Պետական սեփականության կառավարման տնտեսական արդյունավետության գնահատումը ՀՀ-ում

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է ներզատիչ ախտաբանությունների պայմաններում ձվազատման դեղորայքային խթանման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում անպտղության այն դեպքերն են, երբ ձվազատման խանգարումները կապված են էնդոկրին համակարգի գործունեության փոփոխությունների և հորմոնային կարգավորման անհավասարակշռության հետ։ Ուսումնասիրվում են վերարտադրողական ֆունկցիայի և ներզատիչ համակարգի փոխկապակցվածությունը, ձվազատման խանգարումների առաջացման հնարավոր պատճառները, ինչպես նաև տարբեր էնդոկրին վիճակների ազդեցությունը ֆոլիկուլների հասունացման և ձվազատման գործընթացի վրա։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բուժման անհատականացված մոտեցմանը՝ հաշվի առնելով կնոջ հորմոնային վիճակը, ձվարանների ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, ուղեկցող ներզատիչ խանգարումները և վերարտադրողական նպատակները։ Քննարկվում են ձվազատման խթանման համար կիրառվող դեղորայքային մոտեցումների սկզբունքները, բուժման արդյունավետության գնահատման մեթոդները և բուժման ընթացքի հսկողության անհրաժեշտությունը։ Կարևորվում է հորմոնային ցուցանիշների և ձվարանների արձագանքի մշտադիտարկումը, քանի որ խթանման արդյունքը կարող է էապես տարբեր լինել տարբեր ներզատիչ ախտաբանությունների դեպքում։ Ուսումնասիրվում են նաև բուժման հնարավոր բարդությունների կանխարգելման և ռիսկերի նվազեցման խնդիրները, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել հղիության հասնելու հավանականության վրա։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ այնպիսի ներզատիչ խանգարումների, որոնք հաճախ ուղեկցվում են ձվազատման դիսֆունկցիայով, և ներկայացնել դրանց դեպքում բուժական ռազմավարության ընտրության առանձնահատկությունները։ Առանձին կարևորություն է տրվում գինեկոլոգի, վերարտադրողական բժշկության մասնագետի և էնդոկրինոլոգի համագործակցությանը, քանի որ նման հիվանդների արդյունավետ վարումը պահանջում է ինչպես վերարտադրողական, այնպես էլ հորմոնային վիճակի համալիր գնահատում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանկաբարձ-գինեկոլոգների, վերարտադրողական բժշկության մասնագետների, էնդոկրինոլոգների, բժշկական հետազոտողների, դասախոսների և բժշկական բուհերի ուսանողների համար։ Այն նպաստում է ներզատիչ ախտաբանությունների դեպքում ձվազատման խանգարումների և դրանց դեղորայքային շտկման վերաբերյալ գիտական պատկերացումների ընդլայնմանը՝ ընդգծելով անհատականացված բուժման, կլինիկական վերահսկողության և հնարավոր ռիսկերի կանխարգելման կարևորությունը։

Technology

Այս թեման վերաբերում է Հայաստանի գյուղական տարածքներում ինքնավար հիբրիդային էներգետիկ համակարգերի՝ արևային և հողմային կայանների համատեղ կիրառման հետազոտությանը, ինչպես նաև դրանց տեխնիկական և տնտեսական պարամետրերի հիմնավորմանը՝ տեղական կլիմայական և աշխարհագրական պայմաններին համապատասխան։ Հիմնական գաղափարը այն է, որ արևային ֆոտովոլտային համակարգերը և հողմային տուրբինները միասին կարող են ապահովել ավելի կայուն և հավասարակշռված էներգամատակարարում, քանի որ դրանց արտադրական գագաթները հաճախ փոխլրացնող են՝ արևը առավել արդյունավետ է ցերեկային և ամառային ամիսներին, իսկ քամին կարող է ավելի կայուն լինել գիշերային ժամերին կամ ձմռան շրջանում։ Հայաստանի պայմաններում կարևոր դեր ունեն բարձր լեռնային ռելիեֆը, տեղական քամու ռեժիմները, արևային ճառագայթման բարձր միջին մակարդակը և սեզոնային կլիմայական փոփոխականությունը, որոնք միասին ձևավորում են հարմար միջավայր նման հիբրիդ համակարգերի համար։ Պարամետրերի հիմնավորումը ներառում է էներգիայի պահանջարկի վերլուծություն գյուղական համայնքներում, տեղակայման վայրերի ընտրություն ըստ արևային ճառագայթման ինտենսիվության և քամու արագության տվյալների, ինչպես նաև համակարգի օպտիմալ հզորության հաշվարկներ՝ պահեստավորման (մարտկոցային համակարգերի) և էներգիայի կառավարման միավորների ներառմամբ։ Կարևոր է նաև տնտեսական գնահատումը՝ ներդրումային ծախսերի, շահագործման արդյունավետության և վերադարձելիության հաշվարկներով, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նվազեցման գնահատումը։ Նման համակարգերը նպաստում են էներգետիկ անկախության բարձրացմանը, գյուղական համայնքների զարգացմանը և վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների ինտեգրմանը ազգային էներգետիկ ռազմավարության մեջ՝ ապահովելով կայուն և ճկուն էներգամատակարարման մոդել Հայաստանի տարբեր տարածաշրջանների համար։

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է երկլեզու անձի ես-կոնցեպցիայի ձևավորման և դրսևորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով այն հանգամանքի վրա, թե ինչպես կարող է երկու լեզուների իմացությունն ու գործածությունը ազդել անհատի ինքնընկալման, ինքնության կառուցվածքի, արժեքային համակարգի և սոցիալական վարքագծի վրա։ Երկլեզվությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես երկու լեզվական համակարգերի տիրապետում, այլև որպես անհատի հոգեբանական և սոցիոմշակութային զարգացման գործոն, քանի որ տարբեր լեզուներ հաճախ կապված են տարբեր մշակութային միջավայրերի, հաղորդակցական փորձառությունների, սոցիալական դերերի և անձնական հիշողությունների հետ։ Այս պայմաններում երկլեզու անհատի ինքնության ձևավորումը կարող է ունենալ ավելի բարդ և բազմաշերտ կառուցվածք։ Հետազոտության առանցքային հասկացություններից է ես-կոնցեպցիան՝ անհատի կողմից սեփական անձի վերաբերյալ ձևավորված պատկերացումների, գնահատականների, համոզմունքների և ինքնության բաղադրիչների ամբողջությունը։ Այն ներառում է մարդու պատկերացումները սեփական հատկանիշների, կարողությունների, սոցիալական դիրքի, հարաբերությունների և արժեքների վերաբերյալ, ինչպես նաև այն զգացումը, թե ով է ինքը և ինչ տեղ է զբաղեցնում հասարակության մեջ։ Երկլեզու անձի դեպքում այդ ինքնապատկերը կարող է ձևավորվել երկու լեզվական և մշակութային համակարգերի փոխազդեցության պայմաններում։ Աշխատության շրջանակում կարող է ուսումնասիրվել այն հանգամանքը, թե արդյոք տարբեր լեզուների օգտագործումը հանգեցնում է անձի ինքնընկալման որոշակի տարբերությունների։ Անհատը կարող է նույն իրավիճակը կամ սեփական անձի որոշակի կողմերը տարբեր կերպ ընկալել և արտահայտել՝ կախված օգտագործվող լեզվից, հաղորդակցական միջավայրից կամ զրուցակցից։ Այս երևույթը կարող է կապված լինել ոչ միայն լեզվական կառուցվածքների, այլև յուրաքանչյուր լեզվի հետ կապված մշակութային նորմերի, հուզական փորձի և սոցիալական ասոցիացիաների հետ։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել լեզվի և ինքնության փոխհարաբերությանը։ Լեզուն հաճախ հանդես է գալիս որպես ազգային, մշակութային և սոցիալական պատկանելության կարևոր ցուցիչ։ Երկու լեզուներով հաղորդակցվող անհատի դեպքում հնարավոր է միաժամանակ առկա լինեն տարբեր մշակութային ինքնությունների տարրեր, որոնք կարող են փոխլրացնել միմյանց կամ որոշ իրավիճակներում առաջացնել ներքին հակասություններ։ Այդ պատճառով երկլեզու անձի ինքնությունը կարող է դիտարկվել որպես դինամիկ համակարգ, որը փոփոխվում է՝ կախված սոցիալական միջավայրից, հաղորդակցական իրավիճակից և անհատի կենսափորձից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն կարող է լինել լեզվի ընտրության խնդիրը։ Երկլեզու մարդը տարբեր իրավիճակներում կարող է ընտրել այս կամ այն լեզուն՝ հաշվի առնելով զրուցակցին, թեման, միջավայրը, հաղորդակցության նպատակը և իր հուզական վիճակը։ Լեզվի այդ ընտրությունը կարող է կապված լինել նաև ինքնության որոշակի կողմերի ակտիվացման հետ։ Օրինակ՝ ընտանեկան միջավայրում օգտագործվող լեզուն կարող է կապված լինել անձնական և հուզական ինքնության հետ, մինչդեռ կրթական կամ մասնագիտական միջավայրում գերակշռող լեզուն կարող է առնչվել սոցիալական և մասնագիտական ինքնընկալմանը։ Երկլեզու անձի ես-կոնցեպցիայի ձևավորման վրա կարող են ազդել նաև լեզուների յուրացման ժամանակը և պայմանները։ Մանկության վաղ շրջանում երկու լեզուների յուրացումը կարող է ստեղծել այլ հոգելեզվաբանական պայմաններ, քան երկրորդ լեզվի ավելի ուշ յուրացումը։ Կարևոր կարող են լինել նաև այն միջավայրը, որտեղ յուրաքանչյուր լեզու է սովորել, լեզվի գործածության հաճախականությունը, լեզվական գերակայությունը և տվյալ լեզվով ունեցած հաղորդակցական ու մշակութային փորձը։ Այս գործոնները կարող են որոշել, թե երկու լեզուներից յուրաքանչյուրն ինչ դեր է զբաղեցնում անձի ինքնության կառուցվածքում։ Աշխատության մեջ կարող է քննարկվել նաև երկլեզվության ազդեցությունը սոցիալական ինքնության վրա։ Երկլեզու անհատը կարող է միաժամանակ պատկանել տարբեր սոցիալական և մշակութային խմբերի, իսկ նրա ինքնության ձևավորման վրա կարող են ազդել այդ խմբերի կողմից ընդունված նորմերը և երկլեզու լինելու նկատմամբ հասարակական վերաբերմունքը։ Դրական վերաբերմունքի պայմաններում երկլեզվությունը կարող է ընկալվել որպես մշակութային և հաղորդակցական առավելություն, մինչդեռ որոշ սոցիալական միջավայրերում այն կարող է առաջացնել ինքնության անորոշության կամ օտարվածության զգացում։ Այս տեսանկյունից ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև լեզվական ինքնության և սոցիալական ինքնագնահատականի փոխհարաբերությանը։ Կարևոր է նաև լեզուների միջև փոխազդեցության խնդիրը։ Երկլեզու անձի խոսքում կարող են դիտվել լեզուների փոխազդեցության տարբեր դրսևորումներ, օրինակ՝ կոդերի փոփոխություն, փոխառություններ և լեզվական տարրերի փոխադարձ ազդեցություն։ Դրանք կարող են ոչ միայն հաղորդակցական հարմարության միջոց լինել, այլև որոշ դեպքերում արտահայտել անձի բազմաշերտ ինքնությունը և նրա պատկանելությունը տարբեր լեզվամշակութային միջավայրերի։ Հետազոտության մեթոդաբանական հատվածում կարող են կիրառվել հարցումներ, հոգեբանական և հոգելեզվաբանական թեստեր, ինքնագնահատման մեթոդներ, հարցազրույցներ և տարբեր լեզուներով ստացված պատասխանների համեմատական վերլուծություն։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել, թե ինչպիսի տարբերություններ կարող են դրսևորվել երկլեզու անձի ինքնաներկայացման և ինքնագնահատման մեջ՝ կախված լեզվից կամ հաղորդակցական իրավիճակից։ Ուսումնասիրության տեսական նշանակությունն այն է, որ այն միավորում է լեզվաբանական, հոգեբանական և սոցիոմշակութային մոտեցումները՝ երկլեզու անձի ինքնությունը դիտարկելով որպես փոխկապակցված լեզվական և անձնային գործընթացների արդյունք։ Գործնական տեսանկյունից արդյունքները կարող են օգտակար լինել երկլեզու կրթության կազմակերպման, օտար լեզուների ուսուցման, միջմշակութային հաղորդակցության, հոգեբանական խորհրդատվության և բազմալեզու միջավայրերում սոցիալական ինտեգրման խնդիրների ուսումնասիրման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, հոգելեզվաբաններին, հոգեբաններին, սոցիոլոգներին, մանկավարժներին և երկլեզվության ու միջմշակութային հաղորդակցության հարցերով զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը բացահայտում է այն բարդ փոխհարաբերությունները, որոնք ձևավորվում են լեզվի, ինքնության և անձի ինքնընկալման միջև, և ցույց է տալիս, որ երկլեզու անհատի ես-կոնցեպցիան կարող է ներառել միաժամանակ մի քանի լեզվական, մշակութային և սոցիալական ինքնության բաղադրիչներ, որոնք տարբեր իրավիճակներում կարող են տարբեր կերպ ակտիվանալ և դրսևորվել։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է ցածր ճնշումների պայմաններում օսցիլացվող էլեկտրոններով էլեկտրական պարպման ֆիզիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրա՝ որպես լիցքավորված մասնիկների աղբյուր օգտագործման հնարավորությունների գնահատմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է գազային միջավայրում էլեկտրական դաշտի ազդեցությամբ առաջացող պարպման գործընթացների, էլեկտրոնների շարժման և դրանց բազմակի տատանողական անցումների հետ կապված երևույթների վրա։ Ուսումնասիրվում են այն պայմանները, որոնց դեպքում էլեկտրոնները կարող են երկար ժամանակ պահպանվել ակտիվ գոտում՝ մեծացնելով գազի մասնիկների հետ բախումների և իոնացման հավանականությունը։ Դիտարկվում է ճնշման, էլեկտրական դաշտի, էլեկտրոդների կառուցվածքի և աշխատանքային այլ պարամետրերի ազդեցությունը պարպման ձևավորման, կայունության և լիցքավորված մասնիկների առաջացման արդյունավետության վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում էլեկտրոնների էներգետիկ բնութագրերին, դրանց շարժման օրինաչափություններին և գազի ատոմների ու մոլեկուլների հետ փոխազդեցությանը, քանի որ այդ գործընթացները պայմանավորում են իոնների և լրացուցիչ էլեկտրոնների առաջացման ինտենսիվությունը։ Ցածր ճնշումների պայմաններում մասնիկների բախումների հաճախականության և ազատ վազքի երկարության փոփոխությունը դիտարկվում է որպես պարպման բնութագրերի վրա ազդող կարևոր գործոն։ Ուսումնասիրվում են նաև պարպման էլեկտրական պարամետրերը, հոսանքի և լարման միջև կապերը, լիցքավորված մասնիկների հոսքերի ձևավորման առանձնահատկությունները և ստացվող աղբյուրի աշխատանքային կայունությունը։ Օսցիլացվող էլեկտրոնների կիրառումը հնարավորություն է տալիս բարձրացնել իոնացման գործընթացների արդյունավետությունը և համապատասխան պայմաններում ձևավորել լիցքավորված մասնիկների կառավարելի հոսքեր։ Աշխատությունում գնահատվում են նման համակարգերի կառուցվածքային և ֆիզիկական պարամետրերի օպտիմալացման հնարավորությունները՝ նպատակ ունենալով ստանալ անհրաժեշտ բնութագրերով մասնիկների աղբյուր։ Հետազոտության արդյունքները կարևոր նշանակություն կարող են ունենալ գազային պարպումների և ցածրջերմաստիճանային պլազմայի ֆիզիկայի զարգացման, ինչպես նաև իոնային և էլեկտրոնային աղբյուրների նախագծման ու կատարելագործման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել պլազմայի ֆիզիկայի, էլեկտրոնային և իոնային տեխնոլոգիաների, վակուումային տեխնիկայի, կիրառական ֆիզիկայի և էլեկտրական պարպումների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, մասնագետների և ուսանողների համար։

Literature

Գիրքը ներկայացնում է Վահան Թեքեյանի բանաստեղծական ժառանգությունը՝ ընդգրկելով նրա ստեղծագործությունների ընտրանի, որտեղ կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում հայրենիքի, սիրո, կարոտի և մարդու ներաշխարհի խորքային զգացումները։ Բանաստեղծություններում արտահայտվում է նուրբ քնարականություն և բարձր գեղարվեստական մշակվածություն, որտեղ լեզվական պարզությունն ու պատկերավոր մտածողությունը համադրվում են խոհական խորության հետ։ Հեղինակը հաճախ անդրադառնում է ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և մարդու հոգևոր աշխարհի թեմաներին՝ ստեղծելով ստեղծագործություններ, որոնք միաժամանակ անձնական ապրումների և համազգային զգացողությունների արտահայտություն են։ Նրա պոեզիայում առանձնանում է կարոտի և հեռավորության մշտական զգացողությունը, որը դառնում է հայրենասիրական ու գոյաբանական մտորումների հիմք։ Vahan Tekeyan-ի բանաստեղծական աշխարհը համարվում է հայ քնարերգության կարևորագույն էջերից մեկը, որտեղ զգացմունքն ու միտքը միաձուլվում են ներդաշնակ գեղարվեստական ամբողջության մեջ։

Chemistry

Հրատարակությունը նախատեսված է գրադարանների համար և նվիրված է քիմիական գիտելիքների հանրամատչելի տարածմանն ու ընթերցողների շրջանում գիտական աշխարհայացքի ձևավորմանը։ Այն ներկայացնում է մեթոդական նյութեր, որոնք կարող են օգնել գրադարանավարներին կազմակերպել քիմիային վերաբերող տեղեկատվական, կրթական և մշակութային միջոցառումներ, գրականության ցուցադրություններ, թեմատիկ անկյուններ, ընթերցանության քննարկումներ և այլ ճանաչողական աշխատանքներ։ Նյութերի հիմնական նպատակն է բարդ գիտական հասկացությունները մատչելի ձևով ներկայացնել հանրությանը և խթանել հետաքրքրությունը քիմիական գիտության, նրա ձեռքբերումների ու առօրյա կյանքի հետ ունեցած կապի նկատմամբ։ Հրատարակության շրջանակում կարող են ներկայացվել քիմիայի տարբեր բնագավառներին վերաբերող գրականության ընտրության, համակարգման և ընթերցողներին ներկայացնելու սկզբունքներ, ինչպես նաև գիտական գրականության հանրահռչակման արդյունավետ մեթոդներ։ Կարևորվում է գրադարանի դերը որպես գիտելիքի տարածման և հասարակության կրթական պահանջների բավարարման կարևոր մշակութային հաստատություն։ Քիմիական գիտելիքների հանրահռչակումը դիտարկվում է ոչ միայն մասնագիտական կրթության, այլև լայն հասարակության գիտական իրազեկվածության բարձրացման միջոց։ Մեթոդական նյութերը կարող են ուղղորդել գրադարանավարներին՝ տարբեր տարիքային և կրթական խմբերի համար համապատասխան բովանդակություն ընտրելու և այն հասանելի ու հետաքրքիր ձևով ներկայացնելու գործում։ Հրատարակությունը կարող է անդրադառնալ նաև քիմիայի կիրառություններին արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, բժշկության, կենցաղի և շրջակա միջավայրի պահպանության ոլորտներում՝ ցույց տալով գիտության գործնական նշանակությունը։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողի մոտ ձևավորել քիմիայի նկատմամբ ավելի ամբողջական պատկերացում և ընդգծել գիտական գիտելիքի նշանակությունը ժամանակակից հասարակության զարգացման մեջ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարներին, մեթոդիստներին, ուսուցիչներին, գիտության հանրահռչակմամբ զբաղվող մասնագետներին և կրթական միջոցառումներ կազմակերպող մշակութային հաստատություններին։ Այն միաժամանակ արժեքավոր է որպես գրադարանային աշխատանքի մեթոդական օժանդակություն, որը նպաստում է գիտական գրականության նպատակային օգտագործմանը և քիմիական գիտելիքների հասանելի տարածմանը հասարակության լայն շրջանակներում։