Սովորողների մտածողության զարգացումը համատեղ ստեղծագործական գործունեության մեջ

Medicine

Բժշկական, վիրաբուժական և էնդոկրինոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է շաքարային դիաբետով հիվանդների շրջանում թարախաբորբոքային և նեկրոտիկ գործընթացների առաջացման կանխատեսման, կանխարգելման, վաղ ախտորոշման և համալիր բուժման հիմնական սկզբունքների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում շաքարային դիաբետի ժամանակ նյութափոխանակության խանգարումների, անոթային ախտահարումների, նյարդաբանական փոփոխությունների և իմունային համակարգի գործունեության առանձնահատկությունների ազդեցությունները վարակային ու հյուսվածքային բարդությունների զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թարախաբորբոքային գործընթացների առաջացման ռիսկի գործոններին, հիվանդության ընթացքի ծանրության գնահատմանը և բարդությունների վաղ հայտնաբերման կլինիկական ու լաբորատոր չափանիշներին։ Վերլուծվում են դիաբետիկ ոտնաթաթի համախտանիշի, փափուկ հյուսվածքների վարակների, խոցային ախտահարումների և հյուսվածքային նեկրոզի զարգացման մեխանիզմներն ու կլինիկական առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են ախտորոշման ժամանակակից մոտեցումները, մանրէաբանական հետազոտությունների, անոթային վիճակի գնահատման և պատկերային ախտորոշման նշանակությունը բուժման համապատասխան մարտավարության ընտրության գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել նյութափոխանակային խանգարումների կարգավորման, հակամանրէային բուժման, վիրաբուժական միջամտությունների, վերքերի խնամքի և վերականգնողական միջոցառումների համակցված կիրառման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում հիվանդների շարունակական հսկողությանը, բարդությունների կրկնության կանխարգելմանը, բազմամասնագիտական բուժօգնության կազմակերպմանը և կյանքի որակի բարելավման հնարավորություններին։ Կարևորվում են ռիսկերի կանխատեսման արդյունավետ մեթոդների մշակումը, ժամանակին իրականացվող բժշկական միջամտությունները և ծանր բարդությունների հաճախականության նվազեցմանն ուղղված կանխարգելիչ ռազմավարությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել էնդոկրինոլոգիայի, ընդհանուր և անոթային վիրաբուժության, վարակաբանության, կլինիկական ախտորոշման և դիաբետի բարդությունների բուժման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տեղեկատվական անվտանգության համակարգի համապարփակ ուսումնասիրությանը համաշխարհայնացման պայմաններում՝ կենտրոնանալով տեղեկատվական միջավայրում ձևավորվող սպառնալիքների, դրանց ազդեցության և հակազդման մեխանիզմների վրա։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն մոտեցումը, որ տեղեկատվական անվտանգությունը պետք է դիտարկել ոչ միայն տեխնիկական կամ կիբերանվտանգության նեղ շրջանակում, այլև անհատի, հասարակության և պետության փոխկապակցված շահերի պաշտպանության համատեքստում։ Ուսումնասիրվում են տեղեկատվական անվտանգության տեսական և քաղաքական ընկալումները, տարբեր երկրների մոտեցումներն ու հայեցակարգերը, ինչպես նաև համաշխարհայնացման գործընթացների ազդեցությունը ազգային տեղեկատվական տարածքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվական սպառնալիքների առաջացման առանձնահատկություններին և դրանց հնարավոր դրսևորումներին՝ ներառյալ տեղեկատվական ազդեցությունը, ազգային ու պետական շահերին սպառնացող վտանգները և տեղեկատվական միջավայրում հասարակական ու քաղաքական գործընթացների վրա ներգործության հնարավորությունները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև Հայաստանի Հանրապետության տեղեկատվական անվտանգության ապահովման կառուցակարգերի վերլուծությունը, դրանց արդյունավետության գնահատումը և կատարելագործման հնարավոր ուղիների բացահայտումը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է թվային դիվանագիտության դերը տեղեկատվական անվտանգության քաղաքականության իրականացման գործում, ինչպես նաև միջազգային համագործակցության նշանակությունը տեղեկատվական սպառնալիքների կանխարգելման և դրանց դեմ պայքարի հարցում։ Ուսումնասիրությունը համադրում է Հայաստանի, Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի և միջազգային կազմակերպությունների համապատասխան փորձն ու մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով բացահայտել տարբեր տեղեկատվական անվտանգության համակարգերի ընդհանրություններն ու տարբերությունները և դրանք դիտարկել Հայաստանի Հանրապետության ազգային շահերի տեսանկյունից։ Աշխատանքում տեղեկատվական անվտանգության խնդիրը ներկայացվում է նաև որպես ազգային անվտանգության կարևոր բաղադրիչ, քանի որ տեղեկատվական միջավայրի զարգացումը կարող է ազդեցություն ունենալ պետական կառավարման, հասարակական կայունության, քաղաքական գործընթացների և ազգային արժեքների պահպանության վրա։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, ազգային և տեղեկատվական անվտանգության ոլորտի հետազոտողներին, պետական կառավարման մասնագետներին, ինչպես նաև այս ուղղություններով սովորող ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ձգտում է ձևավորել Հայաստանի Հանրապետության տեղեկատվական անվտանգության հիմնախնդիրների ամբողջական պատկեր՝ համաշխարհայնացման պայմաններում առկա մարտահրավերների գնահատումից մինչև դրանց հակազդման և ազգային տեղեկատվական անվտանգության համակարգի զարգացման հնարավոր ուղղությունների ներկայացում։ Հետազոտության հեղինակը Հայկուհի Վարդգեսի Մկրտչյանն է, իսկ աշխատանքը պաշտպանվել է 2018 թվականին քաղաքական գիտությունների ոլորտում։

Psychology

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Է. Ա. Ասրատյանի գիտական աշխատանքների նշանակությանը հոգեկան երևույթների մեխանիզմների ուսումնասիրության գործում՝ ընդգծելով նրա ներդրումը բարձրագույն նյարդային գործունեության տեսության զարգացման մեջ։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են Ասրատյանի կողմից ձևակերպված հիմնական գաղափարները՝ կապված գլխուղեղի կեղևի գործունեության, պայմանական ռեֆլեքսների մեխանիզմների, նյարդային համակարգի պլաստիկության և հոգեկան գործընթացների ֆիզիոլոգիական հիմքերի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա փորձարարական հետազոտություններին, որոնք նպաստել են հոգեկան երևույթների՝ ընկալման, հիշողության, ուշադրության և վարքի նյարդաֆիզիոլոգիական հիմքերի ավելի խոր ըմբռնմանը։ Ներկայացվում է նաև Ասրատյանի գիտական դպրոցի ազդեցությունը ժամանակակից նեյրոգիտության և հոգեբանության զարգացման վրա, ինչպես նաև նրա մոտեցումների նշանակությունը միջդիսցիպլինար հետազոտությունների համար։ Աշխատությունը կարևոր է տեսական հոգեբանության և նյարդաֆիզիոլոգիայի համար՝ նպաստելով հոգեկան գործունեության մեխանիզմների գիտական մեկնաբանության զարգացմանը և մարդու վարքի կենսաբանական հիմքերի ավելի ամբողջական ըմբռնմանը։

Biology

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Մեգրինսկի տարածաշրջանի Հայաստանում բուլավաձև թիթեռների (Rhopalocera, Lepidoptera) ֆաունային կազմին և կենսաբանական առանձնահատկություններին՝ ընդգծելով այդ խմբի էկոլոգիական, մորֆոլոգիական և վարքային տարբերությունները։ Աշխատությունը վերլուծում է տարածաշրջանի տեսակների բազմազանությունը, տարածական բաշխումը, կյանքի ցիկլի առանձնահատկությունները, սննդային սովորությունները և վերարտադրման մոդելները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում վայրի բնության պահպանության, կենսաբազմազանության պահպանման և էկոհամակարգերում բուլավաձև թիթեռների էկոլոգիական դերի գնահատմանը։ Ուսումնասիրությունը ներառում է դաշտային զննումներ, տեսաբանական և կենսաբանական դիտարկումներ, ինչը թույլ է տալիս կազմել տարածաշրջանի թիթեռների ֆաունայի ամբողջական պատկերը և առաջարկություններ ներկայացնել տեսակների պահպանության և բնապահպանական կառավարման ծրագրերի համար։ Աշխատությունը կարևոր է էկոլոգների, էտոլոգների և entomolog-ների համար՝ նպաստելով Հայաստանի կենսաբազմազանության ուսումնասիրության և պահպանման արդյունավետությանը։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկաբյուջետային հարաբերությունների զարգացման հիմնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով հարկային համակարգի ձևավորման, պետական եկամուտների կառավարման և բյուջետային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման հարցերին։ Վերլուծվում են հարկային հարաբերությունների տնտեսական և իրավական հիմքերը, հարկային բեռի ձևավորման առանձնահատկությունները, հարկային վարչարարության խնդիրները և պետական ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման մեխանիզմները։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են հարկաբյուջետային քաղաքականության դերը տնտեսական կայունության ապահովման, ներդրումային միջավայրի բարելավման և սոցիալ-տնտեսական զարգացման գործընթացներում։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև առկա խնդիրներին ու բարեփոխումների հնարավոր ուղղություններին՝ նպատակ ունենալով նպաստել ՀՀ-ում հարկաբյուջետային համակարգի կատարելագործմանը, թափանցիկության բարձրացմանը և պետական ֆինանսների կառավարման արդյունավետության ամրապնդմանը։

Finance

Ֆինանսատնտեսագիտական և կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կազմակերպության ֆինանսական գործունեության արդյունավետության գնահատման և կարգավորման տեսական, մեթոդաբանական ու կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կազմակերպության ֆինանսական կառավարման հիմնական սկզբունքները, ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման և օգտագործման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ֆինանսական գործունեության դերը կազմակերպության կայուն զարգացման և մրցունակության ապահովման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական արդյունքների, եկամտաբերության, իրացվելիության, վճարունակության, ֆինանսական կայունության և գործարար ակտիվության գնահատման հիմնական ցուցանիշներին։ Վերլուծվում են ֆինանսական հաշվետվությունների ուսումնասիրության, գործակիցների հաշվարկման, համեմատական և գործոնային վերլուծության, դրամական հոսքերի գնահատման և ֆինանսական ռիսկերի բացահայտման մեթոդաբանական մոտեցումները։ Քննարկվում են կազմակերպության ֆինանսական գործունեության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, կապիտալի կառուցվածքի օպտիմալացման, ծախսերի վերահսկման, շահույթի կառավարման և ֆինանսական պարտավորությունների արդյունավետ սպասարկման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ֆինանսական պլանավորման, բյուջետավորման, կանխատեսման, վերահսկողության և կառավարչական որոշումների հիմնավորման հնարավորությունները՝ ֆինանսական արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում ֆինանսական գործունեության կարգավորման գործիքների կիրառմանը, ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ բաշխմանը, ռիսկերի նվազեցմանը և կազմակերպության երկարաժամկետ ֆինանսական կայունության ապահովմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆինանսական կառավարման, կազմակերպության տնտեսագիտության, հաշվապահական հաշվառման, ֆինանսական վերլուծության և գործարար կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։