Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLiterature
Ժան Մարի Գուստավ Լեկլեզիոն և ֆրանսիական վեպը 1960-1990-ական թվականներին
Գրքում ուսումնասիրվում է Ժան Մարի Գուստավ Լեկլեզիոն հեղինակած ստեղծագործությունների դիրքը ֆրանսիական վեպի զարգացման համատեքստում 1960-1990-ական թվականներին, վերլուծվում են նրա նովելների և վեպերի թեմատիկ, ոճային և կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դիտարկվում է Լեկլեզիոնի ազդեցությունը ժամանակակից ֆրանսիական գրական շարժումներին, սոցիալական, մշակութային և քաղաքական վերաիմաստավորումների տեսանկյունից, ներկայացվում է վեպի ժանրային փոփոխությունների և նորարարությունների համառոտ ուսումնասիրություն, ընդգծվում են գեղարվեստական դրսևորումների՝ սիմվոլիզմի, նարատիվի և հերոսների հոգեբանական դրսևորումների առանձնահատկությունները, աշխատանքում օգտագործվում են գրական քննադատության, կոմparատիվ և տեսական վերլուծության մեթոդներ, գիրքը համադրում է ժամանակակից ֆրանսիական վեպի ուսումնասիրության, գրական տեսաբանության և մշակութաբանության մոտեցումները՝ նպաստելով Լեկլեզիոնի ստեղծագործական ժառանգության ըմբռնմանը և ֆրանսիական գրականության 20-րդ դարի զարգացումների խորքային ուսումնասիրմանը։
Updated: 2026-09-20
Pedagogy
Ընթերցասիրություն կամ գրքեր կարդալու միջոցով մտավոր զարգացում ձեռք բերելու օգտակար խրատներ
Աշխատությունը նվիրված է ընթերցանության կարևորությանը և գրքերի միջոցով մարդու մտավոր զարգացմանը հասնելու եղանակներին՝ ընթերցողին ներկայացնելով օգտակար խորհուրդներ ու խրատներ։ Այն ընդգծում է գիրք կարդալու դերը գիտելիքների ձեռքբերման, մտածողության ընդլայնման, դատողության ձևավորման և անձի շարունակական կատարելագործման գործում։ Ընթերցանությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես ժամանց կամ տեղեկություններ ստանալու միջոց, այլև որպես մտավոր մշակույթի ձևավորման կարևոր ճանապարհ, որը մարդուն հնարավորություն է տալիս ճանաչելու աշխարհը, ուսումնասիրելու մարդկային փորձը և խորացնելու սեփական պատկերացումները կյանքի ու հասարակության վերաբերյալ։ Աշխատության գաղափարական առանցքը ընթերցասիրության զարգացումն է՝ գրքերի գիտակցված ընտրության, կանոնավոր ընթերցանության, կարդացած նյութի ըմբռնման և ձեռք բերած գիտելիքների գործնական կիրառման միջոցով։ Նման խրատական գրականությունը կարևորում է ընթերցողի ինքնուրույն աշխատանքը, ուշադրությունը, համբերությունը և կարդացածի շուրջ խորհելու կարողությունը՝ նպաստելով մակերեսային ընթերցումից դեպի բովանդակության խորքային ընկալում անցնելուն։ Գրքերի ուսումնասիրությունը կարող է հարստացնել բառապաշարը, զարգացնել լեզվական արտահայտչամիջոցները, բարելավել գրավոր ու բանավոր խոսքը և ձևավորել տարբեր տեսակետները համեմատելու ու քննադատաբար գնահատելու հմտություններ։ Միաժամանակ ընթերցանությունը ներկայացվում է որպես բարոյական և հասարակական դաստիարակության միջոց, քանի որ գրական ու ճանաչողական երկերի միջոցով մարդը ծանոթանում է մարդկային բնավորության տարբեր դրսևորումներին, վարքագծի օրինակներին և հասարակական կյանքի խնդիրներին։ Աշխատությունն արժեքավոր է ինքնակրթության գաղափարների, ընթերցանության մշակույթի ձևավորման և կրթության՝ որպես անհատի մտավոր ու բարոյական զարգացման շարունակական գործընթացի ընկալման տեսանկյունից։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայալեզու մանկավարժական և խրատական գրականության պատմության ուսումնասիրության համար՝ որպես գիտելիքի տարածման, անձնական զարգացման և գրքի դերի կարևորության մասին պատկերացումները ներկայացնող հրատարակություն։
Updated: 2026-10-26
Economics
Ներքին աուդիտի կատարելագործումը ՀՀ հանրային կառավարման ոլորտում
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հանրային կառավարման ոլորտում ներքին աուդիտի համակարգի կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ կառավարման արդյունավետության, հաշվետվողականության, թափանցիկության և պետական միջոցների նպատակային օգտագործման ապահովման համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ներքին աուդիտի էությունը, նպատակները, գործառույթները և հանրային կառավարման համակարգում դրա դերը, ինչպես նաև պետական կառավարման մարմիններում ռիսկերի բացահայտման, գնահատման և կառավարման գործընթացների հետ դրա փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ներքին աուդիտի կազմակերպման և իրականացման գործող մեխանիզմներին, աուդիտի անկախությանն ու օբյեկտիվությանը, մասնագիտական կարողություններին, ներքին վերահսկողության համակարգերի գնահատմանը և աուդիտորական առաջարկությունների արդյունավետ իրականացմանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել ՀՀ հանրային հատվածում ներքին աուդիտի ինստիտուցիոնալ և իրավական հիմքերը, պետական կառավարման մարմինների առանձնահատկությունները և գործող համակարգի հիմնական խնդիրները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ռիսկերի վրա հիմնված աուդիտի կիրառմանը, որը հնարավորություն է տալիս սահմանափակ ռեսուրսներն ուղղել առավել նշանակալի ռիսկերի և կառավարման գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ներքին աուդիտի և արտաքին վերահսկողության փոխհարաբերություններին, տեղեկատվական համակարգերի կիրառմանը, աուդիտորական ընթացակարգերի թվայնացմանը և տվյալների վերլուծության ժամանակակից մեթոդների օգտագործմանը։ ՀՀ հանրային կառավարման ոլորտի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ներքին աուդիտի արդյունավետությանը խոչընդոտող կազմակերպական, մասնագիտական և մեթոդաբանական գործոնները և առաջարկելու դրանց հաղթահարման ուղիներ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է միջազգային փորձի ուսումնասիրությունն ու դրա համադրումը ՀՀ պայմանների հետ՝ ներքին աուդիտի ժամանակակից չափանիշներին համապատասխան զարգացման հնարավորությունները գնահատելու նպատակով։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել ներքին վերահսկողության համակարգերի ամրապնդմանը, պետական կառավարման մարմինների գործունեության արդյունավետության բարձրացմանը, ֆինանսական և գործառնական ռիսկերի նվազեցմանը, ինչպես նաև հանրային ռեսուրսների ավելի արդյունավետ կառավարմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել պետական կառավարման մասնագետներին, ներքին և արտաքին աուդիտորներին, ֆինանսիստներին, տնտեսագետներին, վերահսկողության ոլորտի մասնագետներին, հանրային ֆինանսների հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։
Updated: 2026-09-21
Culture
ՍՍՀՄ Կուլտուրայի մինիստրության գրադարանների կենտրոնացված համակարգերից օգտվելու կանոններ
Աշխատությունը նվիրված է ԽՍՀՄ մշակույթի նախարարության համակարգում գործող կենտրոնացված գրադարանային համակարգերից օգտվելու կարգի, ընթերցողների իրավունքների և պարտականությունների, ինչպես նաև գրադարանային սպասարկման կազմակերպման սկզբունքների ներկայացմանը։ Այն ունի գործնական-մեթոդական բնույթ և նախատեսված է ընթերցողներին ու գրադարանային ծառայություններից օգտվողներին տեղեկացնելու համար, թե ինչպես պետք է կազմակերպել գրադարան այցելությունը, գրանցվել որպես ընթերցող, օգտվել գրքային ֆոնդերից և պահպանել գրադարանի կողմից սահմանված կանոնները։ Խորհրդային գրադարանային համակարգը կառուցված էր կենտրոնացված կառավարման և միասնական գրադարանային ցանցի սկզբունքների վրա։ 1984 թվականի ԽՍՀՄ օրենսդրական դրույթներով գրադարանները դիտարկվում էին որպես միասնական համակարգի մաս, իսկ կենտրոնացված գրադարանային համակարգերը ղեկավարվում էին համապատասխան կենտրոնական գրադարանի կողմից։ Այդ համակարգի կարևոր առանձնահատկություններից էին ֆոնդերի կենտրոնացված համալրումը, գրականության մշակումը, տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանքների համակարգումը և տարբեր գրադարանների միջև համագործակցությունը։ Նյութում ներկայացվող կանոնների հիմնական նպատակը գրադարանային ֆոնդերի հնարավորինս արդյունավետ և կարգավորված օգտագործումն էր։ Ընթերցողը հնարավորություն ուներ ժամանակավորապես օգտվել գրքերից, պարբերականներից և այլ տպագիր նյութերից, ստանալ մատենագիտական ու տեղեկատու-տեղեկատվական սպասարկում, ինչպես նաև մասնակցել գրադարանի կազմակերպած միջոցառումներին։ ԽՍՀՄ-ում գրադարաններից օգտվելու իրավունքը նախատեսված էր քաղաքացիների, հիմնարկների, ձեռնարկությունների և կազմակերպությունների համար, իսկ ընդհանուր գրադարանային սպասարկումը հիմնականում անվճար էր։ Կարևոր տեղ էր զբաղեցնում ընթերցողի կողմից գրադարանային ֆոնդերի պահպանության պահանջը։ Օգտվողը պարտավոր էր խնամքով վերաբերվել իրեն տրամադրված գրականությանը, պահպանել դրա ֆիզիկական ամբողջականությունը և վերադարձնել նյութերը սահմանված ժամկետում։ Գրքի կամ այլ նյութի կորուստը կամ անուղղելի վնասումը կարող էր առաջացնել նյութական պատասխանատվություն և պահանջել կորցրած հրատարակության փոխարինում կամ դրա արժեքի փոխհատուցում։ Կենտրոնացված համակարգի կարևոր առավելություններից էր նաև միջգրադարանային աբոնեմենտի կիրառումը։ Եթե անհրաժեշտ գիրքը կամ այլ հրատարակությունը տվյալ գրադարանում առկա չէր, գրադարանը կարող էր այն պահանջել այլ գրադարանից։ Այս մեխանիզմը հնարավորություն էր տալիս ընդլայնել ընթերցողի հասանելիությունը գրականության նկատմամբ և միաժամանակ գրադարանային ֆոնդերը դիտարկել որպես փոխկապակցված ամբողջություն։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ընթերցողների սպասարկման տարբեր ձևերին՝ ընթերցասրահում աշխատելուն, գրականության ժամանակավոր տրամադրմանը, տեղեկատու ծառայություններից օգտվելուն և անհրաժեշտ հրատարակությունների որոնմանը։ Այս ամենը կազմակերպվում էր սահմանված կանոնների համաձայն, որոնք հաստատվում էին ԽՍՀՄ մշակույթի նախարարության կողմից և հիմք էին հանդիսանում համապատասխան գրադարանների տեղական օգտագործման կանոնների մշակման համար։ Կենտրոնացված գրադարանային համակարգի կառուցվածքը ենթադրում էր կենտրոնական և մասնաճյուղային գրադարանների փոխկապակցված աշխատանք։ Այդպիսի կազմակերպումը հնարավորություն էր տալիս միասնականացնել գրքերի հաշվառումը, համալրումը, մշակումը և սպասարկումը, ինչպես նաև ավելի արդյունավետ օգտագործել առկա գրադարանային ռեսուրսները։ Խորհրդային համակարգում գրադարանները միավորվում էին ընդհանուր խնդիրների և գործունեության սկզբունքների շուրջ՝ ընդգրկելով զանգվածային, մանկական և երիտասարդական, գիտական, տեխնիկական և այլ մասնագիտացված գրադարաններ։ Նյութի կարևոր նշանակությունն այն է, որ այն ոչ միայն ներկայացնում է գրադարանային ֆոնդից օգտվելու տեխնիկական կանոնները, այլև արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի գրադարանային մշակույթը, որտեղ ընթերցանությունը, գրքի տարածումը և բնակչության տեղեկատվական սպասարկումը համարվում էին հասարակական և մշակութային կարևոր գործառույթներ։ Գրադարանի և ընթերցողի հարաբերությունները կարգավորվում էին փոխադարձ պարտականությունների համակարգով․ գրադարանը պետք է ապահովեր ֆոնդերի հասանելիությունը և հնարավորինս լիարժեք բավարարեր ընթերցողների պահանջները, իսկ ընթերցողը պարտավոր էր պահպանել գրքային ֆոնդը և սահմանված կարգը։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը կարևոր աղբյուր է խորհրդային շրջանի գրադարանային սպասարկման կազմակերպման, կենտրոնացված գրադարանային համակարգերի գործունեության և ընթերցողի՝ գրադարանային ռեսուրսներից օգտվելու կանոնների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մատենագետներին, մշակույթի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ուսանողներին և ԽՍՀՄ ժամանակաշրջանի գրադարանային համակարգի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։
Updated: 2026-09-20
History
Հայաստանի տարածքների խնդիրը 1918-1920 թթ. խորհրդաժողովներում և պայմանագրերում
Պատմագիտական և դիվանագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1918–1920 թվականներին Հայաստանի տարածքային խնդիրների քննարկմանը միջազգային խորհրդաժողովներում, բանակցություններում և պայմանագրերում։ Քննության են առնվում Հայաստանի առաջին հանրապետության ձևավորման ժամանակաշրջանում սահմանների որոշման, հարևան պետությունների հետ տարածքային վեճերի և հայկական պատվիրակությունների ներկայացրած պահանջների հետ կապված հարցերը։ 1918 թվականի Բաթումի բանակցություններն ու պայմանագրերը, 1919 թվականի Փարիզի խաղաղության խորհրդաժողովը և 1920 թվականի միջազգային բանակցությունները Հայաստանի սահմանների հարցը դարձրեցին տարածաշրջանային ու միջազգային դիվանագիտության կարևոր թեմաներից մեկը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական պատվիրակությունների գործունեությանը, մեծ տերությունների քաղաքական մոտեցումներին և Հայաստանի տարածքային սահմանների վերաբերյալ ներկայացված տարբեր նախագծերին։ Վերլուծվում են նաև Սևրի պայմանագրի դրույթները, որոնց շրջանակում Հայաստան–Թուրքիա սահմանի որոշման հարցը հանձնվեց ԱՄՆ նախագահ Վուդրո Վիլսոնի իրավարարությանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայկական տարածքային պահանջների, միջազգային քաղաքական շահերի և Հարավային Կովկասում ստեղծված ռազմաքաղաքական իրավիճակի փոխազդեցությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հայագետների, միջազգային հարաբերությունների և դիվանագիտության պատմության մասնագետների, հետազոտողների ու համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-03
Culture
Չարենցը և արվեստը
Աշխատությունը նվիրված է Եղիշե Չարենցի և արվեստի փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով գրողի ստեղծագործական աշխարհում արվեստի տարբեր տեսակների, գեղագիտական սկզբունքների և մշակութային գաղափարների դրսևորումները։ Հետազոտության կենտրոնում Չարենցի գեղարվեստական մտածողությունն է, նրա վերաբերմունքը գրականության, երաժշտության, կերպարվեստի, թատրոնի և արվեստի այլ ձևերի նկատմամբ, ինչպես նաև այդ ոլորտների փոխազդեցությունը նրա ստեղծագործական մեթոդի և աշխարհայացքի հետ։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել այն եղանակները, որոնց միջոցով տեսողական, երաժշտական և այլ արվեստների պատկերներն ու սկզբունքները ներթափանցում են բանաստեղծական խոսքի մեջ՝ ձևավորելով պատկերային, ռիթմական և գաղափարական յուրահատուկ համակարգեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել գեղարվեստական ձևի և բովանդակության փոխհարաբերությանը, նորարարական արտահայտչամիջոցների կիրառմանը և ժամանակակից արվեստի նկատմամբ հեղինակի հետաքրքրությանը։ Չարենցի ստեղծագործության մեջ արվեստը կարող է դիտարկվել ոչ միայն որպես թեմա, այլև որպես իրականության ընկալման և վերարտադրման ինքնուրույն միջոց, որի միջոցով բանաստեղծը ձևակերպում է իր գեղագիտական ու մշակութային պատկերացումները։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև գրողի ստեղծագործական կապերին իր ժամանակի հայ և համաշխարհային մշակույթի հետ՝ դիտարկելով այն գրական և արվեստագիտական ազդեցությունները, որոնք նպաստել են նրա գեղարվեստական մտածողության ձևավորմանը։ Կարևոր ուղղություն է արվեստի և ազգային ինքնության փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը, քանի որ մշակութային ժառանգության, հայկական արվեստի և ազգային գեղագիտական արժեքների թեմաները կարևոր տեղ են զբաղեցնում ժամանակաշրջանի մտավոր կյանքում։ Աշխատանքը կարող է վերլուծել նաև հեղինակի վերաբերմունքը արվեստի հասարակական առաքելությանը, ստեղծագործողի դերին և նոր մշակույթի ձևավորման անհրաժեշտությանը։ Չարենցի արվեստագիտական հայացքների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու նրա ստեղծագործական անհատականության, գեղագիտական որոնումների և 20-րդ դարի առաջին կեսի հայ մշակութային միջավայրի մասին։ Հետազոտությունը կարող է արժեքավոր լինել նաև միջարվեստային կապերի ուսումնասիրման տեսանկյունից՝ ցույց տալով, թե ինչպես են գրականությունը և արվեստի մյուս ոլորտները փոխադարձաբար ազդում միմյանց վրա։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, հայ գրականության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ուսուցիչներին, ուսանողներին և Չարենցի ստեղծագործական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։
Updated: 2026-09-16