Սեբեոսի պատմությունը

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

History

Պատմագիտական և էթնոսոցիոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XIX դարի երկրորդ կեսին արևելյան Այսրկովկասի մահմեդական բնակչության շրջանում թյուրքալեզու գրավոր մշակույթի զարգացման և էթնիկական ինքնագիտակցության ձևավորման միջև կապերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում գրական լեզվի, տպագիր գրականության, մամուլի և կրթական գործունեության տարածման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը տարբեր տեղական ու խմբային ինքնությունների աստիճանական վերափոխման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մտավորականության գործունեությանը և թյուրքալեզու մամուլի ձևավորմանը, որը XIX դարի վերջին դարձավ լեզվի, մշակույթի և ինքնության վերաբերյալ գաղափարների քննարկման կարևոր հարթակ։ Վերլուծվում է, թե ինչպես էին կրոնական, տեղային և լեզվական ինքնանվանումները փոխազդում նոր ձևավորվող էթնիկական պատկերացումների հետ, ինչպես նաև ինչ դեր ունեին կրթությունը, գրականությունը և հասարակական հաղորդակցությունը այդ գործընթացում։ Ժամանակաշրջանի աղբյուրները ցույց են տալիս, որ բնակչության անվանման և ինքնության հարցերը միանշանակ չէին, իսկ XIX դարի վերջում մտավորական շրջանակներում շրջանառվում էին տարբեր էթնիկական ու լեզվական բնորոշումներ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գրավոր մշակույթը դիտարկել ոչ միայն որպես լեզվական և գրական երևույթ, այլև որպես հասարակական հաղորդակցության ու խմբային ինքնության ձևավորման գործոն։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել Կովկասի պատմության, էթնոլոգիայի, ազգայնականության պատմության, մշակութաբանության և տարածաշրջանային ուսումնասիրությունների մասնագետների ու ուսանողների համար։

Religion

Կրոնը և փիլիսոփայությունը մարդկային մտածողության երկու կարևոր ոլորտներ են, որոնք տարբեր ձևերով փորձում են բացատրել աշխարհի ծագումը, մարդու գոյության իմաստը և կյանքի հիմնական օրենքները։ Կրոնը հավատքի վրա հիմնված աշխարհայացք է, որը ենթադրում է գերբնական ուժերի կամ Աստծո գոյություն և մարդու կապը այդ ուժերի հետ։ Այն կարգավորում է մարդու հոգևոր կյանքը, բարոյական վարքագիծը և հասարակական հարաբերությունների որոշ կողմեր՝ հիմնվելով սրբազան տեքստերի, ավանդույթների և դոգմաների վրա։ Կրոնը մեծ դեր ունի մարդկանց հոգևոր հարմարավետության, արժեքային համակարգի ձևավորման և հասարակական համախմբման գործում։ Փիլիսոփայությունը, հակառակը, հիմնված է բանական մտածողության և քննադատական վերլուծության վրա։ Այն փորձում է պատասխանել աշխարհի և մարդու մասին հիմնարար հարցերին՝ օգտագործելով տրամաբանություն և փաստարկներ։ Փիլիսոփայությունը ուսումնասիրում է այնպիսի հարցեր, ինչպիսիք են գոյության իմաստը, ճշմարտությունը, բարոյականությունը, գիտելիքի աղբյուրները և մարդու դերը աշխարհում։ Չնայած կրոնը և փիլիսոփայությունը տարբեր մոտեցումներ ունեն, նրանք հաճախ հատվում են իրենց ուսումնասիրության ոլորտներով, քանի որ երկուսն էլ զբաղվում են մարդու և աշխարհի հարաբերությունների հարցերով։ Պատմության ընթացքում շատ մտածողներ փորձել են համադրել կրոնական և փիլիսոփայական գաղափարները՝ ստեղծելով միասնական աշխարհայացքային համակարգեր։ Կրոնը հիմնականում հիմնված է հավատքի վրա, մինչդեռ փիլիսոփայությունը՝ կասկածի, հարցադրումների և տրամաբանական հիմնավորման վրա։ Սակայն երկուսն էլ կարևոր դեր ունեն մարդու հոգևոր և մտավոր զարգացման մեջ։ Կրոնը կարող է տալ պատասխաններ և արժեքային կողմնորոշում, իսկ փիլիսոփայությունը՝ խթանել քննադատական մտածողություն և խորքային վերլուծություն։ Այսպիսով, կրոնը և փիլիսոփայությունը մարդկային մշակույթի և մտածողության երկու հիմնարար ձևեր են, որոնք տարբեր ճանապարհներով փորձում են հասկանալ աշխարհը և մարդու տեղը դրա մեջ։

Literature

Գրականագիտական, փիլիսոփայական և գեղագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ բանաստեղծ Համո Սահյանի բնապաշտական ստեղծագործություններում արտահայտված իմաստասիրական գաղափարների, աշխարհընկալման առանձնահատկությունների և բնության գեղարվեստական մեկնաբանության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բանաստեղծի ստեղծագործական աշխարհայացքի ձևավորման նախադրյալները, մարդու և բնության փոխհարաբերությունների ընկալումը և բնության դերը նրա քնարերգության գաղափարական ու պատկերային համակարգում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Սահյանի բանաստեղծություններում կյանքի և մահվան, ժամանակի և հավերժության, մարդու գոյության իմաստի, հիշողության և հոգևոր արժեքների վերաբերյալ փիլիսոփայական խորհրդածություններին։ Վերլուծվում են բնապատկերների խորհրդանշական նշանակությունը, բնական երևույթների միջոցով մարդկային ապրումների արտահայտման եղանակները և բնության ու մարդու ներաշխարհի ներդաշնակության գեղարվեստական դրսևորումները։ Քննարկվում են բանաստեղծի լեզվաոճական առանձնահատկությունները, փոխաբերական մտածողությունը, պատկերավորման միջոցները և դրանց դերը իմաստասիրական բովանդակության բացահայտման գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել հայկական ժողովրդական աշխարհընկալման, ազգային մշակութային ավանդույթների և բնության նկատմամբ փիլիսոփայական վերաբերմունքի ազդեցությունները Սահյանի ստեղծագործական մտածողության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում բնության և հայրենիքի գաղափարական փոխկապակցվածությանը, մարդու բարոյական պատասխանատվության, հոգևոր ինքնաճանաչման և գոյաբանական հարցադրումների արտահայտությանը բանաստեղծի քնարերգության մեջ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմության, գրականության տեսության, գեղագիտության, փիլիսոփայության և Համո Սահյանի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է պահանջարկի անորոշության պայմաններում առաջարկի ծավալների, կառուցվածքի և տնտեսական արդյունավետության գնահատման տնտեսամաթեմատիկական մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական միջավայրի առանձնահատկությունների հաշվառմամբ։ Քննարկվում են շուկայական պահանջարկի փոփոխականության, տեղեկատվության անբավարարության և տնտեսական ռիսկերի ազդեցությունները արտադրողների ու մատակարարների որոշումների կայացման գործընթացի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում առաջարկի ձևավորման տնտեսական օրինաչափություններին, պահանջարկի կանխատեսման դժվարություններին, արտադրության և իրացման ծավալների համաձայնեցման խնդիրներին, ինչպես նաև շուկայական հավասարակշռության ապահովման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում են պահանջարկի և առաջարկի փոխկապակցվածության մաթեմատիկական նկարագրման մոտեցումները, հավանականային և վիճակագրական մոդելների կիրառման հնարավորությունները, ինչպես նաև անորոշության պայմաններում տնտեսական ցուցանիշների գնահատման մեթոդները։ Դիտարկվում են արտադրական ծախսերի, գների, պաշարների, իրացման հնարավորությունների և շուկայական տատանումների ազդեցությունները առաջարկի օպտիմալ ծավալների որոշման վրա։ Կարևորվում են տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորման, օպտիմալացման, ռիսկերի քանակական գնահատման և տարբեր սցենարների համեմատական վերլուծության մեթոդները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական և վիճակագրական տվյալները՝ պահանջարկի փոփոխությունների և առաջարկի արձագանքման առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում տնտեսական որոշումների հիմնավորման, սահմանափակ ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման, արտադրական ծրագրերի մշակման և շուկայական անորոշության հետևանքով առաջացող հնարավոր կորուստների նվազեցման խնդիրներին։ Առանձնացվում են առաջարկի կառավարման ճկունության բարձրացման, պահանջարկի կանխատեսումների ճշգրտության բարելավման, տնտեսական գործունեության արդյունավետության գնահատման և որոշումների կայացման մաթեմատիկական գործիքների կատարելագործման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի տնտեսական գործընթացների քանակական վերլուծության, շուկայական ռիսկերի գնահատման և անորոշության պայմաններում տնտեսական կառավարման մեթոդների զարգացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորման մասնագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, ձեռնարկությունների ղեկավարների, շուկայի հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Culture

Հրատարակությունը նվիրված է «Գաղիական ակադեմիա» անվանմամբ ներկայացված ակադեմիական կառույցին կամ դրա գործունեությանը։ «Գաղիական» եզրը պատմականորեն առնչվում է Գալիային և ֆրանսիական մշակութային ու պատմական միջավայրին, ուստի վերնագիրը հնարավորություն է տալիս աշխատությունը դիտարկել եվրոպական, մասնավորապես ֆրանսիական մտավոր և մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համատեքստում։ Ակադեմիական հաստատությունները կարևոր դեր են ունեցել գիտելիքի համակարգման, գիտական ու գրական գործունեության խթանման, կրթական գաղափարների տարածման և մշակութային ժառանգության պահպանման գործում։ Նման կառույցների պատմության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու գիտության, կրթության և հասարակական մտքի զարգացման գործընթացները, ինչպես նաև մտավորական շրջանակների ազդեցությունը տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի վրա։ Հրատարակությունը ներկայացնում է 19-րդ դարի հայ տպագիր ժառանգության այն նմուշներից մեկը, որը կարող է հետաքրքրություն առաջացնել եվրոպական ակադեմիական ավանդույթների և դրանց վերաբերյալ հայերեն տեղեկատվության տարածման պատմության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել կրթության, գիտության պատմության և հայ-եվրոպական մշակութային հետաքրքրությունների ուսումնասիրության համար։