20-րդ դարի 2-րդ կեսի անգլալեզու էմիգրանտական գրականությունը (Վլադիմիր Նաբոկով, Խալեդ Հոսեյնի)

Սոցիոլոգիա

Այս կուրսային աշխատանքը ուսումնասիրում է Երևանի պետական համալսարանի (ԵՊՀ) հայաստանցի ուսանողների հանդուրժողականության մակարդակը օտարերկրացի ուսանողների նկատմամբ՝ սոցիալ-հոգեբանական և կրթական միջավայրի համատեքստում։ Աշխատանքում դիտարկվում է հանդուրժողականությունը որպես սոցիալական փոխազդեցությունների, մշակութային բացության և միջմշակութային հաղորդակցության կարևոր ցուցիչ, որը ձևավորվում է ինչպես անձնական փորձի, այնպես էլ կրթական միջավայրի ազդեցությամբ։ Վերլուծվում են այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել ուսանողների վերաբերմունքի վրա՝ ներառյալ մշակութային տարբերությունների ընկալումը, լեզվական խոչընդոտները, շփման հաճախականությունը, միջազգային ծրագրերում ներգրավվածությունը և համալսարանական միջավայրում բազմամշակութայնության մակարդակը։ Աշխատանքում ընդգծվում է, որ հանդուրժողականության բարձր մակարդակը նպաստում է ավելի արդյունավետ ակադեմիական համագործակցությանը, սոցիալական ինտեգրմանը և միջմշակութային երկխոսության զարգացմանը։ Ներկայացվում են նաև հնարավոր հետազոտական մեթոդներ՝ հարցաթերթիկներ, հարցազրույցներ և դիտարկումներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել ուսանողների վերաբերմունքը և վարքագծային դրսևորումները։ Կուրսայինը նպատակ ունի բացահայտել այն հիմնական միտումները, որոնք բնութագրում են հայաստանցի և օտարերկրացի ուսանողների փոխհարաբերությունները ԵՊՀ-ում՝ ընդգծելով կրթական հաստատության դերը հանդուրժողականության և սոցիալական համախմբվածության ձևավորման գործում։

Մշակույթ

Ուսումնասիրությունը նվիրված է խորհրդանշանային մտածողության դրսևորումներին հայկական ճարտարապետության մեջ՝ բացահայտելով ճարտարապետական ձևերի, հորինվածքային լուծումների, զարդաքանդակների և տարածական կազմակերպման գաղափարական ու մշակութային նշանակությունը։ Աշխատության հիմքում այն գաղափարն է, որ հայկական ճարտարապետական ժառանգությունը պետք է դիտարկել ոչ միայն որպես շինարարական և գեղագիտական արժեք, այլև որպես ժողովրդի աշխարհընկալումը, հոգևոր պատկերացումները, մշակութային հիշողությունն ու ինքնությունը արտահայտող համակարգ։ Հետազոտության ընթացքում քննարկվում են տարբեր ժամանակաշրջանների ճարտարապետական հուշարձաններում հանդիպող խորհրդանշական ձևերն ու մոտիվները, դրանց ծագումը, զարգացումը և փոխակերպումները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում խաչի, շրջանաձև և երկրաչափական ձևերի, թվային հարաբերությունների, բուսական ու կենդանական զարդանախշերի, ինչպես նաև լույսի, տարածության և ծավալի խորհրդանշական կիրառություններին։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են ճարտարապետական տարրերը հաճախ հանդես գալիս ոչ միայն որպես կառուցվածքային կամ դեկորատիվ բաղադրիչներ, այլև որպես որոշակի գաղափարներ ու արժեքներ փոխանցող նշաններ։ Կարևորվում է նաև քրիստոնեական աշխարհայացքի և հայկական նախաքրիստոնեական մշակութային պատկերացումների ազդեցությունը ճարտարապետական խորհրդանշանների ձևավորման ու պահպանման վրա։ Աշխատության մեջ ավանդական ձևերը դիտարկվում են պատմական զարգացման մեջ՝ ընդգծելով դրանց շարունակականությունը և տարբեր դարաշրջաններում նոր իմաստներով վերաիմաստավորվելու հնարավորությունը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հայկական ճարտարապետությունը ուսումնասիրել որպես մշակութային հաղորդակցության յուրահատուկ լեզու, որի միջոցով սերունդներին փոխանցվել են հավատալիքներ, պատմական հիշողություն և ազգային ինքնության գաղափարներ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել ճարտարապետներին, արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, հնագետներին և խորհրդանշանագիտությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև հայկական ճարտարապետական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու ընթերցողներին։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական և հումանիտար գիտությունների ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ընթերցողների, գիտաշխատողների, դասախոսների և ուսանողների համար։ Ցանկում ընդգրկված են հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ, լեզվաբանություն, գրականագիտություն, պատմական գիտություններ, պատմություն և աշխարհագրություն, որոնք արտացոլում են տվյալ գիտակարգերում ձևավորվող ժամանակակից հետազոտական ուղղությունները, տեսական մոտեցումները և մեթոդաբանական զարգացումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է գիտելիքների տարածմանը, միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը և հումանիտար ու հասարակագիտական գիտությունների ոլորտներում արդի գրականության հասանելիության ապահովմանը։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է կարկասային շենքերի կախովի պատերի հետազոտությանը՝ շենքերի էներգաարդյունավետության և սեյսմակայունության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է գնահատել կախովի պատերի կառուցվածքային, ջերմատեխնիկական և շահագործական հատկությունները և պարզել, թե դրանց նախագծային ու կառուցվածքային լուծումներն ինչպես կարող են ազդել շենքի ընդհանուր աշխատանքի վրա։ Կարկասային շենքերում արտաքին պատերը սովորաբար չեն հանդիսանում հիմնական կրող համակարգի բաղադրիչ, սակայն դրանք կարևոր դեր են կատարում շենքի ջերմային պաշտպանության, արտաքին միջավայրից մեկուսացման, խոնավության վերահսկման և ընդհանուր շահագործական հուսալիության ապահովման գործում։ Միաժամանակ սեյսմիկ ակտիվ տարածաշրջաններում անհրաժեշտ է հաշվի առնել պատերի և կրող կարկասի փոխազդեցությունը, ինչպես նաև երկրաշարժի ժամանակ կախովի պատերի հնարավոր տեղաշարժերը, վնասումները և կցման հանգույցների վարքը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել կախովի պատերի տարբեր կառուցվածքային սխեմաները, դրանց բաղադրիչները, ամրացման և կարկասին միացման հանգույցները, օգտագործվող ջերմամեկուսիչ նյութերը և արտաքին պաշտպանիչ շերտերը։ Էներգաարդյունավետության տեսանկյունից կարևոր խնդիր է պատի ջերմափոխանցման նվազեցումը՝ միաժամանակ կանխելով ջերմային կամուրջների առաջացումը հատկապես պատերի և կարկասի միացման հատվածներում։ Կարող են ուսումնասիրվել ջերմային դիմադրությունը, ջերմության կորուստները, պատի բազմաշերտ կառուցվածքի աշխատանքը, խոնավության ազդեցությունը և տարբեր ջերմամեկուսիչ լուծումների արդյունավետությունը։ Այս ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս ընտրել այնպիսի պատային համակարգեր, որոնք կարող են նվազեցնել շենքի ջեռուցման և հովացման համար անհրաժեշտ էներգիայի ծախսերը՝ պահպանելով ներքին միջավայրի հարմարավետ պայմանները։ Սեյսմակայունության տեսանկյունից հետազոտության առանցքային խնդիրներից է կախովի պատերի վարքի գնահատումը երկրաշարժային ազդեցության պայմաններում։ Թեև նման պատերը սովորաբար նախատեսված չեն հիմնական սեյսմիկ հորիզոնական բեռները կրելու համար, դրանց զանգվածը, կցման հանգույցների ամրությունը և կարկասի հետ համատեղ կամ հարաբերական տեղաշարժերը կարող են էապես ազդել շենքի անվտանգ շահագործման վրա։ Կարող են ուսումնասիրվել պատերի թեքումները, տեղաշարժերը, ճաքերի առաջացումը, միացումների խափանումները, պատերի մասնակի կամ ամբողջական անջատման վտանգը և հարակից կոնստրուկցիաների վրա դրանց ազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել կարկասի և կախովի պատերի միջև անհրաժեշտ շարժունակության ապահովմանը, քանի որ երկրաշարժի ժամանակ շենքի հարկերը կարող են ունենալ տարբեր հարաբերական տեղաշարժեր։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել հաշվարկային մոդելավորում, փորձարարական փորձարկումներ և կառուցվածքային հանգույցների լաբորատոր ուսումնասիրություններ՝ տարբեր սեյսմիկ ու շահագործական ազդեցությունների պայմաններում համակարգի վարքը գնահատելու համար։ Կարող է իրականացվել նաև տարբեր պատային համակարգերի համեմատական վերլուծություն՝ ըստ զանգվածի, ջերմատեխնիկական արդյունավետության, սեյսմիկ հուսալիության, կառուցման տեխնոլոգիականության և տնտեսական արժեքի։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է էներգաարդյունավետության և սեյսմակայունության պահանջների համատեղ դիտարկումը։ Միայն լավ ջերմամեկուսացում ապահովող պատային համակարգը բավարար չէ, եթե դրա ամրացման հանգույցները չեն ապահովում անհրաժեշտ հուսալիություն երկրաշարժի ժամանակ, ինչպես նաև բարձր սեյսմակայունությունը չպետք է ձեռք բերվի էներգետիկ արդյունավետության անհարկի նվազեցման հաշվին։ Այդ պատճառով աշխատանքը կարող է նպաստել բազմակողմանի օպտիմալացված պատային լուծումների ընտրությանը, որոնցում կառուցվածքային անվտանգությունը, ջերմատեխնիկական արդյունավետությունը, երկարակեցությունը և տնտեսական նպատակահարմարությունը դիտարկվում են միասնական համակարգում։ Հատկապես կարևոր է թեման Հայաստանի պայմաններում, քանի որ երկրաշարժային վտանգի առկայությունը շինարարական նախագծերում պահանջում է ոչ կրող արտաքին տարրերի ամրացման և սեյսմիկ վարքի նկատմամբ հատուկ ուշադրություն։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտագործվել կարկասային շենքերի արտաքին պատերի նախագծման, վերակառուցման և տեխնիկական կատարելագործման ժամանակ՝ նպաստելով ինչպես էներգիայի սպառման նվազեցմանը, այնպես էլ երկրաշարժերի դեպքում շենքի և դրա արտաքին տարրերի անվտանգությանը։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել շինարար-ինժեներներին, ճարտարապետներին, կոնստրուկտորներին, սեյսմակայուն շինարարության մասնագետներին, էներգաարդյունավետ շենքերի նախագծողներին, շինարարական կազմակերպություններին, ինչպես նաև ճարտարագիտական բուհերի ուսանողներին և հետազոտողներին։

Մշակույթ

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է վաղ շրջանի հայազգի սրբերի պատկերագրությանը հայկական միջնադարյան մանրանկարչության մեջ՝ ընդգծելով սրբապատկերային արվեստի ձևավորման, զարգացման և խորհրդաբանական կառուցվածքի առանձնահատկությունները։ Նյութում վերլուծվում է, թե ինչպես են վաղ քրիստոնեական շրջանում ձևավորված սրբերի կերպարները ներկայացվել ձեռագիր ավետարաններում և այլ եկեղեցական մատյաններում՝ համադրելով աստվածաբանական գաղափարները գեղարվեստական արտահայտչականության հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պատկերագրական կանոններին, կոմպոզիցիոն լուծումներին և գունային համակարգին, որոնք ծառայել են սրբության գաղափարի տեսանելի փոխանցմանը և հոգևոր ազդեցության ուժեղացմանը։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է տեղական և բյուզանդական պատկերագրական ավանդույթների փոխազդեցությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են հայկական մանրանկարչության մեջ ձևավորվել ինքնատիպ պատկերային մոդելներ։ Միաժամանակ դիտարկվում է սրբերի կերպարների դերը միջնադարյան հայ հասարակության հոգևոր գիտակցության, արժեքային համակարգի և եկեղեցական ինքնության ձևավորման գործընթացում։

Մշակույթ

Աշխատությունը ներկայացնում է Հայկական ՍՍՀ-ում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակված նոր գրականության համակարգված մատենագիտական ցանկ՝ ընդգրկելով տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի, արվեստի տարբեր ճյուղերի և դրանց զարգացմանն առնչվող գիտական, մասնագիտական ու տեղեկատվական նյութեր։ Ցանկի հիմնական նպատակն է մեկտեղել և համակարգված ներկայացնել մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ առկա հրատարակությունները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել համապատասխան գրականության մեջ և ընտրել անհրաժեշտ աղբյուրները գիտական, ուսումնական կամ մասնագիտական աշխատանքի համար։ Նյութերը կարող են ընդգրկել հայ կերպարվեստին, քանդակագործությանը, ճարտարապետությանը, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, գրականությանը, ժողովրդական ստեղծագործությանը, մշակութային ժառանգությանը, արվեստագետների գործունեությանը և մշակութային հաստատություններին վերաբերող գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ, կատալոգներ, ակնարկներ ու այլ հրատարակություններ։ Մատենագիտական ցանկը արժեքավոր է հատկապես այն առումով, որ արտացոլում է Հայկական ՍՍՀ-ի մշակութային և արվեստային կյանքի վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանում ձևավորված տեղեկատվական ու գիտական գրականությունը՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել ինչպես առանձին արվեստագետների և ստեղծագործությունների, այնպես էլ մշակութային գործընթացների մասին հրապարակումները։ Աշխատանքի կառուցվածքային և մատենագիտական մոտեցումը նպաստում է գրականության որոնման և օգտագործման դյուրացմանը՝ միաժամանակ ապահովելով թեմատիկ ուղղություններով աղբյուրների համախմբված ներկայացում։ Այն կարող է ծառայել որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք մշակութաբանների, արվեստաբանների, գրականագետների, պատմաբանների, ուսանողների, դասախոսների, գրադարանավարների և հետազոտողների համար։ Հավաքագրված նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի հայ մշակույթի և արվեստի ուսումնասիրման ուղղությունների, հրատարակչական գործունեության և մասնագիտական հետաքրքրությունների մասին։ Ցանկը կարող է օգտագործվել նաև հետագա գիտական հետազոտությունների համար անհրաժեշտ մատենագիտական հիմք ստեղծելու, առանձին թեմաների վերաբերյալ աղբյուրների բացահայտման և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ գրականության համակարգված ուսումնասիրման նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հանդես է գալիս որպես Հայկական ՍՍՀ-ի մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության կողմնորոշիչ տեղեկատու՝ միավորելով տարբեր բնույթի հրատարակություններ և նպաստելով դրանց հասանելիությանն ու գիտական շրջանառությանը։