Վահան Տերյանի անտիպ և անհայտ էջերը (նամակներ, հոդվածներ, գրախոսություններ)

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական և հումանիտար գիտությունների տարբեր բնագավառներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին և ուսանողներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն նոր հրատարակությունների մասին։ Ցանկում ընդգրկված են հասարակական գիտություններին, բանասիրական գիտություններին, լեզվաբանությանը, գրականագիտությանը, պատմական գիտություններին, պատմությանը, աշխարհագրությանը, հնագիտությանը և ազգագրությանը վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ոլորտներում իրականացվող ժամանակակից հետազոտությունները, գիտական քննարկումները և տեսական զարգացումները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ գիտահետազոտական, ուսումնական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է գիտելիքների տարածմանը, միջգիտակարգային համագործակցության զարգացմանը և հասարակագիտական ու հումանիտար գիտությունների ոլորտներում արդի գրականության հասանելիության ապահովմանը։

Other Subjects

Աշխատությունը Թիֆլիսի էժանագին գրադարանի գրացուցակն է, որը նախատեսված է ընթերցողներին գրադարանի հավաքածուի և հասանելի գրականության մասին տեղեկություններ տրամադրելու համար։ Գրացուցակի հիմնական նշանակությունն ընթերցողների համար գրքերի որոնումն ու ընտրությունը դյուրացնելն է՝ ներկայացնելով գրադարանում ընդգրկված հրատարակությունների ցանկը և հնարավորություն տալով կողմնորոշվելու գրականության առկա տեսականու մեջ։ Նման գրացուցակները կարևոր դեր են ունեցել գրադարանային ծառայությունների կազմակերպման, ընթերցանության տարածման և գրքի հասանելիության ընդլայնման գործում, հատկապես այն միջավայրում, որտեղ մատչելի գրականության տրամադրումը նպաստում էր տարբեր սոցիալական խմբերի ընթերցողական պահանջների բավարարմանը։ 19-րդ դարի վերջին Թիֆլիսը հայ մշակութային, կրթական և հրատարակչական կյանքի կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ գործում էին գրադարաններ, տպարաններ և ընթերցանությունը խթանող հաստատություններ։ Այս համատեքստում գրացուցակը կարող է տեղեկություններ պահպանել ժամանակաշրջանի ընթերցողական հետաքրքրությունների, գրադարանային հավաքածուների կազմի և հայալեզու գրականության շրջանառության մասին։ Այն կարևոր սկզբնաղբյուր է գրադարանային գործի պատմության, հայ գրքի տարածման, ընթերցանության մշակույթի և 19-րդ դարի վերջի Թիֆլիսի մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։

Literature

ՀԽՍՀ Պետական գրադարանի (Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան) 1990 թվականի պլանը մշակվել էր խորհրդային գրադարանային համակարգի վերջին փուլում՝ երբ սկսվում էին ինչպես վարչական-քաղաքական փոփոխություններ, այնպես էլ տեղեկատվական ոլորտի արդիականացման առաջին քայլերը։ Այդ տարվա պլանը հիմնականում նպատակաուղղված էր գրադարանի ավանդական գիտամշակութային գործառույթների պահպանմանը, ֆոնդերի համալրմանը և աստիճանական անցմանը դեպի նոր կազմակերպչական և տեխնիկական ձևեր։ Պլանի առանցքային ուղղություններից մեկը գրքային ֆոնդերի հարստացումն էր՝ ներառելով հայերեն, ռուսերեն և օտարալեզու գիտական, հասարակական-քաղաքական և գեղարվեստական գրականություն, ինչպես նաև հատուկ ուշադրություն հազվագյուտ և արժեքավոր հրատարակությունների ձեռքբերմանը և պահպանությանը։ Մեծ տեղ էր տրվում նաև պարտադիր օրինակների համակարգին, որի միջոցով ապահովվում էր հանրապետությունում լույս տեսնող գրականության ամբողջական հավաքագրումը և ազգային մատենագիտական հաշվառումը։ 1990 թվականի պլանում կարևոր տեղ էր զբաղեցնում մատենագիտական աշխատանքի կատարելագործումը՝ ազգային մատենագիտության հրատարակությունների շարունակումը, կատալոգների արդիականացումը և տեղեկատու-հղումային ապարատի բարելավումը, որպեսզի ընթերցողներին և գիտնականներին տրամադրվեր ավելի համակարգված տեղեկատվական սպասարկում։ Բացի այդ, նախատեսվում էր ընթերցողական ծառայությունների բարելավում, ընթերցասրահների աշխատանքի արդյունավետության բարձրացում, գիտական և մշակութային միջոցառումների կազմակերպում, ցուցահանդեսների և թեմատիկ ցուցադրությունների անցկացում։ Պլանի մեջ սկսում էին ձևավորվել նաև նոր մոտեցումներ՝ կապված գրադարանային գործընթացների մեքենայացման և ավտոմատացման հետ, թեև այդ փուլում դրանք դեռ գտնվում էին նախնական փորձարկման և ծրագրավորման մակարդակում։ 1990 թվականը նաև անցումային տարի էր կազմակերպչական առումով, երբ գրադարանը արդեն վերանվանվում էր Հայաստանի ազգային գրադարան և աստիճանաբար վերանայում իր գործունեության ուղղությունները՝ համադրելով խորհրդային համակարգից ժառանգված կառուցվածքը և նոր անկախ պետականության պահանջները։ Այսպիսով, 1990 թվականի պլանը կարելի է բնութագրել որպես անցումային փաստաթուղթ, որը միաժամանակ պահպանում էր դասական գրադարանային խնդիրները և նախապատրաստում էր համակարգը տեղեկատվական և ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների։

Chemistry

Աշխատանքը նվիրված է ֆունկցիոնալտեղակալված չհագեցած լակտամների և լակտոնների հիման վրա տարբեր օրգանական միացությունների ստացման և դրանց սինթեզի մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում այդ դասի միացությունների քիմիական հատկություններին, կառուցվածքային առանձնահատկություններին և ռեակցիոնունակությանը, ինչպես նաև դրանց օգտագործմամբ նոր նյութերի նպատակային ստացման հնարավորություններին։ Լակտամներն ու լակտոնները կարևոր նշանակություն ունեցող ցիկլիկ միացություններ են, որոնք օրգանական սինթեզում կարող են հանդես գալ որպես բազմազան փոխարկումների համար հարմար ելանյութեր, իսկ դրանց կառուցվածքում չհագեցած կապերի և տարբեր ֆունկցիոնալ խմբերի առկայությունը հնարավորություն է տալիս իրականացնել ընտրողական և բազմաքայլ քիմիական փոխակերպումներ։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են ֆունկցիոնալտեղակալված միացությունների ստացման պայմանները, ռեակցիաների ընթացքի օրինաչափությունները, օգտագործվող ռեագենտների և կատալիզատորների ազդեցությունը, ինչպես նաև վերջնական արգասիքների կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ կարող է հատկացվել նոր սինթեզների մշակմանը, ռեակցիաների օպտիմալացմանը և ստացված նյութերի նույնականացմանն ու բնութագրմանը՝ ժամանակակից ֆիզիկաքիմիական մեթոդների կիրառմամբ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել օրգանական սինթեզի մեթոդաբանության զարգացմանը և գործնական նշանակություն ունենալ կենսաբանորեն ակտիվ, դեղագործական կամ այլ կիրառական հետաքրքրություն ներկայացնող բարդ օրգանական միացությունների ստացման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել օրգանական քիմիայի, դեղագործական քիմիայի և սինթետիկ քիմիայի մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին, հատկապես նրանց, ովքեր զբաղվում են հետերոցիկլիկ միացությունների քիմիայով և նոր սինթետիկ մեթոդների մշակմամբ։

Sociology

Այս քրեստոմատիան ներկայացնում է առօրեականության սոցիոլոգիայի հիմնական մոտեցումներն ու տեսական աղբյուրները՝ հավաքելով տարբեր հեղինակների աշխատություններից ընտրված տեքստեր, որոնք ուսումնասիրում են առօրյա կյանքի սոցիալական կառուցվածքը։ Գրքում վերլուծվում է, թե ինչպես են սովորական գործողությունները, վարքագծերը և փոխհարաբերությունները ձևավորում հասարակական իրականությունը՝ հաճախ աննկատ, բայց խորքային ազդեցություն ունենալով սոցիալական համակարգերի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում առօրյա կյանքի «ինքնըստինքյան հասկանալի» երևույթներին՝ լեզվին, սովորություններին, սոցիալական դերերին և ինստիտուցիոնալ վարքագծին։ Նյութում ներկայացվում են նաև տարբեր սոցիոլոգիական դպրոցների մոտեցումները՝ ֆենոմենոլոգիական, ինթերակցիոնիստական և կառուցվածքային տեսություններ, որոնք բացատրում են առօրեական փորձի սոցիալական իմաստները։ Քրեստոմատիան համադրում է տեսական և վերլուծական տեքստերը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով խորապես հասկանալ առօրյա կյանքի սոցիոլոգիական նշանակությունը և դրա դերը հասարակության ձևավորման գործընթացում։

Religion

Աշխատությունը ներկայացնում է դիտողություններ և քննադատական անդրադարձ կաթողիկոսական հանձնաժողովի տեղեկագրին՝ առնչվելով Հայոց եկեղեցու կառավարման, եկեղեցական մարմինների գործունեության և դրանց որոշումների քննարկման հարցերին։ Այն արտացոլում է 19-րդ դարի հայ եկեղեցական ու հասարակական կյանքում առկա բանավեճերի և կարծիքների արտահայտման մշակույթը, երբ եկեղեցու կառավարման խնդիրները, հանձնաժողովների գործունեությունն ու դրանց հաշվետվողականությունը հանրային քննարկման առարկա էին դառնում։ Հեղինակը դիտողությունների միջոցով անդրադառնում է տեղեկագրում ներկայացված դրույթներին՝ նպաստելով եկեղեցական կառավարման և կազմակերպական հարցերի շուրջ կարծիքների ձևավորմանը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում Հայոց եկեղեցու պատմության, 19-րդ դարի հայ հասարակական մտքի և Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի եկեղեցական ու վարչական կյանքի ուսումնասիրության համար։