Վիգեն Խեչումյանի փոքր արձակը

Culture

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Վենետիկի Սան Լազարո կղզում գործող մխիթարյան միաբանությանը (Mechitaristi di San Lazzaro di Venezia)՝ դիտարկելով այն որպես հայ մշակութային, կրոնական և գիտական ժառանգության պահպանման ու տարածման կարևոր կենտրոն։ Վերլուծության մեջ ընդգծվում է, որ այս միաբանությունը հիմնադրվել է 18-րդ դարում Մխիթար Սեբաստացու կողմից և դարձել է հայագիտության, ձեռագրագիտության և թարգմանական դպրոցի ձևավորման առանցքային օջախներից մեկը Եվրոպայում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Սան Լազարո կղզու գրադարանի և ձեռագրատան դերին, որտեղ պահպանվում են հազարավոր արժեքավոր հայերեն ձեռագրեր, պատմական փաստաթղթեր և տպագիր հին գրքեր, որոնք մեծ նշանակություն ունեն հայ մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունում քննարկվում է նաև մխիթարյանների գիտական գործունեությունը՝ ներառյալ լեզվաբանական ուսումնասիրությունները, բառարանագրությունը, պատմագրությունը և արևմտյան գրականության հայերեն թարգմանությունները, որոնք նպաստել են հայ և եվրոպական մշակույթների փոխհարաբերությունների զարգացմանը։ Միաժամանակ վերլուծվում է միաբանության կրթական և մշակութային առաքելությունը, որի շնորհիվ ձևավորվել է հայ մտավորականության սերունդների լայն ցանց։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ Սան Լազարոյի մխիթարյան կենտրոնը հանդիսանում է եզակի մշակութային միջավայր, որտեղ միավորվում են կրոնական կյանքը, գիտական հետազոտությունը և մշակութային պահպանությունը՝ պահպանելով հայ ինքնության կարևոր շերտերը։

Mathematics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հակադարձ ուղղված շրջանառական երևույթների ուսումնասիրությանը և սանտիմետրային ու միլիմետրային ալիքային տիրույթներում բաժանիչ (развязывающие) սարքերի մշակմանը՝ գերբարձր հաճախականությունների տեխնիկայի և միկրոալիքային ինժեներիայի շրջանակում։ Հետազոտության մեջ վերլուծվում են էլեկտրամագնիսական դաշտերի տարածման առանձնահատկությունները ոչ համաչափ կառուցվածքներում, որտեղ հնարավոր է առաջացնել հակադիր ուղղություններով էներգիայի հոսքեր և շրջանառական ռեժիմներ։ Աշխատությունում ներկայացվում են այդ երևույթների ֆիզիկական հիմքերը՝ կապված ալիքային փոխազդեցությունների, մագնիսական անիզոտրոպիայի և կառուցվածքային ասիմետրիայի հետ։

Biology

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետության և Լեռնային Ղարաբաղի տարածքներում տարածված ժայռային մողեսների (սողունների) արյան մակաբույծների կազմի, կենսաբանական առանձնահատկությունների և տարածվածության վերլուծությանը՝ ընդգծելով մակաբուծային համակարգերի էկոլոգիական և էվոլյուցիոն նշանակությունը։ Աշխատանքը կենտրոնանում է սողունների արյան մեջ հայտնաբերվող հեմոպարազիտների վրա, ներառյալ տարբեր նախակենդանիներ, որոնք փոխանցվում են հիմնականում արյունածծող միջատների միջոցով և կարող են ազդել կենդանիների ֆիզիոլոգիական վիճակի, իմունային արձագանքի և վարքային առանձնահատկությունների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մակաբույծների տեսակային կազմի որոշմանը, նրանց զարգացման փուլերին և հյուրընկալող օրգանիզմի հետ փոխազդեցության մեխանիզմներին՝ հաշվի առնելով բարձր լեռնային և կիսաանապատային էկոհամակարգերի առանձնահատկությունները։ Ներկայացվում է նաև տարածվածության էկոլոգիական պայմանների վերլուծությունը՝ ջերմաստիճան, խոնավություն, բնակության միջավայրի կառուցվածք և վեկտորների առկայություն, որոնք ազդում են մակաբույծների շրջանառության ինտենսիվության վրա։ Աշխատանքը վերլուծում է նաև հերպետոֆաունայի առողջական վիճակի գնահատման կարևորությունը՝ որպես կենսամիջավայրի էկոլոգիական հավասարակշռության ցուցիչ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ժայռային մողեսների արյան մակաբույծների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի տարածաշրջանի կենսաբազմազանության, էկոլոգիական մոնիթորինգի և մակաբուծաբանական գիտության զարգացման համար։

Literature

Սպենսեր Ջոնսոնի կողմից ներկայացնում է պարզ, բայց խորքային առակ, որը պատկերավոր կերպով բացատրում է մարդու վերաբերմունքը փոփոխությունների նկատմամբ և դրանց հաղթահարման մեխանիզմները։ Պատմությունը զարգանում է խորհրդանշական լաբիրինթոսում, որտեղ երկու մկներ և երկու փոքրիկ մարդիկ ամեն օր որոնում են իրենց «պանիրը», որը ներկայացնում է կյանքի կարևոր արժեքները՝ աշխատանք, հաջողություն, հարաբերություններ, անվտանգություն կամ երջանկություն։ Երբ պանիրը հանկարծ անհետանում է, հերոսները հայտնվում են անորոշության մեջ, և նրանց վարքագիծը դառնում է տարբեր արձագանքների օրինակ՝ մկները արագ ընդունում են իրականությունը և սկսում նոր պանիր փնտրել՝ հենվելով իրենց պարզ բնազդների վրա, մինչդեռ փոքրիկ մարդիկ երկար ժամանակ հակազդում են փոփոխությանը, վախենում են կորուստից և հույս ունեն, որ ամեն ինչ կվերադառնա նախկին վիճակին։ Ի վերջո նրանցից մեկը հասկանում է, որ փոփոխությունը կյանքի անխուսափելի մասն է, և հաջողությունը կախված է ոչ թե անցյալին կառչելուց, այլ նոր պայմաններին հարմարվելուց և շարժվելուց դեպի նոր հնարավորություններ։ Գիրքը իր պարզ լեզվով և խորհրդանշական պատկերներով ցույց է տալիս, թե ինչպես են սովորությունները, վախերը և մտածելակերպը ազդում մարդու կյանքի որակի վրա, և ընթերցողին հորդորում է լինել ճկուն, նախաձեռնող և բաց նոր փորձառությունների նկատմամբ։

History

Աշխատությունը նվիրված է Մեծ Բրիտանիայի հասարակական-քաղաքական և մտավոր կյանքի կարևոր ուղղություններից մեկի ձևավորման ու զարգացման ուսումնասիրությանը XIX դարի երկրորդ կեսից մինչև XX դարի առաջին քառորդն ընդգրկող ժամանակաշրջանում։ Հետազոտության կենտրոնում աստիճանական սոցիալական բարեփոխումների գաղափարների ձևավորումն է, դրանց տարածումը բրիտանական մտավորականության շրջանում և փոխազդեցությունը ժամանակի քաղաքական, տնտեսական ու փիլիսոփայական գաղափարների հետ։ Քննվում են արդյունաբերական հասարակության զարգացման հետևանքով առաջացած սոցիալական խնդիրները, աշխատանքի և կապիտալի հարաբերությունները, աղքատության, սոցիալական անհավասարության, կրթության և հանրային կառավարման շուրջ ծավալված բանավեճերը, որոնք նպաստեցին նոր հասարակական հայեցակարգերի ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Ֆաբիանյան ընկերության գործունեությանը և դրա հետ կապված մտավորականների գաղափարներին, որոնք սոցիալական փոփոխությունները հիմնականում պատկերացնում էին աստիճանական օրենսդրական և ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների ճանապարհով։ Ուսումնասիրվում են շարժման գաղափարական կապերը սոցիալիզմի տարբեր ուղղությունների, լիբերալ բարեփոխականության, տնտեսական մտքի և պետական կառավարման վերաբերյալ ժամանակակից պատկերացումների հետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայտնի ֆաբիանների հրապարակախոսական, գիտական և հասարակական գործունեության վերլուծությունը՝ ցույց տալով մտավոր գաղափարների և գործնական քաղաքական քննարկումների փոխազդեցությունը։ Դիտարկվում է նաև շարժման կապը բրիտանական աշխատավորական քաղաքականության ձևավորման, սոցիալական օրենսդրության շուրջ բանավեճերի և հանրային քաղաքականության նոր պատկերացումների տարածման հետ՝ առանց այդ ազդեցությունը ներկայացնելու որպես միակ գործոն։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ծրագրային փաստաթղթեր, քաղաքական և տնտեսական աշխատություններ, պարբերական մամուլ, հրապարակային բանավեճեր և մտավորականների նամակագրություն։ Ժամանակաշրջանի ինտելեկտուալ միջավայրը ներկայացվում է որպես տարբեր գաղափարական ուղղությունների մրցակցության և փոխազդեցության դաշտ, որտեղ քննարկվում էին պետության դերը, հասարակական բարեկեցությունը, սեփականությունը, ժողովրդավարական մասնակցությունը և սոցիալական արդարության գաղափարը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քաղաքական մտքի պատմության, սոցիալական պատմության և գաղափարների պատմության մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով հասկանալու բրիտանական բարեփոխական սոցիալիզմի ձևավորումն ու տեղը տվյալ ժամանակաշրջանի մտավոր կյանքում։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է էլեկտրաէներգետիկական համակարգի կայունացված ռեժիմի վերահաշվարկի խնդրի ուսումնասիրությանը՝ տրոհման եղանակի կիրառմամբ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և հիմնավորել այնպիսի հաշվարկային մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս բարդ էլեկտրաէներգետիկական համակարգերի հաստատված ռեժիմների վերլուծությունն իրականացնել ավելի արդյունավետ և կառավարելի եղանակով։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են էլեկտրական ցանցի հանգույցներում լարումների, հոսանքների, ակտիվ և ռեակտիվ հզորությունների բաշխման, ինչպես նաև համակարգի առանձին տարրերի փոխկապակցվածության խնդիրները։ Տրոհման եղանակի կիրառումը հնարավորություն է տալիս բարդ համակարգը բաժանել փոխկապակցված ենթահամակարգերի կամ ավելի փոքր հաշվարկային խնդիրների, որոնց հաջորդական կամ զուգահեռ լուծմամբ հնարավոր է ստանալ ամբողջական համակարգի ռեժիմի գնահատականը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տրոհման սկզբունքների ընտրությանը, ենթահամակարգերի միջև փոխազդեցության հաշվառմանը, հաշվարկային սխալների նվազեցմանը և լուծման թվային կայունության ապահովմանը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի մաթեմատիկական մոդելավորման, թվային հաշվարկի և ոչ գծային հավասարումների լուծման մեթոդներ՝ համակարգի ռեժիմային պարամետրերը որոշելու համար։ Մեթոդի արդյունավետությունը կարող է գնահատվել տարբեր բարդության և կառուցվածքի էլեկտրական ցանցերի օրինակներով՝ համեմատելով ստացված արդյունքները այլ հաշվարկային մոտեցումների հետ։ Աշխատության կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ ժամանակակից էլեկտրաէներգետիկական համակարգերը կարող են ունենալ մեծ չափեր և բարդ կառուցվածք, ինչի պատճառով դրանց ռեժիմների հաշվարկը պահանջում է արդյունավետ և հուսալի ալգորիթմներ։ Տրոհման մոտեցումը կարող է նպաստել հաշվարկների արագացմանը, համակարգչային ռեսուրսների ավելի արդյունավետ օգտագործմանը և բարդ ցանցերի ռեժիմների վերլուծության պարզեցմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել էլեկտրաէներգետիկայի, էլեկտրական ցանցերի, համակարգերի վերլուծության, կիրառական մաթեմատիկայի և համակարգչային մոդելավորման ոլորտների մասնագետներին, ինժեներներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։