Ուղղափառ հավատքի համառոտ ուսմունք

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության բանավոր ստեղծագործության հավաքմանը, ուսումնասիրմանն ու ներկայացմանը։ Այն ընդգրկում է ժողովրդական բանահյուսության տարբեր ժանրեր և արտացոլում տարածաշրջանի բնակչության պատմական հիշողությունը, աշխարհընկալումը, հոգևոր կյանքն ու մշակութային ինքնատիպությունը։ Բանահյուսական ժառանգությունը դիտարկվում է որպես սերնդեսերունդ փոխանցվող մշակութային արժեքների ամբողջություն, որի միջոցով պահպանվել և արտահայտվել են համայնքային կյանքի փորձը, բարոյական պատկերացումները, ավանդական սովորույթներն ու հասարակական հարաբերությունները։ Ժողովրդական պատմությունների, հեքիաթների, ավանդազրույցների, առասպելական պատումների, երգերի, ասացվածքների և այլ բանավոր ստեղծագործությունների միջոցով բացահայտվում են տարածաշրջանի բնակչության առօրյան, աշխատանքային գործունեությունը, ընտանեկան ու համայնքային հարաբերությունները, տոնական սովորույթներն ու հավատալիքները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն տեղական բարբառային առանձնահատկությունները, պատումների լեզվական ու գեղարվեստական ինքնատիպությունը և տարբեր բնակավայրերում պահպանված բանավոր ավանդույթները։ Հրատարակությունը կարևոր աղբյուր է Լեռնային Ղարաբաղի մշակութային ժառանգության, հայ ժողովրդական բանահյուսության տարածաշրջանային դրսևորումների և ազգային հիշողության ուսումնասիրության համար։ Այն օգտակար է բանագետների, ազգագրագետների, լեզվաբանների, պատմաբանների, հայագետների, ուսանողների և ժողովրդական ստեղծագործությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Лингвистика

Գիրքը նախատեսված է հայ երեխաների ընթերցանության և կրթության համար՝ ծառայելով որպես ուսումնական ու դաստիարակչական նշանակություն ունեցող ընթերցարան։ Նման հրատարակությունները կարևոր տեղ են զբաղեցրել հայ կրթական գրականության զարգացման մեջ՝ նպաստելով երեխաների՝ մայրենի լեզվով կարդալու կարողության ձևավորմանը, բառապաշարի հարստացմանը և գրավոր խոսքի ընկալման հմտությունների կատարելագործմանը։ Ընթերցարանները սովորաբար միավորում էին տարաբնույթ նյութեր, որոնց միջոցով երեխաները կարող էին զարգացնել սահուն ընթերցանությունը, ընդլայնել իրենց գիտելիքները շրջապատող աշխարհի մասին և ծանոթանալ կրթական ու բարոյական արժեքներին։ Դրանք նաև նպաստում էին ինքնուրույն ընթերցանության սովորության ձևավորմանը և դպրոցական ուսուցման գործընթացի լրացմանը։ Հայերեն մանկական ուսումնական գրքերի հրատարակումը կարևոր նշանակություն ուներ ազգային կրթության զարգացման, մայրենի լեզվի պահպանման և մատաղ սերնդի գրագիտության բարձրացման համար։ 19-րդ դարում հայ կրթական միջավայրում նման գրքերը ծառայում էին որպես ուսուցիչների և սովորողների համար նախատեսված գործնական նյութեր՝ աջակցելով ընթերցանության ուսուցման կազմակերպմանը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ մանկավարժության և մանկական գրականության պատմության, հայերեն ուսումնական գրքերի զարգացման ու դպրոցական ընթերցանության ավանդույթների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել մանկավարժներին, գրականագետներին, հայագետներին և հայ կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Лингвистика

Սա գիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Անատոլիայի տարբեր շրջաններում ժամանակին գոյություն ունեցած և մասամբ նաև պահպանված հայ բարբառների համակարգային նկարագրությանը, դրանց լեզվական առանձնահատկությունների վերլուծությանը և պատմաաշխարհագրական տարածվածության ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են այդ բարբառների հնչյունական, ձևաբանական և բառապաշարային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությունը գրական հայերենի և այլ տարածաշրջանային խոսվածքների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են պատմական տեղաշարժերը, բնակչության տեղահանությունները և մշակութային շփումները ազդել այդ բարբառների ձևավորման և փոփոխման վրա։ Ներառված են նաև դաշտային հետազոտությունների տվյալներ, բանավոր խոսքի օրինակներ և լեզվական նյութեր, որոնք հավաքվել են տարբեր համայնքներից, ինչը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու այդ խոսվածքների իրական գործածությունը և լեզվական պատկերը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարևոր աղբյուր է հայ բարբառագիտության, պատմական լեզվաբանության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար, քանի որ այն փաստագրում և վերլուծում է արդեն մեծ մասամբ անհետացման վտանգի տակ գտնվող լեզվական շերտեր։

Культура

Գիրքը ներկայացնում է նոր գրականության մատենագիտական ցանկ՝ նվիրված կուլտուրայի և արվեստի տարբեր ոլորտներին, և ծառայում է որպես համակարգված տեղեկատու աղբյուր գիտական, կրթական և հետազոտական նպատակների համար։ Աշխատությունում ընդգրկված են արվեստագիտության, մշակութաբանության, երաժշտագիտության, թատերագիտության, կերպարվեստի և ժամանակակից մշակութային գործընթացների վերաբերյալ նոր հրատարակություններ, հոդվածներ և ուսումնասիրություններ՝ դասակարգված ըստ թեմատիկ ուղղությունների և գիտական նշանակության։ Հեղինակը կամ կազմողները նպատակ ունեն ընթերցողին տրամադրել արդիական և ամբողջական պատկերացում մշակույթի և արվեստի ոլորտներում կատարվող գիտական զարգացումների մասին՝ ընդգծելով նոր գրականության հիմնական ուղղությունները, տեսական մոտեցումները և հետազոտական միտումները։ Մատենագիտական ցանկը ներառում է ինչպես տեսական աշխատություններ, այնպես էլ գործնական ուսումնասիրություններ, որոնք արտացոլում են ժամանակակից արվեստի զարգացման գործընթացները, մշակութային փոխակերպումները և նոր մեթոդաբանական մոտեցումները։ Գիրքը օգտակար է գրադարանավարների, մշակութաբանների, արվեստաբանների, ուսանողների, հետազոտողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր զբաղվում են մշակույթի և արվեստի ոլորտների ուսումնասիրությամբ՝ նպաստելով տեղեկատվության համակարգված որոնման և գիտական աշխատանքի արդյունավետ կազմակերպման գործընթացին։

Экономика

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պոլիգրաֆիայի արտադրական կազմակերպություններում նյութական ծախսումների կառավարչական հաշվառման համակարգի ուսումնասիրմանն ու դրա կատարելագործման մեթոդաբանական հիմնախնդիրների բացահայտմանը։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են արտադրական գործընթացում օգտագործվող հումքի, հիմնական և օժանդակ նյութերի, կիսաֆաբրիկատների, փաթեթավորման միջոցների և այլ նյութական ռեսուրսների ծախսերի ձևավորման, հաշվառման, խմբավորման, վերահսկման և վերլուծության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես կարելի է նյութական ռեսուրսների օգտագործման վերաբերյալ հաշվապահական և կառավարչական տեղեկատվությունը դարձնել առավել ճշգրիտ, օպերատիվ և օգտակար արտադրական ու կառավարչական որոշումների ընդունման համար։ Աշխատությունը ներկայացնում է նյութական ծախսումների կառավարչական հաշվառման տեսական և գործնական հիմքերը՝ անդրադառնալով ծախսերի դասակարգման, նորմավորման, ինքնարժեքի ձևավորման, ծախսերի պատասխանատվության կենտրոնների, ներքին վերահսկողության և շեղումների վերլուծության խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են պոլիգրաֆիական արտադրության տեխնոլոգիական առանձնահատկություններից բխող նյութական ծախսումների հաշվառման դժվարությունները, քանի որ այս ոլորտում արտադրանքի բազմազանությունը, պատվերների անհատական բնույթը, նյութերի մեծ տեսականին և արտադրական գործընթացների փուլայնությունը պահանջում են հաշվառման ավելի ճկուն ու նպատակային մեթոդներ։ Նյութում կարևոր տեղ է հատկացվում նյութական ծախսումների վերաբերյալ տեղեկատվության ձևավորման և կառավարչական հաշվետվությունների կատարելագործմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս բարձրացնել ծախսերի վերահսկելիությունը, բացահայտել ռեսուրսների ոչ արդյունավետ օգտագործման պատճառները և նվազեցնել արտադրանքի ինքնարժեքը։ Քննարկվող մոտեցումները կարող են նպաստել նաև արտադրանքի գների հիմնավորմանը, արտադրական ծրագրերի պլանավորմանը, շահութաբերության գնահատմանը և կազմակերպության ֆինանսատնտեսական արդյունքների բարելավմանը։ Աշխատանքը հատկապես արժեքավոր է կառավարչական հաշվառման և արտադրական ծախսերի կառավարման հիմնախնդիրներով զբաղվող հետազոտողների, տնտեսագետների, հաշվապահների, ֆինանսական և արտադրական կառավարման մասնագետների, ինչպես նաև տնտեսագիտական բուհերի ուսանողների համար։ Այն համադրում է տեսական դրույթները և դրանց կիրառական նշանակությունը՝ առաջարկելով նյութական ծախսումների հաշվառման և կառավարման այնպիսի կատարելագործված մոտեցումների ուսումնասիրություն, որոնք կարող են համապատասխանել Հայաստանի պոլիգրաֆիական արտադրության պայմաններին և նպաստել կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետության բարձրացմանը։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից անգլերենում պայմանական կառուցվածքների միջոցով արտահայտվող բացահայտ և ներակա իմաստների լեզվաբանական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում պայմանական հարաբերությունների իմաստային և գործաբանական բնույթն է՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով այն տեղեկատվությանը, որը խոսքում ուղղակիորեն չի արտահայտվում, սակայն ընկալվում է համատեքստի, հաղորդակցական իրավիճակի, խոսողի մտադրության և զրուցակիցների ընդհանուր գիտելիքների հիման վրա։ Քննվում են իրական, հավանական, ենթադրական և հակափաստական պայմաններ արտահայտող կառուցվածքները՝ պարզելու, թե դրանց քերականական ձևն ինչպես է փոխկապակցվում խոսքային իմաստի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն դեպքերին, երբ պայմանական ասույթը բառացի նշանակությունից բացի փոխանցում է ենթադրություն, ակնարկ, նախազգուշացում, խորհուրդ, խնդրանք, խոստում, գնահատական, պատճառահետևանքային կապ կամ խոսողի վերաբերմունք։ Ուսումնասիրվում է համատեքստի դերը ներակա բովանդակության մեկնաբանման մեջ, քանի որ նույն քերականական կառուցվածքը տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում կարող է ձեռք բերել տարբեր գործաբանական արժեքներ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նախադրյալների, իմպլիկատուրաների և ենթատեքստային իմաստների հարաբերակցության վերլուծությունը՝ պայմանական ասույթի ամբողջական հաղորդակցական բովանդակությունը բացահայտելու նպատակով։ Դիտարկվում է նաև բայական ժամանակաձևերի, եղանակավորության, մոդալ բայերի և բառային ցուցիչների մասնակցությունը պայմանականության տարբեր աստիճանների արտահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել գրավոր և բանավոր խոսքից վերցված օրինակներ՝ բացահայտելու պայմանական կառույցների գործածության առանձնահատկությունները տարբեր խոսքային իրավիճակներում և ոճական միջավայրերում։ Անդրադարձ է կատարվում խոսողի և ունկնդրի միջև ընդհանուր գիտելիքի նշանակությանը, քանի որ ներակա իմաստի ճիշտ մեկնաբանությունը հաճախ պահանջում է ոչ միայն լեզվական կառուցվածքի ճանաչում, այլև տվյալ հաղորդակցական իրավիճակի վերաբերյալ համապատասխան պատկերացում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է իմաստաբանության, լեզվագործաբանության, շարահյուսության և խոսույթի վերլուծության մոտեցումները՝ ժամանակակից անգլերենի պայմանական ասույթների իմաստային բազմաշերտությունը և դրանց հաղորդակցական գործառույթները համակարգված ներկայացնելու նպատակով։