More in Geography

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Տեղեկատվական ցանկ 2014

    Սա տեղեկատվական-մատենագիտական բնույթի հրատարակություն է, որը ներկայացնում է 2014 թվականին հրատարակված նոր գրականության վերաբերյալ համակարգված տեղեկություններ։ Ցանկի հիմնական նպատակը ընթերցողներին, հետազոտողներին, ուսանողներին, դասախոսներին և գրադարանային ոլորտի մասնագետներին նոր լույս տեսած գրքերի մասին կողմնորոշիչ տեղեկատվություն տրամադրելն է։ Նյութը կազմված է մատենագիտական սկզբունքների հիման վրա և կարող է ընդգրկել տարբեր գիտական, կրթական, մշակութային և հասարակական թեմաների վերաբերող հրատարակություններ։ Յուրաքանչյուր գրքի վերաբերյալ մատենագիտական տվյալների ներկայացումը հնարավորություն է տալիս նույնականացնել հրատարակությունը և հեշտացնել դրա որոնումը, ընտրությունը և հետագա օգտագործումը։ Հրատարակության տեղեկատվական նշանակությունը հատկապես կարևոր է այն պայմաններում, երբ նոր գրականության մեծ ծավալը դժվարացնում է ընթերցողների համար անհրաժեշտ աղբյուրների արագ հայտնաբերումը։ Համակարգված ցանկը հանդես է գալիս որպես միջնորդ տեղեկատվական ռեսուրս՝ միավորելով տվյալ ժամանակահատվածում լույս տեսած գրքերի մասին տեղեկությունները և դրանք ներկայացնելով ընթերցողի համար հասանելի ձևաչափով։ Այն կարող է ծառայել նաև գրադարանների համալրման, գրականության ընտրության, մատենագիտական սպասարկման, ուսումնական և գիտահետազոտական աշխատանքների կազմակերպման նպատակներին։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև որպես որոշակի ժամանակաշրջանի հրատարակչական արտադրանքի վերաբերյալ տեղեկատու աղբյուր, քանի որ հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ տարվա գրքային արտադրության թեմատիկ բազմազանության և զարգացման ուղղությունների մասին։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը նախատեսված է նոր հրատարակությունների մասին արագ և համակարգված տեղեկություն ստանալու համար և կարող է օգտակար լինել ինչպես մասնագիտական, այնպես էլ ընդհանուր ընթերցողական հետաքրքրությունների շրջանակում գրականություն որոնող անձանց համար։

    Updated: 2026-09-23
    Նոր գրքեր: Տեղեկատվական ցանկ 2014
    Online

    Medicine

    Клинико-функциональные особенности одномоментной хирургической коррекции врожденных и приобретенных деформаций наружного носа и внутриносовых структур

    Աշխատությունը նվիրված է արտաքին քթի և ներռնգային կառուցվածքների բնածին ու ձեռքբերովի ձևախախտումների միաժամանակյա վիրաբուժական շտկման կլինիկական և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են քթի արտաքին կառուցվածքի փոփոխությունների և ներքին անատոմիական խանգարումների փոխկապակցվածությունը, դրանց ազդեցությունը շնչառական ֆունկցիայի և հիվանդների ընդհանուր վիճակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ արտաքին ձևախախտումը զուգակցվում է քթի միջնապատի կամ այլ ներռնգային կառուցվածքների փոփոխությունների հետ և պահանջում համալիր վիրաբուժական մոտեցում։ Քննարկվում են հիվանդների նախավիրահատական հետազոտման, անատոմիական և ֆունկցիոնալ խանգարումների գնահատման, վիրաբուժական միջամտության ծավալի որոշման և համապատասխան մեթոդի ընտրության սկզբունքները։ Վերլուծվում են միաժամանակյա շտկման հնարավորությունները՝ ուղղված ինչպես արտաքին կառուցվածքի վերականգնմանը, այնպես էլ քթային շնչառության բարելավմանը։ Անդրադարձ է կատարվում հետվիրահատական շրջանի առանձնահատկություններին, բուժման արդյունքների կլինիկական և ֆունկցիոնալ գնահատմանը, ինչպես նաև հնարավոր բարդությունների կանխարգելման խնդիրներին։ Կարևորվում է անհատական մոտեցումը՝ հաշվի առնելով ձևախախտման բնույթը, առաջացման պատճառները, անատոմիական առանձնահատկությունները և ֆունկցիոնալ խանգարումների աստիճանը։ Ուսումնասիրությունը նպաստում է արտաքին և ներքին քթային կառուցվածքների համակցված շտկման վերաբերյալ մասնագիտական պատկերացումների ընդլայնմանը և բուժման արդյունավետության գնահատմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քիթ-կոկորդ-ականջաբանների, պլաստիկ և դիմածնոտային վիրաբույժների, գիտաշխատողների, դասախոսների և բժշկական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-30
    Клинико-функциональные особенности одномоментной хирургической коррекции врожденных и приобретенных деформаций наружного носа и внутриносовых структур
    Online

    Religion

    Աղոթքների գիրք

    Աղոթքների ժողովածու, որը նախատեսված է քրիստոնեական հավատքի և հոգևոր կյանքի կարևոր բաղադրիչներից մեկի՝ աղոթքի միջոցով հավատացյալի և Աստծո միջև կապը պահպանելու ու ամրապնդելու համար։ Գիրքն ընդգրկում է հոգևոր խոսքեր և աղոթական բնույթի տեքստեր, որոնք կարող են ծառայել ինչպես անհատական աղոթքի, այնպես էլ եկեղեցական ու ընտանեկան հոգևոր կյանքի ընթացքում։ Աղոթքը քրիստոնեական ավանդության մեջ դիտվում է որպես հավատքի արտահայտման, Աստծուն դիմելու, երախտագիտություն հայտնելու, ներում հայցելու և հոգևոր զորություն ստանալու միջոց։ Այսպիսի ժողովածուները կարևոր դեր են ունեցել հավատացյալների առօրյա կյանքում՝ օգնելով նրանց արտահայտել իրենց հոգևոր ապրումները, ձևավորել աղոթքի սովորույթ և խորացնել քրիստոնեական արժեքների ընկալումը։ Գիրքը ներկայացնում է հայ եկեղեցական աղոթական մշակույթի գրավոր ավանդույթը և արժեքավոր նյութ է հայ կրոնական գրականության, հոգևոր կրթության ու եկեղեցական կյանքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու հայ հավատացյալի հոգևոր լեզվին, աղոթքի մշակույթին և այն բարեպաշտական ավանդույթներին, որոնք սերնդեսերունդ փոխանցվել են հայ եկեղեցական ու ընտանեկան միջավայրում։

    Updated: 2026-11-14
    Աղոթքների գիրք
    Online

    Medicine

    Эпидемиология основных стоматологический заболеваний и пути их профилактики у спортсменов

    Աշխատանքը նվիրված է մարզիկների շրջանում հիմնական ստոմատոլոգիական հիվանդությունների տարածվածության, առաջացման առանձնահատկությունների և դրանց կանխարգելման արդյունավետ ուղիների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է գնահատել մարզիկների բերանի խոռոչի առողջության վիճակը, բացահայտել ատամների և պարոդոնտի հիվանդությունների առաջացմանը նպաստող գործոնները և մշակել կանխարգելիչ միջոցառումների համակարգ, որը կարող է հարմարեցվել տարբեր մարզաձևերով զբաղվող անձանց առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում ատամների կարիեսին, պարոդոնտի հիվանդություններին, բերանի խոռոչի հիգիենայի խանգարումներին և այլ տարածված ստոմատոլոգիական խնդիրներին՝ դրանց տարածվածությունը դիտարկելով մարզիկների տարիքային, սեռային, մարզական մասնագիտացման և մարզումային ծանրաբեռնվածության համատեքստում։ Հետազոտությունը կարևորում է այն հանգամանքը, որ ինտենսիվ ֆիզիկական գործունեությունը, սննդակարգի առանձնահատկությունները, հաճախակի սննդի կամ սպորտային ըմպելիքների օգտագործումը, բերանի խոռոչի հիգիենայի ոչ բավարար մակարդակը և մարզումների կազմակերպման պայմանները կարող են ազդել ատամների ու լնդերի առողջության վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում սպորտային սնուցման և ստոմատոլոգիական առողջության փոխկապակցվածությանը։ Շաքար պարունակող ըմպելիքների և արագ յուրացվող ածխաջրերի հաճախակի օգտագործումը կարող է նպաստել կարիեսի զարգացմանը, իսկ թթվային ըմպելիքները կարող են մեծացնել ատամների էռոզիայի վտանգը։ Մարզիկների մոտ ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության ընթացքում բերանի խոռոչի խոնավության փոփոխությունները և այլ ֆիզիոլոգիական գործոններ նույնպես կարող են ազդել բերանի խոռոչի պաշտպանական մեխանիզմների վրա։ Աշխատանքը կարող է ներառել մարզիկների ստոմատոլոգիական զննության արդյունքների վիճակագրական վերլուծություն՝ հիվանդությունների տարածվածության և ինտենսիվության ցուցանիշների գնահատմամբ։ Այդպիսի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս որոշել առավել հաճախ հանդիպող խնդիրները, բացահայտել ռիսկի խմբերը և համեմատել տարբեր մարզական խմբերի միջև առկա տարբերությունները։ Հատուկ նշանակություն ունի մարզիկների գիտելիքների, վերաբերմունքի և հիգիենիկ վարքագծի ուսումնասիրությունը, քանի որ կանխարգելման արդյունավետությունը մեծապես կախված է բերանի խոռոչի խնամքի կանոնների իմացությունից և դրանց կանոնավոր կիրառումից։ Կանխարգելիչ միջոցառումների շարքում կարևորվում են ատամների ճիշտ և կանոնավոր մաքրումը, ֆտոր պարունակող միջոցների նպատակային կիրառումը, ատամնաբույժի պարբերական զննումները, սննդակարգի ռացիոնալ կազմակերպումը և բարձր ռիսկայնությամբ մթերքների ու ըմպելիքների օգտագործման սահմանափակումը։ Անհրաժեշտության դեպքում կարող են կիրառվել նաև մասնագիտական հիգիենայի միջոցառումներ և անհատական կանխարգելիչ ծրագրեր։ Սպորտային գործունեության առանձնահատկություններից ելնելով՝ կարևոր է նաև վնասվածքների կանխարգելումը, մասնավորապես կոնտակտային մարզաձևերում համապատասխան բերանապահների օգտագործումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է դիտարկել նաև մարզիչների, բժշկական անձնակազմի, ծնողների և հենց մարզիկների մասնակցությունը կանխարգելիչ ծրագրերին։ Բերանի խոռոչի առողջության նկատմամբ համակարգված մոտեցումը կարող է ոչ միայն նվազեցնել ստոմատոլոգիական հիվանդությունների հաճախականությունը, այլև նպաստել մարզիկի ընդհանուր առողջության և մարզական պատրաստվածության պահպանմանը։ Աշխատանքի կարևոր գաղափարներից է այն, որ ստոմատոլոգիական հիվանդությունների կանխարգելումը պետք է սկսվի դեռևս հիվանդության կլինիկական դրսևորումներից առաջ և իրականացվի շարունակական հսկողության ու անհատական ռիսկերի գնահատման հիման վրա։ Այդ նպատակով կարող են մշակվել մարզիկների համար նախատեսված հիգիենիկ կրթության ծրագրեր, սննդային խորհուրդներ, պարբերական զննությունների ժամանակացույցեր և անհատական կանխարգելիչ միջոցառումներ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է ստոմատոլոգիական համաճարակաբանության, կանխարգելիչ բժշկության և սպորտային բժշկության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել մարզիկների շրջանում բերանի խոռոչի հիվանդությունների հիմնական ռիսկային գործոնները և առաջարկել դրանց կանխարգելման գիտականորեն հիմնավորված ուղիներ։ Թեման ունի գործնական կարևորություն, քանի որ մարզիկների բերանի խոռոչի առողջության պահպանումը կարող է նպաստել նրանց ընդհանուր առողջական վիճակի բարելավմանը, մարզումային գործընթացի անխափան շարունակմանը և կյանքի որակի բարձրացմանը։

    Updated: 2026-09-12
    Эпидемиология основных стоматологический заболеваний и пути их профилактики у спортсменов
    Online

    Medicine

    Влияние биоактивных веществ-селена, молибдена и сычужной жидкости, на организм птицы и обработанные микроэлементами инкубационные качества яиц

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կենսաակտիվ նյութերի՝ սելենի, մոլիբդենի և մակարդուկային հեղուկի ազդեցության ուսումնասիրմանը թռչունների օրգանիզմի վրա, ինչպես նաև միկրոտարրերով մշակված ձվերի ինկուբացիոն հատկությունների գնահատմանը։ Գրքում վերլուծվում են միկրոտարրերի կենսաբանական նշանակությունը, դրանց մասնակցությունը թռչունների նյութափոխանակության գործընթացներին, աճին, զարգացմանը, իմունային համակարգի գործունեությանը և վերարտադրողական ցուցանիշներին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է սննդակարգում կենսաակտիվ հավելումների կիրառման ազդեցությունը թռչունների ֆիզիոլոգիական վիճակի, ձվարտադրության և սերնդի կենսունակության վրա։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են փորձարարական հետազոտությունների արդյունքներ, ձվերի ինկուբացիոն որակի գնահատման մեթոդներ, ինչպես նաև միկրոտարրերի օգտագործման արդյունավետության վերաբերյալ գիտական եզրահանգումներ։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի թռչնաբուծության արտադրողականության բարձրացման, կենդանիների սնուցման գիտական հիմքերի զարգացման և կենսաբանական ակտիվ հավելումների կիրառման արդյունավետ մեթոդների մշակման համար։ Գիրքը նախատեսված է անասնաբույժների, թռչնաբուծության մասնագետների, կենսաքիմիկոսների, գյուղատնտեսական գիտությունների հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և կենդանիների սնուցման ու արտադրության խնդիրներով հետաքրքրվող ուսանողների համար։

    Updated: 2026-08-31
    Влияние биоактивных веществ-селена, молибдена и сычужной жидкости, на организм птицы и обработанные микроэлементами инкубационные качества яиц
    Online

    Economics

    Ռազմավարական հաշվառման ներդրման հիմնախնդիրները ՀՀ սննդարդյունաբերության ոլորտում

    Տնտեսագիտական և հաշվապահական հաշվառման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության սննդարդյունաբերության ոլորտում ռազմավարական հաշվառման ներդրման հիմնախնդիրների, դրա կազմակերպման մեթոդաբանական մոտեցումների և ձեռնարկությունների կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ռազմավարական հաշվառման տեսական հիմունքները, դրա տեղը կառավարչական հաշվառման համակարգում և նշանակությունը կազմակերպությունների երկարաժամկետ զարգացման նպատակների իրականացման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սննդարդյունաբերական ձեռնարկությունների արտադրական և տնտեսական գործունեության առանձնահատկություններին, ծախսերի կառուցվածքին, ինքնարժեքի ձևավորմանը և ֆինանսական ու ոչ ֆինանսական տեղեկատվության օգտագործմանը ռազմավարական որոշումների ընդունման ժամանակ։ Վերլուծվում են ռազմավարական հաշվառման գործիքների կիրառման հնարավորությունները, մրցակցային միջավայրի գնահատումը, արտադրանքի շահութաբերության վերլուծությունը և կազմակերպության գործունեության հիմնական ցուցանիշների վերահսկման մեխանիզմները։ Քննարկվում են նաև արտադրական ծախսերի ռազմավարական կառավարման, արժեքի ստեղծման շղթայի վերլուծության, բյուջետավորման և երկարաժամկետ ֆինանսական պլանավորման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Հայաստանի սննդարդյունաբերական կազմակերպություններում հաշվառման տեղեկատվական համակարգերի կատարելագործման, կառավարման գործընթացների թվայնացման և ռազմավարական հաշվառման ներդրման կազմակերպական ու մեթոդական նախադրյալները։ Անդրադարձ է կատարվում ռազմավարական հաշվառման նշանակությանը ձեռնարկությունների մրցունակության բարձրացման, ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման, տնտեսական ռիսկերի գնահատման և կայուն զարգացման ապահովման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հաշվապահական և կառավարչական հաշվառման, ռազմավարական կառավարման, սննդարդյունաբերության տնտեսագիտության և Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերական ձեռնարկությունների զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-08
    Ռազմավարական հաշվառման ներդրման հիմնախնդիրները ՀՀ սննդարդյունաբերության ոլորտում