Политико-экономические проблемы оптимизации общественного развития

Literature

Աշխատությունը նվիրված է Ուիլյամ Շեքսպիրի հայտնի ողբերգության հայերեն թարգմանություններին՝ դրանց ստեղծման պատմությանը, լեզվաոճական առանձնահատկություններին և գեղարվեստական արժեքին։ Ուսումնասիրության առանցքում բնագրի և հայերեն տարբերակների համադրական քննությունն է, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել, թե ինչպես են հայ թարգմանիչները փոխանցել ստեղծագործության գաղափարական բովանդակությունը, կերպարների հոգեբանական խորությունը, հուզական լարվածությունը և Շեքսպիրին բնորոշ բանաստեղծական լեզուն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել թարգմանությունների բառապաշարին, շարահյուսությանը, պատկերավորման միջոցներին, դարձվածքներին և խոսքի ռիթմական կազմակերպմանը, քանի որ դրամատիկական երկի գեղարվեստական ազդեցությունը մեծապես պայմանավորված է ոչ միայն սյուժեով, այլև լեզվական արտահայտչամիջոցներով։ Հայերեն թարգմանությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել նաև այն դժվարությունները, որոնց բախվել են թարգմանիչները՝ պատմական և մշակութային իրողությունների, հին ու ժամանակակից լեզվական շերտերի, փոխաբերությունների և բազմիմաստ արտահայտությունների փոխանցման ընթացքում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կերպարների խոսքի առանձնահատկությունների պահպանումը։ Գլխավոր հերոսների երկխոսություններում արտահայտված սերը, իշխանության ձգտումը, խանդը, հակասությունները, ողբերգական ընտրությունները և ներքին ապրումները թարգմանության ընթացքում պահանջում են մեծ լեզվական և գեղարվեստական ճշգրտություն։ Հայերեն տարբերակների համեմատությունը կարող է ցույց տալ, թե տարբեր թարգմանիչներ ինչպիսի լուծումներ են ընտրել նույն գաղափարը կամ պատկերային արտահայտությունը հայ ընթերցողին փոխանցելու համար։ Այս տեսանկյունից ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն շեքսպիրյան ստեղծագործության հայերեն ընկալման, այլև հայ թարգմանական մշակույթի զարգացման պատմության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս գնահատել հայ թարգմանիչների ստեղծագործական մոտեցումները, բնագրին հավատարմության և գեղարվեստական ինքնուրույնության հարաբերակցությունը, ինչպես նաև համաշխարհային դասական գրականության հայերեն ներկայացման առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել գրականագետների, թարգմանաբանների, շեքսպիրագետների, հայ գրականության և համաշխարհային դրամատուրգիայի ուսումնասիրողների համար։

Other Subjects

«Կենտրոնական գրավաճառանոցի հայերեն գրքերի ցուցակը» մատենագիտական բնույթի հրատարակություն է, որը նախատեսված էր ընթերցողներին և գրքերով հետաքրքրվող անձանց ներկայացնելու գրավաճառանոցում առկա կամ վաճառքի համար առաջարկվող հայերեն գրականությունը։ Նման ցուցակները կարևոր նշանակություն ունեին գրքի տարածման, ընթերցանության խթանման և հրատարակությունների մասին տեղեկությունների հասանելիության ապահովման գործում։ Ցուցակը կարող էր ներառել տարբեր հեղինակների աշխատությունների վերնագրեր, գրքերի թեմատիկ ուղղվածության վերաբերյալ տեղեկություններ, ինչպես նաև հրատարակությունների տարբերակման համար անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ։ Հնարավոր է, որ դրանում ներկայացված էին կրոնական, պատմական, գեղարվեստական, լեզվաբանական, կրթական և այլ բնագավառների գրքեր, սակայն կոնկրետ թեմատիկ կազմը հնարավոր չէ հաստատել միայն վերնագրի հիման վրա։ Այսպիսի հրատարակությունները ընթերցողներին օգնում էին ծանոթանալ հայերեն գրքերի տեսականուն և ընտրել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան աշխատություններ, իսկ գրավաճառանոցներին հնարավորություն էին տալիս համակարգված ձևով ներկայացնելու իրենց առաջարկած գրականությունը։ Այն նաև արժեքավոր պատմական աղբյուր կարող է լինել 19-րդ դարի վերջի Թիֆլիսի գրավաճառության, հայերեն գրքի շրջանառության, ընթերցողական պահանջարկի և հայալեզու տպագիր մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Գրքերի ցուցակները կարող են տեղեկություններ պահպանել այն մասին, թե տվյալ ժամանակաշրջանում ինչպիսի հրատարակություններ էին հասանելի հայ ընթերցողներին և ինչպես էին կազմակերպվում դրանց տարածումն ու վաճառքը։ Այնուամենայնիվ, առանց ցուցակի բովանդակությունն ուսումնասիրելու հնարավոր չէ ճշգրտել ընդգրկված գրքերի ցանկը, թեմատիկ բաժանումը, նկարագրությունների մանրամասնությունը կամ այն հանգամանքը, թե ցուցակն արտացոլում էր միայն տվյալ պահին վաճառքում եղած գրքերը, թե գրավաճառանոցի ավելի լայն տեսականին։

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է կառավարման տեսության այն խնդիրների ուսումնասիրությանը, որոնցում դինամիկական համակարգերի վարքը նկարագրվում է ինտեգրադիֆերենցիալ հավասարումներով, իսկ կառավարման օրենքների կառուցման հիմնական նպատակը փակ համակարգի նախապես սահմանված սպեկտրային հատկությունների ապահովումն է։ Հետազոտության կենտրոնում այնպիսի մաթեմատիկական մեթոդների մշակումն ու տեսական հիմնավորումն է, որոնք հնարավորություն են տալիս համակարգի կառուցվածքային պարամետրերի և հետադարձ կապի համապատասխան ընտրությամբ ձևավորել պահանջվող սպեկտրը։ Ինտեգրադիֆերենցիալ նկարագրությունը թույլ է տալիս հաշվի առնել ոչ միայն համակարգի ընթացիկ վիճակը, այլև նրա նախորդ վիճակների ազդեցությունը, կուտակային գործընթացները և հիշողության հատկությունները, ինչի պատճառով նման համակարգերի կառավարումը սովորական դիֆերենցիալ հավասարումներով նկարագրվող համակարգերի համեմատ ունի լրացուցիչ մաթեմատիկական բարդություններ։ Քննվում են համակարգի բնութագրական հավասարումների, սեփական արժեքների և սպեկտրային կառուցվածքի միջև կապերը, ինչպես նաև դրանց փոփոխման հնարավորությունները կառավարման ազդեցությունների միջոցով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նախապես տրված սպեկտրի իրագործելիության պայմաններին, կառավարման օրենքի գոյության և միակության հարցերին, համակարգի կառավարելիությանը և կայունության ապահովմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել ինչպես վերջավոր, այնպես էլ ավելի ընդհանուր օպերատորային ներկայացումներ, որոնց օգնությամբ ինտեգրալ և դիֆերենցիալ բաղադրիչները ներառվում են միասնական մաթեմատիկական ձևակերպման մեջ։ Կարևոր խնդիր է նաև այն պայմանների բացահայտումը, որոնց դեպքում ընտրված հետադարձ կապը տեղափոխում կամ ձևափոխում է համակարգի սպեկտրային բնութագրերը՝ պահպանելով անհրաժեշտ դինամիկական հատկությունները։ Սպեկտրային մոտեցումը հնարավորություն է տալիս համակարգի անցողիկ գործընթացները, կայունությունը և արձագանքման բնույթը կապել բնութագրական արմատների կամ համապատասխան օպերատորի սպեկտրի հետ։ Աշխատությունում կարող են համադրվել գծային համակարգերի տեսության, ֆունկցիոնալ անալիզի, օպերատորների տեսության և օպտիմալ կառավարման մաթեմատիկական գործիքները։ Ստացված տեսական մոտեցումները նշանակություն ունեն հիշողությամբ, ուշացումներով կամ բաշխված պարամետրերով բնութագրվող դինամիկական համակարգերի հետազոտման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համակարգված կերպով ուսումնասիրում է նախապես սահմանված սպեկտրային հատկություններով կառավարման համակարգերի կառուցման տեսական հիմքերը՝ կարևորելով կառավարման օրենքի, համակարգի մաթեմատիկական կառուցվածքի և ցանկալի դինամիկական վարքի միջև եղած փոխկապակցվածությունը։

Culture

Музеи мира աշխատությունը արվեստագիտության և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ տեղեկատու բնույթի ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է աշխարհի տարբեր երկրներում գտնվող նշանավոր թանգարանները, դրանց պատմությունը, հավաքածուների ձևավորման առանձնահատկությունները և մշակութային նշանակությունը, այն անդրադառնում է համաշխարհային արվեստի խոշոր կենտրոններին՝ Եվրոպայի, Ասիայի, Ամերիկայի և այլ տարածաշրջանների թանգարանային հավաքածուներին, նկարագրելով նրանցում պահվող գեղարվեստական արժեքները՝ սկսած հնագույն քաղաքակրթությունների նմուշներից մինչև ժամանակակից արվեստի ստեղծագործություններ, գիրքը նաև բացատրում է թանգարանների դերը հասարակության կրթության, մշակութային հիշողության պահպանման և արվեստի հանրահռչակման գործընթացներում, միաժամանակ ընդգծելով ցուցադրությունների կազմակերպման, պահպանության և վերականգնման մեթոդները, ինչը այն դարձնում է օգտակար աղբյուր արվեստասերների, ուսանողների և մշակութային ոլորտի մասնագետների համար։

Agriculture

Աշխատությունը նվիրված է Արարատյան դաշտի հողակլիմայական պայմաններում պոմիդորի մշակության արդյունավետության բարձրացման ագրոտեխնիկական միջոցների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բույսերի տեղաբաշխման տարբեր սխեմաների և հանքային պարարտանյութերի կիրառման ազդեցությունը բույսերի աճի, զարգացման, բերքատվության և ստացվող բերքի որակական ցուցանիշների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տնկման խտության, շարքերի ու բույսերի միջև հեռավորությունների ընտրությանը՝ հողային տարածքի, արևային լուսավորության, խոնավության և սննդատարրերի առավել արդյունավետ օգտագործման նպատակով։ Ուսումնասիրվում է ազոտական, ֆոսֆորական և կալիումական պարարտանյութերի տարբեր չափաբաժինների ու հարաբերակցությունների ազդեցությունը բույսերի վեգետատիվ աճի, ծաղկման, պտղակալման և պտուղների ձևավորման գործընթացների վրա։ Վերլուծվում է տեղաբաշխման սխեմաների և սնուցման պայմանների փոխազդեցությունը՝ բերքատվության բարձրացման համար առավել նպաստավոր տարբերակները որոշելու նպատակով։ Դիտարկվում են նաև պտուղների զանգվածը, քանակը, ապրանքային որակը և մշակության տնտեսական արդյունավետությունը բնութագրող ցուցանիշները։ Կարևորվում է պարարտանյութերի գիտականորեն հիմնավորված կիրառումը, որը հնարավորություն է տալիս ապահովել բույսերի սննդային պահանջները՝ միաժամանակ խուսափելով դրանց անհարկի օգտագործումից։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ Արարատյան դաշտի պայմաններին համապատասխան մշակության արդյունավետ տեխնոլոգիական մոտեցումների մշակման, հողային և նյութական ռեսուրսների նպատակային օգտագործման և միավոր տարածքից բարձր ու որակյալ բերքի ստացման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսների, բանջարաբույծների, ագրոնոմների, ֆերմերային տնտեսությունների մասնագետների, հետազոտողների և գյուղատնտեսական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է հին և վաղմիջնադարյան հայ պատմիչների երկերի՝ որպես պատմական աղբյուրների ուսումնասիրությանը և դրանց գիտական արժեքի բացահայտմանը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում հայ պատմագրության ձևավորման և զարգացման առանձնահատկություններն են, պատմիչների աշխատությունների բովանդակային ու կառուցվածքային բնութագրերը, ինչպես նաև դրանցում պահպանված տեղեկությունների նշանակությունը Հայաստանի և տարածաշրջանի քաղաքական, հասարակական, տնտեսական ու մշակութային պատմության վերականգնման համար։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում պատմական երկերի աղբյուրագիտական քննությանը, հեղինակների աշխարհայացքին, օգտագործած սկզբնաղբյուրներին, պատմական իրադարձությունների նկարագրության եղանակներին և հաղորդվող տեղեկությունների հավաստիության գնահատմանը։ Առանձին կարևորություն է տրվում այն հանգամանքին, որ հայ պատմիչների աշխատությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու ոչ միայն Հայաստանի ներքին կյանքն ու պատմական զարգացումները, այլև հարևան պետությունների, ժողովուրդների և տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացների վերաբերյալ արժեքավոր տվյալներ։ Ուսումնասիրությունը ներկայացնում է հայ պատմագրական ժառանգությունը որպես բազմաշերտ աղբյուրագիտական նյութ և ընդգծում դրա դերը հնագույն ու միջնադարյան պատմության ուսումնասիրության գործում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, աղբյուրագետներին, հայագետներին, մշակութաբաններին, ուսանողներին և բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի հին պատմությամբ և հայ պատմագրության սկզբնաղբյուրային նշանակությամբ։