победа над судьбой

Medicine

Տուբերկուլյոզի արտաթոքային ձևը հիվանդության տեսակ է, որի դեպքում միկոբակտերիաները ախտահարում են ոչ թե միայն թոքերը, այլև մարդու օրգանիզմի այլ օրգաններ և հյուսվածքներ։ Տուբերկուլյոզը վարակիչ հիվանդություն է, որը հիմնականում առաջանում է Mycobacterium tuberculosis բակտերիայից և կարող է տարածվել արյան կամ ավշային համակարգի միջոցով՝ հասնելով տարբեր օրգաններ։ Արտաթոքային տուբերկուլյոզը կարող է ախտահարել ոսկրերը, հոդերը, ավշային հանգույցները, երիկամները, միզասեռական համակարգը, ուղեղի թաղանթները և այլ օրգաններ։ Այս ձևը հաճախ ավելի դժվար է հայտնաբերվում, քանի որ ախտանիշները կարող են լինել ոչ սպեցիֆիկ՝ երկարատև թուլություն, ջերմություն, ցավ ախտահարված հատվածում, քաշի կորուստ և ընդհանուր վատ ինքնազգացողություն։ Օրինակ՝ ոսկրային տուբերկուլյոզի դեպքում կարող են առաջանալ ցավեր և շարժման սահմանափակումներ, իսկ նյարդային համակարգի ախտահարման դեպքում՝ գլխացավեր և նյարդաբանական խանգարումներ։ Արտաթոքային տուբերկուլյոզի ախտորոշումը պահանջում է լաբորատոր, ռենտգենաբանական և միկրոբիոլոգիական հետազոտություններ, ինչպես նաև երբեմն բիոպսիա։ Բուժումը երկարատև է և հիմնականում ներառում է հակատուբերկուլյոզային դեղամիջոցների համակցված ընդունում՝ բժշկի խիստ հսկողությամբ։ Հիվանդության կանխարգելման համար կարևոր է ժամանակին հայտնաբերումը, BCG պատվաստումը, առողջ ապրելակերպը և վարակված անձանց հետ շփման սահմանափակումը։ Արտաթոքային տուբերկուլյոզը համարվում է լուրջ բժշկական խնդիր, սակայն ճիշտ բուժման դեպքում հնարավոր է լիարժեք ապաքինում և բարդությունների կանխում։

Other Subjects

Ձեռագրագիտական և հայագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի գրադարանին պատկանած IX դարի հայկական ձեռագրի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ձեռագրի հնագրական առանձնահատկությունները, գրության ձևը, նյութական կառուցվածքը, պահպանված տեքստի բնույթը և դրա պատմամշակութային նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրչության ժամանակաշրջանի որոշմանը նպաստող հատկանիշներին, ձեռագրի գրատեսակին, ձևավորմանը և հայկական միջնադարյան ձեռագրական ավանդույթի հետ ունեցած կապերին։ Ուսումնասիրվում են նաև ձեռագրի նկարազարդման և գեղարվեստական հարդարման առանձնահատկությունները՝ դրանք դիտարկելով վաղ միջնադարյան հայկական գրքարվեստի զարգացման համատեքստում։ Քննարկվում է հուշարձանի նշանակությունը հայկական ձեռագրական ժառանգության, հնագրության և միջնադարյան մշակույթի ուսումնասիրման համար։ Ձեռագրի գիտական նկարագրությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու հայկական գրավոր մշակույթի վաղ շրջանի առանձնահատկությունների և ձեռագիր մատյանների պահպանման ու ուսումնասիրման պատմության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայագետների, ձեռագրագետների, հնագրագետների, արվեստաբանների և հայկական միջնադարյան մշակույթն ուսումնասիրող հետազոտողների համար։

Economics

Այս թեման վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում աշխատաշուկայի պետական կարգավորման համակարգի արդյունավետության և դրա կատարելագործման հիմնախնդիրներին, որտեղ ուսումնասիրվում են աշխատանքի առաջարկի և պահանջարկի հավասարակշռության ապահովման, զբաղվածության քաղաքականության ձևավորման և գործազրկության նվազեցման պետական մեխանիզմները։ Հետազոտության կենտրոնում են պետական քաղաքականության գործիքները՝ զբաղվածության ծառայությունների գործունեությունը, աշխատանքի շուկայի ակտիվ և պասիվ քաղաքականությունների կիրառումը, մասնագիտական վերապատրաստման և վերաորակավորման ծրագրերը, ինչպես նաև նվազագույն աշխատավարձի, հարկային և սոցիալական ապահովության համակարգերի ազդեցությունը աշխատաշուկայի վրա։ Միաժամանակ առանձնացվում են հիմնական հիմնախնդիրները՝ աշխատուժի որակական անհամապատասխանությունը շուկայի պահանջներին, երիտասարդների և բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների արտագաղթը, ոչ ֆորմալ զբաղվածության բարձր մակարդակը և տարածաշրջանային զարգացման անհավասարությունները, որոնք խորացնում են աշխատաշուկայի կառուցվածքային խնդիրները։ Հետազոտությունը նաև ընդգծում է պետական և մասնավոր հատվածների համագործակցության կարևորությունը, կրթական համակարգի և աշխատաշուկայի կապի ամրապնդումը, ինչպես նաև թվային հարթակների և տվյալահենք քաղաքականության ներդրումը, որոնք կարող են բարձրացնել զբաղվածության քաղաքականության արդյունավետությունը և նպաստել կայուն տնտեսական աճին։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է բնակչության եկամուտների բաշխման անհավասարության սոցիալ-տնտեսական պատճառների, դրսևորումների և դրա նվազեցմանն ուղղված պետական սոցիալական քաղաքականության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական պայմանների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում եկամուտների ձևավորման և վերաբաշխման գործընթացներն են, բնակչության տարբեր խմբերի տնտեսական հնարավորությունների տարբերությունները, աղքատության և սոցիալական խոցելիության հետ անհավասարության փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև պետական քաղաքականության այն գործիքները, որոնց միջոցով հնարավոր է մեղմել եկամուտների չափազանց մեծ տարբերությունները և նպաստել սոցիալական ներառականությանը։ Եկամուտների անհավասարությունը դիտարկվում է որպես բազմագործոն երևույթ, որի ձևավորման վրա կարող են ազդել աշխատանքի շուկայի կառուցվածքը, զբաղվածության մակարդակը, աշխատավարձերի տարբերությունները, կրթության և մասնագիտական կարողությունների հասանելիությունը, սեփականության և կապիտալի բաշխումը, տարածքային զարգացման անհամաչափությունները, ժողովրդագրական առանձնահատկությունները և պետական հարկաբյուջետային ու սոցիալական քաղաքականությունը։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս խնդիրը չսահմանափակել միայն բնակչության դրամական եկամուտների համեմատությամբ, այլ ուսումնասիրել այն հասարակության տնտեսական և սոցիալական կառուցվածքի ավելի լայն շրջանակում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է եկամուտների անհավասարության չափման և գնահատման մեթոդաբանական խնդիրների վրա։ Բնակչության եկամուտների բաշխման ուսումնասիրության համար կարող են կիրառվել տարբեր վիճակագրական ցուցանիշներ, որոնք հնարավորություն են տալիս համեմատել եկամտային խմբերի դիրքերը, գնահատել եկամուտների կենտրոնացման աստիճանը և հետևել ժամանակի ընթացքում տեղի ունեցող փոփոխություններին։ Քանակական ցուցանիշները կարևոր են անհավասարության ընդհանուր մակարդակը բնութագրելու համար, սակայն դրանց մեկնաբանությունը պահանջում է նաև եկամուտների կառուցվածքի և սոցիալական խմբերի առանձնահատկությունների ուսումնասիրություն։ Նույն ընդհանուր ցուցանիշի պայմաններում տարբեր հասարակություններում կարող են գոյություն ունենալ անհավասարության տարբեր պատճառներ և սոցիալական հետևանքներ, ինչի պատճառով անհրաժեշտ է համադրել վիճակագրական ու կառուցվածքային վերլուծությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում առաջնային և վերաբաշխումից հետո ձևավորվող եկամուտների տարբերությանը։ Բնակչության սկզբնական եկամուտները հիմնականում ձևավորվում են աշխատավարձերի, ինքնազբաղվածությունից ստացվող միջոցների, ձեռնարկատիրական գործունեության, սեփականությունից և այլ աղբյուրներից ստացվող եկամուտների միջոցով։ Պետությունը հարկային համակարգի, սոցիալական տրանսֆերտների, կենսաթոշակների, նպաստների և հանրային ծառայությունների միջոցով կարող է փոփոխել այդ սկզբնական բաշխումը։ Հետևաբար սոցիալական քաղաքականության արդյունավետության գնահատման համար կարևոր է հասկանալ, թե պետական վերաբաշխման համակարգը որքանով է փոխում տարբեր եկամտային խմբերի հարաբերական դիրքը և ինչ ազդեցություն է ունենում առավել խոցելի տնային տնտեսությունների կենսամակարդակի վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է աշխատանքի շուկայի ազդեցության ուսումնասիրությունը։ Աշխատանքային եկամուտները տնային տնտեսությունների զգալի մասի բարեկեցության հիմնական աղբյուրներից են, ուստի զբաղվածության հնարավորությունների, աշխատավարձերի մակարդակի և աշխատանքի որակի տարբերությունները կարող են անմիջականորեն անդրադառնալ եկամուտների բաշխման վրա։ Գործազրկությունը, ոչ լիարժեք զբաղվածությունը, ցածր վարձատրվող աշխատանքը և աշխատանքի արտադրողականության տարբերությունները կարող են խորացնել սոցիալական խմբերի միջև տնտեսական հեռավորությունը։ Այս պատճառով անհավասարության նվազեցման քաղաքականությունը կարող է ներառել ոչ միայն դրամական սոցիալական աջակցություն, այլև զբաղվածության խթանում, մասնագիտական վերապատրաստում, աշխատուժի որակավորման բարձրացում և աշխատանքի շուկա մուտք գործելու հնարավորությունների ընդլայնում։ Առանձին նշանակություն ունի կրթության և մարդկային կապիտալի դերը։ Կրթական մակարդակը և մասնագիտական հմտությունները կարող են էական ազդեցություն ունենալ անձի զբաղվածության հնարավորությունների և ապագա եկամուտների վրա։ Եթե որակյալ կրթության հասանելիությունը զգալիորեն տարբերվում է սոցիալական կամ տարածքային խմբերի միջև, եկամտային անհավասարությունը կարող է վերարտադրվել նաև հաջորդ սերունդներում։ Հետևաբար կրթական քաղաքականությունը կարող է դիտարկվել որպես երկարաժամկետ սոցիալական քաղաքականության կարևոր բաղադրիչ։ Կրթության հասանելիության, մասնագիտական ուսուցման և շարունակական վերապատրաստման հնարավորությունների ընդլայնումը կարող է նպաստել մարդկանց տնտեսական ինքնուրույնության բարձրացմանը և նվազեցնել սոցիալական աջակցության համակարգից երկարաժամկետ կախվածության ռիսկը։ Հետազոտության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում աղքատության և անհավասարության հարաբերակցության վերլուծությունը։ Չնայած այս հասկացությունները փոխկապակցված են, դրանք նույնական չեն։ Աղքատությունը հիմնականում բնութագրում է անհրաժեշտ կենսամակարդակ ապահովելու համար ռեսուրսների անբավարարությունը, իսկ անհավասարությունը՝ հասարակության ներսում եկամուտների և տնտեսական հնարավորությունների տարբերությունները։ Հետևաբար աղքատության նվազումը միշտ չէ, որ ինքնաբերաբար նշանակում է եկամուտների բաշխման տարբերությունների նվազում։ Սոցիալական քաղաքականության մշակման ժամանակ անհրաժեշտ է միաժամանակ գնահատել ինչպես առավել ցածր եկամուտ ունեցող խմբերի նյութական վիճակը, այնպես էլ ընդհանուր բաշխման կառուցվածքը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում սոցիալական տրանսֆերտների համակարգին։ Դրամական նպաստները, կենսաթոշակները և սոցիալական աջակցության այլ ձևերը կարող են կարևոր դեր ունենալ այն տնային տնտեսությունների եկամուտների պահպանման գործում, որոնք սահմանափակ հնարավորություններ ունեն բավարար միջոցներ ստանալու աշխատանքի շուկայից։ Սակայն սոցիալական տրանսֆերտների արդյունավետությունը կախված է դրանց հասցեականությունից, չափից, տրամադրման պայմաններից և վարչարարության որակից։ Եթե աջակցության համակարգը բավարար չափով չի տարբերակում իրական կարիքները կամ ստեղծում է հասանելիության բարդություններ, սահմանափակ պետական միջոցները կարող են օգտագործվել ոչ ամբողջական արդյունավետությամբ։ Այդ պատճառով կարևոր է սոցիալական ծրագրերի ազդեցության պարբերական գնահատումը և շահառուների ընտրության մեխանիզմների կատարելագործումը։ Հետազոտության առանցքային ուղղություններից է հարկային քաղաքականության վերաբաշխիչ դերի ուսումնասիրությունը։ Հարկային համակարգը պետական եկամուտների ձևավորման հիմնական մեխանիզմներից է և կարող է տարբեր կերպ ազդել եկամտային խմբերի վրա՝ կախված հարկման կառուցվածքից և առանձին հարկատեսակների հարաբերակցությունից։ Հարկային քաղաքականության գնահատման ժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն պետական բյուջեի եկամուտների ապահովումը, այլև տարբեր եկամտային խմբերի վրա հարկային բեռի հարաբերական ազդեցությունը։ Հարկային և սոցիալական քաղաքականությունների համատեղ ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել պետական վերաբաշխման ամբողջական ազդեցությունը տնային տնտեսությունների տնօրինվող եկամուտների վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տարածքային անհավասարություններին։ Տնտեսական հնարավորությունները, աշխատատեղերի հասանելիությունը, աշխատավարձերի մակարդակը և հանրային ծառայությունների որակը կարող են տարբեր լինել մայրաքաղաքի, քաղաքային այլ բնակավայրերի և գյուղական տարածքների միջև։ Տարածքային տարբերությունները կարող են նպաստել եկամուտների անհավասարության խորացմանը, եթե տնտեսական ակտիվությունը և բարձր վարձատրվող աշխատատեղերը կենտրոնացած են սահմանափակ տարածքներում։ Հետևաբար տարածաշրջանային զարգացման քաղաքականությունը դիտարկվում է սոցիալական անհավասարության նվազեցման կարևոր ուղղություններից մեկը։ Տեղական տնտեսական նախաձեռնությունների, ենթակառուցվածքների և ծառայությունների հասանելիության զարգացումը կարող է ընդլայնել բնակչության եկամուտ ստանալու հնարավորությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ժողովրդագրական գործոններին։ Տնային տնտեսության անդամների թիվը, աշխատունակ և ոչ աշխատունակ անդամների հարաբերակցությունը, երեխաների առկայությունը և տարիքային կառուցվածքը կարող են էական ազդեցություն ունենալ մեկ անձի հաշվով տնօրինվող ռեսուրսների վրա։ Այս պատճառով սոցիալական քաղաքականության արդյունավետությունը գնահատելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն անվանական եկամուտը, այլև տնային տնտեսության կազմը և դրա իրական սոցիալական կարիքները։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ առանձնացնել այն խմբերը, որոնք տնտեսական կամ ժողովրդագրական պատճառներով ունեն սոցիալական խոցելիության բարձր ռիսկ։ Հետազոտության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև սոցիալական ծառայությունների դերը։ Եկամուտների անհավասարության ազդեցությունը հասարակության բարեկեցության վրա կախված է ոչ միայն դրամական եկամուտների բաշխումից, այլև առողջապահության, կրթության, սոցիալական պաշտպանության և այլ հանրային ծառայությունների հասանելիությունից։ Եթե ցածր եկամուտ ունեցող ընտանիքները կարողանում են օգտվել որակյալ հանրային ծառայություններից առանց անհամաչափ ֆինանսական բեռի, նրանց փաստացի կենսամակարդակը կարող է զգալիորեն տարբերվել միայն դրամական եկամուտների հիման վրա ստացվող պատկերից։ Հետևաբար սոցիալական քաղաքականության գնահատման ժամանակ կարևոր է դրամական և ոչ դրամական աջակցության միջոցների համատեղ ուսումնասիրությունը։ Առանձին ուղղություն է սոցիալական քաղաքականության հասցեականության և համընդհանուրության հարաբերակցության ուսումնասիրությունը։ Հասցեական ծրագրերը հնարավորություն են տալիս պետական ռեսուրսները կենտրոնացնել առավել խոցելի խմբերի վրա, մինչդեռ համընդհանուր ծրագրերը կարող են ապահովել հանրային ծառայությունների լայն հասանելիություն և նվազեցնել սոցիալական բացառման որոշ ձևեր։ Յուրաքանչյուր մոտեցում ունի իր ֆինանսական, վարչական և սոցիալական առանձնահատկությունները։ Այդ պատճառով արդյունավետ համակարգի ձևավորումը պահանջում է տարբեր ծրագրերի նպատակների, շահառուների շրջանակի և ակնկալվող արդյունքների հստակ սահմանում։ Կարևորվում է նաև սոցիալական ծրագրերի արդյունավետության գնահատման մեթոդաբանությունը։ Ծրագրի իրականացումը և ֆինանսավորումը դեռևս բավարար չեն դրա սոցիալական ազդեցության մասին եզրակացություն կատարելու համար։ Անհրաժեշտ է գնահատել, թե որքանով է այն բարելավել շահառուների նյութական վիճակը, նպաստել աշխատանքի շուկա ներգրավմանը, նվազեցրել աղքատության խորությունը կամ փոփոխել եկամուտների բաշխումը։ Արդյունքների գնահատման համակարգը կարող է ներառել ինչպես ֆինանսական և վիճակագրական ցուցանիշներ, այնպես էլ սոցիալական ազդեցության չափումներ։ Սա հնարավորություն է տալիս համեմատել տարբեր քաղաքական գործիքները և սահմանափակ պետական ռեսուրսները ուղղել առավել արդյունավետ ծրագրերին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է տնտեսական աճի և եկամուտների բաշխման փոխհարաբերությունը։ Տնտեսական աճը կարող է ընդլայնել զբաղվածությունը և բնակչության եկամուտների ընդհանուր ծավալը, սակայն դրա արդյունքները կարող են տարբեր կերպ բաշխվել սոցիալական խմբերի միջև։ Այդ պատճառով սոցիալական քաղաքականության խնդիրներից մեկը տնտեսական զարգացման հնարավորությունները բնակչության ավելի լայն շրջանակի համար հասանելի դարձնելն է։ Ներառական տնտեսական զարգացման մոտեցումը կարևորում է ոչ միայն տնտեսական ցուցանիշների աճը, այլև մարդկանց՝ կրթության, աշխատանքի, ձեռնարկատիրության և սոցիալական ծառայությունների հնարավորություններին մասնակցելու պայմանների ընդլայնումը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության, ինքնազբաղվածության և տնտեսական ակտիվության խթանման սոցիալական նշանակությանը։ Եթե սոցիալական քաղաքականությունը սահմանափակվում է միայն եկամուտների հետագա վերաբաշխմամբ, այն կարող է բավարար չլինել անհավասարության երկարաժամկետ պատճառների նվազեցման համար։ Եկամուտ ստեղծելու հնարավորությունների ընդլայնումը կարող է նպաստել տնային տնտեսությունների տնտեսական ինքնուրույնությանը և սոցիալական շարժունակությանը։ Այդ պատճառով զբաղվածության և ձեռնարկատիրության քաղաքականությունները կարող են դիտարկվել եկամտային անհավասարության նվազեցման ավելի լայն ռազմավարության բաղադրիչներ։ Հետազոտության մեջ կարևորվում է սոցիալական շարժունակության խնդիրը։ Բարձր անհավասարությունը հատկապես նշանակալի սոցիալական խնդիր է դառնում այն դեպքում, երբ մարդկանց տնտեսական դիրքը մեծապես պայմանավորված է ընտանիքի սկզբնական հնարավորություններով և սահմանափակ են կրթության, աշխատանքի կամ ձեռնարկատիրության միջոցով սոցիալական առաջընթացի հնարավորությունները։ Հետևաբար պետական քաղաքականության գնահատումը կարող է ներառել նաև այն հարցը, թե որքանով են ստեղծվում հավասար մեկնարկային հնարավորություններ տարբեր սոցիալական խմբերի համար։ Կրթության, առողջապահության և աշխատանքի շուկայի ինստիտուտների զարգացումը այս տեսանկյունից դիտարկվում է ոչ միայն սոցիալական պաշտպանության, այլև երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման գործոն։ Առանձին ուղղություն է սոցիալական քաղաքականության ֆինանսական կայունության ուսումնասիրությունը։ Սոցիալական ծրագրերի ընդլայնումը պահանջում է համապատասխան բյուջետային ռեսուրսներ, ուստի անհրաժեշտ է համադրել սոցիալական նպատակները պետական ֆինանսների երկարաժամկետ հնարավորությունների հետ։ Արդյունավետ քաղաքականությունը ենթադրում է ոչ միայն աջակցության ծավալների որոշում, այլև ֆինանսավորման աղբյուրների, ծրագրերի վարչական ծախսերի և ակնկալվող սոցիալական արդյունքների գնահատում։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս սոցիալական պաշտպանությունը դիտարկել որպես երկարաժամկետ համակարգ, որի կայունությունը կախված է տնտեսական աճից, զբաղվածությունից, հարկային եկամուտներից և պետական ծախսերի արդյունավետությունից։ Մեթոդաբանական տեսանկյունից աշխատանքում կարող են կիրառվել վիճակագրական, տնտեսաչափական, համեմատական և կառուցվածքային վերլուծության մեթոդներ։ Տնային տնտեսությունների եկամուտների և ծախսերի վերաբերյալ տվյալների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել տարբեր սոցիալական խմբերի վիճակը, իսկ ժամանակային շարքերի վերլուծությունը՝ բացահայտել անհավասարության փոփոխությունների միտումները։ Տարբեր սոցիալական ծրագրերի ազդեցության համեմատությունը կարող է օգտագործվել պետական քաղաքականության արդյունավետության գնահատման համար։ Միաժամանակ որակական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել այն ինստիտուցիոնալ և վարչական գործոնները, որոնք միշտ չէ, որ ամբողջությամբ արտացոլվում են քանակական ցուցանիշներում։ Հետազոտության գիտագործնական նշանակությունը պայմանավորված է սոցիալական քաղաքականության և եկամուտների բաշխման միջև կապերի համակարգային ուսումնասիրությամբ։ Անհավասարության նվազեցման արդյունավետ ռազմավարությունը կարող է պահանջել հարկային, զբաղվածության, կրթական, սոցիալական պաշտպանության և տարածաշրջանային զարգացման քաղաքականությունների փոխհամաձայնեցված իրականացում։ Առանձին ծրագրերի մեկուսացված կիրառումը կարող է սահմանափակ արդյունք տալ, եթե պահպանվում են անհավասարության հիմնական կառուցվածքային պատճառները։ Այդ պատճառով կարևորվում է համալիր մոտեցումը, որի շրջանակում կարճաժամկետ սոցիալական աջակցությունը համադրվում է մարդկանց տնտեսական հնարավորությունների երկարաժամկետ ընդլայնման հետ։ Ընդհանուր առմամբ նյութը ներկայացնում է եկամուտների բաշխման անհավասարության պատճառների, չափման մեթոդների, սոցիալական հետևանքների և դրա նվազեցմանն ուղղված պետական քաղաքականության գործիքների համալիր ուսումնասիրություն՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով աշխատանքի շուկային, հարկային և սոցիալական տրանսֆերտների համակարգերին, կրթությանը, տարածքային զարգացմանը, աղքատության նվազեցմանը և սոցիալական ծրագրերի արդյունավետության գնահատմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել սոցիալական քաղաքականության, տնտեսագիտության, հանրային ֆինանսների, սոցիալական պաշտպանության, աշխատանքի շուկայի և պետական կառավարման ոլորտների հետազոտողների, մասնագետների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Mathematics

Այս աշխատանքը նվիրված է կառուցվածքային մեխանիկայի այն բարդ խնդիրների ուսումնասիրությանը, որոնք վերաբերում են ձողերի և թիթեղների կայունությանը հետևող (կոնսերվատիվ չլինող) սեղմող ուժերի ազդեցության տակ։ Այն դիտարկում է այն դեպքերը, երբ արտաքին բեռը ոչ միայն ուղղահայաց է կիրառվում կառուցվածքի վրա, այլ նաև փոխում է իր ուղղությունը կառուցվածքի դեֆորմացիայի ընթացքում՝ ստեղծելով հետևող ուժերի յուրահատուկ ազդեցություն, որը կարող է զգալիորեն փոխել կայունության կորուստի բնույթը։ Աշխատությունում վերլուծվում են կայունության կորուստի հիմնական ձևերը՝ բեկում, ծռում և տեղային անկայունություն, ինչպես նաև դրանց կախվածությունը նյութի հատկություններից, երկրաչափական պարամետրերից և սահմանային պայմաններից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր մաթեմատիկական մոդելների կիրառմանը՝ դիֆերենցիալ հավասարումների, էներգետիկ մեթոդների և թվային հաշվարկների միջոցով կայունության շեմերի որոշման համար։ Քննարկվում են նաև այն դեպքերը, երբ համակարգի վարքը դառնում է ոչ գծային, և փոքր խանգարումները կարող են բերել մեծ դեֆորմացիաների, ինչը կարևոր է ինժեներական նախագծման մեջ անվտանգության ապահովման համար։ Աշխատությունը ունի կիրառական նշանակություն մեքենաշինության, ավիաշինության և շինարարական կոնստրուկցիաների նախագծման ոլորտներում, քանի որ օգնում է կանխատեսել կառուցվածքների վարքը բարդ բեռնվածության պայմաններում և բարձրացնել դրանց հուսալիությունը։

Literature

Սա գրականագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է 20-րդ դարի երկրորդ կեսի անգլալեզու էմիգրանտական գրականության առանձնահատկությունների, գաղափարական ուղղությունների և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են հայրենազրկման, ինքնության որոնման, մշակութային երկակի պատկանելության, հիշողության, լեզվի և նոր հասարակությանը հարմարվելու խնդիրները, որոնք առանցքային տեղ են զբաղեցնում էմիգրանտական գրականության մեջ։ Վերլուծվում են Վլադիմիր Նաբոկովի և Խալեդ Հոսեյնի ստեղծագործությունները՝ բացահայտելով դրանց թեմատիկ, ոճական և կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հեղինակների անհատական աշխարհայացքի արտացոլումը կերպարների, պատմողական ռազմավարությունների և մշակութային համատեքստերի միջոցով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես է միգրացիայի փորձառությունը ձևավորում գրական ինքնությունը, անդրադառնում լեզվական ընտրությանը և նպաստում տարբեր մշակույթների միջև երկխոսության ձևավորմանը։ Աշխատությունը կարևոր ներդրում է համեմատական գրականագիտության, անգլալեզու գրականության և մշակութային ուսումնասիրությունների ոլորտներում՝ ներկայացնելով էմիգրանտական գրականության զարգացման միտումներն ու դրանց նշանակությունը ժամանակակից համաշխարհային գրական գործընթացներում։