Ընդդատության ինստիտուտի կատարելագործման հիմնահարցերը Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական դատավարությունում (համեմատական վերլուծություն)

Geography

Աշխատանքը նվիրված է բացահանքերի կողերի ձևավորման և կայունության ապահովման նոր մեթոդի մշակմանը, ինչպես նաև դրա կիրառման համար անհրաժեշտ հիմնական պարամետրերի գիտական հիմնավորմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են բաց եղանակով օգտակար հանածոների արդյունահանման ժամանակ առաջացող լեռնատեխնիկական պայմանները, ապարային զանգվածի կառուցվածքային և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները, հանքավայրի երկրաբանական առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը կողերի կայունության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բացահանքի կողերի երկրաչափական ձևավորմանը, թեքության անկյան, բարձրության, աստիճանների չափերի և այլ տեխնոլոգիական ու երկրամեխանիկական ցուցանիշների ընտրությանը։ Նոր մոտեցման մշակման նպատակն է համատեղել արդյունահանման աշխատանքների անվտանգությունը, կողերի երկարաժամկետ կայունությունը և հանքային տարածքի արդյունավետ օգտագործումը՝ նվազեցնելով ապարների փլուզման, սահքի և դեֆորմացիաների առաջացման հավանականությունը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ապարային զանգվածում լարվածությունների և դեֆորմացիաների ձևավորման օրինաչափությունները, ջրաբանական պայմանների ազդեցությունը, բնական ճաքերի և խզվածքների դերը, ինչպես նաև հանքարդյունաբերական աշխատանքների հաջորդականության ու կիրառվող տեխնոլոգիայի ազդեցությունը կողերի վարքագծի վրա։ Առաջարկվող մեթոդի պարամետրերի հիմնավորումը հնարավորություն է տալիս որոշել այնպիսի օպտիմալ երկրաչափական և տեխնոլոգիական լուծումներ, որոնք համապատասխան են տվյալ հանքավայրի պայմաններին և ապահովում են աշխատանքների առավել անվտանգ ու արդյունավետ իրականացում։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ բացահանքերի նախագծման, վերակառուցման և շահագործման ընթացքում՝ նպաստելով լեռնային աշխատանքների անվտանգության բարձրացմանը, կորուստների և չնախատեսված ծախսերի նվազեցմանը, ինչպես նաև հանքավայրի պաշարների առավել ռացիոնալ օգտագործմանը։ Աշխատանքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հատկապես լեռնային ինժեներների, հանքարդյունաբերության մասնագետների, նախագծողների, երկրաբանների և բաց եղանակով հանքավայրերի շահագործման տեխնոլոգիաներով զբաղվող հետազոտողների համար։

Biology

Գիրքը ուսումնասիրում է մարդու և շրջակա միջավայրի փոխազդեցության բազմակողմանի բնույթը՝ ներկայացնելով ինչպես էկոլոգիական, այնպես էլ ֆիզիոլոգիական մոտեցումները։ Այն բացատրում է, թե ինչպես են արտաքին միջավայրի գործոնները՝ կլիմայական պայմաններ, օդի և ջրի որակ, աղտոտվածություն, աղմուկ և այլ ազդեցություններ, անդրադառնում մարդու օրգանիզմի կառուցվածքի և ֆունկցիոնալ համակարգերի վրա։ Այս համատեքստում քննարկվում են օրգանիզմի ադապտացիոն մեխանիզմները, որոնք թույլ են տալիս պահպանել ներքին հավասարակշռությունը փոփոխվող միջավայրում։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից մեկը մարդու առողջության և էկոլոգիական գործոնների միջև կապի վերլուծությունն է։ Ներկայացվում են այնպիսի հարցեր, ինչպիսիք են շրջակա միջավայրի ռիսկերի ազդեցությունը տարբեր օրգան համակարգերի վրա, քրոնիկական հիվանդությունների առաջացման էկոլոգիական նախադրյալները և կենսաբանական ռեակցիաները սթրեսային պայմաններում։ Գիրքը նաև անդրադառնում է էկոլոգիական ֆիզիոլոգիայի հիմունքներին՝ բացատրելով, թե ինչպես է օրգանիզմը արձագանքում ջերմաստիճանի փոփոխություններին, բարձրության ազդեցությանը, ֆիզիկական բեռնվածությանը և այլ գործոններին։ Բովանդակությունը ունի միջդիսցիպլինար բնույթ՝ միավորելով կենսաբանությունը, բժշկությունը, էկոլոգիան և հանրային առողջապահությունը։ Սա հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ձևավորել ամբողջական պատկեր մարդու կենսագործունեության և միջավայրի միջև փոխկապակցության մասին։ Գիրքը կարող է օգտագործվել ինչպես ուսումնական գործընթացում, այնպես էլ որպես հիմք հետազոտական աշխատանքների և կիրառական խնդիրների լուծման համար, հատկապես այն ոլորտներում, որտեղ կարևոր է մարդու առողջության պահպանությունն ու շրջակա միջավայրի կայուն կառավարումը։

Other Subjects

Նյութը վերաբերում է Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ տեղի ունեցած ռազմական և քաղաքական զարգացումներից հետո Թուրքիայի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների արտահայտմանը պաշտոնական հայտարարությունների և տարածաշրջանային քաղաքականության համատեքստում։ Կենտրոնական թեման Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի կողմից Ադրբեջանի գործողությունների և դրանց արդյունքների վերաբերյալ հրապարակային գնահատականն է, որը ներկայացվում է թուրք-ադրբեջանական ռազմավարական գործընկերության և փոխադարձ քաղաքական աջակցության շրջանակում։ Նյութում կարող են դիտարկվել Ադրբեջանի ղեկավարության դիրքորոշումները, Թուրքիայի արձագանքը և երկու երկրների միջև ձևավորված քաղաքական ու ռազմավարական համագործակցության նշանակությունը Հարավային Կովկասում։ Միաժամանակ թեման առնչվում է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության երկարատև պատմությանը, Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հակասություններին, տարածաշրջանում ուժերի հարաբերակցության փոփոխություններին և անվտանգության նոր խնդիրների ձևավորմանը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պաշտոնական քաղաքական հռետորաբանության ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ այն ձևակերպումների, որոնց միջոցով տարբեր պետական դերակատարներ ներկայացնում են ռազմական գործողությունների արդյունքները, տարածքային ամբողջականության հարցը և տարածաշրջանի ապագայի վերաբերյալ իրենց պատկերացումները։ Նյութը հնարավորություն է տալիս դիտարկել նաև Թուրքիայի տարածաշրջանային դերակատարությունը, Անկարայի և Բաքվի քաղաքական ու ռազմավարական կապերը և դրանց ազդեցությունը Հարավային Կովկասում ձևավորվող հարաբերությունների վրա։ Թեմայի շրջանակում նշանակություն ունեն նաև Հայաստանի անվտանգության խնդիրները, հայ և ադրբեջանցի բնակչության նկատմամբ հակամարտության մարդասիրական հետևանքները, տեղահանության հարցերը և միջազգային կազմակերպությունների ու արտաքին դերակատարների արձագանքները։ Տարբեր կողմերի կողմից նույն իրադարձությունների քաղաքական և իրավական մեկնաբանությունները կարող են էապես տարբերվել, ուստի դրանց ուսումնասիրությունը պահանջում է պաշտոնական հայտարարությունների, միջազգային իրավունքի համապատասխան սկզբունքների և հակամարտության պատմական համատեքստի տարանջատված դիտարկում։ Ընդհանուր առմամբ նյութը կարելի է դիտարկել որպես Հարավային Կովկասում տեղի ունեցած նշանակալի քաղաքական և ռազմական զարգացումների, թուրք-ադրբեջանական հարաբերությունների և դրանց տարածաշրջանային հետևանքների լուսաբանմանը նվիրված հրապարակում։

History

Աշխատությունը նվիրված է Էջմիածնի հայրապետական աթոռի և ռուսական պետական իշխանությունների միջև հարաբերությունների սկզբնական շրջանի պատմական ուսումնասիրությանը՝ լուսաբանելով դրանց ձևավորման քաղաքական, եկեղեցական և դիվանագիտական նախադրյալները։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն պատմական պայմանների վրա, որոնցում Հայոց եկեղեցու բարձրագույն հոգևոր իշխանությունը սկսեց կապեր հաստատել Ռուսաստանի հետ՝ տարածաշրջանում տեղի ունեցող քաղաքական փոփոխությունների և հայ բնակչության անվտանգության ու եկեղեցական շահերի պաշտպանության խնդիրների համատեքստում։ Քննության են առնվում Էջմիածնի կաթողիկոսների, հոգևորականների և հայ հասարակական շրջանակների նախաձեռնությունները, ռուսական իշխանություններին ուղղված դիմումները, նամակագրությունը և տարբեր ներկայացուցիչների միջոցով իրականացվող բանակցությունները։ Այս հարաբերությունները դիտարկվում են Հարավային Կովկասում և հարակից տարածքներում Ռուսաստանի քաղաքական ազդեցության աստիճանական ընդլայնման, ինչպես նաև Օսմանյան և Պարսկական տերությունների հետ նրա հարաբերությունների ընդհանուր համապատկերում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում այն շարժառիթներին, որոնք հայկական եկեղեցական շրջանակներին դրդում էին Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների զարգացմանը։ Դրանց թվում կարևորվում էին քրիստոնյա բնակչության պաշտպանության ակնկալիքները, եկեղեցական հաստատությունների իրավունքների ու ունեցվածքի պահպանման հարցերը, քաղաքական անկայունության պայմաններում անվտանգության ապահովման ձգտումները և արտաքին հովանավորություն ձեռք բերելու հնարավորությունները։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են ռուսական կառավարության շահերն ու նպատակները՝ պարզելու, թե հայկական եկեղեցական կառույցների հետ կապերը ինչ նշանակություն կարող էին ունենալ Ռուսաստանի կովկասյան և արևելյան քաղաքականության համար։ Էջմիածնի հայրապետական աթոռը ներկայացվում է ոչ միայն որպես հոգևոր կենտրոն, այլև որպես հայկական հասարակության կազմակերպման և արտաքին կապերի հաստատման կարևոր հաստատություն, որն իր հեղինակության շնորհիվ կարող էր մասնակցել քաղաքական ու դիվանագիտական գործընթացներին։ Քննության են առնվում եկեղեցական դիվանագիտության առանձնահատկությունները, պատվիրակությունների գործունեությունը, պաշտոնական և ոչ պաշտոնական հաղորդակցության ձևերը, ինչպես նաև տարբեր միջնորդների դերը հայ-ռուսական կապերի հաստատման գործում։ Հատուկ նշանակություն է տրվում նամակագրական և վավերագրական նյութերին, քանի որ դրանց միջոցով հնարավոր է բացահայտել կողմերի ակնկալիքները, քաղաքական հաշվարկները և հարաբերությունների զարգացման կոնկրետ փուլերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևել, թե ինչպես սկզբնական առանձին շփումները ժամանակի ընթացքում վերածվեցին ավելի համակարգված հարաբերությունների և ստեղծեցին հետագա քաղաքական ու եկեղեցական համագործակցության նախադրյալներ։ Կարևորվում է նաև կրոնական գործոնի նշանակությունը, սակայն հայ-ռուսական կապերը չեն սահմանափակվում միայն քրիստոնեական ընդհանրությամբ։ Դրանք դիտարկվում են քաղաքական շահերի, տարածաշրջանային մրցակցության, առևտրական կապերի և հայկական համայնքների սոցիալական ու իրավական դրության հետ փոխկապակցված։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե տարբեր պատմական իրավիճակներում որքանով էին համընկնում կամ տարբերվում Էջմիածնի և ռուսական պետական իշխանությունների նպատակները։ Այդ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հարաբերությունների պատմությունը ներկայացնել ոչ թե որպես միակողմանի գործընթաց, այլ որպես տարբեր շահեր ունեցող կողմերի փոխգործակցություն։ Աշխատության աղբյուրագիտական արժեքը պայմանավորված է նաև պաշտոնական գրագրության, եկեղեցական փաստաթղթերի, դիվանագիտական հաղորդագրությունների և ժամանակաշրջանի այլ վավերագրերի օգտագործման հնարավորությամբ, որոնք տեղեկություններ են հաղորդում ինչպես քաղաքական իրադարձությունների, այնպես էլ Հայոց եկեղեցու արտաքին գործունեության մասին։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի հետագա հայ-ռուսական հարաբերությունների պատմական հիմքերը հասկանալու համար, քանի որ սկզբնական կապերի ընթացքում ձևավորված քաղաքական պատկերացումները, հաղորդակցության ուղիները և փոխադարձ ակնկալիքները հետագայում ազդեցություն ունեցան տարածաշրջանում տեղի ունեցող զարգացումների վրա։ Միաժամանակ նյութը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել Էջմիածնի հայրապետական աթոռի քաղաքական և հասարակական դերակատարության, Հայոց եկեղեցու արտաքին հարաբերությունների և Ռուսաստանի հարավկովկասյան քաղաքականության ձևավորման մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, Հայոց եկեղեցու պատմության, հայ-ռուսական հարաբերությունների, Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականության, Կովկասի պատմության և պատմական դիվանագիտության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, պատմաբանների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Economics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է առևտրային բանկերի գործունեության վերահսկողության համակարգի կատարելագործման և դրա արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են բանկային վերահսկողության նպատակները, սկզբունքները և գործիքները, գնահատվում են ռիսկերի կառավարման, ֆինանսական կայունության ապահովման և կարգավորող մեխանիզմների կիրառման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը քննարկում է ներքին և արտաքին վերահսկողության համակարգերը, կապիտալի համարժեքության, իրացվելիության, վարկային, շուկայական և գործառնական ռիսկերի վերահսկման մեթոդները՝ անդրադառնալով նաև միջազգային փորձին և բանկային կարգավորման արդի միտումներին։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են վերահսկողական գործընթացների արդյունավետության բարձրացմանն ուղղված առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել բանկային համակարգի կայուն զարգացմանը, ֆինանսական ռիսկերի նվազեցմանը և վերահսկողության մեխանիզմների կատարելագործմանը։ Հրատարակությունը նախատեսված է տնտեսագետների, բանկային ոլորտի մասնագետների, ֆինանսական վերահսկողության մարմինների աշխատակիցների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են բանկային համակարգի կառավարման և ֆինանսական վերահսկողության հիմնախնդիրներով։

Environmental Science

Նվիրված է ագրոէկոլոգիայի և շրջակա միջավայրի պահպանության ուսուցմանը՝ ներկայացնելով լաբորատոր և գործնական պարապմունքների մեթոդիկան, որոնք նպատակ ունեն խորացնել ուսուցանվողների գիտելիքները հողի, բույսերի, ջրային ռեսուրսների և գյուղատնտեսական էկոհամակարգերի վերաբերյալ։ Գրքում մանրամասն ներկայացվում են լաբորատոր փորձերի կազմակերպման ընթացակարգերը, պարապմունքների նպատակները, կիրառվող սարքավորումները և անհրաժեշտ նյութական միջոցները, ինչպես նաև փորձերի հաշվետվության ձևաչափերը և արդյունքների վերլուծության մեթոդները։ Հեղինակը ընդգծում է փորձերի անվտանգության կանոնները, չափման ճշգրտությունը և տվյալների գրանցման ճիշտ սկզբունքները, ինչպես նաև շեշտադրում է գիտական մոտեցումների կիրառությունը գյուղատնտեսության և շրջակա միջավայրի պահպանության խնդիրների ուսումնասիրության մեջ։ Աշխատությունը պարունակում է ուսուցողական ուղեցույցներ, գործնական օրինակներ և խորհուրդներ, որոնք օգնում են ուսանողներին ձեռք բերել ինչպես տեսական գիտելիքներ, այնպես էլ պրակտիկ հմտություններ՝ արդյունավետ և գիտականորեն հիմնավորված աշխատանք իրականացնելու համար լաբորատորիայում և դաշտային պայմաններում։ Գիրքը կարևորում է էկոհամակարգերի կայունության ապահովման և բնական ռեսուրսների պահպանման սկզբունքների ըմբռնումը, ինչը դարձնում է այն արժեքավոր ուսումնական և մասնագիտական ձեռնարկ ագրոէկոլոգիայի և շրջակա միջավայրի պահպանության ոլորտում։