Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Интернет-технологии в работе общедоступных библиотек: анализ практики

    Հետազոտությունը նվիրված է հանրային գրադարանների գործունեության մեջ ինտերնետային տեխնոլոգիաների կիրառման փորձի ուսումնասիրությանը և վերլուծությանը՝ դիտարկելով, թե ինչպես է թվային միջավայրի զարգացումը փոխակերպում գրադարանային ծառայությունների կազմակերպման, տեղեկատվական ռեսուրսների հասանելիության և ընթերցողների հետ հաղորդակցության ձևերը։ Աշխատության հիմքում դրված է ժամանակակից գրադարանի՝ որպես տեղեկատվության, գիտելիքի և մշակույթի ազատ հասանելիությունն ապահովող սոցիալական հաստատության վերափոխման գործընթացը։ Ուսումնասիրվում են ինտերնետային տեխնոլոգիաների կիրառման հիմնական ուղղությունները՝ գրադարանի կողմից վեբ ծառայությունների օգտագործումը, գրադարանը որպես համացանցի հասանելիության կետ և գրադարանը որպես սեփական թվային բովանդակություն ստեղծող ու տարածող կառույց։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հեռավար գրադարանային սպասարկմանը, որի միջոցով օգտատերերը կարող են օգտվել էլեկտրոնային կատալոգներից, թվայնացված հավաքածուներից, տվյալների շտեմարաններից և այլ տեղեկատվական ռեսուրսներից՝ առանց գրադարան ֆիզիկապես այցելելու։ Քննարկվում են նաև առցանց պատվերների և ամրագրման, փաստաթղթերի էլեկտրոնային առաքման, գրքերի վերադարձի ժամկետի երկարաձգման, հեռավար գրանցման, անձնական օգտահաշվի, առցանց տեղեկատու-մատենագիտական խորհրդատվության և այլ թվային ծառայությունների զարգացման առանձնահատկությունները։ Հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ ինտերնետային տեխնոլոգիաները ներթափանցել են գրադարանային գործունեության գրեթե բոլոր հիմնական ոլորտներ՝ սկսած ֆոնդերի համալրումից և տեղեկատվության որոնումից մինչև օգտատերերի սպասարկում, մշակութային միջոցառումների կազմակերպում, մասնագիտական հաղորդակցություն և կառավարման գործընթացներ։ Առանձին բաժին է նվիրված գրադարանների կողմից սեփական ինտերնետային ռեսուրսների ստեղծմանը՝ պաշտոնական կայքերի, էլեկտրոնային կատալոգների, թվային հավաքածուների, վիրտուալ ցուցադրությունների, տեսանյութերի, փոդքասթների և սոցիալական ցանցերում ներկայացված բովանդակության միջոցով։ Կարևորվում է նաև վիրտուալ գրադարանային միջավայրի ձևավորումը, որը հնարավորություն է տալիս ընդլայնել գրադարանի լսարանը և ապահովել ծառայությունների հասանելիությունը շուրջօրյա ռեժիմով։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են թվայնացման գործընթացը խոչընդոտող խնդիրները՝ տեխնիկական և ֆինանսական ռեսուրսների սահմանափակությունը, մասնագիտական կադրերի պակասը, թվային ծառայությունների որակի գնահատման չափանիշների և համապատասխան մեթոդական ու նորմատիվ ապահովման անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև ստեղծված էլեկտրոնային ռեսուրսների երկարաժամկետ պահպանման հարցերը։ Հետազոտության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ գրադարանային թվայնացումը ներկայացվում է ոչ թե որպես ինքնանպատակ տեխնոլոգիական գործընթաց, այլ որպես գրադարանի սոցիալական գործառույթների իրականացման միջոց, որի վերջնական նպատակը գիտելիքի, տեղեկատվության և մշակույթի հասանելիության ընդլայնումն է։ Ուսումնասիրությունը հիմնված է գրադարանային ոլորտի մասնագիտական գրականության, նորմատիվ փաստաթղթերի և տարբեր երկրների հանրային գրադարանների պաշտոնական կայքերի վերլուծության վրա և համադրում է տեսական ու գործնական մոտեցումները։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետներին, տեղեկատվական մասնագետներին, թվային հումանիտարիայի և գրադարանային թվայնացման ոլորտի հետազոտողներին, ինչպես նաև գրադարանային ծառայությունների կազմակերպմամբ զբաղվող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է ժամանակակից հանրային գրադարանի թվային վերափոխման հիմնական ուղղությունները՝ ընդգծելով ինտերնետային տեխնոլոգիաների դերը հեռավար սպասարկման, էլեկտրոնային ռեսուրսների զարգացման, օգտատերերի հետ հաղորդակցության և գրադարանի՝ որպես ժամանակակից տեղեկատվական ու մշակութային կենտրոնի կայացման գործում։

    Updated: 2026-09-16
    Интернет-технологии в работе общедоступных библиотек: анализ практики
    Online

    Law

    Проблемы международно-правового регулирования трансграничных водных ресурсов

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է սահմանանց ջրային ռեսուրսների միջազգային-իրավական կարգավորման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են միջազգային ջրային իրավունքի ձևավորման սկզբունքները, պետությունների իրավունքներն ու պարտականությունները սահմանանց գետերի, լճերի և այլ ջրային ավազանների օգտագործման, պահպանության և կառավարման ոլորտում։ Հեղինակը վերլուծում է ջրային ռեսուրսների արդար և ողջամիտ օգտագործման, էական վնաս չպատճառելու, համագործակցության և տեղեկատվության փոխանակման սկզբունքների կիրառումը միջազգային հարաբերություններում։ Աշխատությունում քննարկվում են տարբեր տարածաշրջաններում ջրային ռեսուրսների շուրջ առաջացող վեճերը, դրանց իրավական կարգավորման մեխանիզմները, միջազգային պայմանագրերի դերը և միջազգային կազմակերպությունների մասնակցությունը ջրային համագործակցության զարգացման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրային անվտանգության, շրջակա միջավայրի պահպանության, կլիմայական փոփոխությունների և աճող ջրային պահանջարկի պայմաններում իրավական կարգավորման նոր մարտահրավերներին։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է միջազգային իրավունքի, բնապահպանական իրավունքի, միջազգային հարաբերությունների և ջրային ռեսուրսների կառավարման ոլորտների մասնագետների համար՝ առաջարկելով թե՛ տեսական վերլուծություն, թե՛ գործնական մոտեցումներ սահմանանց ջրերի արդյունավետ և խաղաղ կառավարման հարցերում։

    Updated: 2026-09-04
    Проблемы международно-правового регулирования трансграничных водных ресурсов
    Online

    Law

    Քաղաքացիական հայցի հիմնախնդիրները ՀՀ քրեական դատավարությունում

    Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության շրջանակներում քաղաքացիական հայցի ինստիտուտի ուսումնասիրությանը, դրա իրավական բնույթին, կիրառման առանձնահատկություններին և իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող հիմնախնդիրներին։ Ուսումնասիրության կենտրոնում այն իրավիճակներն են, երբ հանցագործության հետևանքով անձին, կազմակերպությանը կամ այլ իրավատիրոջ պատճառված գույքային կամ այլ վնասի հատուցման պահանջը ներկայացվում և քննվում է քրեական վարույթի շրջանակում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են քաղաքացիական հայցի ներկայացման հիմքերը, հայցվոր և պատասխանող կողմերի դատավարական կարգավիճակը, նրանց իրավունքներն ու պարտականությունները, ինչպես նաև հայցի ընդունման, ապահովման, քննության և լուծման հետ կապված ընթացակարգային հարցերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քրեական գործով հանցագործության և դրա հետևանքով պատճառված վնասի միջև պատճառահետևանքային կապի հաստատմանը, վնասի բնույթի և չափի որոշմանը, ինչպես նաև համապատասխան ապացույցների ձեռքբերման և գնահատման խնդիրներին։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է նաև քրեական և քաղաքացիական իրավական հարաբերությունների փոխկապակցվածությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են տարբեր իրավական ոլորտների նորմերը համադրվել մեկ դատավարական գործընթացի շրջանակում։ Առանձին կարևորություն է տրվում քաղաքացիական հայցի ապահովման միջոցներին, վնասի փոխհատուցման արդյունավետությանը և տուժողի իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմներին։ Աշխատության մեջ կարող են քննարկվել նաև այն գործնական իրավիճակները, երբ քրեական վարույթի դադարեցումը, արդարացման դատավճիռը, հանցագործության իրավական որակավորման փոփոխությունը կամ այլ դատավարական հանգամանքներ ազդեցություն են ունենում քաղաքացիական հայցի հետագա ընթացքի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավակիրառ պրակտիկայի խնդիրներին՝ կապված դատական մարմինների կողմից քաղաքացիական պահանջների քննության միասնականության, վնասի ապացուցման չափանիշների և դատավարական երաշխիքների արդյունավետության հետ։ Ուսումնասիրության նպատակներից է բացահայտել գործող կարգավորման բացերը և առաջարկել դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղություններ՝ ապահովելու վնաս կրած անձանց իրավունքների առավել արդյունավետ պաշտպանությունը։ Աշխատությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ քաղաքացիական հայցի արդյունավետ կիրառումը կարող է նպաստել քրեական վարույթի շրջանակում տուժողի իրավունքների ամբողջական վերականգնմանը և առանձին քաղաքացիական դատավարության անհրաժեշտության նվազեցմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել դատավորների, դատախազների, քննիչների, փաստաբանների, իրավաբան-հետազոտողների, դասախոսների և քրեական ու քաղաքացիական դատավարության ոլորտներն ուսումնասիրող ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-18
    Քաղաքացիական հայցի հիմնախնդիրները ՀՀ քրեական դատավարությունում
    Online

    Other Subjects

    Քաղաքաշինական քաղաքականության ազդեցությունը քաղաքային հորինվածքի ձևավորման վրա (Մարսելի քաղաքային գլխավոր առանցքի օրինակով)

    Այս աշխատությունը վերաբերում է քաղաքաշինական քաղաքականության ազդեցությանը քաղաքային հորինվածքի ձևավորման վրա՝ Մարսելի քաղաքային գլխավոր առանցքի օրինակով, ընդգծելով քաղաքային պլանավորման, տարածական կազմակերպման և սոցիալ-տնտեսական զարգացման փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել, թե ինչպես պետական և տեղական քաղաքաշինական քաղաքականությունները ձևավորում են քաղաքի կառուցվածքային առանցքները, տարածական աճի ուղղությունները և քաղաքային միջավայրի ֆունկցիոնալ կազմակերպումը։ Ուսումնասիրվում են Մարսելի գլխավոր քաղաքային առանցքի պատմական ձևավորման փուլերը, դրա ճարտարապետական և ինժեներական լուծումները, ինչպես նաև քաղաքային ենթակառուցվածքների զարգացումը՝ տրանսպորտային ցանցեր, հասարակական տարածքներ և վարչական կենտրոններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքային հորինվածքի (urban fabric) ձևավորման վրա քաղաքական որոշումների ազդեցությանը՝ ներառյալ գոտիավորման քաղաքականությունը, վերակառուցման ծրագրերը և քաղաքային տարածքների վերակազմակերպումը։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է սոցիալական և տնտեսական գործոնների ազդեցությունը քաղաքային կառուցվածքի վրա՝ բնակչության տեղաբաշխում, տնտեսական ակտիվության կենտրոնացում և քաղաքային տարածքների անհավասար զարգացում։ Միաժամանակ վերլուծվում է եվրոպական քաղաքաշինական փորձը և Մարսելի օրինակի համադրությունը այլ քաղաքների զարգացման մոդելների հետ՝ բացահայտելով արդյունավետ պլանավորման սկզբունքներ։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է քաղաքաշինության և ուրբանիստիկայի ոլորտում՝ նպաստելով քաղաքային քաղաքականության ազդեցության ավելի խորքային ընկալմանը քաղաքային տարածքների ձևավորման գործընթացում։

    Updated: 2026-09-20
    Քաղաքաշինական քաղաքականության ազդեցությունը քաղաքային հորինվածքի ձևավորման վրա (Մարսելի քաղաքային գլխավոր առանցքի օրինակով)
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր։ Հասարակական-քաղաքական գիտություններ։ Բանասիրական գիտություններ: Լեզվաբանություն։ Գրականագիտություն: Պատմական գիտություններ: Պատմություն: Աշխարհագրություն: (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые книги։ Общественно-политические науки։ Филологич (1973, թիվ 9)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական և հումանիտար գիտությունների ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ընթերցողների, գիտաշխատողների, դասախոսների և ուսանողների համար։ Ցանկում ընդգրկված են հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ, լեզվաբանություն, գրականագիտություն, պատմական գիտություններ, պատմություն և աշխարհագրություն, որոնք արտացոլում են տվյալ գիտակարգերում ձևավորվող ժամանակակից հետազոտական ուղղությունները, տեսական մոտեցումները և մեթոդաբանական զարգացումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է գիտելիքների տարածմանը, միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը և հումանիտար ու հասարակագիտական գիտությունների ոլորտներում արդի գրականության հասանելիության ապահովմանը։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր։ Հասարակական-քաղաքական գիտություններ։ Բանասիրական գիտություններ: Լեզվաբանություն։ Գրականագիտություն: Պատմական գիտություններ: Պատմություն: Աշխարհագրություն: (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые книги։ Общественно-политические науки։ Филологич (1973, թիվ 9)
    Online

    Biology

    Callisia fragrans (lindl.) Woodson-ի արդյունավետությունը և կենսատեխնոլոգիայի մշակումը բացօթյա հիդրոպոնիկայի պայմաններում

    Աշխատությունը նվիրված է Callisia fragrans (Lindl.) Woodson բույսի արդյունավետության ուսումնասիրմանը և բացօթյա հիդրոպոնիկայի պայմաններում դրա աճեցման կենսատեխնոլոգիական մեթոդների մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել բույսի աճի, զարգացման և կենսաբանական արտադրողականության առանձնահատկությունները ոչ հողային մշակության պայմաններում և գնահատել հիդրոպոնիկ համակարգի կիրառման արդյունավետությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են բույսի աճի դինամիկան, վեգետատիվ զանգվածի ձևավորումը, արմատային համակարգի զարգացումը և արտաքին միջավայրի տարբեր գործոնների ազդեցությունը բույսի ֆիզիոլոգիական վիճակի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սննդային լուծույթի կազմին, հանքային տարրերի հարաբերակցությանը, ջրային ռեժիմին, լուսավորությանը, ջերմաստիճանին և բացօթյա պայմանների այլ գործոններին, որոնք կարող են էականորեն ազդել բույսի աճի ու կենսունակության վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է հիդրոպոնիկ աճեցման համապատասխան տեխնոլոգիական սխեմայի մշակումը, որը կարող է ներառել տնկանյութի նախապատրաստում, արմատակալում, սննդային միջավայրի ընտրություն, բույսերի տեղաբաշխում և աճի տարբեր փուլերում անհրաժեշտ պայմանների կարգավորում։ Կարող են համեմատվել տարբեր աճեցման ռեժիմներ՝ նպատակ ունենալով պարզել առավել արդյունավետ պայմանները և մշակել բույսի կայուն ու կանխատեսելի աճն ապահովող տեխնոլոգիական մոտեցումներ։ Աշխատության ընթացքում ստացված տվյալները հնարավորություն են տալիս գնահատելու հիդրոպոնիկ մշակության առավելություններն ու սահմանափակումները, ինչպես նաև պարզելու, թե որքանով է տվյալ բուսատեսակը հարմարեցված բացօթյա ոչ հողային աճեցման համակարգերին։ Ուսումնասիրությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ բուսական կենսազանգվածի ստացման, արժեքավոր կենսաբանական նյութերի արտադրության և վերահսկելի պայմաններում բույսերի մշակության նոր տեխնոլոգիաների զարգացման տեսանկյունից։ Մշակված կենսատեխնոլոգիական մոտեցումները կարող են կիրառվել նաև հետագա փորձարարական աշխատանքներում՝ բույսի կենսաբանական հատկությունների, ֆիզիոլոգիական գործընթացների և հնարավոր կիրառական նշանակության ավելի խոր ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել բուսաբանության, կենսատեխնոլոգիայի, բույսերի ֆիզիոլոգիայի, ագրոտեխնոլոգիայի և հիդրոպոնիկ մշակության ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-18
    Callisia fragrans (lindl.) Woodson-ի արդյունավետությունը և կենսատեխնոլոգիայի մշակումը բացօթյա հիդրոպոնիկայի պայմաններում