Օսմանյան կայսերական առևտրական կանոնադրության հավելված

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է համակարգչային հեռախոսակապի միջավայրում գործող ցանցային փոստային համակարգերի ուսումնասիրմանը, նախագծմանը և ծրագրային իրականացմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է համակարգչային ցանցերի և հեռախոսային հաղորդակցության տեխնոլոգիաների համադրման վրա՝ ձայնային հաղորդագրությունների ընդունման, պահպանման, մշակման, փոխանցման և օգտագործողին հասանելի դարձնելու միասնական համակարգ ստեղծելու նպատակով։ Քննության են առնվում համակարգչային հեռախոսակապի կառուցվածքային և ծրագրային առանձնահատկությունները, ցանցային ծառայությունների կազմակերպման սկզբունքները, հաղորդագրությունների պահպանման մեխանիզմները և տարբեր օգտվողների միջև տեղեկատվության փոխանակման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում ձայնային փոստի գործառույթների ավտոմատացմանը, երբ մուտքային զանգերի ընթացքում ստացված հաղորդագրությունները կարող են գրանցվել համակարգչային միջավայրում, դասակարգվել և հետագայում հասանելի դառնալ համապատասխան օգտագործողին։ Ուսումնասիրվում են տվյալների փոխանցման ցանցային մեխանիզմները, սերվերային և հաճախորդային բաղադրիչների փոխգործակցությունը, օգտագործողների նույնականացման և անհատական փոստարկղերի կազմակերպման սկզբունքները։ Կարևորվում են հաղորդագրությունների որոնման, վերարտադրման, պահպանման և կառավարման հնարավորությունները, ինչպես նաև համակարգի աշխատանքի հուսալիությունն ու բազմօգտագործողական միջավայրում ռեսուրսների արդյունավետ բաշխումը։ Ծրագրային իրականացման շրջանակում ուշադրություն է հատկացվում համակարգի ճարտարապետության ընտրությանը, առանձին ծրագրային մոդուլների փոխկապակցմանը, տվյալների կառավարմանը և հեռախոսային ու համակարգչային ենթահամակարգերի միջև տեղեկատվական փոխանակման կազմակերպմանը։ Դիտարկվում են նաև համակարգի ընդլայնելիության, տարբեր ցանցային միջավայրերում կիրառման և նոր ծառայությունների ավելացման հնարավորությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ցանցային հաղորդակցության արդյունավետության գնահատումը, քանի որ հաղորդագրությունների մշակման արագությունը, տվյալների պահպանման կազմակերպումը և միաժամանակ սպասարկվող օգտվողների քանակը կարող են անմիջականորեն ազդել ամբողջ համակարգի աշխատանքի որակի վրա։ Տեսական ուսումնասիրության և ծրագրային իրականացման համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատել առաջարկվող լուծումների գործնական կիրառելիությունը և բացահայտել համակարգչային հեռախոսակապի ծառայությունների ավտոմատացման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել նաև հեռահաղորդակցական և տեղեկատվական համակարգերի զարգացման պատմության տեսանկյունից՝ արտացոլելով հեռախոսային ու համակարգչային ցանցերի ինտեգրման տեխնոլոգիական փուլերից մեկը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել համակարգչային ցանցերի, հեռահաղորդակցության, ծրագրային ճարտարագիտության, տեղեկատվական համակարգերի և համակարգչային հեռախոսակապի ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, ծրագրավորողների, ինժեներների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Geography

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում բնական աղետների պոտենցիալ վտանգավորության և խոցելիության համալիր գնահատման սկզբունքների ուսումնասիրմանը՝ աղետների ռիսկի առավել հիմնավորված գնահատման և կառավարման նպատակով։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն մոտեցումը, որ բնական աղետի հնարավոր հետևանքները պայմանավորված են ոչ միայն վտանգավոր բնական երևույթի առաջացման հավանականությամբ և ուժգնությամբ, այլև տվյալ տարածքի բնակչության, ենթակառուցվածքների, տնտեսության, շրջակա միջավայրի և սոցիալական համակարգերի խոցելիության մակարդակով։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը դիտարկում է ռիսկը որպես բնական վտանգի և դրա նկատմամբ տարածքի ու հասարակության խոցելիության փոխկապակցված արդյունք՝ անհրաժեշտ համարելով այդ բաղադրիչների միասնական և տարածականորեն տարբերակված ուսումնասիրությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել Հայաստանի տարածքին բնորոշ տարբեր բնական վտանգներ՝ երկրաշարժեր, սողանքներ, սելավներ, ջրհեղեղներ, քարաթափումներ, երաշտներ, ձնաբքեր և այլ վտանգավոր երևույթներ՝ հաշվի առնելով դրանց տարածական բաշխվածությունը, առաջացման պայմանները, կրկնելիությունը, հնարավոր ուժգնությունը և տարածքային առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև բնական վտանգների նկատմամբ խոցելիության գնահատմանը, որը ներառում է բնակավայրերի, բնակչության, շենքերի ու շինությունների, ճանապարհային և էներգետիկ ենթակառուցվածքների, գյուղատնտեսական տարածքների և տնտեսական օբյեկտների հնարավոր վնասների ուսումնասիրությունը։ Համալիր մոտեցումը հնարավորություն է տալիս համադրել բնական, սոցիալ-տնտեսական և տարածական տվյալները և դրանց հիման վրա առանձնացնել առավել վտանգավոր ու խոցելի գոտիները։ Աշխատանքի կարևոր բաղադրիչներից է ռիսկի գնահատման մեթոդաբանության մշակումը կամ կատարելագործումը, որի միջոցով հնարավոր է ոչ միայն արձանագրել արդեն գոյություն ունեցող վտանգները, այլև կանխատեսել դրանց հնարավոր հետևանքները և մշակել կանխարգելիչ միջոցառումների առաջնահերթություններ։ Տարածական վերլուծության և քարտեզագրման մեթոդների կիրառումը կարող է հնարավորություն տալ կազմելու վտանգավորության, խոցելիության և համակցված ռիսկի քարտեզներ, որոնք գործնական նշանակություն ունեն տարածքային պլանավորման, քաղաքաշինության, արտակարգ իրավիճակների կառավարման և բնակչության պաշտպանության գործընթացներում։ Հետազոտությունը կարևոր է նաև կլիմայական և մարդածին փոփոխությունների պայմաններում, քանի որ որոշ բնական վտանգների հաճախականության կամ ինտենսիվության փոփոխությունը կարող է ազդել ինչպես առանձին համայնքների, այնպես էլ ամբողջ տարածաշրջանների ռիսկային իրավիճակի վրա։ Բնական վտանգների և խոցելիության համատեղ գնահատումը հնարավորություն է տալիս անցում կատարել միայն աղետների հետևանքներին արձագանքելու մոտեցումից դեպի կանխարգելման և ռիսկի նվազեցման ավելի արդյունավետ քաղաքականություն։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառվել արտակարգ իրավիճակների կառավարման համակարգերի կատարելագործման, ենթակառուցվածքների անվտանգության բարձրացման, տարածքային զարգացման ծրագրերի մշակման և աղետների նկատմամբ համայնքների դիմակայունության ամրապնդման նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ձևավորում է Հայաստանի տարածքում բնական աղետների ռիսկի գնահատման բազմագործոն մոտեցում՝ միավորելով բնական վտանգների, տարածքային առանձնահատկությունների և հասարակության խոցելիության ուսումնասիրությունը և այդպիսով ստեղծելով գիտական հիմք բնական աղետների հնարավոր վնասների կանխատեսման ու դրանց ռիսկի նվազեցման համար։

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է զինված ուժերում ծառայողական գործունեության արդյունավետության գնահատման սոցիալ-հոգեբանական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով զինծառայողների գործունեության, մասնագիտական վարքագծի և ծառայողական արդյունքների վրա ազդող հոգեբանական ու սոցիալական գործոնների բացահայտման վրա։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ զինված ուժերում ծառայության արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն զինծառայողի մասնագիտական գիտելիքներով, ֆիզիկական պատրաստվածությամբ և կարգապահությամբ, այլև նրա մոտիվացիայով, հոգեբանական պատրաստվածությամբ, հաղորդակցական հմտություններով, խմբային փոխհարաբերություններով և ղեկավարության հետ հարաբերությունների բնույթով։ Աշխատության մեջ քննարկվում են ծառայողական գործունեության արդյունավետության գնահատման տեսական մոտեցումները և այն չափանիշները, որոնց միջոցով հնարավոր է ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել զինծառայողի մասնագիտական գործունեության մասին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գնահատման սոցիալ-հոգեբանական կողմին, քանի որ զինված ուժերում ծառայությունը իրականացվում է կազմակերպված խմբային միջավայրում, որտեղ անհատի գործունեությունը սերտորեն կապված է ստորաբաժանման ընդհանուր մթնոլորտի, փոխվստահության, համագործակցության և փոխադարձ պատասխանատվության հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է զինծառայողների ծառայողական մոտիվացիայի ուսումնասիրությունը։ Ներքին և արտաքին մոտիվացիոն գործոնները կարող են էական ազդեցություն ունենալ ծառայողական պարտականությունների կատարման որակի, նախաձեռնողականության, պատասխանատվության և դժվար իրավիճակներին դիմակայելու պատրաստվածության վրա։ Միաժամանակ դիտարկվում է ղեկավարության և ենթակաների փոխհարաբերությունների նշանակությունը, քանի որ հրամանատարական ոճը, հետադարձ կապը, գնահատման արդարությունը և մասնագիտական առաջընթացի հնարավորությունները կարող են ձևավորել զինծառայողի վերաբերմունքը ծառայության նկատմամբ։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում նաև խմբային համախմբվածությանը և միջանձնային հարաբերություններին։ Զինվորական ստորաբաժանման ներսում փոխադարձ աջակցությունը, վստահությունը, հաղորդակցության արդյունավետությունը և ընդհանուր նպատակների ընկալումը կարող են նպաստել ինչպես անհատական, այնպես էլ կոլեկտիվ արդյունավետության բարձրացմանը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ծառայողական գործունեության գնահատման հոգեբանական գործիքներին և մեթոդներին՝ հարցաթերթերին, դիտարկմանը, հարցազրույցներին, սոցիոմետրիկ մեթոդներին, փորձագիտական գնահատմանը և այլ ախտորոշիչ մոտեցումներին։ Դրանց համակցված կիրառումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել գնահատման սուբյեկտիվությունը և ստանալ զինծառայողի գործունեության ավելի բազմակողմանի պատկեր։ Առանձին նշանակություն ունի գնահատման արդյունքների կիրառումը ոչ միայն թերությունները բացահայտելու, այլև անձնակազմի մասնագիտական զարգացման, հոգեբանական աջակցության, կառավարման արդյունավետության և ծառայողական պայմանների բարելավման նպատակով։ Աշխատության գործնական արժեքը կայանում է նրանում, որ սոցիալ-հոգեբանական գնահատման մեխանիզմների ճիշտ կիրառումը կարող է նպաստել անձնակազմի կառավարման կատարելագործմանը, ծառայողական կարգապահության ամրապնդմանը, համագործակցության բարելավմանը և զինծառայողների մասնագիտական ներուժի առավել արդյունավետ օգտագործմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է զինված ուժերում ծառայողական գործունեության գնահատման բազմակողմանի մոտեցում՝ միավորելով ռազմական հոգեբանության, սոցիալական հոգեբանության և կառավարման տեսական ու կիրառական խնդիրները։ Այն կարող է օգտակար լինել ռազմական հոգեբանների, հրամանատարական կազմի, զինված ուժերի կառավարման մասնագետների, հոգեբանության և սոցիալական գիտությունների հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Other Subjects

Պատանիների համար նոր գրքերի այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է ժամանակակից և լայն ճանաչում ստացած ստեղծագործություններ, որոնք նախատեսված են երիտասարդ ընթերցողների հետաքրքրությունները զարգացնելու, ընթերցանության սովորությունը խթանելու և տարբեր ժանրերի հետ ծանոթացնելու նպատակով։ Ցանկում ընդգրկված են ինչպես ֆանտաստիկ և արկածային, այնպես էլ դետեկտիվ, ռոմանտիկ և միստերիա ժանրերի գրքեր, որոնք առանձնանում են հետաքրքիր սյուժեներով, արագ զարգացող գործողություններով և երիտասարդ հերոսների կերպարներով, որոնց միջոցով պատանիները կարող են նույնականանալ պատմությունների հետ։ Այս գրքերը հաճախ անդրադառնում են ինքնաճանաչման, ընկերության, սիրո, պայքարի և ընտրությունների թեմաներին՝ միաժամանակ ստեղծելով հուզիչ և երբեմն նաև մարտահրավերներով լի աշխարհներ։ Ցանկը նպատակ ունի օգնել ընթերցողին գտնել ժամանակակից, միջազգային բեսթսելլեր դարձած գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ինչպես ժամանցային, այնպես էլ զարգացնող ընթերցանություն՝ ընդլայնելով նրանց պատկերացումները գրականության և կյանքի տարբեր իրավիճակների մասին։

Mathematics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կիսահաղորդչային գազազգայուն նանոկառուցվածքների ուսումնասիրմանը՝ կիրառելով ռեզիստիվ և իմպեդանսային սպեկտրոսկոպիայի ժամանակակից մեթոդները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են նանոկառուցվածքային նյութերի ֆիզիկական և էլեկտրական հատկությունները, գազազգայունության ձևավորման մեխանիզմները, ինչպես նաև կիսահաղորդչային մակերևույթի և գազային միջավայրի փոխազդեցության առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում են գազային զգայակների աշխատանքի սկզբունքները, լիցքափոխանակության գործընթացները, մակերևութային երևույթների ազդեցությունը հաղորդականության փոփոխության վրա և այդ փոփոխությունների գրանցման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռեզիստիվ չափումների և իմպեդանսային սպեկտրոսկոպիայի կիրառմանը՝ նանոկառուցվածքների կառուցվածքային, էլեկտրաքիմիական և դինամիկական պարամետրերի բացահայտման նպատակով։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են տարբեր կիսահաղորդչային նանոնյութերի հատկությունները, չափման արդյունքների մեկնաբանման մեթոդները, զգայունության, ընտրողականության, արագագործության և կայունության բարձրացման հնարավորությունները։ Ներկայացված հետազոտությունները կարևոր նշանակություն ունեն բարձր արդյունավետությամբ գազային սենսորների մշակման, շրջակա միջավայրի մոնիթորինգի, արդյունաբերական անվտանգության, բժշկական ախտորոշման և ժամանակակից նանոէլեկտրոնիկայի զարգացման համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկոսների, նյութագետների, էլեկտրոնիկայի և նանոտեխնոլոգիայի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքների ուսումնասիրման և գազազգայուն համակարգերի մշակման ժամանակակից մեթոդներով։

Medicine

Բժշկագիտական, գինեկոլոգիական և ուռուցքաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կանանց վերարտադրողական համակարգի ախտաբանական փոփոխությունների և կրծքագեղձի քաղցկեղի միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կանանց վերարտադրողական համակարգի անատոմիական և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները, հորմոնային կարգավորման մեխանիզմները և տարբեր գինեկոլոգիական հիվանդությունների առաջացման հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձվարանների, արգանդի և վերարտադրողական համակարգի այլ օրգանների ախտաբանական վիճակներին, ինչպես նաև դրանց հնարավոր առնչություններին կրծքագեղձի չարորակ նորագոյացությունների զարգացման ռիսկի հետ։ Վերլուծվում են էստրոգենների և պրոգեստերոնի ազդեցությունը, վերարտադրողական պատմության առանձնահատկությունները, ժառանգական նախատրամադրվածությունը և այլ կենսաբանական ու միջավայրային գործոններ, որոնք կարող են նշանակություն ունենալ կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման և զարգացման գործընթացներում։ Քննարկվում են գինեկոլոգիական և կրծքագեղձի հիվանդությունների կլինիկական, հյուսվածաբանական, հորմոնային ու համաճարակաբանական ուսումնասիրության մոտեցումները՝ հնարավոր օրինաչափությունների և ռիսկային գործոնների բացահայտման նպատակով։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ախտորոշման, վաղ հայտնաբերման, հիվանդությունների համակցված ընթացքի և բժշկական հսկողության կազմակերպման հիմնախնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում կանանց առողջության պահպանման, անհատական ռիսկի գնահատման, կանխարգելիչ հետազոտությունների և տարբեր բժշկական մասնագիտությունների համագործակցության նշանակությանը՝ հաշվի առնելով, որ վերարտադրողական համակարգի ոչ բոլոր ախտաբանական վիճակներն են անմիջականորեն կապված կրծքագեղձի քաղցկեղի հետ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գինեկոլոգիայի, ուռուցքաբանության, մամոլոգիայի, ախտաբանական անատոմիայի և կանանց վերարտադրողական առողջության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։