող ուսանողներին։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Other Subjects

Հայաստանի ազգային գրապալատ (Կենտրոնական Կնգական/Կնգ. Պալատը՝ հաճախ անվանվում է նաև Կնգական պալատ կամ Գրապալատ) Հայաստանի գրահրատարակչական համակարգի կարևոր գիտական և տեղեկատվական հաստատություններից մեկն է, որի հիմնական դերը երկրի տարածքում տպագրվող բոլոր հրատարակությունների հաշվառումը, գրանցումը, վերլուծությունը և ազգային մատենագիտության ձևավորումն է։ Այն ստեղծվել է խորհրդային շրջանում՝ 1922 թվականին, որպես պետական կառույց, որի նպատակն էր կենտրոնացնել Հայաստանում լույս տեսնող գրքերի, պարբերականների և այլ տպագիր նյութերի մասին ամբողջական տեղեկատվությունը և ապահովել պարտադիր օրինակների հավաքագրումը, ինչը թույլ էր տալիս ձևավորել ազգային գրադարանային և մատենագիտական միասնական համակարգ։ Գրապալատի գործունեությունը հիմնված է այն սկզբունքի վրա, որ յուրաքանչյուր հրատարակություն, որը լույս է տեսնում Հայաստանում կամ կապված է հայկական մշակույթի հետ, պետք է գրանցվի, դասակարգվի և ներառվի պետական մատենագիտական բազայում, ինչը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել երկրի գիտական, կրթական և մշակութային զարգացման դինամիկան։ Նրա հիմնական գործառույթների մեջ են մտնում ազգային մատենագիտության տարեկան և պարբերական հրատարակությունների պատրաստումը, վիճակագրական տվյալների հավաքագրումը գրահրատարակչության ոլորտի վերաբերյալ, ISBN և այլ միջազգային գրքային համարների համակարգերի վարչական կազմակերպումը, ինչպես նաև հրատարակչական գործունեության ընդհանուր վերահսկման և վերլուծության իրականացումը։ Գրապալատը նաև կարևոր դեր ունի գրական ժառանգության պահպանման և մատչելիության ապահովման գործում՝ համագործակցելով գրադարանների, հրատարակիչների և գիտական հաստատությունների հետ, ինչպես նաև մասնակցելով միջազգային գրական և գրադարանային տեղեկատվական ցանցերին։ Բացի այդ, այն պարբերաբար հրապարակում է մատենագիտական ցուցակներ և վիճակագրական ամփոփումներ, որոնք օգտագործվում են գիտական հետազոտություններում, կրթական ծրագրերում և մշակութային քաղաքականության մշակման մեջ։ Նրա առաջիկա և շարունակական խնդիրների թվում են թվայնացման գործընթացների զարգացումը, ազգային գրքային տվյալների բազաների արդիականացումը, միջազգային համակարգերի հետ ինտեգրումը, ինչպես նաև գրահրատարակչության ոլորտում տեղեկատվական թափանցիկության և հասանելիության բարձրացումը, որպեսզի հայկական տպագիր ժառանգությունը դառնա առավել հասանելի թե՛ երկրի ներսում, թե՛ սփյուռքում և միջազգային գիտական հանրության համար։