Ещё в разделе География

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Другие предметы

    Բանբեր Հայաստանի գրադարանների ։ 2017, N 2

    «Բանբեր Հայաստանի գրադարանների» գիտամեթոդական հանդեսի 2017 թվականի N 2 թողարկումը հանդիսանում է Հայաստանի ազգային գրադարանի կողմից հրատարակվող պարբերական շարքի բաղկացուցիչ մաս, որը նպատակ ունի ներկայացնել գրադարանային-տեղեկատվական ոլորտի արդի խնդիրները, զարգացումները և գիտամեթոդական ուսումնասիրությունները։ Հանդեսը ներառում է հոդվածներ գրադարանագիտության, մատենագիտության, գրքագիտության, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման և մշակութային ժառանգության պահպանության վերաբերյալ՝ ընդգծելով ոլորտի տեսական և գործնական զարգացման ուղղությունները։ Բանբեր Հայաստանի գրադարանների-ում անդրադարձ է կատարվում նաև հայկական գրադարանային համակարգի գործունեությանը, ընթերցանության մշակույթի զարգացման խնդիրներին, ինչպես նաև միջազգային փորձի ուսումնասիրությանը և դրա հնարավոր կիրառմանը Հայաստանի պայմաններում։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես մասնագիտական հարթակ գրադարանավարների, մատենագետների, տեղեկատվական մասնագետների և հետազոտողների համար՝ ապահովելով գիտական հաղորդակցության և փորձի փոխանակման հնարավորություն։ Այն կարևոր դեր ունի Հայաստանի գրադարանային գործի արդիականացման, տեղեկատվական համակարգերի զարգացման և մշակութային ժառանգության հանրահռչակման գործընթացներում։

    Обновлено. 2026-09-19
    Բանբեր Հայաստանի գրադարանների ։ 2017, N 2
    Онлайн

    Биология

    Особенности влияния на организм змеиных ядов перспективы применения их некоторых компонентов

    Օձային թույների ազդեցության առանձնահատկությունները մարդու օրգանիզմի վրա պայմանավորված են դրանց բարդ կենսաքիմիական կազմով, որը ներառում է ֆերմենտներ, պեպտիդներ և ցիտոտոքսիններ, որոնք տարբեր մեխանիզմներով ազդում են նյարդային, արյան շրջանառության, մկանային և իմունային համակարգերի վրա։ Կախված օձի տեսակից՝ թույնը կարող է լինել նեյրոտոքսիկ, հեմոտոքսիկ կամ ցիտոտոքսիկ, և յուրաքանչյուր տեսակ առաջացնում է տարբեր պաթոֆիզիոլոգիական փոփոխություններ։ Նեյրոտոքսիկ թույները արգելակում են նյարդամկանային փոխանցումը՝ հանգեցնելով պարալիզի և շնչառական անբավարարության, հեմոտոքսիկները խանգարում են արյան մակարդելիությանը, առաջացնում են հեմոլիզ և անոթային վնասումներ, իսկ ցիտոտոքսիկները վնասում են հյուսվածքները՝ առաջացնելով նեկրոզ և ուժեղ բորբոքային պատասխան։ Օրգանիզմի վրա ազդեցությունը կախված է նաև թույնի քանակից, ներմուծման տեղից և տուժածի ֆիզիոլոգիական առանձնահատկություններից։ Միևնույն ժամանակ, օձային թույների որոշ բաղադրիչներ ունեն բարձր կենսաբանական ակտիվություն, ինչը վերջին տասնամյակներում դարձել է դեղագործական հետազոտությունների կարևոր ուղղություն։ Դրանց հիման վրա մշակվում են նոր դեղամիջոցներ՝ հակամակարդիչներ, ցավազրկողներ, հակաքաղցկեղային և սրտանոթային հիվանդությունների բուժման համար նախատեսված միջոցներ։ Օրինակ՝ որոշ պեպտիդներ կիրառվում են արյան ճնշման կարգավորման և թրոմբոզի կանխարգելման նպատակով, իսկ այլ մոլեկուլներ ուսումնասիրվում են որպես ուռուցքային բջիջների աճը արգելակող գործակալներ։ Բացի այդ, թունաբանական հետազոտությունները նպաստում են հակաթույնների (antivenom) ավելի արդյունավետ ձևակերպումների ստեղծմանը, որոնք կարող են նվազեցնել օձահարության մահացությունը։

    Обновлено. 2026-09-10
    Особенности влияния на организм змеиных ядов перспективы применения их некоторых компонентов
    Онлайн

    Право

    Հայաստանի Առաջին Հանրապետության պետական իշխանության համակարգը (1918-1920 թթ.)

    Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության պետական իշխանության համակարգի ձևավորման, կառուցվածքի և գործունեության ուսումնասիրությանը 1918-1920 թվականներին։ Այն ներկայացնում է անկախ հայկական պետականության վերականգնումից հետո ձևավորված իշխանության հիմնական ինստիտուտները, դրանց իրավական հիմքերը, փոխհարաբերությունները և պետական կառավարման իրականացման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների ձևավորումն ու գործունեությունը, Ազգային ժողովի, կառավարության և տեղական կառավարման մարմինների դերը, ինչպես նաև պետական ապարատի կայացման գործընթացը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իշխանության կենտրոնական և տեղական կառույցների փոխհարաբերություններին, պետական կառավարման արդյունավետության խնդիրներին և նորաստեղծ հանրապետության պայմաններում կառավարման համակարգի կազմակերպման դժվարություններին։ Աշխատանքը անդրադառնում է նաև քաղաքական կուսակցությունների և հասարակական ուժերի ազդեցությանը պետական իշխանության ձևավորման ու որոշումների կայացման գործընթացների վրա, ինչպես նաև ներքին քաղաքական իրավիճակի և արտաքին մարտահրավերների ազդեցությանը պետական կառավարման համակարգի վրա։ Այդ ժամանակաշրջանը բնորոշվում էր պատերազմի, տնտեսական ծանր պայմանների, գաղթականների մեծ հոսքերի, տարածքային և անվտանգային խնդիրների առկայությամբ, որոնք զգալիորեն ազդում էին պետական կառույցների գործունեության վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է պետական ինստիտուտների կայացման ընթացքի և դրանց իրավաքաղաքական հիմքերի գնահատումը՝ բացահայտելով ինչպես ձեռքբերումները, այնպես էլ առկա սահմանափակումներն ու խնդիրները։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու Հայաստանի անկախ պետականության առաջին փորձի կառավարման համակարգի մասին և հասկանալու, թե ինչպիսի ինստիտուցիոնալ հիմքերի վրա էր կառուցվում հանրապետության պետականությունը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի նորագույն պատմության, պետական կառավարման զարգացման և ժողովրդավարական ինստիտուտների ձևավորման գործընթացների հետազոտության համար։

    Обновлено. 2026-09-15
    Հայաստանի Առաջին Հանրապետության պետական իշխանության համակարգը (1918-1920 թթ.)
    Онлайн

    История

    Համազգային ընկերության հայտարարություն և նախնական կանոնադրություն

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է Համազգեաց ընկերության գործունեության կազմակերպական և գաղափարական հիմքերը՝ արտահայտելով հայ հասարակական կյանքի կազմակերպման, ազգային համախմբման և համատեղ գործունեության զարգացման ձգտումները։ Հայերեն «Համազգեաց» անվանումն ընդգծում է ազգային ընդհանրության և համազգային շահերի շուրջ միավորման գաղափարը, իսկ հայտարարության ու նախակարգության համադրությունը մատնանշում է հասարակական կազմակերպության ստեղծման, նպատակների ձևակերպման և գործունեության սկզբնական սկզբունքների ներկայացման բնույթը։ Աշխատության հիմնական նշանակությունը կապված է այն գաղափարի հետ, որ ազգային կյանքի առաջընթացը պահանջում է ոչ միայն անհատական նախաձեռնություններ, այլև կազմակերպված համագործակցություն, փոխադարձ վստահություն և ընդհանուր նպատակների շուրջ համախմբվածություն։ Այսպիսի ընկերությունների գործունեությունը կարևոր տեղ էր զբաղեցնում 19-րդ դարի հայ հասարակական մտքի զարգացման մեջ, երբ կրթության, լուսավորության, ազգային մշակույթի պահպանության և համայնքային կյանքի բարելավման հարցերը դառնում էին հանրային քննարկումների առանցքային թեմաներ։ Հայկական հասարակական կազմակերպությունների ձևավորումը պայմանավորված էր ազգային ինքնության պահպանման, կրթական հնարավորությունների ընդլայնման, մտավոր զարգացման և համայնքային համերաշխության ամրապնդման անհրաժեշտությամբ։ Հրապարակային հայտարարության ձևաչափը հնարավորություն էր տալիս հասարակությանը տեղեկացնելու նորաստեղծ կամ գործող ընկերության գոյության, մտադրությունների և կազմակերպական սկզբունքների մասին՝ միաժամանակ ակնկալելով համախոհների ու աջակիցների մասնակցությունը։ Նախակարգության նշանակությունը կապված է կազմակերպության գործունեության սկզբնական կանոնների և ներքին կարգավորման սկզբունքների ներկայացման հետ։ Նման փաստաթղթերում սովորաբար կարևորվում են ընկերության նպատակների սահմանումը, անդամակցության սկզբունքները, ընդհանուր ժողովների և վարչական մարմինների գործունեությունը, մասնակիցների պարտականություններն ու իրավունքները, ինչպես նաև համատեղ աշխատանքի կազմակերպման եղանակները։ Այսպիսի կանոնակարգման անհրաժեշտությունը բխում է հասարակական գործունեության շարունակականությունն ապահովելու, պարտականությունները հստակեցնելու և կազմակերպության ներսում միասնական ընթացակարգեր ձևավորելու ձգտումից։ Համազգեաց ընկերության անվանումն ինքնին արտահայտում է համազգային համագործակցության գաղափարական ուղղվածություն՝ ընդգծելով այն գիտակցությունը, որ տարբեր անհատների և հասարակական շրջանակների ջանքերը կարող են միավորվել ընդհանուր ազգային նպատակի շուրջ։ Այդ գաղափարը հատկապես կարևոր էր 19-րդ դարի հայ իրականության մեջ, երբ հայ համայնքները տարածված էին տարբեր երկրներում և քաղաքներում, իսկ ազգային մշակույթի, լեզվի ու կրթության պահպանությունը պահանջում էր կազմակերպված հասարակական նախաձեռնություններ։ Կոստանդնուպոլիսը հայ հասարակական և մշակութային կյանքի կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ ձևավորվում էին կրթական, բարեգործական, լուսավորական և ազգային նշանակության տարբեր ընկերություններ։ Այդ կազմակերպությունները նպաստում էին հանրային գիտակցության զարգացմանը, հասարակական նախաձեռնությունների տարածմանը և ազգային խնդիրների շուրջ համագործակցության հաստատմանը։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն ներկայացնում է հասարակական կազմակերպության գաղափարը ոչ միայն որպես ընդհանուր ձգտում, այլև որպես կանոնակարգված և գործնականորեն իրականացվող գործունեության ձև։ Ընկերության ստեղծման և կազմակերպման վերաբերյալ հրապարակային փաստաթղթերը կարևոր դեր ունեին հասարակական վստահության ձևավորման, անդամների ներգրավման և նախաձեռնության նպատակների տարածման գործում։ Դրանք արտացոլում էին ժամանակաշրջանի հասարակական մտածողության այն ուղղությունը, որի համաձայն ազգային առաջընթացը պետք է հիմնված լիներ կրթված, պատասխանատու և կազմակերպված հասարակության մասնակցության վրա։ Գրական-փաստաթղթային առումով հրատարակությունը պատկանում է 19-րդ դարի հայկական հասարակական-կազմակերպական գրականության ժանրին։ Դրան բնորոշ են պաշտոնական և հայտարարական շարադրանքը, կազմակերպական հասկացությունների գործածությունը, նպատակների ու սկզբունքների հստակ ներկայացումը և հասարակական մասնակցության խրախուսումը։ Այն առանձնանում է իր պատմական սկզբնաղբյուրային նշանակությամբ, քանի որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայ հասարակական կազմակերպությունների ձևավորման լեզուն, ինքնաներկայացման եղանակները և ազգային համախմբման գաղափարների տարածման մեխանիզմները։ Հրատարակությունը կարևոր նյութ է 19-րդ դարի Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի հասարակական կյանքի, ազգային կազմակերպությունների պատմության, հայ քաղաքացիական հասարակության ձևավորման և լուսավորական շարժումների ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, հայագետների, հասարակական մտքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, մատենագետների և ազգային կազմակերպությունների գործունեությունն ուսումնասիրող մասնագետների համար։ Միաժամանակ այն արժեքավոր վկայություն է հայ հասարակության կազմակերպական մշակույթի զարգացման և համազգային համագործակցության գաղափարի պատմական դրսևորումների վերաբերյալ։

    Обновлено. 2026-11-12
    Համազգային ընկերության հայտարարություն և նախնական կանոնադրություն
    Онлайн

    История

    Журнал Съезда Надзирателей за казенными землями и оброчными статьями, состоящих при Эриванском Управлении Земледелия и Государственных Имуществ

    Պատմավավերագրական բնույթի այս հրատարակությունը ներկայացնում է Երևանի երկրագործության և պետական գույքի վարչությանը կից պետական հողերի և վարձակալությամբ տրամադրվող պետական գույքային միավորների հսկիչների համագումարի աշխատանքներին առնչվող նյութերը։ Այն կարևոր սկզբնաղբյուր է Ռուսական կայսրության վարչական համակարգում Արևելյան Հայաստանի հողային հարաբերությունների, պետական գույքի կառավարման և գյուղատնտեսական վարչարարության պատմության ուսումնասիրության համար։ Քննության առարկա են պետական հողերի հաշվառման, պահպանության, օգտագործման և վերահսկողության կազմակերպման հարցերը, ինչպես նաև հողային ու գույքային միավորների վարձակալության կարգավորման առանձնահատկությունները։ Հրատարակության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հսկիչների ծառայողական պարտականությունները, տեղական վարչական մարմինների գործունեությունը և պետական հողային ֆոնդի կառավարման ընթացքում առաջացող կազմակերպական ու տնտեսական խնդիրները։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում հողօգտագործման պայմանների, վարձակալական վճարների, պետական եկամուտների ապահովման և վարչական վերահսկողության վերաբերյալ քննարկումները։ Համագումարի արձանագրային բնույթի նյութերը կարող են լուսաբանել նաև կենտրոնական և տեղական իշխանությունների փոխհարաբերությունները, հողային քաղաքականության իրականացման գործնական դժվարությունները և գյուղական բնակչության տնտեսական կյանքի առանձին կողմերը։ Հրատարակությունն ունի աղբյուրագիտական նշանակություն՝ հնարավորություն ընձեռելով ուսումնասիրելու ժամանակաշրջանի պաշտոնական գործավարության լեզուն, վարչական եզրաբանությունը և պետական կառավարման ընթացակարգերը։ Այն կարող է օգտակար լինել Հայաստանի պատմության, պատմական աշխարհագրության, ագրարային հարաբերությունների, հողային իրավունքի և Ռուսական կայսրության տարածաշրջանային վարչարարության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-10-08
    Журнал Съезда Надзирателей за казенными землями и оброчными статьями, состоящих при Эриванском Управлении Земледелия и Государственных Имуществ
    Онлайн

    Другие предметы

    Պետական մասսայական գրադարանների ցանցի կենտրոնացման հիմնական ուղղությունները և հեռանկարները: (Մեթոդական նյութեր)

    Մեթոդական բնույթի այս հրատարակությունը նվիրված է պետական մասսայական գրադարանների ցանցի կենտրոնացման կազմակերպական, կառավարչական և գործառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը, գրադարանային համակարգի կատարելագործման հիմնական ուղղությունների բացահայտմանը և դրա հետագա զարգացման հեռանկարների ներկայացմանը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում դիտարկվում են գրադարանային սպասարկման միասնական համակարգի ձևավորման սկզբունքները, առանձին գրադարանների գործունեության համակարգման անհրաժեշտությունը, կենտրոնացված կառավարման առավելությունները և գրադարանային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կենտրոնացված գրադարանային համակարգերի ստեղծման կազմակերպական հիմքերին, կենտրոնական գրադարանի և մասնաճյուղերի միջև գործառույթների բաշխմանը, վարչական ենթակայության կարգավորմանը և մեթոդական ղեկավարության միասնական սկզբունքների ներդրմանը։ Քննարկվում են գրադարանային ֆոնդերի համալրման, հաշվառման, մշակման, պահպանության և օգտագործման կենտրոնացված կազմակերպման հարցերը, ինչպես նաև գրականության ձեռքբերման, դասակարգման, գրացուցակավորման և ընթերցողներին տրամադրման գործընթացների կատարելագործման հնարավորությունները։ Կարևորվում է գրադարանների նյութատեխնիկական բազայի ամրապնդումը, ֆինանսական և աշխատանքային ռեսուրսների նպատակային բաշխումը, մասնագիտական կադրերի պատրաստումը և գրադարանավարների աշխատանքի արդյունավետության բարձրացումը։ Անդրադարձ է կատարվում բնակչության գրադարանային սպասարկման տարածքային կազմակերպմանը, քաղաքային և գյուղական բնակավայրերում գրադարանային ծառայությունների մատչելիության ապահովմանը, ընթերցողական պահանջմունքների ուսումնասիրությանը և տարբեր սոցիալական ու տարիքային խմբերի համար գրադարանային աշխատանքի համապատասխան ձևերի մշակմանը։ Ուսումնասիրվում են կենտրոնացման պայմաններում գրադարանների տեղեկատվական, կրթական և մշակութային գործառույթների զարգացման հնարավորությունները, գրքի հանրահռչակման միջոցառումների կազմակերպումը, մատենագիտական սպասարկման կատարելագործումը և ընթերցանության խթանման մեթոդները։ Հատուկ նշանակություն է տրվում միասնական տեղեկատու-մատենագիտական համակարգի ձևավորմանը, գրադարանների միջև գրքափոխանակության և միջգրադարանային բաժնույթի կազմակերպմանը, ինչպես նաև գրքային ֆոնդերի առավել ամբողջական և նպատակային օգտագործմանը։ Մեթոդական նյութերի շրջանակում կարող են դիտարկվել կենտրոնացման նախապատրաստական աշխատանքները, գրադարանային ցանցի կառուցվածքի ուսումնասիրությունը, առկա ֆոնդերի և նյութական միջոցների հաշվառումը, մասնաճյուղերի գործունեության կազմակերպումը և կառավարման նոր համակարգին անցնելու փուլային մոտեցումները։ Կարևորվում են նաև գրադարանային աշխատանքի պլանավորման, հաշվետվությունների կազմման, վիճակագրական ցուցանիշների վերլուծության և սպասարկման որակի գնահատման միասնական մեթոդները։ Հրատարակության թեմատիկան արտացոլում է գրադարանային գործի կազմակերպման այնպիսի մոտեցումներ, որոնց նպատակն է վերացնել առանձին գրադարանների գործունեության անհամաչափությունները, ապահովել մասնագիտական աշխատանքի համակարգվածությունը և բարձրացնել բնակչության գրադարանային սպասարկման արդյունավետությունը։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում կենտրոնացված համակարգերի զարգացման հեռանկարներին, կառավարման մեխանիզմների կատարելագործմանը, մեթոդական աջակցության ընդլայնմանը և գրադարանների համագործակցության ամրապնդմանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի գրադարանային գործի պատմության, գրադարանային կառավարման տեսության և պետական մշակութային հաստատությունների կազմակերպման սկզբունքների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, գրադարանային համակարգերի ղեկավարների, մեթոդիստների, մատենագետների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, գրադարանագիտության ուսանողների, դասախոսների և հետազոտողների, ինչպես նաև գրադարանային ցանցերի կազմակերպման ու զարգացման պատմական փորձով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

    Обновлено. 2026-10-10
    Պետական մասսայական գրադարանների ցանցի կենտրոնացման հիմնական ուղղությունները և հեռանկարները: (Մեթոդական նյութեր)