Սամցխե-Ջավախք-Թռեղքը Հայաստանի Հանրապետություն-Վրաստան հարաբերությունների համատեքստում (1980-ական թթ. վերջ - 2003 թ.)

Economics

Աշխատությունը նվիրված է տեղեկատվական համակարգերի զարգացման դերի և նշանակության ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման արդյունավետության բարձրացման գործընթացում։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում պետական և համայնքային կառավարման մարմիններում տեղեկատվության հավաքագրման, մշակման, պահպանման, փոխանակման և օգտագործման մեխանիզմները, ինչպես նաև ժամանակակից թվային տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները կառավարչական որոշումների ընդունման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միասնական տեղեկատվական շտեմարանների, էլեկտրոնային փաստաթղթաշրջանառության, աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի, համայնքային տվյալների թվայնացման և կառավարման ավտոմատացված գործիքների ներդրմանը։ Վերլուծվում է տեղեկատվական համակարգերի ազդեցությունը տարածքային զարգացման ծրագրերի մշակման, համայնքային բյուջեների կառավարման, գույքի և հողային ռեսուրսների հաշվառման, ենթակառուցվածքների վերահսկման, բնակչությանը մատուցվող ծառայությունների կազմակերպման և վարչական գործընթացների պարզեցման վրա։ Կարևորվում է պետական կառավարման տարբեր մակարդակների միջև տվյալների արագ և անվտանգ փոխանակումը, քանի որ ամբողջական ու արդիական տեղեկատվության հասանելիությունը հնարավորություն է տալիս բարձրացնել որոշումների հիմնավորվածությունը և նվազեցնել կառավարման ընթացքում առաջացող ժամանակային ու վարչարարական ծախսերը։ Քննության են առնվում նաև համայնքների միջև տեխնիկական հնարավորությունների տարբերությունները, համապատասխան մասնագետների պատրաստվածության, տեղեկատվական անվտանգության, տվյալների պաշտպանության և թվային ենթակառուցվածքների զարգացման հետ կապված խնդիրները։ Ուսումնասիրվում են էլեկտրոնային կառավարման գործիքների միջոցով բնակչության և տեղական իշխանությունների փոխգործակցության ընդլայնման հնարավորությունները՝ կարևորելով ծառայությունների հասանելիությունը, կառավարման թափանցիկությունը, հաշվետվողականությունը և քաղաքացիների մասնակցությունը համայնքային որոշումների ընդունմանը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում տեղեկատվական համակարգերի փոխգործունակությանը և միասնական չափորոշիչների ձևավորմանը, որոնք կարող են ապահովել տարբեր պետական ու համայնքային կառույցներում կուտակվող տվյալների արդյունավետ համադրումը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել թվային տեխնոլոգիաների կիրառման կազմակերպական, իրավական և տեխնիկական խոչընդոտները և ներկայացնել դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման համակարգերի արդիականացմանը, կառավարչական գործընթացների արդյունավետության բարձրացմանը և Հայաստանի համայնքներում բնակչությանը մատուցվող հանրային ծառայությունների որակի բարելավմանը։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքում բնական պայմաններում աճող առավել տարածված վայրի բանջարաբույսերի բազմազանության, կենսաբանական առանձնահատկությունների, տարածվածության և օգտագործման հնարավորությունների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են սննդային նշանակություն ունեցող վայրի բուսատեսակները, դրանց աճելավայրերը, էկոլոգիական պահանջները, սեզոնային զարգացումը և բնական պաշարների վիճակը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դաշտային բուսաբանական ուսումնասիրություններին, որոնց միջոցով հնարավոր է իրականացնել տեսակների հայտնաբերում, հավաքում, տարածման վայրերի գրանցում և պոպուլյացիաների ընդհանուր վիճակի գնահատում։ Տեսակների ճշգրտման և համակարգման համար կիրառվում են կարգաբանական ու համեմատական-մորֆոլոգիական մեթոդներ՝ ուսումնասիրելով բույսերի արտաքին կառուցվածքային հատկանիշները և դրանց տարբերակիչ առանձնահատկությունները։ Կարող են իրականացվել նաև աշխարհագրական և էկոլոգիական դիտարկումներ՝ պարզելու տարբեր տեսակների տարածվածության կապը բարձրության, կլիմայական պայմանների, հողի առանձնահատկությունների և բնական միջավայրի այլ գործոնների հետ։ Սննդային արժեքի գնահատման նպատակով կարևոր նշանակություն ունեն լաբորատոր և կենսաքիմիական հետազոտությունները, որոնց միջոցով ուսումնասիրվում են բուսական հումքի հիմնական սննդային բաղադրիչները, վիտամինները, հանքային նյութերը և կենսաբանական ակտիվ միացությունները։ Համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս տարբեր վայրի բանջարաբույսերը գնահատել ըստ սննդային արժեքի, օգտագործվող մասերի, հասանելիության և մշակության հնարավորությունների։ Ուսումնասիրվում են նաև դրանց օգտագործման ավանդական եղանակները՝ համադրելով ազգաբուսաբանական տվյալները ժամանակակից սննդային և գյուղատնտեսական մոտեցումների հետ։ Փորձարարական մշակության մեթոդների կիրառմամբ հնարավոր է գնահատել ընտրված տեսակների ընտելացման, բազմացման և գյուղատնտեսական արտադրության մեջ ներգրավման հնարավորությունները։ Կարևոր ուղղություն է բնական պաշարների կայուն օգտագործման գնահատումը, քանի որ վայրի բույսերի ինտենսիվ հավաքը կարող է ազդել առանձին պոպուլյացիաների պահպանության վրա։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել նոր կամ քիչ օգտագործվող սննդային բուսական ռեսուրսների բացահայտման, սննդակարգի բազմազանեցման, գյուղատնտեսական մշակաբույսերի տեսականու ընդլայնման և տեղական բուսական գենետիկական ռեսուրսների պահպանության նպատակներով։ Աշխատությունն ունի գիտական և կիրառական նշանակություն բուսաբանության, բանջարաբուծության, սննդագիտության, ազգաբուսաբանության և կենսաբազմազանության պահպանության համար՝ նպաստելով Հայաստանի վայրի ուտելի բուսական ռեսուրսների ճանաչմանը և դրանց արդյունավետ ու կայուն օգտագործման հնարավորությունների գնահատմանը։

Other Subjects

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Medicine

Այս գիրքը նվիրված է մեղրի, մեղվաբուծական և այլ բնական ծագման մթերքների բուժիչ ու սննդարար հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը՝ ամերիկացի բժիշկ Դ. Ս. Ջարվիսը, ժողովրդական բժշկության փորձը ներկայացնում է գիտական դիտարկումների և սեփական բժշկական փորձի համադրությամբ՝ փորձելով հիմնավորել բնական միջոցների կիրառման արդյունավետությունը տարբեր առողջական խնդիրների դեպքում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մեղրին, մեղրահացին, խնձորի քացախին և մի շարք այլ բնամթերքների՝ որպես օրգանիզմի ընդհանուր վիճակը բարելավող, դիմադրողականությունը բարձրացնող և որոշ հիվանդությունների կանխարգելմանը նպաստող միջոցների։ Գրքում քննարկվում են սննդակարգի, կենսակերպի և բնական բուժամիջոցների փոխկապակցվածությունը, ներկայացվում են բազմաթիվ խորհուրդներ, կիրառման եղանակներ և ժողովրդական բժշկության մեջ տարածված բաղադրատոմսեր։ Հեղինակը շեշտում է, որ բնության պարգևները կարող են օգտակար դեր ունենալ առողջության պահպանման գործում, երբ դրանք կիրառվում են գիտակցված և չափավոր կերպով։ Գիրքը գրված է մատչելի լեզվով, նախատեսված է լայն ընթերցողական շրջանակի համար և հետաքրքիր կարող է լինել ինչպես առողջ ապրելակերպով հետաքրքրվող մարդկանց, այնպես էլ ժողովրդական բժշկության պատմությամբ ու փորձով զբաղվող ընթերցողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է հայ դպրոցի ծագման, պատմական զարգացման և հայ ժողովրդի կրթական ու մշակութային կյանքում ունեցած նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հայ դպրոցը դարեր շարունակ եղել է ազգային ինքնության պահպանման, մայրենի լեզվի ուսուցման, գրագիտության տարածման և հոգևոր ու մտավոր արժեքների փոխանցման կարևորագույն հաստատություններից մեկը։ Հայ կրթության պատմությունը սերտորեն կապված է հայ գրերի ստեղծման, հայերեն գրավոր մշակույթի ձևավորման և ազգային կրթական ավանդույթների զարգացման հետ։ Հատկապես մեծ նշանակություն է ունեցել Մեսրոպ Մաշտոցի կողմից հայոց այբուբենի ստեղծումը 5-րդ դարում, որը նոր հնարավորություններ է բացել հայալեզու կրթության, թարգմանական գրականության և ինքնուրույն մատենագրության զարգացման համար։ Դպրոցները կարևոր դեր են ունեցել եկեղեցական և աշխարհիկ կրթության կազմակերպման, հոգևորականների ու գրագետ մարդկանց պատրաստման, ինչպես նաև գիտելիքների սերնդեսերունդ փոխանցման գործում։ Հայ դպրոցի պատմական ուղին ներառում է միջնադարյան վանական և եկեղեցական դպրոցների գործունեությունը, ձեռագրական կենտրոնների ձևավորումը, կրթության տարածումը հայկական բնակավայրերում, ինչպես նաև հետագա դարերում աշխարհիկ կրթական հաստատությունների զարգացումը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու ուսուցման ավանդական եղանակներին, ուսումնասիրվող առարկաներին, ուսուցիչների և աշակերտների փոխհարաբերություններին, կրթական հաստատությունների կազմակերպմանը և դպրոցական կյանքի առանձնահատկություններին։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև հայ դպրոցի կապը ազգային գրականության, պատմագրության, փիլիսոփայական մտքի և մշակույթի զարգացման հետ։ Տարբեր ժամանակաշրջաններում, այդ թվում՝ օտար տիրապետության պայմաններում, հայկական կրթական հաստատությունները նպաստել են լեզվի պահպանմանը և ազգային գիտակցության ամրապնդմանը։ Հայկական դպրոցները գործել են ոչ միայն պատմական Հայաստանի տարածքում, այլև Կոստանդնուպոլսում, Թիֆլիսում, Հնդկաստանում, Եվրոպայում և հայկական սփյուռքի բազմաթիվ այլ կենտրոններում՝ դառնալով համայնքային կյանքի ու մշակութային շարունակականության կարևոր հենարաններ։ Կրթական գործի զարգացմանը նպաստել են եկեղեցական գործիչները, մտավորականները, բարերարներն ու ազգային կազմակերպությունները, որոնք հիմնել և աջակցել են դպրոցների գործունեությանը, հրատարակել դասագրքեր և ընդլայնել կրթության հասանելիությունը։ Հայ դպրոցի պատմության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է կրթությունը ծառայել ոչ միայն գիտելիքների փոխանցմանը, այլև ազգային ժառանգության պահպանմանը, հասարակական առաջընթացին և մշակութային ինքնուրույնության ամրապնդմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայոց պատմությամբ, մանկավարժությամբ, կրթության պատմությամբ և հայ մշակութային ժառանգությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ուսանողներին ու ընթերցողներին։ Այն կարևոր նյութ է հայ կրթական ավանդույթների ձևավորման և զարգացման, ազգային դպրոցի հասարակական դերի և հայ ժողովրդի մտավոր պատմության ուսումնասիրության համար։

Literature

Դեմիրճյան. Երկեր (գիրք երկրորդ)-ը Դերենիկ Դեմիրճյանի գրական ժառանգության երկրորդ հատորն է, որը ներկայացնում է հեղինակի արձակ ստեղծագործությունների, պատմվածքների և տարբեր գեղարվեստական գործերի ընտրանի՝ ընդգրկելով նրա գրական մտածողության հասուն շրջանը, աշխատությունում առանձնանում են մարդու ներաշխարհի խորքային վերլուծությունները, սոցիալական հարաբերությունների և ժամանակի հասարակական իրականության գեղարվեստական պատկերումները, ինչպես նաև լեզվաոճական հարստությունը, որը բնորոշ է Դեմիրճյանի արձակին, միաժամանակ դիտարկվում են ազգային կյանքի, բարոյական արժեքների և մարդկային ճակատագրերի բազմաշերտ խնդիրները, որոնք հեղինակը ներկայացնում է ռեալիստական և հոգեբանական խորությամբ, այս հատորը կարևոր է Դեմիրճյանի ստեղծագործական զարգացման ամբողջական պատկերն ըմբռնելու համար և ընդգծում է նրա դերը հայ դասական արձակի ձևավորման ու զարգացման գործընթացում։