Րաֆֆի Ջալալեդին

Finance

Աշխատությունը նվիրված է ֆինանսական ռիսկերի համալիր գնահատման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության առևտրային կազմակերպությունների գործունեության օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության և արդյունավետության վրա ազդող ռիսկերի բացահայտման, չափման, վերլուծության և կառավարման հիմնախնդիրներն են։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են ֆինանսական ռիսկերի հիմնական տեսակները՝ կապված իրացվելիության, վարկային պարտավորությունների, տոկոսադրույքների, արժութային տատանումների, շուկայական պայմանների և կազմակերպությունների ֆինանսական կառուցվածքի փոփոխությունների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռիսկերի գնահատման համալիր մոտեցմանը, որը հնարավորություն է տալիս առանձին ռիսկերը դիտարկել ոչ թե մեկուսացված, այլ դրանց փոխկապակցվածության և կազմակերպության ընդհանուր ֆինանսական վիճակի համատեքստում։ Ուսումնասիրության ընթացքում վերլուծվում են ֆինանսական հաշվետվությունների և այլ տնտեսական ցուցանիշների հիման վրա ռիսկերի գնահատման հնարավոր մեթոդները, դրանց տեղեկատվական հիմքը և կիրառական արդյունավետությունը։ Քննարկվում են ինչպես ավանդական ֆինանսական գործակիցների, այնպես էլ քանակական գնահատման, կանխատեսման և մոդելավորման ժամանակակից մոտեցումների կիրառման հնարավորությունները։ Կարևորվում է նաև ռիսկերի կառավարման համակարգի ձևավորումը՝ սկսած ռիսկերի վաղ հայտնաբերումից և դրանց հնարավոր ազդեցության գնահատումից մինչև համապատասխան կանխարգելիչ և կարգավորող միջոցառումների իրականացումը։ Հայաստանի առևտրային կազմակերպությունների օրինակով ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել տեղական տնտեսական միջավայրի, շուկայի անկայունության, ֆինանսավորման պայմանների և այլ գործոնների ազդեցությունը կազմակերպությունների ֆինանսական ռիսկայնության վրա։ Աշխատության մեջ կարևորվում են նաև ռիսկերի նվազեցման ռազմավարությունների մշակումը, ֆինանսական որոշումների հիմնավորվածության բարձրացումը և կազմակերպությունների դիմակայունության ամրապնդումը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ ՀՀ առևտրային կազմակերպություններում ֆինանսական ռիսկերի գնահատման և կառավարման ավելի ամբողջական համակարգերի ներդրման համար՝ նպաստելով ֆինանսական կայունության և կառավարչական որոշումների արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, ֆինանսական կառավարիչներին, ռիսկերի կառավարման մասնագետներին, աուդիտորներին, կազմակերպությունների ղեկավարներին, հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և տնտեսագիտական ուղղությունների ուսանողներին։

Technology

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է էլեկտրասրտագրական (ԷՍԳ) ազդանշանների գրանցման և ճանաչման մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով իզոպոտենցիալ գծի տեղաշարժի ազդեցությունը չափումների ճշգրտության և ազդանշանների մշակման որակի վրա։ Գրքում ներկայացվում են կենսաբժշկական ազդանշանների թվային մշակման ժամանակակից մոտեցումները, վերլուծվում են բազային գծի շեղումների առաջացման պատճառները, դրանց ազդեցությունը ԷՍԳ տվյալների մեկնաբանման վրա և առաջարկվում են ալգորիթմական ու ծրագրային լուծումներ՝ աղմուկի նվազեցման, ազդանշանի կայունացման և ավտոմատ ճանաչման արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Աշխատությունում քննարկվում են ֆիլտրացման, առանձնահատկությունների դուրսբերման, դասակարգման և վերլուծության մեթոդները, ինչպես նաև գնահատվում է դրանց կիրառելիությունը բժշկական ախտորոշման համակարգերում և կլինիկական պրակտիկայում։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում կենսաբժշկական ճարտարագիտության, բժշկական ինֆորմատիկայի, թվային ազդանշանների մշակման, սրտաբանության և արհեստական բանականության կիրառություններով զբաղվող հետազոտողների, ինժեներների, բժիշկների, ասպիրանտների և ուսանողների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է արագահատ պողպատներից և համաձուլվածքներից պատրաստված կտրող գործիքներում մշակման ընթացքում տեղի ունեցող կառուցվածքային փոփոխությունների տեսական և տեխնոլոգիական հիմքերի ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև դրանց հատկությունների նպատակային ձևավորման հնարավորություններին։ Քննության են առնվում կտրման գործընթացում գործիքի աշխատանքային հատվածի վրա ազդող մեխանիկական և ջերմային գործոնները, շփման պայմանները, լարվածային վիճակը և դրանց ազդեցությունը նյութի կառուցվածքի ու շահագործական բնութագրերի վրա։ Վերլուծվում են մետաղական կառուցվածքում ընթացող փոփոխությունները, որոնք կարող են պայմանավորել կարծրության, ամրության, մաշակայունության, ջերմակայունության և գործիքի ծառայության տևողության փոփոխությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կտրման արագության, բեռնվածության, ջերմաստիճանի և տեխնոլոգիական այլ պարամետրերի ու գործիքային նյութի կառուցվածքային վիճակի միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածություններին։ Դիտարկվում են արագահատ պողպատների և համաձուլվածքների նախնական մշակման, ջերմային ազդեցությունների և աշխատանքի ընթացքում ձևավորվող կառուցվածքային վիճակների առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են գործիքների մաշման հիմնական օրինաչափությունները և դրանց կապը նյութի կառուցվածքի ու ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների հետ։ Կարևորվում է այնպիսի տեխնոլոգիական պայմանների ընտրությունը, որոնք հնարավորություն են տալիս բարձրացնել կտրող գործիքների աշխատունակությունը, կայունությունը և օգտագործման արդյունավետությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև կառուցվածքային փոփոխությունների ուսումնասիրման փորձարարական և հաշվարկային մեթոդներին, ինչպես նաև ստացված արդյունքների կիրառմանը գործիքների արտադրության տեխնոլոգիաների կատարելագործման համար։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել բարձր արդյունավետությամբ և երկարատև շահագործման հատկություններով գործիքային նյութերի մշակմանը և մետաղների կտրման գործընթացների օպտիմալացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել նյութագիտության, մետաղագիտության, մեքենաշինության և մետաղամշակման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Literature

Այս ժողովածուն ներկայացնում է Ալեքսանդրապոլի աշուղական ավանդույթին պատկանող Ֆիզահու երգերը՝ պահպանելով ժողովրդական երգարվեստի և բանավոր ստեղծագործության արժեքավոր նմուշներ։ Աշուղական երգը հայ մշակույթում միավորում է բանաստեղծական խոսքը, երաժշտական արտահայտչամիջոցները և կատարողական արվեստը՝ դառնալով ժողովրդի զգացմունքների, մտքերի ու կենսափորձի արտահայտման յուրահատուկ ձև։ Ժողովածուի նշանակությունը կապված է ոչ միայն առանձին երգերի պահպանման, այլև դրանց միջոցով տեղական մշակութային միջավայրի, լեզվական առանձնահատկությունների և գեղարվեստական ճաշակի ուսումնասիրության հնարավորության հետ։ Աշուղական ստեղծագործություններում հաճախ արտահայտվում են սիրո, կարոտի, ուրախության, տխրության, մարդկային հարաբերությունների և կյանքի տարբեր իրավիճակների թեմաները, որոնք փոխանցվում են պատկերավոր լեզվով, հանգավորմամբ և երգային կառուցվածքով։ Այսպիսի երգերը կարևոր դեր են ունեցել հասարակական կյանքի, տոնական հավաքույթների և ընտանեկան միջավայրի մշակութային ավանդույթներում։ Հրատարակությունը արժեքավոր նյութ է Ալեքսանդրապոլի երաժշտական ու բանահյուսական ժառանգության, աշուղական արվեստի զարգացման և 19-րդ դարի հայ ժողովրդական երգարվեստի ուսումնասիրության համար։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է օրթոտրոպ գլանաձև թաղանթների և միանման, չփակված շրջանաձև գլանաձև թաղանթներից կազմված կոնստրուկցիաների տեղայնացված տատանումների տեսական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակը նման բարակապատ կառուցվածքների դինամիկական վարքի բացահայտումն է՝ հաշվի առնելով դրանց երկրաչափական ձևը, նյութի անիզոտրոպ կամ օրթոտրոպ հատկությունները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և մեխանիկական ազդեցությունների բնույթը։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են այն պայմանները, որոնց դեպքում տատանողական գործընթացները կարող են կենտրոնանալ կառուցվածքի սահմանափակ հատվածներում՝ առաջացնելով տեղայնացված դեֆորմացիաներ և ալիքային երևույթներ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում չփակված շրջանաձև գլանաձև թաղանթների համակարգերին, որոնց փոխկապակցված աշխատանքը կարող է էապես ազդել ամբողջ կոնստրուկցիայի տատանման բնութագրերի վրա։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են մաթեմատիկական մոդելավորման և մեխանիկական վերլուծության խնդիրներ, որոնք հնարավորություն են տալիս որոշել սեփական տատանումների բնութագրերը, ուսումնասիրել տատանողական ձևերը, տարածման պայմանները և տեղայնացման երևույթի առաջացման մեխանիզմները։ Կարևորվում է նաև օրթոտրոպ նյութի հատկությունների ազդեցությունը դինամիկական վարքի վրա, քանի որ տարբեր ուղղություններով մեխանիկական բնութագրերի տարբերությունը կարող է հանգեցնել տատանումների յուրահատուկ ձևերի և կառուցվածքի արձագանքի առանձնահատկությունների։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել բարակապատ գլանաձև համակարգերի կայունության, հուսալիության և դինամիկական անվտանգության գնահատմանը, ինչպես նաև դրանց նախագծման և շահագործման ընթացքում հնարավոր ռեզոնանսային կամ տեղայնացված տատանողական երևույթների կանխատեսմանը։ Նյութը հատկապես հետաքրքրություն է ներկայացնում կիրառական մեխանիկայի, առաձգականության տեսության, շինարարական մեխանիկայի և ինժեներական հաշվարկների ոլորտներում՝ որպես բարդ երկրաչափությամբ և անիզոտրոպ հատկություններով թաղանթային կոնստրուկցիաների տատանումների ուսումնասիրման մասնագիտական աշխատանք։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մեխանիկայի և ինժեներական գիտությունների հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների և այն մասնագետների համար, ովքեր զբաղվում են թաղանթային ու բարակապատ կառուցվածքների դինամիկայի մոդելավորմամբ և հաշվարկով։

Finance

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ինովացիոն գործունեության կազմակերպման ֆինանսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել նորարարական նախագծերի իրականացման ընթացքում ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման, ներգրավման և արդյունավետ օգտագործման հետ կապված խնդիրները, ինչպես նաև առաջարկել դրանց լուծման և ֆինանսավորման համակարգի կատարելագործման հնարավոր ուղղություններ։ ՀՀ օրենսդրությամբ ինովացիոն գործունեության ֆինանսավորման հիմնական աղբյուրների շարքում նախատեսվում են պետական բյուջեի միջոցները, ինովացիոն գործունեության սուբյեկտների սեփական միջոցները, տեղական և օտարերկրյա ներդրողների ու միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների միջոցները, ինչպես նաև վենչուրային հիմնադրամների ֆինանսավորումը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ինովացիոն նախագծերի ֆինանսավորման տարբեր փուլերը՝ գիտական գաղափարի ձևավորումից և հետազոտական աշխատանքներից մինչև փորձնական մշակում, արտադրության կազմակերպում, տեխնոլոգիական ներդրում և նոր արտադրանքի կամ ծառայության շուկայականացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ ինովացիոն նախագծերը սովորաբար բնութագրվում են բարձր անորոշությամբ և ռիսկայնությամբ, ինչի պատճառով դրանց ֆինանսավորումը կարող է դժվար լինել ավանդական վարկային և ներդրումային մեխանիզմների միջոցով։ Այս համատեքստում ուսումնասիրվում է պետական աջակցության դերը՝ դրամաշնորհների, համաֆինանսավորման, երաշխիքների, հարկային և այլ տնտեսական խթանների կիրառման միջոցով։ ՀՀ օրենսդրությունը պետական աջակցության ուղղությունների շարքում ներառում է նաև վենչուրային և ներդրումային հիմնադրամների ձևավորման, ֆինանսական ու ներդրումային աջակցության, ինչպես նաև ինովացիոն ենթակառուցվածքների զարգացման խթանումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ֆինանսական համակարգի տարբեր օղակների՝ առևտրային բանկերի, ապահովագրական ընկերությունների, կենսաթոշակային ֆոնդերի և արժեթղթերի շուկայի հնարավորությունների ուսումնասիրությունը՝ ինովացիոն նախագծերին երկարաժամկետ ֆինանսական ռեսուրսներ ուղղելու տեսանկյունից։ ՀՀ-ում այս ուղղությամբ կատարված հետազոտությունները շեշտադրում են «երկար փողերի» օգտագործման, ներդրումային ռեսուրսների առավել արդյունավետ ուղղորդման և ֆինանսավորման հասանելիության բարձրացման անհրաժեշտությունը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև նախնական կամ «seed» ֆինանսավորման պակասը, մասնավոր ներդրողների սահմանափակ ակտիվությունը, վենչուրային կապիտալի շուկայի զարգացման խնդիրները, գիտության և բիզնեսի միջև կապերի ոչ բավարար մակարդակը և ինովացիոն ենթակառուցվածքների ֆինանսական ապահովվածության հարցերը։ Այս խնդիրները կարևոր են հատկապես այն փուլերում, երբ նորարարական գաղափարը դեռևս չունի կայացած շուկա կամ բավարար եկամտաբերության պատմություն և, հետևաբար, դժվարությամբ է ներգրավում ավանդական ֆինանսավորում։ ՀՀ-ում ինովացիոն համակարգի զարգացման վերաբերյալ պետական ծրագրերում նույնպես ընդգծվել են մասնավոր կապիտալի ներգրավումը, համաֆինանսավորման սկզբունքի կիրառումը, ինովացիոն ռիսկերի նվազեցման մեխանիզմների զարգացումը և ֆինանսավորման աղբյուրների վերաբերյալ տեղեկատվական համակարգերի ձևավորումը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև պետական և պետական մասնակցությամբ ընկերությունների ինովացիոն գործունեության ֆինանսավորման հնարավորությունները, արժեթղթերի շուկայի օգտագործումը և ներդրումային նախագծերի ֆինանսավորման այլընտրանքային գործիքները։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են ուղղված լինել ՀՀ-ում ինովացիոն գործունեության ֆինանսավորման ավելի բազմազան և կայուն համակարգի ձևավորմանը՝ պետական աջակցության և մասնավոր կապիտալի արդյունավետ համադրման, վենչուրային ֆինանսավորման ընդլայնման, ներդրումային ռիսկերի նվազեցման և ֆինանսական ռեսուրսների նպատակային բաշխման միջոցով։ Թեմայի արդիականությունը պայմանավորված է նրանով, որ ինովացիոն գործունեության ֆինանսական միջավայրի բարելավումը կարող է նպաստել տեխնոլոգիական զարգացմանը, բարձր ավելացված արժեք ունեցող արտադրության ընդլայնմանը, ընկերությունների մրցունակության բարձրացմանը և Հայաստանի տնտեսության երկարաժամկետ կառուցվածքային զարգացմանը։