S բոլոր թվային հաջորդականությունների տարածություն: Նրա մետրիկացումը

Geography

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Սևանա լիճ սնուցող հիմնական գետերի ջրաքիմիական վիճակի և դրա փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ դրանք կապելով Սևանի ջրհավաք ավազանում իրականացվող տնտեսական ու մարդածին գործունեության հետ։ Ուսումնասիրության առանցքում ջրի քիմիական կազմն է, դրա որակական ցուցանիշների փոփոխությունը և այն գործընթացները, որոնց միջոցով գյուղատնտեսությունը, բնակավայրերի զարգացումը, հողօգտագործումը, ջրառը, կենցաղային ու արտադրական գործունեությունը կարող են ազդել գետային համակարգերի և, վերջնական արդյունքում, Սևանա լճի էկոհամակարգի վրա։ Նման հետազոտություններում կարևոր նշանակություն ունեն ջրի թթվածնային ռեժիմը, թթվայնությունը՝ pH-ը, հանքայնացումը, կենսածին տարրերի՝ հատկապես ազոտի և ֆոսֆորի միացությունների պարունակությունը, ինչպես նաև այլ քիմիական բաղադրիչների և աղտոտիչների առկայությունը։ Սևանա լիճ թափվող գետերի ջրաքիմիական ուսումնասիրությունները կարևոր են ոչ միայն առանձին գետերի ջրի որակը գնահատելու, այլև լճի էկոլոգիական վիճակի վրա դրանց հնարավոր ազդեցությունը հասկանալու համար։ Հետազոտական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս համեմատել գետերի տարբեր հատվածներում կամ տարբեր ժամանակահատվածներում արձանագրված ցուցանիշները և բացահայտել այն փոփոխությունները, որոնք կարող են պայմանավորված լինել ջրհավաք ավազանի բնական առանձնահատկություններով կամ մարդու տնտեսական գործունեությամբ։ Հատկապես կարևոր է կենսածին նյութերի ներհոսքի հարցը, քանի որ դրանց ավելացումը կարող է նպաստել Սևանա լճում էվտրոֆացման գործընթացների ուժեղացմանը և ազդել ջրային էկոհամակարգի բնական հավասարակշռության վրա։ Գիտական աղբյուրներում Սևանի հիմնական վտակների ուսումնասիրությունները ներառում են ջրաֆիզիկական, ջրաքիմիական և ջրակենսաբանական ցուցանիշների համատեղ գնահատում, իսկ տնտեսական գործունեության ազդեցությունը դիտարկվում է որպես լճի և նրա վտակների ջրի որակի փոփոխության կարևոր գործոն։ Աշխատանքի թեման առանձնապես կարևոր է Հայաստանի համար, քանի որ Սևանա լիճը երկրի ռազմավարական նշանակության ջրային պաշարներից է, իսկ դրա ջրհավաք ավազանի վիճակը անմիջականորեն կապված է լճի ջրի որակի և ամբողջ էկոհամակարգի կայունության հետ։ Պաշտոնական փաստաթղթերում նույնպես ընդգծվում է, որ ջրհավաք ավազանի բնօգտագործման և տնտեսական գործունեության արդյունքում առաջացող մարդածին ազդեցությունների նվազեցումը Սևանի էկոհամակարգի պահպանության և վերականգնման առանցքային խնդիրներից է։ Այսպիսով, աշխատությունը կարելի է դիտարկել որպես Սևանա լճի ջրային համակարգի վրա մարդու գործունեության ազդեցությունը քանակական և որակական տեսանկյուններից բացահայտող ուսումնասիրություն, որի հիմնական արժեքը գետերի ջրի քիմիական փոփոխությունների և դրանց առաջացման հնարավոր պատճառների միջև կապի բացահայտումն է։ Այն կարող է օգտակար լինել ջրային ռեսուրսների կառավարմամբ, բնապահպանությամբ, ջրաբանությամբ, էկոլոգիայով և Սևանի ավազանի կայուն օգտագործմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Literature

Սոցիալ-պատմական և գաղափարական արձակ գործ է, որտեղ հեղինակը կենտրոնանում է հողի՝ որպես հայրենիքի, կյանքի աղբյուրի և ազգային գոյության հիմքի գաղափարի վրա։ «Օրավար հողը» այստեղ ներկայացվում է ոչ միայն որպես չափման միավոր, այլ որպես խորհրդանշական պատկեր՝ կապված մարդու կապի հողի, աշխատանքի և հայրենիքի հետ։ Րաֆֆին ցույց է տալիս, թե ինչպես է հողը դառնում կյանքի պայման, հարստության աղբյուր, ինչպես նաև երբեմն՝ պայքարի ու հակամարտության պատճառ։ Ստեղծագործության մեջ ընդգծվում է գյուղացու ծանր վիճակը, հողի նկատմամբ նրա աշխատասիրությունը և այն սոցիալական անարդարությունները, որոնք առաջանում են հողի բաշխման կամ սեփականության հարցերում։ Միաժամանակ հեղինակը բարձրացնում է հայրենի հողի նկատմամբ սիրո և կապվածության գաղափարը՝ այն ներկայացնելով որպես ազգային ինքնության կարևոր հիմք։ Գործը ունի նաև բարոյական շերտ՝ ընթերցողին մղելով խորհելու արդարության, աշխատանքի արժեքի և հասարակական հավասարության մասին։ Լեզուն պարզ է, պատկերավոր և գաղափարապես հագեցած, ինչը բնորոշ է Րաֆֆու սոցիալական արձակին։

History

Այս ժողովածուն նվիրված է Հոկտեմբերյան Սոցիալիստական Մեծ ռևոլյուցիայի 40-րդ տարեդարձին և նախատեսված է գրադարանների համար՝ որպես մեթոդական ու բիբլիոգրաֆիական աշխատանքների կազմակերպման օժանդակ նյութ։ Այն արտացոլում է խորհրդային ժամանակաշրջանի գրադարանային գործունեության այն ուղղությունները, որոնց միջոցով պատմական և քաղաքական նշանակություն ունեցող տարեդարձները ներկայացվում էին ընթերցողներին՝ գրքային ցուցահանդեսների, մատենագիտական ցանկերի, թեմատիկ միջոցառումների, ընթերցողների սպասարկման և լուսավորչական աշխատանքների միջոցով։ Ժողովածուում ներկայացվող նյութերը կարող են ընդգրկել տվյալ պատմական իրադարձությանը, դրա նախադրյալներին, զարգացման փուլերին, քաղաքական և սոցիալական հետևանքներին վերաբերող գրականության ընտրության ու համակարգման սկզբունքներ, ինչպես նաև գրադարաններում համապատասխան թեմատիկ աշխատանքի կազմակերպման գործնական ցուցումներ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն բիբլիոգրաֆիական բաժինները, որոնք հնարավորություն են տալիս կողմնորոշվել թեմային վերաբերող գրականության մեջ, կազմել մատենագիտական ցուցակներ և ընթերցողների համար առանձնացնել անհրաժեշտ աղբյուրները։ Մեթոդական նյութերը կարող են ներառել գրքային ֆոնդի օգտագործման, ցուցահանդեսների ձևավորման, բանավոր և գրավոր քարոզչական աշխատանքների, ընթերցողական միջոցառումների և թեմատիկ տեղեկատվության տարածման վերաբերյալ առաջարկություններ։ Ժողովածուն արժեքավոր է նաև որպես իր ժամանակաշրջանի գրադարանային մշակույթի և տեղեկատվական քաղաքականության արտացոլում, քանի որ ցույց է տալիս, թե ինչպես էին խորհրդային գրադարանները կազմակերպում պատմաքաղաքական թեմաների շուրջ աշխատանքը և ինչպիսի մեթոդներ էին առաջարկվում տարբեր կատեգորիաների ընթերցողների հետ հաղորդակցվելու համար։ Նյութը կարող է հետաքրքրել ոչ միայն գրադարանագիտության և մատենագիտության մասնագետներին, այլև խորհրդային շրջանի մշակութային, կրթական և տեղեկատվական քաղաքականությունն ուսումնասիրող պատմաբաններին ու հետազոտողներին։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի գրադարանային աշխատանքի մեթոդների, բիբլիոգրաֆիական կազմակերպման սկզբունքների և պետականորեն խրախուսվող պատմական թեմաների ներկայացման առանձնահատկությունների մասին։

Law

Գիրքը նվիրված է իրավունքի համակարգում առաջացող բացերի էությանը, դրանց առաջացման պատճառներին, տեսակներին և լրացման իրավաբանական եղանակների ու միջոցների համեմատական ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ իրավական բացը դիտարկվում է որպես այն իրավիճակ, երբ հասարակական հարաբերությունը պահանջում է իրավական կարգավորում, սակայն գործող իրավական նորմերը չեն տալիս դրա ամբողջական կամ ուղղակի լուծումը։ Հեղինակը վերլուծում է իրավական բացերի առաջացման օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ պատճառները՝ անդրադառնալով օրենսդրության զարգացմանը, հասարակական հարաբերությունների փոփոխությանը, իրավական կարգավորման անկատարությանը և նոր իրավական իրավիճակների ի հայտ գալուն։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բացերի տարբերակմանը՝ ըստ դրանց բնույթի, ընդգրկման, առաջացման պայմանների և իրավական նշանակության, ինչպես նաև իրավունքի և օրենսդրության բացերի միջև առկա տարբերություններին։ Գրքի կարևորագույն ուղղություններից է իրավական բացերի լրացման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը։ Քննարկվում են օրենքի և իրավունքի անալոգիայի կիրառումը, իրավական սովորույթների, դատական պրակտիկայի, իրավական սկզբունքների և այլ իրավաբանական միջոցների նշանակությունը՝ բացերի հաղթահարման գործընթացում։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում նաև այն սահմանափակումներին, որոնց պայմաններում կարող են կիրառվել այդ մեթոդները՝ հատկապես իրավական որոշակիության, օրինականության և անձանց իրավունքների պաշտպանության պահանջների տեսանկյունից։ Համեմատական վերլուծության միջոցով ուսումնասիրվում են տարբեր իրավական համակարգերում բացերի հաղթահարման մոտեցումները, դրանց ընդհանուր և տարբերակիչ հատկանիշները, ինչպես նաև դատական և օրենսդրական մարմինների դերակատարությունը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես կարող է իրավական համակարգը արձագանքել այնպիսի իրավիճակներին, որոնք ամբողջությամբ կամ բավարար չափով նախատեսված չեն գործող նորմերով, և ինչպես կարելի է պահպանել իրավակարգավորման ամբողջականությունն ու հետևողականությունը՝ առանց իրավակիրառողի լիազորությունների անհարկի ընդլայնման։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել իրավունքի տեսությամբ, սահմանադրական և քաղաքացիական իրավունքով, դատական պրակտիկայով և համեմատական իրավագիտությամբ զբաղվող մասնագետների, իրավաբանների, դատավորների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և հետազոտողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է իսլամական իրավագիտության հանաֆիական ուղղության պատմական զարգացման, կրոնաիրավական սկզբունքների ձևավորման և դրանց փոխանցման գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Իբրահիմ ալ-Հալաբիի գիտական ժառանգությանը։ Հետազոտության առանցքում միջնադարյան իսլամական իրավական մտքի կարևորագույն աղբյուրներից մեկի ձեռագրական ավանդույթն է, դրա տարածումը, տարբեր ժամանակաշրջաններում կատարված ընդօրինակումները և դրանց միջև առկա բովանդակային ու տեքստաբանական տարբերությունները։ Ձեռագրերի համեմատական քննության միջոցով բացահայտվում են այն փոփոխությունները, լրացումները, խմբագրական առանձնահատկություններն ու մեկնաբանական շերտերը, որոնք առաջացել են աշխատության տարածման և կիրառության ընթացքում։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում հանաֆիական իրավական դպրոցի հիմնական սկզբունքների համակարգմանը, իրավական նորմերի մեկնաբանությանը և այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով դասական իրավագիտական գիտելիքը փոխանցվել է հաջորդ սերունդներին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել նաև Օսմանյան ժամանակաշրջանի կրոնաիրավական միջավայրի մասին, որտեղ հանաֆիական իրավագիտությունը կարևոր դեր ուներ հասարակական, կրոնական և իրավական հարաբերությունների կարգավորման գործում։ Ձեռագրական տարբեր օրինակների համադրումը թույլ է տալիս ուսումնասիրել ոչ միայն տեքստի պատմությունը, այլև այն մտավոր ու մշակութային միջավայրը, որտեղ այն արտագրվել, մեկնաբանվել և գործնական կիրառություն է ստացել։ Քննարկվում է իրավագիտական ավանդույթի շարունակականության խնդիրը, տարբեր աղբյուրների և հեղինակավոր իրավագետների տեսակետների համադրումը, ինչպես նաև իրավական գիտելիքի համակարգման նշանակությունը հանաֆիական դպրոցի հետագա զարգացման համար։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում իսլամագիտության, արևելագիտության, կրոնագիտության, իրավունքի պատմության, ձեռագրագիտության և աղբյուրագիտության մասնագետների համար, քանի որ միավորում է պատմական, իրավագիտական և տեքստաբանական ուսումնասիրության մեթոդները։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև Օսմանյան կայսրության մտավոր և իրավական պատմությունն ուսումնասիրողների համար՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել իսլամական իրավական գրականության տարածման, ձեռագրային ժառանգության պահպանման և հանաֆիական իրավական մտքի զարգացման առանձնահատկությունների մասին։

Linguistics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ոչ մայրենի անգլերեն խոսքում մշակութային պայմանավորվածություն ունեցող լեզվական տարրերի կառավարման և կիրառման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են այն լեզվական միավորները, արտահայտությունները և հաղորդակցական ձևերը, որոնց իմաստը կապված է որոշակի մշակութային համատեքստի, սոցիալական նորմերի և խոսքային ավանդույթների հետ։ Հեղինակը քննարկում է օտար լեզվով հաղորդակցվելիս առաջացող դժվարությունները, որոնք կապված են մշակութային տարբերությունների ընկալման, իմաստային ճշգրտության պահպանման և համապատասխան լեզվական ընտրության հետ։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են տեսական մոտեցումներ և գործնական մեթոդներ, որոնք նպաստում են միջմշակութային հաղորդակցական կարողությունների զարգացմանը, ինչպես նաև օտար լեզվի ուսուցման գործընթացում մշակութային բաղադրիչի արդյունավետ ներառմանը։ Ուսումնասիրվում են լեզվի և մշակույթի փոխազդեցության հարցերը, խոսքային վարքի առանձնահատկությունները և այն ռազմավարությունները, որոնք օգնում են ոչ մայրենի խոսողներին ավելի բնական և արդյունավետ հաղորդակցվել անգլերենով։ Գիրքը նախատեսված է լեզվաբանների, օտար լեզուների դասավանդողների, թարգմանիչների, միջմշակութային հաղորդակցության մասնագետների, հետազոտողների և անգլերենը որպես օտար լեզու ուսումնասիրող ուսանողների համար։