Շոթա Ռուսթավելին և նրա «Ընձենավոր»-ը: (Ռուսթավելու ծննդյան 800-ամյակի առթիվ)

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային բեռի ձևավորման, գնահատման և տնտեսության տարբեր մասնակիցների միջև դրա արդարացի բաշխման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է հարկային համակարգի սոցիալ-տնտեսական նշանակության, հարկման արդարության սկզբունքների և պետության ֆինանսական պահանջների ու հարկ վճարողների տնտեսական հնարավորությունների միջև հավասարակշռության ապահովման վրա։ Քննության են առնվում հարկային բեռի գնահատման տեսական և մեթոդաբանական մոտեցումները, դրա մակարդակի վրա ազդող գործոնները, ինչպես նաև հարկերի ազդեցությունը բնակչության եկամուտների, ձեռնարկատիրական գործունեության, սպառման, խնայողությունների և ներդրումային ակտիվության վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հարկման հորիզոնական և ուղղահայաց արդարության սկզբունքներին՝ պարզաբանելով, թե որքանով են համադրելի տնտեսական հնարավորություններ ունեցող հարկ վճարողները ենթարկվում համարժեք հարկային պարտավորությունների, և ինչպես է հարկային համակարգը հաշվի առնում եկամուտների ու վճարունակության տարբերությունները։ Ուսումնասիրվում են ուղղակի և անուղղակի հարկերի հարաբերակցությունը, եկամուտների և շահույթի հարկումը, սպառման հետ կապված հարկերի նշանակությունը և դրանց հնարավոր ազդեցությունը հասարակության տարբեր սոցիալական ու տնտեսական խմբերի վրա։ Կարևորվում է հարկային բեռի բաշխման կապը եկամուտների անհավասարության, սոցիալական քաղաքականության և բնակչության կենսամակարդակի հետ։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են նաև հարկային արտոնությունների, նվազեցումների և այլ կարգավորող մեխանիզմների ազդեցությունները՝ գնահատելով դրանց նպատակահարմարությունը հարկային արդարության և պետական եկամուտների ապահովման տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում տնտեսության առանձին ոլորտների, փոքր և միջին ձեռնարկատիրության ու տարբեր եկամտային խմբերի հարկային բեռի առանձնահատկություններին, ինչպես նաև հարկային պարտավորությունների անհավասար բաշխման հնարավոր պատճառներին։ Հատուկ նշանակություն է տրվում հարկային վարչարարությանը, հարկային կարգապահությանը, ստվերային տնտեսական գործունեության սահմանափակմանը և հարկերից խուսափելու կանխարգելմանը, քանի որ հարկային պարտավորությունների ոչ լիարժեք կատարումը կարող է լրացուցիչ բեռ ստեղծել բարեխիղճ հարկ վճարողների համար և խաթարել համակարգի արդարության ընկալումը։ Հարկային քաղաքականությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես պետական բյուջեի եկամուտների ձևավորման միջոց, այլև որպես տնտեսական ու սոցիալական գործընթացների կարգավորման կարևոր գործիք։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել Հայաստանում գործող հարկային համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, բացահայտել հարկային բեռի բաշխման հետ կապված խնդիրները և դիտարկել համակարգի արդյունավետության ու արդարության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հարկային քաղաքականության, հանրային ֆինանսների, տնտեսագիտության, պետական կառավարման և սոցիալական քաղաքականության ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, տնտեսագետների, ֆինանսական մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Political Science

Սա գեղարվեստական կամ գիտական գիրք չէ, այլ լրատվական հրապարակման վերնագիր, որը վերաբերում է Azerbaijan-ի կողմից նախկին Լեռնային Ղարաբաղի ղեկավարներից մեկի՝ Arayik Harutyunyan նկատմամբ հետախուզում և ձերբակալության օրդեր հրապարակելու փաստին։ Նման հոդվածները սովորաբար ներկայացնում են տարածաշրջանային հակամարտության, ռազմական գործողությունների ընթացքում տեղի ունեցած իրադարձությունների, իրավական մեղադրանքների և դրանց քաղաքական հետևանքների վերաբերյալ տեղեկություններ։ Հրապարակումը լուսաբանում է Ադրբեջանի իրավապահ մարմինների կողմից առաջադրված մեղադրանքները, դրանց կապը հայ-ադրբեջանական հակամարտության հետ, ինչպես նաև միջազգային արձագանքները, իրավական գործընթացների շուրջ ծավալված քննարկումները և տարածաշրջանի անվտանգության ու քաղաքական կայունության վրա հնարավոր ազդեցությունները։ Նյութը կարող է հետաքրքրել ժամանակակից Կովկասի քաղաքականությամբ, միջազգային իրավունքի հարցերով, հակամարտությունների ուսումնասիրությամբ և տարածաշրջանային զարգացումներով հետաքրքրվող ընթերցողներին՝ առաջարկելով իրադարձությունների համատեքստային և վերլուծական ներկայացում։

Other Subjects

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բնակչության սոցիալական ապահովագրության կառավարման համակարգի զարգացման ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով կենսաթոշակային համակարգի բարեփոխումների համատեքստին։ Հեղինակը վերլուծում է սոցիալական ապահովագրության համակարգի կառուցվածքը, դրա ֆինանսավորման աղբյուրները և կառավարման ինստիտուցիոնալ մեխանիզմները՝ ընդգծելով պետական և կուտակային բաղադրիչների փոխհարաբերությունը։ Գրքում դիտարկվում են ՀՀ կենսաթոշակային համակարգի զարգացման հիմնական փուլերը, բարեփոխումների նպատակներն ու արդյունքները, ինչպես նաև առկա խնդիրները՝ ժողովրդագրական փոփոխություններ, ֆինանսական կայունության ռիսկեր և ապահովագրական ծածկույթի բավարարության հարցեր։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգի կառավարման արդյունավետությանը, ներդրումային քաղաքականությանը և սոցիալական արդարության ապահովման մեխանիզմներին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև միջազգային փորձը՝ զարգացած և անցումային տնտեսությունների կենսաթոշակային համակարգերի համեմատական վերլուծության հիման վրա՝ բացահայտելով հնարավոր կիրառելի մոդելներ ՀՀ պայմաններում։ Աշխատությունը ընդգծում է սոցիալական ապահովագրության կայուն և արդյունավետ կառավարման կարևորությունը բնակչության սոցիալական պաշտպանության, աղքատության նվազեցման և տնտեսական կայունության ապահովման գործում։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, սոցիալական քաղաքականության մասնագետների և պետական կառավարման ոլորտի հետազոտողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է 1909–1918 թվականներին Օսմանյան կայսրության Ադանայի նահանգում հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված բռնությունների, տեղահանությունների, զանգվածային հետապնդումների և սեփականազրկման քաղաքականության պատմական ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է 1909 թվականի Ադանայի դեպքերի նախադրյալների և հետևանքների, ինչպես նաև հետագա տարիներին տարածաշրջանի հայ համայնքների սոցիալական, տնտեսական և ժողովրդագրական վիճակի փոփոխությունների վրա։ Քննության են առնվում Օսմանյան կայսրության ներքաղաքական զարգացումները, երիտթուրքական իշխանության քաղաքականությունը, ազգային և կրոնական հարաբերությունների սրացումը, ինչպես նաև այն վարչական ու քաղաքական մեխանիզմները, որոնք ազդել են հայ բնակչության անվտանգության և սեփականության իրավունքների վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին իրականացված տեղահանությունների և Հայոց ցեղասպանության քաղաքականության ազդեցությանը Ադանայի նահանգի հայ համայնքների վրա։ Ուսումնասիրվում են բնակչության տեղահանման, համայնքների կազմալուծման, գույքի բռնագրավման, անշարժ և շարժական ունեցվածքի փոխանցման ու յուրացման գործընթացները՝ դրանք դիտարկելով պետական քաղաքականության և տեղական վարչական գործելակերպի համատեքստում։ Կարևորվում է հայերին պատկանող տների, հողերի, ձեռնարկությունների, արհեստանոցների, առևտրական հաստատությունների, կրթական և կրոնական կառույցների ճակատագրի ուսումնասիրությունը, քանի որ տնտեսական ունեզրկումը ներկայացվում է ոչ միայն որպես նյութական կորուստ, այլև որպես համայնքային կյանքի շարունակականությունը խաթարող գործոն։ Հետազոտության շրջանակում կարող են օգտագործվել օսմանյան պաշտոնական փաստաթղթեր, դիվանագիտական զեկուցագրեր, ժամանակակից մամուլի հրապարակումներ, հուշագրություններ, վկայություններ և վիճակագրական տվյալներ՝ իրադարձությունների ընթացքն ու հետևանքները համադրելու նպատակով։ Առանձին նշանակություն ունի ժողովրդագրական փոփոխությունների ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս գնահատել հայ բնակչության թվաքանակի, բնակավայրերի կառուցվածքի և տարածաշրջանի էթնիկական պատկերի փոփոխությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև միջազգային արձագանքներին, օտարերկրյա դիվանագիտական ներկայացուցիչների և մարդասիրական կազմակերպությունների հաղորդած տեղեկություններին։ 1909 թվականի իրադարձությունների և 1915 թվականից սկսված համատարած հալածանքների միջև կապերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել բռնության քաղաքականության զարգացման փուլերը և հասկանալ, թե ինչպես փոխվեցին հայ համայնքների գոյության պայմանները մեկ տասնամյակի ընթացքում։ Աշխատությունը կարևոր ներդրում է Կիլիկիայի հայության պատմության, Հայոց ցեղասպանության, սեփականազրկման քաղաքականության և Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի սոցիալ-քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության մեջ և կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, ցեղասպանագիտության մասնագետների, հայագետների, ուսանողների և նորագույն շրջանի հայոց պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Philosophy

Աշխատությունը նվիրված է արդի ժամանակաշրջանում հայ մշակույթի պահպանման, վերարտադրման և զարգացման գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ Երևանում գործող Վերնիսաժների մշակութային միջավայրի օրինակով։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ մշակութային ժառանգության պահպանությունը տեղի է ունենում ոչ միայն թանգարաններում, արխիվներում և մասնագիտական հաստատություններում, այլև առօրյա հասարակական միջավայրում, որտեղ ավանդական արվեստի, արհեստների և ազգային ինքնության տարբեր դրսևորումներ շարունակում են գոյություն ունենալ և փոխանցվել նոր սերունդներին։ Աշխատանքում Վերնիսաժները դիտարկվում են որպես յուրահատուկ մշակութային տարածքներ, որտեղ միավորվում են ժողովրդական արվեստը, կիրառական ստեղծագործությունը, հուշանվերային մշակույթը, ձեռագործությունը, ավանդական արհեստները և ժամանակակից գեղարվեստական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործընթացներին, որոնց միջոցով ավանդական մշակութային ձևերը հարմարվում են ժամանակակից հասարակության պահանջներին՝ պահպանելով իրենց ազգային առանձնահատկությունները և միաժամանակ ձեռք բերելով նոր բովանդակություն ու կիրառության ձևեր։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ Վերնիսաժների այցելուների, վաճառողների, վարպետների և ստեղծագործողների փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև այն սոցիալական և տնտեսական պայմաններին, որոնք ազդում են մշակութային արժեքների պահպանման ու տարածման վրա։ Քննարկվում է նաև ձեռագործ իրերի, զարդերի, փայտի և մետաղի գեղարվեստական մշակման, գորգագործության, խեցեգործության, ազգային խորհրդանիշների և այլ մշակութային տարրերի դերը հայկական ինքնության ներկայացման և պահպանման գործում։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում ավանդույթի և նորարարության փոխհարաբերությունը, քանի որ ժամանակակից վարպետներն ու արվեստագետները հաճախ վերաիմաստավորում են ավանդական ձևերը՝ դրանք համապատասխանեցնելով նոր գեղագիտական նախասիրություններին և շուկայի պահանջներին։ Վերնիսաժների մշակութաբանական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նաև մշակույթի առևտրայնացման, զբոսաշրջության ազդեցության, ազգային խորհրդանիշների հանրայնացման և մշակութային արտադրանքի արժեքավորման առանձնահատկությունները։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող են նման հանրային մշակութային տարածքները նպաստել ազգային ժառանգության տեսանելիության բարձրացմանը, արհեստների շարունակականությանը և մշակութային գիտելիքների փոխանցմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել մշակութաբանների, ազգագրագետների, արվեստաբանների, պատմաբանների, մշակութային ժառանգության մասնագետների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ուսումնասիրում են ժամանակակից Հայաստանում ավանդական մշակույթի պահպանման ու վերափոխման գործընթացները։