Շրջանառու կապիտալի հաշվառման ու գնահատման կատարելագործումը սննդի արտադրության կազմակերպություններում (ՀՀ նյութերով)

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է մելեմի արտադրության պայմանների հիգիենիկ և թունաբանական գնահատմանը՝ ուշադրություն դարձնելով արտադրական միջավայրում առկա գործոնների և աշխատողների առողջության միջև հնարավոր փոխկապակցվածություններին։ Հետազոտության կենտրոնում աշխատանքային միջավայրի սանիտարահիգիենիկ բնութագրումն է, արտադրական գործընթացների ընթացքում առաջացող քիմիական ու ֆիզիկական գործոնների գնահատումը և դրանց հնարավոր կենսաբանական ազդեցությունների ուսումնասիրությունը։ Քննության են առնվում աշխատավայրի օդային միջավայրի վիճակը, արտադրական փոշու և քիմիական նյութերի հնարավոր առկայությունը, միկրոկլիմայական պայմանները, աղմուկը և աշխատանքի կազմակերպման հետ կապված այլ գործոններ։ Թունաբանական ուղղությամբ ուսումնասիրվում են արտադրության հետ կապված նյութերի ազդեցության ընդհանուր բնութագրերը և օրգանիզմի արձագանքի հնարավոր օրինաչափությունները՝ նպատակ ունենալով գնահատել մասնագիտական ազդեցության նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հիգիենիկ դիտարկումների և թունաբանական տվյալների համադրմանը, քանի որ այդ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս արտադրական միջավայրի վտանգները գնահատել ոչ միայն առանձին գործոնների, այլև դրանց ընդհանուր ազդեցության տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել տարբեր աշխատանքային տեղամասերի պայմանների համեմատական գնահատում, աշխատողների մասնագիտական ազդեցության բնույթի ուսումնասիրություն և առողջության պահպանման համար կարևոր ռիսկային գործոնների բացահայտում։ Կարևորվում են աշխատանքի անվտանգության, արտադրական սանիտարիայի, օդափոխության, անհատական պաշտպանության և աշխատանքային միջավայրի պարբերական վերահսկողության ընդհանուր սկզբունքները։ Ստացված տվյալների վերլուծությունը կարող է հիմք ծառայել արտադրական պայմանների բարելավման, վնասակար ազդեցությունների նվազեցման և մասնագիտական առողջության պահպանման կանխարգելիչ միջոցառումների գիտական հիմնավորման համար։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է աշխատանքի հիգիենայի, արդյունաբերական թունաբանության և մասնագիտական առողջության պահպանման մոտեցումները՝ արտադրական միջավայրի անվտանգության համալիր գնահատման նպատակով։

Informatics

Տեխնիկական և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է թվային սխեմաների ավտոմատացված նախագծման լեզվական և ալգորիթմական հիմնախնդիրների, նախագծման գործընթացների ձևական նկարագրման և դրանց արդյունավետության բարձրացման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում թվային էլեկտրոնային սխեմաների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, ավտոմատացված նախագծման համակարգերի կազմակերպման սկզբունքները և նախագծային խնդիրների համակարգչային լուծման հիմնական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թվային սխեմաների նկարագրման լեզուներին, տրամաբանական և կառուցվածքային մոդելավորման միջոցներին, նախագծային տվյալների ներկայացման ձևաչափերին և ծրագրային համակարգերի փոխգործակցության ապահովմանը։ Վերլուծվում են տրամաբանական սինթեզի, սխեմաների օպտիմալացման, ֆունկցիոնալ ստուգման և նախագծային լուծումների ավտոմատ գեներացման ալգորիթմները։ Քննարկվում են նաև թվային սխեմաների բարդության նվազեցման, տրամաբանական տարրերի քանակի օպտիմալացման, ազդանշանների տարածման ուշացումների գնահատման և ապարատային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են նախագծման տարբեր մակարդակների միջև անցման, սխեմաների ձևական վավերացման, մոդելավորման արդյունքների համեմատական գնահատման և ալգորիթմների հաշվարկային արդյունավետության բարձրացման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում ավտոմատացված նախագծման ծրագրային գործիքների կատարելագործմանը, նախագծային գործընթացների ինտեգրմանը և թվային էլեկտրոնային սարքերի մշակման ժամանակատարության նվազեցման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել համակարգչային ճարտարագիտության, թվային էլեկտրոնիկայի, ալգորիթմների տեսության և էլեկտրոնային համակարգերի ավտոմատացված նախագծման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է բազմաֆունկցիոնալ լուսահասցեավորվող բժշկակենսաբանական տվիչների մշակման, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և ֆիզիկատեխնիկական բնութագրերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այնպիսի զգայուն համակարգերի ստեղծման սկզբունքներն են, որոնցում լուսային ազդեցությունը հնարավորություն է տալիս տարածականորեն ընտրել չափման որոշակի հատվածներ և գրանցել կենսաբանական կամ կենսաքիմիական միջավայրերում տեղի ունեցող փոփոխությունները։ Քննվում են կիսահաղորդչային և մեկուսիչ կառուցվածքների էլեկտրական ու ֆոտոէլեկտրական հատկությունները, զգայուն մակերևույթի և ուսումնասիրվող միջավայրի փոխազդեցությունը, ինչպես նաև լուսային գրգռման արդյունքում ձևավորվող չափելի ազդանշանների առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տվիչների բազմաֆունկցիոնալությանը, այսինքն՝ մեկ համակարգի միջոցով տարբեր ֆիզիկաքիմիական կամ կենսաբանական ցուցանիշների նկատմամբ արձագանք ստանալու հնարավորությանը։ Ուսումնասիրվում են զգայունության, ընտրողականության, արձագանքման կայունության, տարածական լուծունակության և չափումների վերարտադրելիության հետ կապված հարցերը։ Լուսահասցեավորման սկզբունքը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել առանձին ֆիզիկական էլեկտրոդների անհրաժեշտությունը և նույն զգայուն մակերևույթի տարբեր հատվածներից ստանալ տեղայնացված տեղեկատվություն, ինչը կարևոր է բազմապարամետրային վերլուծական համակարգերի համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև տվիչի կառուցվածքի նյութական և էլեկտրական հատկությունների ազդեցությունները ստացվող ազդանշանի վրա, ինչպես նաև չափման արդյունքների մշակման ու մեկնաբանման ընդհանուր մոտեցումները։ Կարևորվում է սարքերի հուսալիության և կենսաբանական միջավայրերում կիրառելիության գնահատումը՝ հաշվի առնելով, որ բժշկակենսաբանական չափումները պահանջում են կայուն և տեղեկատվական արձագանք։ Նման տվիչները հետաքրքրություն են ներկայացնում կենսաբժշկական հետազոտությունների, լաբորատոր ախտորոշման, կենսասենսորային տեխնոլոգիաների և բջջային կամ կենսաքիմիական գործընթացների դիտարկման համակարգերի զարգացման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կիսահաղորդչային ֆիզիկայի, սենսորային տեխնիկայի, օպտոէլեկտրոնիկայի և կենսաբժշկական ճարտարագիտության մոտեցումները՝ բազմապարամետրային չափումների համար նախատեսված լուսահասցեավորվող զգայուն համակարգերի գիտատեխնիկական հիմքերի զարգացման նպատակով։

Other Subjects

Հրատարակությունը գործնական և ուսումնամեթոդական բնույթի ձեռնարկ է, որը նախատեսված է գրադարանային ոլորտի աշխատակիցների մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացման, սեմինար պարապմունքների կազմակերպման և շարունակական մասնագիտական կրթությանն աջակցելու համար։ Նյութի հիմնական նպատակը գրադարանավարներին մեթոդական օգնություն տրամադրելն է՝ մասնագիտական գիտելիքների համակարգման, աշխատանքային փորձի փոխանակման և գրադարանային գործունեության տարբեր ուղղությունների վերաբերյալ քննարկումների կազմակերպման ընթացքում։ Ներկայացվում են սեմինարների նախապատրաստման ընդհանուր սկզբունքները, թեմաների ընտրության, պարապմունքների կառուցվածքի ձևավորման, տեսական նյութի և գործնական առաջադրանքների համադրման հնարավոր եղանակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գրադարանավարների ակտիվ մասնակցության ապահովմանը, մասնագիտական խնդիրների համատեղ քննարկմանը և առօրյա աշխատանքի ընթացքում առաջացած հարցերի վերլուծությանը։ Սեմինար պարապմունքները դիտարկվում են ոչ միայն որպես գիտելիքների փոխանցման, այլև մասնագիտական հաղորդակցության, փորձի փոխանակման և աշխատանքի նոր ձևերի յուրացման միջոց։ Ձեռնարկում կարող են ընդգրկվել գրադարանային սպասարկման կազմակերպմանը, ընթերցողների հետ աշխատանքին, գրքային հավաքածուների ձևավորմանը և պահպանությանը, մատենագիտական ու տեղեկատվական գործունեությանը, ընթերցանության խթանմանը և գրադարանային միջոցառումների կազմակերպմանը վերաբերող թեմատիկ ուղղություններ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում սեմինարի ղեկավարի աշխատանքին՝ նյութերի նախնական ընտրությունից և հարցերի ձևակերպումից մինչև քննարկումների ամփոփումն ու մասնակիցների ձեռք բերած գիտելիքների գործնական կիրառումը։ Դիտարկվում է նաև մասնագիտական գրականության օգտագործման, ինքնուրույն աշխատանքի և առաջավոր գրադարանային փորձի ուսումնասիրման նշանակությունը։ Նման մեթոդական նյութերը հատկապես կարևոր են գրադարանների աշխատակիցների վերապատրաստման և մասնագիտական կարողությունների հետևողական զարգացման համար, քանի որ հնարավորություն են տալիս ուսուցումը կապել իրական աշխատանքային խնդիրների հետ։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը ծառայում է որպես կազմակերպչական և մեթոդական ուղեցույց՝ նպաստելով սեմինարների նպատակային պլանավորմանը, գրադարանավարների մասնագիտական գիտելիքների ընդլայնմանը և գրադարանային աշխատանքի որակի կատարելագործմանը։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է դիէլեկտրիկ–մետաղ–դիէլեկտրիկ կառուցվածք ունեցող կոնաձև համակարգերում մակերևութային էլեկտրամագնիսական ալիքների տարածման առանձնահատկությունների տեսական ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են տարբեր էլեկտրամագնիսական հատկություններով միջավայրերի բաժանման սահմաններում ալիքների առաջացման, տարածման և տեղայնացման ֆիզիկական օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կոնաձև երկրաչափության ազդեցությանը ալիքային գործընթացների վրա, մետաղական շերտի և շրջապատող դիէլեկտրիկ միջավայրերի պարամետրերի փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև էլեկտրամագնիսական դաշտի տարածական բաշխման առանձնահատկություններին։ Քննարկվում են Մաքսվելի հավասարումների հիման վրա ալիքային երևույթների մաթեմատիկական նկարագրման, սահմանային պայմանների կիրառման և դիսպերսիոն բնութագրերի որոշման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում մակերևութային ալիքների տարածման հաստատունների, հաճախականային կախվածությունների, դաշտի տեղայնացման և էներգիայի փոխանցման առանձնահատկությունների վերլուծությանը։ Կարևորվում է կառուցվածքի երկրաչափական չափերի և նյութերի էլեկտրամագնիսական հատկությունների ազդեցության գնահատումը ալիքների վարքագծի վրա։ Ուսումնասիրության թեման առնչվում է ժամանակակից էլեկտրադինամիկայի, նանոֆոտոնիկայի, պլազմոնիկայի և ալիքատար համակարգերի նախագծման խնդիրներին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկոսների, ռադիոֆիզիկոսների, օպտիկայի և էլեկտրամագնիսական ալիքների մասնագետների, գիտաշխատողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է տրիազինային օղակ պարունակող պոլիամիդների և մեթիլոլպոլիամիդների սինթեզի և դրանց ֆիզիկաքիմիական ու կիրառական հատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նոր սերնդի պոլիմերային նյութերի ստեղծման հնարավորությունները։ Վերլուծվում են սինթեզի տարբեր ուղիները, կառուցվածք-հատկություն կապերը, ջերմակայունության, մեխանիկական ամրության և լուծելիության ցուցանիշները, ինչպես նաև քիմիական կայունության առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այդ պոլիմերների հիման վրա ստացվող կպչուն կոմպոզիցիաների ձևավորմանը, դրանց ադհեզիոն հատկություններին, կարծրացման մեխանիզմներին և կիրառման տեխնոլոգիական պայմաններին։ Ուսումնասիրությունը նաև գնահատում է նյութերի կիրառելիությունը արդյունաբերական կպչուն համակարգերում, շինարարական և փայտամշակման ոլորտներում՝ ապահովելով բարձր դիմացկունություն և երկարաժամկետ կայունություն։ Աշխատությունը ներկայացնում է փորձարարական տվյալների և տեսական մոդելների համադրություն, որոնք նպաստում են նոր ֆունկցիոնալ պոլիմերային նյութերի զարգացմանը։