Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionPedagogy
Говорение как доминанта в процессе формирования и развития речевых автоматизмов (при обучении русскому языку как иностранному учащихся-армян в вузе)
Աշխատությունը նվիրված է բուհերում հայ ուսանողներին ռուսերենը որպես օտար լեզու ուսուցանելիս խոսքային ավտոմատիզմների ձևավորման և զարգացման գործընթացի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում խոսելու կարողությունն է՝ որպես լեզվական հմտությունների աստիճանական ձևավորման հիմնական և որոշիչ բաղադրիչ։ Հեղինակը դիտարկում է, թե ինչպես է բանավոր խոսքի նպատակային կիրառումը նպաստում ուսանողների մոտ ռուսերեն լեզվական միավորների արագ, ճիշտ և բնական օգտագործման կարողության ձևավորմանը՝ նվազեցնելով գիտակցված վերահսկողության անհրաժեշտությունը և աստիճանաբար ձևավորելով կայուն խոսքային գործողություններ։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում խոսքային ավտոմատիզմների էությանը, դրանց առաջացման պայմաններին, զարգացման փուլերին և ուսուցման ընթացքում դրանց ամրապնդման մեխանիզմներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայալեզու ուսանողների համար ռուսերենի յուրացման առանձնահատկություններին, քանի որ մայրենի լեզվի կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունները կարող են ինչպես աջակցել, այնպես էլ խոչընդոտել ռուսերեն խոսքի բնական ձևավորմանը։ Ներկայացվող մոտեցումը շեշտադրում է ոչ միայն քերականական և բառապաշարային գիտելիքների փոխանցումը, այլև այդ գիտելիքների գործնական ակտիվացումը իրական կամ ուսումնական հաղորդակցական իրավիճակներում։ Խոսելու վարժությունները դիտարկվում են որպես միջոց, որի միջոցով ուսանողը բազմակիորեն կիրառում է լեզվական կառուցվածքները, ամրապնդում ճիշտ խոսքային մոդելները և աստիճանաբար անցնում գիտակցված կառուցումից դեպի ավելի ինքնաբերական խոսք։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ռուսերենը որպես օտար լեզու դասավանդող մասնագետներին, բուհերի դասախոսներին, լեզվի ուսուցման մեթոդիկայով զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև այն ուսանողներին և մասնագետներին, ովքեր ուսումնասիրում են երկրորդ լեզվի յուրացման, բանավոր հաղորդակցության և խոսքային հմտությունների ավտոմատացման գործընթացները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարևորում է հաղորդակցական և գործնական ուղղվածությամբ ուսուցումը՝ ցույց տալով, որ օտար լեզվի լիարժեք տիրապետման համար միայն լեզվական կանոնների իմացությունը բավարար չէ․ անհրաժեշտ է այդ գիտելիքները վերածել արագ և նպատակային խոսքային գործողությունների, իսկ խոսելու համակարգված պրակտիկան այդ գործընթացի կարևորագույն պայմաններից մեկն է։
Updated: 2026-09-17
Economics
Հակաճգնաժամային կառավարումը ՀՀ առևտրային բանկերում
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առևտրային բանկերում ճգնաժամային իրավիճակների կանխարգելման, բացահայտման և հաղթահարման կառավարչական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ շեշտադրելով բանկային համակարգի ֆինանսական կայունության, ռիսկերի կառավարման և արդյունավետ կառավարման փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են բանկային ճգնաժամերի առաջացման ներքին և արտաքին գործոնները, դրանց զարգացման հիմնական փուլերը և այն տնտեսական ու ֆինանսական հետևանքները, որոնք կարող են առաջանալ առանձին բանկերի և ամբողջ ֆինանսական համակարգի համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վարկային, իրացվելիության, շուկայական, տոկոսադրույքային, արժութային և գործառնական ռիսկերի գնահատմանը, ինչպես նաև դրանց կուտակման պայմաններում հնարավոր ճգնաժամային երևույթների վաղ հայտնաբերմանը։ Քննվում են ֆինանսական ցուցանիշների մշտադիտարկման, սթրեսային իրավիճակների գնահատման, ներքին վերահսկողության և ռիսկերի սահմանափակման կառավարչական գործիքները։ Կարևորվում է բանկի կապիտալի բավարարության, իրացվելիության մակարդակի, ակտիվների որակի, եկամտաբերության և պարտավորությունների կառուցվածքի նշանակությունը ֆինանսական դժվարություններին դիմակայելու տեսանկյունից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հակաճգնաժամային ռազմավարության ձևավորումը, որը ներառում է հնարավոր վտանգների նախնական բացահայտում, գործողությունների տարբեր սցենարների մշակում, ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ կառավարում և որոշումների ընդունման կազմակերպական մեխանիզմների կատարելագործում։ Ուսումնասիրվում է նաև բանկային կառավարման մարմինների, ռիսկերի կառավարման ստորաբաժանումների, ներքին աուդիտի և վերահսկողական համակարգերի դերաբաշխումը ճգնաժամերի կանխարգելման ու հաղթահարման գործընթացում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում կարգավորող և վերահսկող միջավայրին, քանի որ առևտրային բանկերի կայուն գործունեությունը պայմանավորված է ոչ միայն դրանց ներքին կառավարմամբ, այլև ֆինանսական համակարգում գործող վերահսկողական պահանջներով և ընդհանուր մակրոտնտեսական պայմաններով։ Դիտարկվում են ճգնաժամային պայմաններում վարկային քաղաքականության վերանայման, ծախսերի օպտիմալացման, խնդրահարույց ակտիվների կառավարման, կապիտալի և իրացվելիության պահպանման, ինչպես նաև հաճախորդների ու ներդրողների վստահության ապահովման մոտեցումները։ Կարևորվում է նաև նախազգուշացնող ցուցանիշների համակարգի ստեղծումը, որը հնարավորություն է տալիս ժամանակին արձանագրելու բանկի ֆինանսական վիճակի վատթարացման միտումները և համապատասխան միջոցառումներ ձեռնարկելու մինչև խնդիրների խորացումը։ Տեսական դրույթների և բանկային գործունեության առանձնահատկությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս ձևավորելու հակաճգնաժամային կառավարման համալիր պատկերացում և բացահայտելու դրա կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել բանկային գործի, ֆինանսների, ռիսկերի կառավարման և ֆինանսական կառավարման ոլորտներում աշխատող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-17
History
Династический список хайкидов в истории Армении Моисея Хоренского и хронологическая их таблица у о. Михаила Чамчеана
Աշխատությունը նվիրված է Հայկազունի (հայկական ավանդական «հայկյան») արքայատոհմի դինաստիական ցանկի և դրա պատմագրական ներկայացման ուսումնասիրությանը Մովսես Խորենացու աշխատության մեջ, ինչպես նաև այդ ավանդույթի ժամանակագրական համակարգմանը Միքայել Չամչյանի պատմագիտական սինթեզում։ Վերլուծվում է այն, թե ինչպես է Մովսես Խորենացիի «Հայոց պատմություն»-ում ձևավորվում Հայկից սերող թագավորների շարքը՝ որպես ազգային ծագումնաբանության և պետականության գաղափարական կառուցվածք, որտեղ առասպելական և պատմական տարրերը միահյուսվում են միասնական պատմական պատումի մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայկ, Արամ, Արա Գեղեցիկ և այլ ավանդական կերպարների հաջորդականությանը՝ որպես դինաստիական հիշողության և ինքնության կառուցման մեխանիզմ։ Միաժամանակ քննարկվում է Միքայել Չամչյանի կողմից 18-րդ դարում իրականացված ժամանակագրական համակարգումը, որտեղ Խորենացու ներկայացրած ցանկը վերածվում է համապարփակ պատմական քրոնոլոգիայի՝ փորձելով այն համադրել համաշխարհային պատմության ընդհանուր ժամանակային շրջանակների հետ։ Աշխատությունը բացահայտում է երկու հեղինակների մոտեցումների տարբերությունները՝ Խորենացու ավելի պատմափիլիսոփայական և ավանդազրույցային կառուցվածքի, և Չամչյանի համակարգված, ժամանակագրական-մատենագիտական մոտեցման միջև՝ ցույց տալով հայկական պատմագրության զարգացման կարևոր փուլերը և դինաստիական ավանդույթի ձևավորման գաղափարական հիմքերը։
Updated: 2026-09-09
Literature
Язык и стиль поэзии Гегама Сарьяна
Աշխատությունը նվիրված է Գեղամ Սարյանի բանաստեղծական լեզվի և ոճի համակարգված ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով նրա պոեզիայի արտահայտչական առանձնահատկությունները, պատկերային մտածողության կառուցվածքը և գեղարվեստական խոսքի ձևավորման հիմնական սկզբունքները։ Վերլուծվում են բառապաշարի ընտրությունը, ռիթմիկ ու հնչյունական կազմակերպվածությունը, փոխաբերական համակարգը և սիմվոլիկ շերտերը, որոնք միասին ձևավորում են հեղինակի ինքնատիպ գեղագիտական աշխարհը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա ստեղծագործություններում զգացմունքային լարվածության, հոգեբանական նրբերանգների և բնության պատկերների գեղարվեստական գործառույթին, ինչպես նաև ավանդական և նորարարական տարրերի համադրությանը։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է նաև հեղինակի պոեզիայի տեղը հայ նոր գրականության զարգացման գործընթացում՝ ընդգծելով նրա լեզվական որոնումների և ոճական փորձարարության նշանակությունը։
Updated: 2026-09-02
Political Science
Սիոնիզմը՝ ագրեսիվ իմպերիալիստական շրջանակների զենք
Գիրքը ներկայացնում է սիոնիզմի վերաբերյալ խորհրդային ժամանակաշրջանին բնորոշ քաղաքական և գաղափարախոսական քննադատական մոտեցումը՝ այն դիտարկելով իմպերիալիզմի, միջազգային քաղաքականության և Մերձավոր Արևելքի հակամարտությունների համատեքստում։ Աշխատության հիմնական նպատակն է բացահայտել սիոնիզմի ձևավորման, գաղափարական հիմքերի և քաղաքական դրսևորումների վերաբերյալ հեղինակի գնահատականները՝ դրանք կապելով մեծ տերությունների շահերի, տարածաշրջանային ազդեցության համար պայքարի և միջազգային հարաբերությունների զարգացումների հետ։ Նյութում անդրադարձ է կատարվում սիոնիզմի պատմական ծագմանը, ազգային ինքնորոշման գաղափարի շուրջ ձևավորված քաղաքական շարժումներին, Իսրայել պետության ստեղծմանն ու դրա արտաքին քաղաքականությանը, ինչպես նաև արաբա-իսրայելական հակամարտությանն առնչվող հարցերին։ Աշխատությունը կարևոր է նաև որպես իր ժամանակաշրջանի քաղաքական մտածողության և խորհրդային պաշտոնական գաղափարախոսության արտահայտություն․ այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին խորհրդային հեղինակները մեկնաբանում սիոնիզմը, Իսրայելի քաղաքականությունը և Մերձավոր Արևելքում արևմտյան պետությունների ներգրավվածությունը։ Գիրքը կրում է ընդգծված գաղափարախոսական բնույթ, ուստի դրա բովանդակությունը ներկայացնում է որոշակի պատմաքաղաքական դիրքորոշում, այլ ոչ թե թեմայի չեզոք կամ համակողմանի ուսումնասիրություն։ Այն արժեքավոր նյութ է խորհրդային քաղաքական գրականության, սառը պատերազմի ժամանակաշրջանի գաղափարախոսական պայքարի, Մերձավոր Արևելքի պատմության և հայերեն քաղաքական հրատարակությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-11-16
Biology
Позвоночные животные древней и средневековой Армении / Հնադարյան և միջնադարյան Հայաստանի ողնաշարավոր կենդանիները
Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հին և միջնադարյան Հայաստանի տարածքում տարածված ողնաշարավոր կենդանիների աշխարհին՝ դիտարկելով այն պալեոզոոլոգիական, հնագիտական և պատմական տվյալների համադրությամբ։ Աշխատությունում վերլուծվում են տարբեր ժամանակաշրջանների կենդանական մնացորդները, որոնք հայտնաբերվել են հնագիտական պեղումների արդյունքում, և որոնց միջոցով հնարավոր է վերականգնել տարածաշրջանի կենսաբազմազանության պատմական պատկերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն կենդանական տեսակներին, որոնք կարևոր դեր են ունեցել մարդու տնտեսական և մշակութային կյանքում՝ ներառյալ վայրի և ընտելացված կաթնասունները, թռչունները և սողունները։ Քննարկվում է նաև կլիմայական և աշխարհագրական պայմանների ազդեցությունը կենդանական աշխարհի ձևավորման վրա, ինչպես նաև այն, թե ինչպես են բնական միջավայրի փոփոխությունները ազդել տեսակների տարածման և անհետացման գործընթացների վրա։ Աշխատությունում ընդգծվում է հնագիտական գտածոների կարևորությունը՝ որպես հիմնական աղբյուր կենդանական աշխարհի վերականգնման համար, ինչպես նաև կիրառվում են համեմատական կենդանաբանության մեթոդներ՝ տվյալների ավելի ամբողջական վերլուծության նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ հին և միջնադարյան Հայաստանի ողնաշարավոր կենդանական աշխարհը եղել է բազմազան և սերտորեն կապված է եղել տարածաշրջանի էկոլոգիական ու մարդկային պատմության զարգացման հետ։
Updated: 2026-08-29