More in Mathematics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1984, Մարտ, թիվ 12)

    Սույն աշխատությունը ներկայացնում է Հայկական ՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականության համակարգված մատենագիտական տեղեկատու, որը նպատակ ունի ապահովել տվյալ ոլորտում առկա գիտական և մասնագիտական հրապարակումների ամբողջական և ընթացիկ հաշվառում։ Գրքում ընդգրկված են տարբեր հեղինակների մենագրություններ, հոդվածներ, ժողովածուներ և ուսումնասիրություններ, որոնք վերաբերում են հայ մշակույթի պատմությանը, կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, գրականագիտությանը և մշակութային ժառանգության պահպանման խնդիրներին։ Տեղեկատուն կազմված է թեմատիկ և ժամանակագրական սկզբունքներով՝ հնարավորություն տալով հեշտությամբ կողմնորոշվել գիտական գրականության հոսքերում և հետևել ոլորտի զարգացման միտումներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված մատենագիտական տվյալների ճշգրտությանը, աղբյուրների դասակարգման հստակությանը և տեղեկատվության համակարգված ներկայացմանը, ինչը կարևոր է հետազոտողների, գրադարանավարների և ուսանողների համար։ Աշխատությունը ծառայում է որպես օժանդակ գիտական գործիք՝ նպաստելով հայ մշակույթի և արվեստի ուսումնասիրության արդյունավետ կազմակերպմանը և գիտական տեղեկատվության հասանելիության բարձրացմանը։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1984, Մարտ, թիվ 12)
    Online

    Law

    Система органов местного самоуправления в Республике Армения

    Այս գիտական-իրավաբանական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տեղական ինքնակառավարման մարմինների համակարգի ձևավորման, կառուցվածքի, իրավական կարգավիճակի և գործառույթների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը ներկայացնում է տեղական ինքնակառավարման սահմանադրական հիմքերը, համայնքների կառավարման սկզբունքները, ինչպես նաև տեղական իշխանության մարմինների տեղն ու դերը պետական կառավարման ընդհանուր համակարգում։ Աշխատության մեջ մանրամասն վերլուծվում են համայնքի ղեկավարի և ավագանու լիազորությունները, նրանց փոխհարաբերությունները, ընտրության և գործունեության իրավական մեխանիզմները, ինչպես նաև համայնքային կառավարման արդյունավետության բարձրացմանն ուղղված ինստիտուցիոնալ և օրենսդրական լուծումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղական ժողովրդավարության զարգացմանը, բնակչության մասնակցությանը համայնքային որոշումների կայացման գործընթացներում, ֆինանսական ինքնուրույնության խնդիրներին և պետական մարմինների ու տեղական ինքնակառավարման մարմինների միջև իրավական հարաբերություններին։ Հրատարակությունը ներկայացնում է նաև Հայաստանի տեղական ինքնակառավարման համակարգի զարգացման պատմական փուլերը, բարեփոխումների ընթացքը և միջազգային փորձի համեմատական վերլուծությունը՝ նպաստելով համայնքային կառավարման ոլորտի խորքային ըմբռնմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և հանրային կառավարման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-09-21
    Система органов местного самоуправления в Республике Армения
    Online

    Economics

    Կարտոֆիլի շուկան, արտադրության զարգացման և տնտեսական արդյունավետության բարձրացման հիմնական ուղիները Լոռու մարզում

    Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Լոռու մարզում կարտոֆիլի շուկայի ձևավորման և զարգացման, կարտոֆիլի արտադրության տնտեսական արդյունավետության բարձրացման և ոլորտի հետագա զարգացման հիմնական ուղիների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն իրողությունն է, որ կարտոֆիլագործությունը Լոռու մարզի գյուղատնտեսության ավանդական և մասնագիտացման կարևոր ուղղություններից է, որի զարգացումը կապված է ոչ միայն պարենային ապահովության, այլև գյուղական բնակավայրերի զբաղվածության, բնակչության եկամուտների և մարզի գյուղատնտեսական ներուժի արդյունավետ օգտագործման հետ։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են կարտոֆիլի արտադրության և իրացման առանձնահատկությունները, շուկայի ձևավորման մեխանիզմները, առաջարկի և պահանջարկի հարաբերակցությունը, գնագոյացման գործընթացները և արտադրողների ու սպառողների միջև տնտեսական փոխհարաբերությունները։ Լոռու մարզի պայմաններում կարտոֆիլի արտադրությունը պայմանավորված է բնական, կլիմայական, հողային և սոցիալ-տնտեսական մի շարք գործոններով, որոնք իրենց ազդեցությունն են թողնում բերքատվության, արտադրության ծախսերի և վերջնական արտադրանքի ինքնարժեքի վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է արտադրության տնտեսական արդյունավետության գնահատումը։ Այդ նպատակով դիտարկվում են այնպիսի ցուցանիշներ, ինչպիսիք են մեկ հեկտարի բերքատվությունը, արտադրության ծախսերը, աշխատանքի արտադրողականությունը, արտադրանքի ինքնարժեքը, իրացման գինը, շահույթը և շահութաբերության մակարդակը։ Այս ցուցանիշների համադրական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն գործոնները, որոնք առավել մեծ ազդեցություն ունեն կարտոֆիլագործ տնտեսությունների ֆինանսական արդյունքների վրա։ Աշխատանքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրական ծախսերի կառուցվածքին։ Կարտոֆիլի արտադրության դեպքում նշանակալի են սերմացուի, պարարտանյութերի, բուսասանիտարական միջոցների, վառելիքի, ջրի, աշխատուժի, տեխնիկայի օգտագործման և բերքահավաքի հետ կապված ծախսերը։ Այդ ծախսերի բարձր մակարդակը կարող է հանգեցնել արտադրանքի ինքնարժեքի աճի և նվազեցնել տեղական արտադրողների մրցունակությունը, հատկապես այն պայմաններում, երբ շուկայական գները տատանվում են կամ արտադրողները ստիպված են իրենց բերքը վաճառել միջնորդների միջոցով։ Լոռու կարտոֆիլագործության ոլորտում իրացման խնդիրը կարևոր տեղ է զբաղեցնում։ Արտադրանքի շուկայական իրացման դժվարությունները, գների սեզոնային տատանումները, միջնորդների ազդեցությունը և պահեստավորման սահմանափակ հնարավորությունները կարող են նվազեցնել գյուղացիական տնտեսությունների եկամուտները։ Հետևաբար աշխատանքում կարևորվում է արտադրողից սպառող արդյունավետ արժեշղթայի ձևավորումը, որը կարող է նվազեցնել ավելորդ միջնորդական օղակները և ապահովել արտադրողների համար ավելի կանխատեսելի ու շահավետ իրացման պայմաններ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր է նաև կարտոֆիլի պահպանման և պահեստավորման համակարգի զարգացումը։ Պատշաճ պահեստային պայմանների բացակայությունը կարող է հանգեցնել բերքի զգալի կորուստների և ստիպել արտադրողներին բերքահավաքի շրջանում շտապ իրացնել արտադրանքը՝ հաճախ ավելի ցածր գնով։ Ժամանակակից պահեստարանների, տեսակավորման և փաթեթավորման համակարգերի ներդրումը կարող է հնարավորություն տալ երկարացնել արտադրանքի իրացման ժամանակահատվածը, նվազեցնել կորուստները և ավելի արդյունավետ կառավարել շուկայական գների սեզոնային տատանումները։ Աշխատանքը կարևորում է նաև բարձրորակ սերմացուի կիրառման և սորտային թարմացման նշանակությունը։ Որակյալ տնկանյութի օգտագործումը կարող է նպաստել բերքատվության բարձրացմանը, արտադրանքի որակի բարելավմանը և հիվանդությունների ու վնասատուների նկատմամբ դիմադրողականության բարձրացմանը։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է կատարելագործել մշակության ագրոտեխնիկական մեթոդները, ապահովել պարարտացման և բուսապաշտպանության գիտականորեն հիմնավորված համակարգ, բարելավել ոռոգումը և հնարավորության դեպքում ընդլայնել մեքենայացման կիրառումը։ Ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրումը դիտարկվում է որպես արտադրության ինտենսիվացման և մեկ միավոր հողատարածքից ստացվող տնտեսական արդյունքի ավելացման կարևոր ուղղություն։ Հետազոտության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև արտադրության մասնագիտացման և կոոպերացիայի հնարավորություններին։ Առանձին փոքր տնտեսությունների համար տեխնիկայի, պահեստավորման, սերմացուի և իրացման հետ կապված ծախսերը կարող են չափազանց բարձր լինել, մինչդեռ արտադրողների համագործակցությունը կարող է մեծացնել նրանց շուկայական դիրքը, նվազեցնել որոշակի ծախսեր և հեշտացնել խոշոր գնորդների հետ ուղղակի կապերի հաստատումը։ Կոոպերատիվների և արտադրողների միավորումների զարգացումը կարող է նպաստել նաև միասնական որակի չափանիշների, տեսակավորման, փաթեթավորման և շուկայավարման կազմակերպմանը։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում շուկայի պահանջարկի ուսումնասիրությանը և մարքեթինգային քաղաքականության կատարելագործմանը։ Արտադրության ծավալները պետք է հնարավորինս համապատասխանեցվեն սպառողների պահանջարկին, որպեսզի կանխվեն ինչպես ավելցուկային առաջարկը և գների անկումը, այնպես էլ պակասուրդը և ներմուծման անհրաժեշտությունը։ Կարտոֆիլի տարբեր սորտերի, որակական հատկանիշների և օգտագործման ուղղությունների նկատմամբ պահանջարկի ուսումնասիրությունը կարող է հնարավորություն տալ արտադրողներին ավելի ճիշտ ընտրել արտադրության կառուցվածքը։ Բացի թարմ կարտոֆիլի շուկայից, հեռանկարային ուղղություն է նաև վերամշակման զարգացումը։ Կարտոֆիլի վերամշակումը կարող է ընդլայնել իրացման հնարավորությունները, բարձրացնել արտադրանքի ավելացված արժեքը և նվազեցնել այն բերքի կորուստները, որը թարմ վիճակում չի իրացվում։ Այս առումով կարող են զարգացվել տեսակավորման, փաթեթավորման և սննդարդյունաբերական վերամշակման ուղղությունները։ Աշխատանքը նաև անդրադառնում է պետական աջակցության և գյուղատնտեսական քաղաքականության դերին։ Կարտոֆիլագործության զարգացման համար կարևոր կարող են լինել մատչելի ֆինանսավորման, ապահովագրության, ոռոգման ենթակառուցվածքների, գյուղատնտեսական տեխնիկայի հասանելիության, խորհրդատվական ծառայությունների և որակյալ սերմացուի ապահովման մեխանիզմները։ Միաժամանակ պետական աջակցության արդյունավետությունը պետք է գնահատվի ոչ միայն տրամադրվող միջոցների ծավալով, այլև դրանց ազդեցությամբ արտադրողականության, ինքնարժեքի, մրցունակության և գյուղացիական տնտեսությունների եկամուտների վրա։

    Updated: 2026-09-16
    Կարտոֆիլի շուկան, արտադրության զարգացման և տնտեսական արդյունավետության բարձրացման հիմնական ուղիները Լոռու մարզում
    Online

    Mathematics

    Изучение у-излучения от радиогалактики Centaurus A и нейтрино высоких энергий от галактических источников. оптическое исследование радиоизлучения

    Այս աշխատությունը վերաբերում է աստղաֆիզիկայի և բազմամեսենջերային (multi-messenger) աստղագիտության ոլորտին՝ ուսումնասիրելով γ-ճառագայթումը (գամմա-ճառագայթում) Centaurus A ռադիոգալակտիկայից, բարձր էներգիաների նեյտրինոները գալակտիկական աղբյուրներից և ռադիոճառագայթման օպտիկական հետազոտությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել ակտիվ գալակտիկական միջուկների և բարձր էներգիաների աստղաֆիզիկական պրոցեսների ֆիզիկական մեխանիզմները՝ համադրելով տարբեր սպեկտրալ տիրույթներից ստացված դիտարկումները։ Ուսումնասիրվում է Centaurus A-ի կառուցվածքը և էներգետիկ ակտիվությունը, մասնավորապես՝ ռելյատիվիստական շիթերի (jets) և սև խոռոչի շրջակայքում տեղի ունեցող ոչ ջերմային ճառագայթման գործընթացները, որոնք հանդիսանում են γ-ճառագայթման հիմնական աղբյուրներից մեկը։ Միաժամանակ վերլուծվում են բարձր էներգիաների նեյտրինոների հնարավոր գալակտիկական աղբյուրները՝ supernova մնացորդներ, pulsar wind nebulae և այլ տիեզերական արագացուցիչներ, որոնք կարող են արտադրել մասնիկներ մինչև PeV էներգիաների կարգի։ Օպտիկական հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է ռադիոճառագայթման տարածական կառուցվածքը և դրա կապը օպտիկական և բարձր էներգիական դիտարկումների հետ՝ նպատակ ունենալով հասկանալ ճառագայթման մեխանիզմների ամբողջական պատկերը։ Աշխատությունը հիմնվում է բազմամեսենջերային մոտեցման վրա, որը համադրում է γ-աստղագիտության, նեյտրինո աստղագիտության և ռադիոաստղագիտության տվյալները՝ տիեզերքի բարձր էներգետիկ երևույթների ավելի ամբողջական մոդելավորման համար։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ժամանակակից աստղաֆիզիկայի, մասնիկային աստղագիտության և տիեզերական ճառագայթման աղբյուրների բացահայտման համար։

    Updated: 2026-09-12
    Изучение у-излучения от радиогалактики Centaurus A и нейтрино высоких энергий от галактических источников. оптическое исследование радиоизлучения
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ցանկ (1976, Ապրիլ, թիվ 5)

    Այս մատենագիտական ցանկը ներառում է կուլտուրայի և արվեստի ոլորտներին վերաբերող նոր հրատարակված գրականության համակարգված ներկայացում՝ նպատակ ունենալով ապահովել գիտական, կրթական և ստեղծագործական շրջանակների համար արդի տեղեկատվության հասանելիություն։ Այն ընդգրկում է արվեստագիտության, մշակութաբանության, գեղագիտության, արվեստի պատմության, ժամանակակից արվեստի տեսության և մշակութային գործընթացների ուսումնասիրությանը նվիրված աշխատություններ, որոնք արտացոլում են ինչպես համաշխարհային, այնպես էլ տարածաշրջանային մշակութային զարգացումները։ Ցանկում ներկայացված նյութերը վերաբերում են տարբեր արվեստաձևերի՝ կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի և ժամանակակից բազմամեդիա արվեստի տեսական և գործնական խնդիրներին՝ ընդգծելով դրանց փոխկապակցվածությունը և զարգացման նոր միտումները։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում մշակութային ժառանգության պահպանման, վերականգնման և հանրայնացման հարցերին, ինչպես նաև մշակութային քաղաքականության և ստեղծագործական ինդուստրիաների զարգացման ուղղություններին։ Այս մատենագիտական հավաքածուն ծառայում է որպես տեղեկատվական հարթակ, որը նպաստում է գիտական հետազոտությունների խորացմանը, միջմշակութային երկխոսության ընդլայնմանը և արվեստի ու մշակույթի ոլորտներում նոր գաղափարների տարածմանը։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ցանկ (1976, Ապրիլ, թիվ 5)
    Online

    Biology

    Биологические особенности некоторых базидиальных макромицетов (морфология, экология и физиологическая активность)

    Գիտակենսաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է որոշ բազիդիալ մակրոմիցետների կենսաբանական առանձնահատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով դրանց ձևաբանական կառուցվածքը, էկոլոգիական պահանջները և ֆիզիոլոգիական ակտիվությունը։ Ուսումնասիրվում են սնկերի պտղամարմինների ու միցելիումի բնորոշ հատկանիշները, աճի և զարգացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր տեսակների միջև առկա ձևաբանական տարբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շրջակա միջավայրի պայմանների՝ ջերմաստիճանի, խոնավության, սննդային միջավայրի և այլ էկոլոգիական գործոնների ազդեցությանը սնկերի տարածման, կենսագործունեության և զարգացման վրա։ Քննարկվում է մակրոմիցետների դերը բնական էկոհամակարգերում, հատկապես օրգանական նյութերի քայքայման, նյութերի շրջանառության և այլ օրգանիզմների հետ փոխազդեցության գործընթացներում։ Վերլուծվում է նաև ուսումնասիրվող սնկերի ֆիզիոլոգիական ակտիվությունը, նյութափոխանակության առանձնահատկությունները և կենսաբանորեն ակտիվ միացություններ առաջացնելու հնարավորությունները։ Ձևաբանական, էկոլոգիական և ֆիզիոլոգիական տվյալների համակցված ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմել ընտրված տեսակների կենսաբանական հատկությունների, շրջակա միջավայրին հարմարվողականության և հնարավոր կիրառական նշանակության մասին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կարևոր լինել սնկաբանության, կենսատեխնոլոգիայի, էկոլոգիայի և կենսաբանական ռեսուրսների ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սնկաբանների, կենսաբանների, էկոլոգների, կենսատեխնոլոգների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-02
    Биологические особенности некоторых базидиальных макромицетов (морфология, экология и физиологическая активность)