Սպորտի և առողջ ապրելակերպի հոգեբանություն

Informatics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է մուլտիմեդիա տեղեկատվության պաշտպանության համար համակցված ալգորիթմների մշակմանը և դրանց կիրառման արդյունավետության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակը թվային պատկերների, աուդիո և վիդեո նյութերի, ինչպես նաև այլ մուլտիմեդիա տվյալների գաղտնիության, ամբողջականության և հասանելիության ապահովման համար տարբեր պաշտպանական մեթոդների համադրման հնարավորությունների ուսումնասիրությունն է։ Մուլտիմեդիա տեղեկատվությունն իր կառուցվածքով և մեծ ծավալով առանձնանում է սովորական տեքստային տվյալներից, ուստի դրա պաշտպանությունը պահանջում է հատուկ մոտեցումներ, որոնք պետք է հաշվի առնեն տվյալների կառուցվածքը, մշակման արագությունը, պահպանման ծախսերը և պաշտպանության պահանջվող մակարդակը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել գաղտնագրման, տեղեկատվության թաքցման, թվային ջրանիշների, նույնականացման և տվյալների ամբողջականության վերահսկման տարբեր մեթոդներ, ինչպես նաև դրանց համակցման սկզբունքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես կարելի է տարբեր ալգորիթմների առավելությունները միավորել մեկ համակարգում՝ բարձրացնելով պաշտպանության հուսալիությունը և միաժամանակ պահպանելով տվյալների մշակման ընդունելի արագությունը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համեմատվել տարբեր մոտեցումների դիմակայունությունը, հաշվարկային բարդությունը, հիշողության և ռեսուրսների օգտագործումը, ինչպես նաև մուլտիմեդիա տվյալների որակի վրա հնարավոր ազդեցությունը։ Մշակվող համակցված ալգորիթմների արդյունավետության գնահատումը կարող է իրականացվել տեսական վերլուծության և փորձարարական արդյունքների միջոցով՝ հնարավորություն տալով որոշել առաջարկվող լուծումների կիրառելիության սահմանները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել տեղեկատվական անվտանգության, ծրագրային ապահովման, թվային հաղորդակցության, մուլտիմեդիա համակարգերի և կիբերանվտանգության ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին՝ հատկապես նրանց, ովքեր ուսումնասիրում են թվային բովանդակության պաշտպանության ժամանակակից մեթոդները և դրանց ինտեգրման հնարավորությունները։

History

Աշխատությունը նվիրված է իսլամական և բյուզանդական աշխարհների միջև ձևավորված սահմանային գոտու պատմությանը՝ ուսումնասիրելով այն որպես ռազմական բախումների, քաղաքական փոխհարաբերությունների, առևտրական կապերի և մշակութային փոխազդեցությունների յուրահատուկ տարածք։ Հետազոտությունը ներկայացնում է այն գործընթացները, որոնց ընթացքում Բյուզանդական կայսրության և իսլամական պետությունների միջև սահմանային տարածքները դարձան երկարատև հակամարտությունների և փոխադարձ ազդեցությունների կենտրոն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սահմանային ամրություններին, ռազմական արշավանքներին, պաշտպանական համակարգերին և երկու կողմերի ռազմական կազմակերպման առանձնահատկություններին։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են սահմանային բնակչության կյանքը, բնակավայրերի զարգացումը, տեղաշարժերը, առևտրային հարաբերությունները և տարբեր կրոնական ու մշակութային համայնքների փոխազդեցությունը։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ այս սահմանը պարզապես ռազմական բաժանարար գիծ չէր, այլ փոփոխական և բազմաշերտ միջավայր, որտեղ հակամարտությունն ու համագործակցությունը հաճախ գոյակցում էին։ Նյութում դիտարկվում են նաև իշխանության, ինքնության, կրոնի և տարածքային վերահսկողության հարցերը՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել միջնադարյան Մերձավոր Արևելքի և Անատոլիայի քաղաքական զարգացումների մասին։ Հետազոտությունը հատկապես արժեքավոր է Բյուզանդական կայսրության, վաղ և միջնադարյան իսլամական աշխարհի, սահմանային հասարակությունների և միջնադարյան ռազմական պատմության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար։

Mathematics

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հարմոնիկ և հոլոմորֆ ֆունկցիաների կշռված տարածությունների տեսությանը՝ դրանց կառուցվածքի, հիմնական հատկությունների և ֆունկցիոնալ անալիզի ու կոմպլեքս անալիզի տարբեր խնդիրներում կիրառությունների տեսանկյունից։ Աշխատության կենտրոնում այն ֆունկցիոնալ տարածություններն են, որոնց տարրերը օժտված են համապատասխան կշռված նորմերով կամ ինտեգրալային պայմաններով, ինչի շնորհիվ հնարավոր է ավելի ճշգրիտ նկարագրել ֆունկցիաների վարքը տվյալ տիրույթի տարբեր հատվածներում, հատկապես սահմանին մոտենալիս։ Կշռի ներմուծումը թույլ է տալիս տարածության կառուցվածքը հարմարեցնել ուսումնասիրվող ֆունկցիաների առանձնահատկություններին և առանձնացնել այն դասերը, որոնց աճը կամ նվազումը բավարարում է որոշակի պայմանների։ Հոլոմորֆ ֆունկցիաների տեսությունը կոմպլեքս անալիզի հիմնարար բաժիններից է, որտեղ ֆունկցիայի դիֆերենցելիությունը կոմպլեքս փոփոխականի նկատմամբ առաջացնում է բազմաթիվ ուժեղ հատկություններ։ Հոլոմորֆ ֆունկցիաները սերտորեն կապված են հարմոնիկ ֆունկցիաների հետ․ հոլոմորֆ ֆունկցիայի իրական և կեղծ մասերը հարմոնիկ են, իսկ այդ կապը հնարավորություն է տալիս մեկ տեսության մեթոդներն օգտագործել մյուսի խնդիրներում։ Այդ պատճառով հարմոնիկ և հոլոմորֆ ֆունկցիաների կշռված տարածությունների համատեղ ուսումնասիրությունը կարևոր է թե՛ տեսական, թե՛ կիրառական տեսանկյունից։ Կշռված տարածությունների հիմնական գաղափարներից է ֆունկցիայի չափի կամ աճի գնահատումը ոչ թե սովորական նորմի միջոցով, այլ որոշակի կշռային ֆունկցիայի ներգրավմամբ։ Կշիռը կարող է տարբեր կերպ ազդել տարածության տարբեր հատվածների վրա՝ օրինակ՝ ավելի մեծ նշանակություն տալով տիրույթի սահմանին մոտ գտնվող արժեքներին կամ, հակառակը, նվազեցնելով այդ հատվածների ներդրումը ինտեգրալային նորմում։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս կառուցել ֆունկցիաների ավելի նուրբ դասակարգումներ և ուսումնասիրել այնպիսի ֆունկցիաներ, որոնք սովորական տարածություններում կարող են չլինել, բայց կշռված տարածության մեջ ունեն վերջավոր նորմ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է կշռված տարածությունների կառուցվածքի ուսումնասիրությունը։ Քննարկվում են նորմերի, կիսանորմերի և համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածությունների ամբողջականության հարցերը։ Այդ հատկությունները կարևոր են, քանի որ ֆունկցիոնալ անալիզի բազմաթիվ թեորեմներ կիրառելի են միայն այնպիսի տարածություններում, որոնք ունեն համապատասխան մետրական կամ գծային կառուցվածք։ Հոլոմորֆ ֆունկցիաների դեպքում տարածության կառուցվածքը միաժամանակ արտացոլում է և՛ ինտեգրելիության պայմանները, և՛ ֆունկցիաների կոմպլեքս անալիտիկ հատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կշռի ընտրության խնդրին։ Կշռի տարբեր հատկությունները կարող են էապես փոխել համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածության բնույթը։ Որոշ կշիռներ թույլ են տալիս վերահսկել ֆունկցիայի աճը, մյուսները՝ սահմանին մոտ նրա վարքը կամ ինտեգրելիությունը։ Այդ պատճառով կշռված տարածությունների ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է պարզել, թե տվյալ կշռի համար ինչպիսի ֆունկցիաներ են պատկանում տարածությանը և ինչ լրացուցիչ հատկություններ են հետևում դրանց պատկանելիությունից։ Հոլոմորֆ ֆունկցիաների համար նման խնդիրները հաճախ կապվում են ֆունկցիայի սահմանային վարքի, աճի արագության և արժեքների բաշխման հետ։ Հարմոնիկ ֆունկցիաների դեպքում կարևոր նշանակություն ունեն միջին արժեքների հատկությունը, առավելագույնի սկզբունքը և սահմանային արժեքների հետ կապը։ Այս հատկությունները հնարավորություն են տալիս ֆունկցիայի ներքին վարքը կապել նրա արժեքների հետ տիրույթի սահմանին։ Կշռված տարածությունների շրջանակում այդ կապը կարող է ուսումնասիրվել ավելի մանրամասն՝ հաշվի առնելով տարբեր հատվածների նկատմամբ կշռի ազդեցությունը։ Այսպիսի մոտեցումը հատկապես օգտակար է այն դեպքերում, երբ ֆունկցիայի վարքը տիրույթի սահմանին զգալիորեն տարբերվում է ներքին տիրույթում ունեցած վարքից։ Ուսումնասիրության կարևոր թեման է նաև ֆունկցիոնալների և օպերատորների վարքը կշռված տարածություններում։ Հոլոմորֆ ֆունկցիաների տարածությունների համար կարող են ուսումնասիրվել գնահատման ֆունկցիոնալները, պրոյեկցիոն օպերատորները, բազմապատկման օպերատորները և այլ գծային կամ ոչ գծային փոխակերպումներ։ Դրանց սահմանափակությունը, կոմպակտությունը կամ շարունակականությունը հաճախ կախված են ինչպես կշռից, այնպես էլ տիրույթի երկրաչափական հատկություններից։ Այս հարցերը կարևոր են ժամանակակից ֆունկցիոնալ անալիզում և օպերատորների տեսության մեջ։ Կշռված տարածությունների տեսությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել նաև ֆունկցիաների տարբեր դասերի միջև ներդրումները։ Եթե մի կշռված տարածություն ներառվում է մեկ այլ տարածության մեջ, անհրաժեշտ է որոշել, թե ինչ պայմաններ են ապահովում այդ ներդրման շարունակականությունը կամ այլ հատկությունները։ Նման հարցերը սերտորեն կապված են կշիռների համեմատության, ֆունկցիաների աճի գնահատականների և տվյալ տարածքների կառուցվածքային առանձնահատկությունների հետ։ Դրանք կարող են կարևոր լինել ինչպես տեսական թեորեմների ձևակերպման, այնպես էլ կոնկրետ օպերատորների հատկությունների ուսումնասիրության համար։ Ուսումնասիրության մեջ հարմոնիկ և հոլոմորֆ ֆունկցիաները դիտարկվում են ոչ միայն առանձին ֆունկցիաների մակարդակում, այլև որպես համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածությունների տարրեր։ Այս մոտեցումը թույլ է տալիս անցնել կոնկրետ ֆունկցիաների հատկություններից դեպի ընդհանուր տարածությունների կառուցվածքային ուսումնասիրություն։ Դրա շնորհիվ հնարավոր է կիրառել ֆունկցիոնալ անալիզի այնպիսի գործիքներ, ինչպիսիք են գծային ֆունկցիոնալների տեսությունը, նորմավորված տարածությունների մեթոդները և օպերատորների ուսումնասիրությունը։ Թեման կարևոր է նաև այն պատճառով, որ կշռված տարածությունները հաճախ հնարավորություն են տալիս լուծելու այնպիսի խնդիրներ, որոնք սովորական տարածություններում չափազանց կոպիտ են ձևակերպվում։ Կշռի միջոցով հնարավոր է առանձնացնել ֆունկցիայի վարքի այն առանձնահատկությունը, որը տվյալ խնդրի համար առավել նշանակալի է, և կառուցել ավելի ճկուն մաթեմատիկական մոդել։ Այդ պատճառով այս տեսությունը կիրառելի է ոչ միայն մաքուր կոմպլեքս անալիզում, այլև ֆունկցիոնալ անալիզի, մասնակի ածանցյալներով հավասարումների և օպերատորների տեսության որոշ ուղղություններում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է հարմոնիկ և հոլոմորֆ ֆունկցիաների կշռված տարածությունների ուսումնասիրության հիմնական գաղափարներն ու մեթոդները՝ կենտրոնանալով ֆունկցիաների աճի, ինտեգրելիության, սահմանային վարքի և համապատասխան օպերատորային հատկությունների վրա։ Այն կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկոսներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և ֆունկցիոնալ անալիզով ու կոմպլեքս անալիզով զբաղվող ուսանողներին՝ հնարավորություն տալով խորացնել պատկերացումները կշռված ֆունկցիոնալ տարածությունների կառուցվածքի և դրանցում հարմոնիկ ու հոլոմորֆ ֆունկցիաների ուսումնասիրության մեթոդների վերաբերյալ։

Law

Գիրքը նվիրված է Եվրոպական միության դատական համակարգի կառուցվածքի, գործառույթների և իրավազորության սահմանազատման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ԵՄ ներսում դատական պաշտպանության և իրավական վերահսկողության մեխանիզմների առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են Եվրոպական միության արդարադատության դատարանի և այլ դատական մարմինների ինստիտուցիոնալ կառուցվածքը, դրանց լիազորությունների շրջանակը, ինչպես նաև անդամ պետությունների ազգային դատարանների հետ փոխհարաբերությունները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է իրավազորության բաշխման բարդությունները, իրավական նորմերի մեկնաբանման և կիրառման հարցերում առաջացող հակասությունները, ինչպես նաև նախնական որոշումների (preliminary ruling) մեխանիզմի դերը իրավական միասնականության ապահովման գործում։ Գրքում քննարկվում են նաև ԵՄ իրավունքի գերակայության, իրավական միասնության և բազմաստիճան դատական համակարգի փոխազդեցության հիմնահարցերը՝ համադրելով դրանք Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի իրավասության հետ հարաբերությունների համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավական կոնֆլիկտների լուծման, դատական համագործակցության և իրավական ինտեգրման գործընթացների զարգացման միտումներին։ Աշխատությունը համադրում է տեսական և համեմատական իրավական վերլուծությունը՝ ներկայացնելով խորքային պատկերացում Եվրոպական միության դատական համակարգի իրավազորային խնդիրների վերաբերյալ։ Գիրքը նախատեսված է միջազգային իրավունքի մասնագետների, իրավաբանների, դատավորների, գիտահետազոտողների, ուսանողների և եվրոպական իրավունքի հարցերով հետաքրքրվողների համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է անգլերենի և հայերենի «տարիք» իմաստային դաշտի լեզվաճանաչողական և զուգադրական ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել տարիք հասկացության լեզվական արտահայտման և ընկալման առանձնահատկությունները երկու լեզուներում։ Քննության են առնվում տվյալ իմաստային դաշտը կազմող բառային միավորները, դրանց իմաստային կապերը, գործածության առանձնահատկությունները և համապատասխան հասկացությունների ներքին կառուցվածքը։ Վերլուծվում են մարդու կյանքի տարբեր տարիքային փուլերն արտահայտող բառերն ու բառակապակցությունները, տարիքային հատկանիշների անվանումները, ինչպես նաև տարիքի հետ կապված գնահատողական և փոխաբերական նշանակությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվի և մտածողության փոխհարաբերությանը՝ պարզելու, թե ինչպես են անգլերենն ու հայերենը լեզվական միջոցներով դասակարգում և ներկայացնում մարդու տարիքային զարգացման փուլերը։ Զուգադրական վերլուծության միջոցով բացահայտվում են երկու լեզուների իմաստային համակարգերում առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները, բառային միավորների իմաստային սահմանները և դրանց մշակութային պայմանավորվածությունը։ Դիտարկվում է նաև համատեքստի դերը տարիքային իմաստների ձևավորման և մեկնաբանման գործընթացում։ Քննարկվում են դարձվածային, փոխաբերական և գնահատողական արտահայտությունները, որոնց միջոցով տարիքը կարող է կապվել մարդու ֆիզիկական, հոգեբանական կամ սոցիալական հատկանիշների հետ։ Կարևորվում է ազգային լեզվամտածողության և մշակութային պատկերացումների ազդեցությունը տվյալ հասկացության լեզվական ներկայացման վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել անգլերենի և հայերենի բառաիմաստային համակարգերի առավել խորքային նկարագրությանը և օգտակար լինել ճանաչողական լեզվաբանության, իմաստաբանության, զուգադրական լեզվաբանության, բառագիտության և թարգմանաբանության ոլորտներում իրականացվող հետազոտությունների համար։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է գրաֆների տեղային հավասարակշռված 2-բաժանումների (locally balanced 2-partitions) ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով գրաֆների կառուցվածքային հատկությունների և կոմբինատոր օպտիմալացման խնդիրների միջև կապերը։ Հեղինակը վերլուծում է գրաֆի գագաթների բաժանման այնպիսի սխեմաներ, որոնց դեպքում յուրաքանչյուր գագաթի հարևանների բաշխումը երկու ենթաբազմությունների միջև հնարավորինս հավասարակշռված է՝ տեղային սահմանափակումների պահպանմամբ։ Գրքում դիտարկվում են նման բաժանումների գոյության պայմանները, դրանց կառուցման ալգորիթմները և բարդության գնահատումները տարբեր դասի գրաֆների համար՝ ծառեր, հարթ գրաֆներ, պատահական գրաֆներ և խիտ ցանցեր։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օպտիմալացման չափանիշներին՝ անհավասարակշռության նվազեցում, cut-size-ի նվազեցում և տեղային կայունության պահպանում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև կիրառությունները՝ զուգահեռ հաշվարկներ, ցանցային բաշխված համակարգեր և տվյալների կլաստերացում, որտեղ նման բաժանումները կարևոր դեր ունեն բեռնաբաշխման և հաղորդակցական ծախսերի նվազեցման մեջ։ Աշխատությունը ընդգծում է տեղային հավասարակշռված բաժանումների տեսության նշանակությունը ժամանակակից դիսկրետ մաթեմատիկայում և կիրառական ալգորիթմիկայում։ Այն օգտակար է մաթեմատիկոսների, ինֆորմատիկայի մասնագետների և ալգորիթմների հետազոտողների համար։