Թվաբանական վարժություններ սկսնակների զվարճանքի և ուսուցման համար

Literature

Այս հրատարակությունը վերաբերում է Նասրեդդին Խոջայի կերպարի շուրջ ձևավորված զվարճախոսություններին, որոնք արևելյան ժողովրդական բանահյուսության հայտնի դրսևորումներից են։ Նասրեդդին Խոջան ժողովրդական պատմությունների և անեկդոտների հերոս է, որի կերպարը հաճախ ներկայացվում է որպես սրամիտ, հնարամիտ և անսպասելի պատասխաններ տվող մարդ։ Նրա մասին պատմությունները սովորաբար կառուցվում են հումորի, խոսքային խաղերի, հակասական իրավիճակների և առօրյա կյանքի զավեշտալի դրվագների շուրջ։ Դրանց միջոցով հաճախ բացահայտվում են մարդկային բնավորության թերությունները, հասարակական հարաբերությունների անհեթեթ կողմերը, կեղծավորությունը, ագահությունը կամ անարդարությունը՝ ընթերցողին միաժամանակ զվարճացնելով և մտածելու առիթ տալով։ Նման պատմություններին բնորոշ է պարզ ու կենդանի շարադրանքը, կարճ սյուժեն և անսպասելի ավարտը, ինչի շնորհիվ դրանք հեշտությամբ փոխանցվել և տարածվել են բանավոր ավանդույթի միջոցով։ Հրատարակության վերնագիրը թույլ է տալիս այն կապել Նասրեդդին Խոջայի մասին հումորային պատումների ավանդույթի հետ, սակայն առանց բնագրի հնարավոր չէ հաստատել, թե կոնկրետ որ պատմություններն են ընդգրկված ժողովածուում, ինչ սկզբնաղբյուրներից են դրանք վերցված կամ որքանով է հրատարակությունը պահպանել ժողովրդական բանավոր տարբերակները։ Գիրքը կարևոր է արևելյան ժողովրդական հումորի հայերեն տպագիր տարածման և XIX դարի հայ ընթերցողական մշակույթի ուսումնասիրության համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է դեռահաս դպրոցականների ֆիզիկական պատրաստության մակարդակի բարձրացման և ֆիզիկական դաստիարակության գործընթացի օպտիմալացման մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ աթլետիկական վարժությունների նպատակային կիրառման միջոցով։ Հետազոտությունը դիտարկում է դպրոցականների ֆիզիկական զարգացման և շարժողական ընդունակությունների կատարելագործման խնդիրը՝ հաշվի առնելով դեռահասության շրջանի տարիքային և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են հիմնական շարժողական ընդունակությունները՝ ուժը, արագությունը, դիմացկունությունը, ճկունությունը, արագաուժային կարողությունները և շարժումների համակարգման մակարդակը, ինչպես նաև դրանց զարգացման փոխկապակցվածությունը։ Աթլետիկական վարժությունները ներկայացվում են որպես դպրոցականների ֆիզիկական պատրաստության արդյունավետ միջոց, քանի որ դրանց բազմազանությունը հնարավորություն է տալիս նպատակային ազդեցություն գործել տարբեր ֆիզիկական որակների վրա և համապատասխանեցնել ուսումնական բեռնվածությունը սովորողների տարիքային ու անհատական հնարավորություններին։ Հետազոտության մեջ կարող են ուսումնասիրվել վազքային, ցատկային, նետման և այլ աթլետիկական վարժությունների կիրառման մեթոդները, դրանց ինտենսիվության և ծավալի ընտրության սկզբունքները, պարապմունքների կազմակերպման ձևերը և ֆիզիկական արդյունքների գնահատման չափանիշները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է դպրոցականների նախնական ֆիզիկական պատրաստվածության գնահատումը և դրա հիման վրա ավելի արդյունավետ մարզական-մանկավարժական ծրագրերի մշակումը։ Հեղինակի գիտական աշխատանքների շարքում նույնպես առանձնացվում են դեռահասների շարժողական պատրաստվածության մոնիթորինգը և դպրոցականների ֆիզիկական դաստիարակության գործընթացի օպտիմալացման խնդիրները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են ցույց տալ, թե ինչպես է ճիշտ ընտրված և համակարգված աթլետիկական վարժությունների կիրառումը նպաստում դպրոցականների ընդհանուր ֆիզիկական պատրաստվածության, աշխատունակության և շարժողական ակտիվության բարելավմանը։ Աշխատության կիրառական նշանակությունն այն է, որ առաջարկվող մեթոդական մոտեցումները կարող են օգտագործվել ֆիզիկական կուլտուրայի դասերի, արտադասարանական պարապմունքների և լրացուցիչ մարզական գործունեության կազմակերպման ընթացքում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական կուլտուրայի ուսուցիչներին, մարզիչներին, սպորտային մանկավարժներին, աթլետիկայի մասնագետներին, հետազոտողներին, բուհերի դասախոսներին և ֆիզիկական դաստիարակության ոլորտում սովորող ուսանողներին։ Ըստ ՀՀ ԲԿԳԿ-ի տվյալների՝ աշխատանքը պաշտպանվել է որպես մանկավարժական գիտությունների թեկնածուական ատենախոսություն, իսկ հեղինակը մասնագիտանում է ֆիզիկական դաստիարակության և աթլետիկայի ոլորտում։

Pedagogy

Այս աշխատանքը ներկայացնում է մասսայական գրադարանների կողմից ուսուցիչների հետ համագործակցության կազմակերպման մեթոդական հիմքերը՝ ընդգծելով գրադարանի որպես կրթական և տեղեկատվական կենտրոնի դերը։ Նյութում վերլուծվում են ուսուցիչների տեղեկատվական կարիքները, մասնագիտական զարգացման աջակցման ձևերը և գրադարանային ծառայությունների արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները ուսուցման գործընթացում։ Աշխատությունը մանրամասն ներկայացնում է մեթոդական ուղեցույցներ՝ թեմատիկ ցուցահանդեսների կազմակերպման, գրականության ընտրության և տրամադրման, տեղեկատվական օրերի, սեմինարների և քննարկումների անցկացման համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև նոր տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմանը՝ էլեկտրոնային գրադարանների, տվյալների բազաների և առցանց ռեսուրսների միջոցով ուսուցիչների աշխատանքի աջակցման գործում։ Նյութը նախատեսված է գրադարանավարների և կրթական ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով դպրոցների և գրադարանների միջև համագործակցության խորացմանը և ուսուցման որակի բարձրացմանը։

Economics

Գիրքը նվիրված է միջազգային մարքեթինգի նշանակության և կիրառական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը արտաքին առևտրային հարաբերությունների զարգացման գործընթացում՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Աշխատությունում ներկայացվում են միջազգային շուկաներում գործունեության կազմակերպման սկզբունքները, արտահանման խթանման ուղիները, մրցունակության բարձրացման գործոնները և շուկայական ռազմավարությունների մշակման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է այն դերը, որն ունի մարքեթինգային մոտեցումների կիրառումը երկրի արտաքին տնտեսական կապերի ընդլայնման, հայկական արտադրանքի առաջխաղացման և միջազգային շուկաներում դիրքերի ամրապնդման գործում։ Գրքում ուսումնասիրվում են արտաքին առևտրի վրա ազդող տնտեսական միջավայրը, սպառողական պահանջարկի փոփոխությունները, միջազգային շուկաների հետազոտման մեթոդները, ապրանքների դիրքավորման, գովազդի, բրենդավորման և արտահանման արդյունավետ կազմակերպման խնդիրները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տնտեսության առանձնահատկություններին, արտահանման ներուժին, միջազգային համագործակցության հնարավորություններին և այն մարտահրավերներին, որոնց բախվում են հայրենական կազմակերպությունները համաշխարհային շուկաներում գործունեություն ծավալելիս։ Աշխատությունը ներկայացնում է տեսական դրույթներ և գործնական առաջարկություններ՝ ուղղված արտաքին առևտրային գործունեության արդյունավետության բարձրացմանը, միջազգային մրցակցության պայմաններում կազմակերպությունների զարգացմանը և երկրի տնտեսական ինտեգրման գործընթացների խորացմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, մարքեթինգի մասնագետների, արտաքին առևտրով զբաղվող կազմակերպությունների ներկայացուցիչների, հետազոտողների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են միջազգային շուկաների կառավարմամբ և Հայաստանի արտաքին տնտեսական զարգացման խնդիրներով։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է բառակազմական համակարգի ուսումնասիրությանը գործառական տեսանկյունից՝ հատկապես գոյականական հիմքերից նոր բառերի կազմության նյութի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում բառակազմական հարացույցն է՝ որպես միևնույն հիմքից կամ ելակետային բառից ձևավորվող ածանցյալ միավորների կազմակերպված ամբողջություն, որի անդամները միմյանց հետ կապված են կառուցվածքային, իմաստային և գործառական հարաբերություններով։ Քննվում է, թե ինչպես է ելակետային գոյականը հանդես գալիս տարբեր ածանցյալների ձևավորման հիմք և ինչպիսի օրինաչափություններ են գործում բառակազմական միջոցների ընտրության ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բառակազմական հարացույցի անդամների գործառական տարբերակմանը, դրանց հաղորդակցական նշանակությանը և խոսքում կիրառության առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են ածանցյալ բառերի իմաստային խմբերը, բառակազմական նշանակությունների փոխհարաբերությունները և այն սահմանափակումները, որոնք պայմանավորում են տվյալ հիմքից որոշակի կառուցվածքի բառերի ստեղծման հնարավորությունը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է ձևաբանական կառուցվածքի և բառային իմաստի փոխազդեցությունը՝ բացահայտելով, թե բառաստեղծման գործընթացում ինչպես են համադրվում լեզվի ձևական հնարավորությունները և հաղորդակցական պահանջները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բառակազմական արտադրողականության խնդիրը՝ պարզաբանելով, թե ինչու որոշ կաղապարներ ակտիվորեն օգտագործվում են նոր բառերի ստեղծման համար, մինչդեռ մյուսները սահմանափակ կիրառություն ունեն կամ բնորոշ են լեզվի որոշակի շերտերի։ Ուսումնասիրվում է նաև ածանցյալ միավորների ոճական և գործառական բաշխումը տարբեր խոսքային միջավայրերում, դրանց հարաբերությունը բառապաշարի համակարգի և անվանողական պահանջների հետ։ Գործառական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բառակազմությունը դիտարկել ոչ միայն որպես պատրաստի կառուցվածքների ձևական համակարգ, այլև որպես լեզվական հաղորդակցության ընթացքում նոր անվանումների ստեղծման և իմաստների արտահայտման գործուն մեխանիզմ։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում բառակազմական հարացույցի ներքին կառուցվածքին, դրա ամբողջականությանը, հնարավոր բաց դիրքերին և առանձին անդամների միջև եղած իմաստային կապերին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բառակազմության տեսության, ձևաբանության, բառագիտության և գործառական լեզվաբանության մոտեցումները՝ նպաստելով ածանցյալ բառերի համակարգային կազմակերպման և խոսքային գործառույթների առավել ամբողջական ըմբռնմանը։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է սփյուռքահայ գրականության նշանավոր ներկայացուցիչ Անդրանիկ Ծառուկեանի գրական և հրապարակախոսական ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նրա ստեղծագործական գործունեությունը դիտարկելով արձակի, պոեզիայի և հրապարակախոսության փոխկապակցվածության մեջ։ Քննության են առնվում հեղինակի ստեղծագործական աշխարհի ձևավորման նախադրյալները, կենսագրական փորձառությունների արտացոլումը գրականության մեջ, ինչպես նաև հետեղեռնյան հայության, սփյուռքահայ կյանքի, ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և հայրենիքի հետ հոգևոր կապի թեմաները։ Ծառուկեանի ստեղծագործություններում կարևոր տեղ են զբաղեցնում որբացած սերնդի ապրումները և սփյուռքահայ հասարակության կյանքի պատկերումը։ Վերլուծվում են նրա արձակի գեղարվեստական առանձնահատկությունները, կերպարների կառուցման սկզբունքները, ինքնակենսագրական տարրերի կիրառումը, պատմողական ոճը և իրական իրադարձությունների գեղարվեստական վերաիմաստավորումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բանաստեղծական ժառանգությանը՝ բացահայտելով հայրենիքի, կորստի, հիշողության, ազգային ճակատագրի և մարդկային ապրումների արտահայտման առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հրապարակախոսական գործունեությանը, քանի որ Ծառուկեանը զբաղվել է նաև խմբագրական և լրագրողական աշխատանքով ու հիմնադրել է «Նայիրի» պարբերականը։ Քննարկվում են նրա լեզվաոճական առանձնահատկությունները, հասարակական և մշակութային խնդիրների նկատմամբ վերաբերմունքը, ինչպես նաև ստեղծագործությունների տեղը XX դարի սփյուռքահայ գրականության զարգացման համատեքստում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, հայագիտության և սփյուռքագիտության մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և հայ գրականության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։