Ուղղափառ հավատքի համառոտ ուսմունք

German

Գիրքը նվիրված է գերմաներենի քերականական կառուցվածքի համակարգված ներկայացմանն ու լեզվի ուսուցմանն անհրաժեշտ կանոնների բացատրությանը։ Այն նպատակ ունի ընթերցողին ծանոթացնելու գերմաներենի լեզվական առանձնահատկություններին, բառերի ձևափոխությանը, խոսքի մասերին, բայական համակարգին, հոլովական ձևերին և նախադասության կառուցման սկզբունքներին։ Քերականական գիտելիքների յուրացումը կարևոր հիմք է օտար լեզվով ճիշտ խոսելու, գրելու, կարդալու և տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում արտահայտվելու համար։ Նման աշխատությունները հնարավորություն են տվել հայ ընթերցողներին ուսումնասիրելու եվրոպական լեզուներից մեկը՝ լեզվական կանոնները ներկայացնելով ուսուցման համար նախատեսված համակարգված ձևով։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև 19-րդ դարի հայ կրթական և լեզվաբանական մտքի պատմության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է օտար լեզուների ուսուցման նկատմամբ աճող հետաքրքրությունն ու գիտելիքների տարածման ձգտումը։ Այն արժեքավոր է գերմաներենի ուսուցման պատմության, հայ-գերմանական մշակութային կապերի և հայերեն լեզվաբանական գրականության զարգացման ուսումնասիրության համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է լեռնային և խիստ կտրտված տեղանքի պայմաններում ջրի տեղափոխման ու բաշխման ինժեներական համակարգերի հիդրավլիկական հաշվարկների կատարելագործմանը՝ հաշվի առնելով ռելիեֆի բարձրությունների զգալի տարբերությունները, ճնշման փոփոխականությունը և խողովակաշարերի շահագործման առանձնահատկությունները։ Հետազոտության առանցքում այն հաշվարկային մոտեցումների մշակումն ու հիմնավորումն է, որոնք հնարավորություն են տալիս առավել ճշգրիտ գնահատել ջրի շարժման պարամետրերը տարբեր բարձրությունների վրա տեղակայված ջրաղբյուրների, պահեստարանների, պոմպակայանների և սպառման հանգույցների միջև։ Քննվում են հոսքի արագության, թողունակության, ճնշման, հիդրավլիկական դիմադրության և էներգիայի կորուստների փոխկապակցվածությունները՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով տեղանքի երկրաչափական կառուցվածքի ազդեցությանը։ Լեռնային պայմաններում համակարգի տարբեր հատվածներում կարող են առաջանալ ճնշման էական տարբերություններ, ուստի հաշվարկային մեթոդների ընտրությունը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես ջրամատակարարման կայունության, այնպես էլ խողովակաշարերի և համապատասխան սարքավորումների անվտանգ շահագործման համար։ Ուսումնասիրվում են խողովակների երկարության, տրամագծի, նյութի, տեղադրման բարձրության և տեղային հիդրավլիկական դիմադրությունների ազդեցությունները համակարգի աշխատանքային բնութագրերի վրա։ Կարևորվում է նաև ջրամատակարարման ցանցի կառուցվածքի ընտրությունը և տարբեր հատվածների փոխազդեցության գնահատումը, քանի որ ռելիեֆի փոփոխությունները կարող են պայմանավորել լրացուցիչ կարգավորող հանգույցների, ճնշման կառավարման միջոցների կամ պոմպային համակարգերի կիրառման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել դասական հիդրավլիկական հաշվարկները և մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդները՝ տարբեր շահագործման ռեժիմներում համակարգի վարքը գնահատելու համար։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ոչ հաստատուն աշխատանքային ռեժիմներին և ջրի սպառման փոփոխությունների ազդեցությանը ցանցի հիդրավլիկական վիճակի վրա։ Հաշվարկային մեթոդների կատարելագործումը հնարավորություն է տալիս կանխատեսել համակարգի տարբեր հանգույցներում հնարավոր ճնշման տատանումները, ընտրել տեխնիկապես հիմնավորված պարամետրեր և նվազեցնել ավելորդ էներգածախսը։ Կարևոր խնդիր է նաև ինքնահոս և մեխանիկական մղմամբ գործող հատվածների արդյունավետ համակցումը՝ տեղանքի բնական բարձրությունների հնարավորությունները նպատակահարմար օգտագործելու տեսանկյունից։ Մշակվող մոտեցումները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ լեռնային բնակավայրերի, գյուղական համայնքների և տարածքային բարդ կառուցվածք ունեցող այլ օբյեկտների ջրամատակարարման համակարգերի նախագծման ու վերակառուցման ժամանակ։ Աշխատությունն ընդհանուր առմամբ նպաստում է ջրային ենթակառուցվածքների նախագծման հաշվարկային հիմքերի զարգացմանը՝ ուղղված համակարգերի հուսալիության, էներգաարդյունավետության և շահագործման կայունության բարձրացմանը։

Culture

Այս մատենագիտական տեղեկատուն ներկայացնում է ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականության համակարգված ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ոլորտի մասնագետներին, հետազոտողներին և ընթերցողներին ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատվությամբ։ Հրատարակությունում ընդգրկված են մշակույթի, կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության, ժողովրդական արվեստի, թանգարանային գործի, մշակութային ժառանգության և հարակից բնագավառներին վերաբերող գրքեր, գիտական հոդվածներ, ժողովածուներ և այլ հրատարակություններ։ Նյութերը դասակարգված են ըստ թեմաների և մատենագիտական ընդունված սկզբունքների, ինչը հեշտացնում է տեղեկատվության որոնումն ու գիտական աշխատանքներում դրա օգտագործումը։ Տեղեկատուն կարևոր աղբյուր է մշակութային և արվեստագիտական հետազոտությունների, գրադարանային և տեղեկատվական գործունեության, ինչպես նաև ոլորտի զարգացման պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն նախատեսված է արվեստաբանների, մշակութաբանների, պատմաբանների, գրադարանավարների, մատենագետների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են ՀՍՍՀ մշակութային կյանքի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակությունների համակարգված մատենագիտական տեղեկատվությամբ։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության համայնքների համաչափ սոցիալ-տնտեսական զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Լոռու մարզի օրինակով։ Քննարկվում են համայնքների զարգացման մակարդակների միջև առկա տարբերությունները, դրանց առաջացման պատճառները և տարածքային անհամաչափությունների հաղթահարման հնարավոր ուղիները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համայնքների տնտեսական ներուժի գնահատմանը, տեղական ինքնակառավարման համակարգի արդյունավետությանը, ֆինանսական ռեսուրսների բաշխմանը, ենթակառուցվածքների զարգացմանը և բնակչության կենսամակարդակի բարելավման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում են մարզի համայնքների ժողովրդագրական, սոցիալական և տնտեսական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև զբաղվածության, ներդրումային միջավայրի, գործարար ակտիվության և հանրային ծառայությունների հասանելիության հետ կապված խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում տարածքային զարգացման պետական քաղաքականության, համայնքային կառավարման բարեփոխումների և տեղական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման նշանակությանը։ Աշխատությունը կարևորում է համայնքների կայուն և համաչափ զարգացման ռազմավարական մոտեցումների մշակումը՝ ներկայացնելով տարածքային անհավասարությունների նվազեցման և համայնքների տնտեսական ինքնուրույնության ամրապնդման հնարավոր ուղղությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, հանրային կառավարման մասնագետների, տեղական ինքնակառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, հետազոտողների և տարածաշրջանային զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվողների համար։

Linguistics

Այս աշխատությունը նվիրված է հայերենի հնչյունական և գրային համակարգում հատուկ նշանակություն ունեցող К̇ հնչույթի կամ նշանի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով յաֆեթական լեզվաբանական տեսության և հայերենի պատմական զարգացման համատեքստում։ Ուսումնասիրության հիմնական ուղղությունը կապված է հայերենում տվյալ հնչյունի արտահայտության, հնարավոր ծագման, հնչյունական առանձնահատկությունների և այլ լեզվական միավորների հետ ունեցած հարաբերությունների բացահայտման հետ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև այն հարցին, թե ինչպես է տվյալ հնչյունական երևույթը ներկայացվել տարբեր ժամանակաշրջաններում, ինչպիսի գրային կամ տառային ձևերով է արտահայտվել և ինչ կապեր կարող են նկատվել հին ու նոր հայերենի հնչյունական համակարգերի միջև։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմահամեմատական լեզվաբանության տեսանկյունից հայերենի և այլ հնագույն լեզվական համակարգերի հնարավոր առնչություններին, ինչպես նաև հնչյունների համապատասխանությունների ուսումնասիրությանը։ Յաֆեթական լեզվաբանական հայեցակարգի շրջանակում հայերենի նյութի քննությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել այն ժամանակաշրջանի լեզվաբանական մոտեցումների մասին, երբ հայերենի ծագումն ու զարգացումը փորձ էր արվում բացատրել ավելի լայն կովկասյան և հնագույն լեզվական կապերի միջոցով։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայոց լեզվի պատմությամբ, հայագիտությամբ, հնչյունաբանությամբ, գրագիտության և գրային համակարգերի զարգացմամբ, ինչպես նաև պատմահամեմատական լեզվաբանությամբ զբաղվող մասնագետներին և ուսանողներին։ Այն հատկապես արժեքավոր կարող է լինել հայերենի հնչյունական համակարգի պատմական փոփոխությունների, հին լեզվաբանական աղբյուրների մեկնաբանության և հայերենի վերաբերյալ տարբեր գիտական տեսությունների զարգացման ուսումնասիրության համար։

Technology

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է պետական ջրային կադաստրի ինստիտուտի ներդրման միջոցով ջրատնտեսական համակարգերի կառավարման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության հիմքում ջրային ռեսուրսների հաշվառման, գնահատման, կառավարման և վերահսկման միասնական ու համակարգված մեխանիզմների ձևավորման անհրաժեշտությունն է։ Ջրային կադաստրը դիտարկվում է որպես տեղեկատվական և կառավարչական կարևոր գործիք, որը կարող է ապահովել ջրային ռեսուրսների, դրանց օգտագործման, վիճակի, տարածքային բաշխման և փոփոխությունների վերաբերյալ տվյալների հավաքագրումը, համակարգումը և կիրառումը որոշումների կայացման գործընթացում։ Ուսումնասիրության շրջանակում անդրադարձ է կատարվում ջրատնտեսական համակարգերի կառավարման առկա մեխանիզմներին, դրանց արդյունավետության վրա ազդող կազմակերպական, իրավական, տնտեսական և բնապահպանական գործոններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրային ռեսուրսների վերաբերյալ տեղեկատվության ամբողջականության, հավաստիության և մատչելիության խնդրին, քանի որ կառավարման արդյունավետությունը մեծապես կախված է համապատասխան տվյալների ժամանակին ստացումից և ճիշտ վերլուծությունից։ Աշխատության մեջ քննարկվում են պետական ջրային կադաստրի ձևավորման սկզբունքները, դրա տեղեկատվական բազայի կառուցվածքը, տարբեր գերատեսչությունների և ջրօգտագործողների միջև տեղեկատվական փոխանակման հնարավորությունները, ինչպես նաև կադաստրային տվյալների օգտագործումը ջրային քաղաքականության և կառավարման ծրագրերի մշակման ժամանակ։ Կարևորվում է նաև ջրային ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետության բարձրացումը, ջրային կորուստների նվազեցումը, ջրօգտագործման վերահսկողության կատարելագործումը և ջրային համակարգերի շահագործման նկատմամբ ավելի հիմնավորված կառավարչական մոտեցումների ձևավորումը։ Ուսումնասիրությունը ջրային տնտեսության կառավարումը դիտարկում է նաև բնապահպանական անվտանգության և կայուն զարգացման տեսանկյունից՝ ընդգծելով ջրային ռեսուրսների պահպանության և տնտեսական օգտագործման միջև հավասարակշռության անհրաժեշտությունը։ Աշխատության գործնական նշանակությունը կայանում է այն առաջարկությունների և մոտեցումների մշակման մեջ, որոնք կարող են նպաստել ջրային կադաստրի արդյունավետ գործարկմանը, կառավարման գործընթացների տեղեկատվական ապահովմանը և ջրատնտեսական համակարգերի աշխատանքի բարելավմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ջրային տնտեսության մասնագետներին, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցներին, բնապահպաններին, տնտեսագետներին, տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների կառավարման ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ջրային կադաստրի ինստիտուտը ներկայացնում է որպես ջրային ռեսուրսների կառավարման արդյունավետության բարձրացման կարևոր հիմք՝ շեշտադրելով միասնական տեղեկատվական համակարգի, հստակ կառավարչական մեխանիզմների և ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման անհրաժեշտությունը։