Ընդհանուր երկրաբանություն

History

Գիտական-մշակութաբանական ուսումնասիրություն է, որտեղ հեղինակը փորձում է ներկայացնել պատմական Հայաստանի դերը որպես բազմաշերտ քաղաքակրթական տարածք և տարբեր էթնիկ ու մշակութային ազդեցությունների հատման ու փոխազդեցության կենտրոն։ Աշխատության մեջ քննարկվում է այն գաղափարը, որ Հայաստանը հնագույն ժամանակներից հանդես է եկել ոչ միայն որպես առանձին էթնոսի ձևավորման միջավայր, այլ նաև որպես տարածաշրջանային մշակութային համակարգերի փոխհանդիպման ու համադրման օջախ։ Հեղինակը անդրադառնում է պատմական աղբյուրներին, հնագիտական տվյալներին և մշակութային ժառանգությանը՝ փորձելով ցույց տալ, թե ինչպես են տարբեր ժողովուրդների, լեզուների և ավանդույթների փոխազդեցությունները ձևավորել հայկական քաղաքակրթության բազմաշերտ կառուցվածքը։ Գրքում կարևորվում է նաև «վեր էթնիկական մշակույթ» հասկացությունը, որը դիտարկվում է որպես ազգային սահմաններից դուրս գտնվող, ավելի լայն քաղաքակրթական միավորների համադրման արդյունք։ Նյութը ներկայացվում է միջգիտական մոտեցմամբ՝ համադրելով պատմություն, մշակութաբանություն և լեզվաբանություն, ինչի շնորհիվ ստեղծվում է Հայաստանի պատմական դերի ավելի լայն և համակողմանի պատկերացում։

Literature

Այս աշխատանքը ներկայացնում է Ղազարոս Աղայանի կյանքի և ստեղծագործական գործունեության մատենագիտական ամբողջական պատկերը՝ ընդգրկելով նրա գրական ժառանգությունը, մանկավարժական գործունեությունը և հասարակական-մշակութային ներդրումը 19-րդ դարի և 20-րդ դարի սկզբի հայ իրականության մեջ։ Նյութում համակարգված կերպով ներկայացվում են նրա ստեղծագործությունները՝ հեքիաթներ, բանաստեղծություններ, արձակ գործեր, մանկավարժական և հրապարակախոսական հոդվածներ, ինչպես նաև դրանց հրատարակությունների ժամանակագրական և թեմատիկ դասակարգումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Աղայանի դերին հայ մանկական գրականության ձևավորման և զարգացման գործընթացում, որտեղ նա կարևորեց ժողովրդական բանահյուսության հիման վրա ստեղծված դաստիարակչական և բարոյական արժեքներով հարուստ ստեղծագործությունները։ Ուսումնասիրությունը ներառում է նաև նրա գործունեությունը որպես ուսուցիչ և հասարակական գործիչ, որը նպաստել է կրթության տարածմանը և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորմանը։ Մատենագիտական նյութը օգնում է ամբողջական պատկերացում կազմել Աղայանի գրական ավանդի մասին՝ ցույց տալով նրա ստեղծագործությունների բազմաժանր բնույթը և դրանց նշանակությունը հայ գրականության պատմության մեջ։

Medicine

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բնակչության ստոմատոլոգիական վիճակի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ նույնականացման նպատակով, դիտարկելով ատամնաբուժական տվյալների կիրառումը դատաբժշկական և անձի նույնականացման գործընթացներում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են ատամնաշարի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ատամների մորֆոլոգիական և պաթոլոգիական փոփոխությունները, ինչպես նաև դրանց կայունությունը ժամանակի ընթացքում, ինչը հնարավորություն է տալիս օգտագործել դրանք որպես վստահելի կենսաբանական նույնականացման գործիք։ Հեղինակը վերլուծում է ստոմատոլոգիական տվյալների հավաքագրման, համակարգման և համեմատական գնահատման մեթոդները, ինչպես նաև դրանց կիրառությունը քրեագիտական փորձաքննություններում, զանգվածային աղետների հետևանքով զոհերի նույնականացման և անհայտ անձանց բացահայտման գործընթացներում։ Գրքում քննարկվում են նաև միջազգային փորձը, դատաբժշկական ստոմատոլոգիայի զարգացման միտումները և Հայաստանի բնակչության առանձնահատկությունները այդ համատեքստում։ Աշխատությունը համադրում է կլինիկական, անտրոպոլոգիական և իրավական մոտեցումները՝ առաջարկելով գործնական լուծումներ նույնականացման համակարգերի կատարելագործման համար։ Գիրքը նախատեսված է ստոմատոլոգների, դատաբժիշկների, քրեագետների, անտրոպոլոգների, գիտահետազոտողների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքային տնտեսության զարգացման տնտեսական, կառավարչական և ենթակառուցվածքային հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Իրանի խոշոր քաղաքային կենտրոններից մեկի օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում քաղաքային տնտեսությունը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված համակարգ, որը ներառում է բնակարանային և կոմունալ ծառայությունները, տրանսպորտային ենթակառուցվածքները, ջրամատակարարումն ու ջրահեռացումը, թափոնների կառավարումը, քաղաքային տարածքների բարեկարգումը, սոցիալական ենթակառուցվածքները և բնակչությանը մատուցվող հանրային ծառայությունների կազմակերպումը։ Ուսումնասիրվում է բնակչության թվաքանակի և քաղաքային տարածքի ընդլայնման ազդեցությունը ենթակառուցվածքների ծանրաբեռնվածության, ծառայությունների պահանջարկի, քաղաքային բյուջեի և տարածքային զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում քաղաքային կառավարման արդյունավետությանը, տեղական ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորմանը և դրանց բաշխման առաջնահերթություններին, քանի որ քաղաքային տնտեսության կայուն զարգացումը մեծապես պայմանավորված է կառավարման մարմինների ֆինանսական և կազմակերպական հնարավորություններով։ Կարևոր ուղղություն է տրանսպորտային համակարգի, ճանապարհային ենթակառուցվածքների և հասարակական տրանսպորտի զարգացման ուսումնասիրությունը՝ քաղաքային շարժունակության և տնտեսական ակտիվության հետ դրանց փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Քննության են առնվում նաև բնակարանաշինության, հողօգտագործման և քաղաքային տարածքների պլանավորման խնդիրները, հատկապես արագ ընդլայնվող քաղաքային միջավայրում բնակելի, առևտրային, արտադրական և հանրային տարածքների հավասարակշռված կազմակերպման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում են բնապահպանական գործոնները՝ օդի որակը, ջրային ռեսուրսների կառավարումը, կանաչ տարածքների պահպանումը և քաղաքային թափոնների արդյունավետ կառավարումը։ Քաղաքային տնտեսության բարելավման հնարավոր ուղղությունները կապվում են կառավարման համակարգի արդյունավետության բարձրացման, ենթակառուցվածքային ներդրումների նպատակային կազմակերպման, ծառայությունների որակի բարելավման, նոր տեխնոլոգիաների կիրառման և երկարաժամկետ քաղաքային պլանավորման հետ։ Միաժամանակ կարևոր է տնտեսական զարգացման և բնակչության սոցիալական պահանջների համադրումը, որպեսզի քաղաքային բարեփոխումները նպաստեն ոչ միայն տնտեսական ակտիվության աճին, այլև բնակության պայմանների և հանրային ծառայությունների հասանելիության բարելավմանը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է քաղաքային տնտեսագիտության, տարածքային պլանավորման, հանրային կառավարման և ենթակառուցվածքների զարգացման մոտեցումները՝ բացահայտելով խոշոր քաղաքային համակարգի զարգացման հիմնական խնդիրներն ու դրանց լուծման հնարավոր ուղղությունները։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է լանթանի և երկաթի հիմքով բարդ օքսիդային նյութերի ստացման գիտատեխնոլոգիական սկզբունքների մշակմանը, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրմանը։ Հետազոտության կենտրոնում բազմաբաղադրիչ օքսիդային համակարգերի ձևավորման օրինաչափություններն են, սկզբնական բաղադրության և մշակման ընդհանուր պայմանների ազդեցությունը վերջնական նյութի ֆազային կազմի, բյուրեղային կառուցվածքի, միկրոկառուցվածքի և գործառական բնութագրերի վրա։ Քննվում են լանթան և երկաթ պարունակող օքսիդային միացությունների առաջացման առանձնահատկությունները և տարբեր կառուցվածքային վիճակների միջև հնարավոր փոխակերպումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նյութի բաղադրության, կառուցվածքի և հատկությունների միջև կապի բացահայտմանը, քանի որ բարդ օքսիդների էլեկտրական, մագնիսական, ջերմային և կատալիտիկ բնութագրերը զգալիորեն պայմանավորված են դրանց ֆազային մաքրությամբ, բյուրեղային ցանցի առանձնահատկություններով և կառուցվածքային արատներով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել նյութագիտական բնութագրման տարբեր մեթոդներով ստացված տվյալները՝ ձևավորված նյութերի ֆազային և կառուցվածքային վիճակի գնահատման նպատակով։ Կարևորվում է նաև մասնիկների և հատիկների կառուցվածքի, նյութի համասեռության ու մակերևութային առանձնահատկությունների ազդեցության ուսումնասիրությունը՝ հնարավոր կիրառական հատկությունների տեսանկյունից։ Տեխնոլոգիական մոտեցման մշակումը դիտարկվում է որպես վերահսկելի և վերարտադրելի հատկություններով նյութերի ստացման պայմանների գիտական հիմնավորման խնդիր՝ առանց սահմանափակվելու միայն առանձին բաղադրության ստացմամբ։ Ստացված արդյունքների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս որոշելու, թե նյութի կառուցվածքային փոփոխություններն ինչպես են անդրադառնում դրա ֆունկցիոնալ վարքի վրա և ինչպիսի հատկությունների համակցություններ կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել ժամանակակից նյութագիտության համար։ Լանթանի և երկաթի հիմքով բարդ օքսիդները կարող են ուսումնասիրվել էլեկտրոնային, մագնիսական, էներգետիկ և կատալիտիկ համակարգերում կիրառման հեռանկարների տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է անօրգանական քիմիայի, պինդ մարմնի քիմիայի և նյութագիտության մոտեցումները՝ նոր ֆունկցիոնալ օքսիդային նյութերի ձևավորման օրինաչափությունների բացահայտման և դրանց հատկությունների նպատակային կառավարման գիտական հիմքերի զարգացման նպատակով։

Other Subjects

Պտուղների և խաղողի պահպանումը գիրքը նվիրված է պտուղների, ягодների և խաղողի պահպանման ժամանակակից տեխնոլոգիաներին և մեթոդներին՝ նպատակ ունենալով երկարաձգել նրանց պահպանողականությունը և պահպանել սննդային արժեքը։ Հեղինակը մանրամասն քննարկում է պահպանումն ապահովող ֆիզիկական, քիմիական և կենսաբանական մեթոդները, ինչպես նաև դրանց կիրառությունը արտադրական և տնային պայմաններում։ Գիրքն ընդգրկում է սառեցման, ջերմային մշակման, չորացման, թթվային, և կոնսերվացման տեխնոլոգիաները՝ ներկայացնելով գործընթացների չափանիշները, պահպանակի նյութերի ընտրությունը, հիվանդությունների և վնասատուների կանխարգելումը։ Նյութը համադրում է տեսական գիտելիքներ և գործնական ցուցումներ՝ ընթերցողին տրամադրելով կոնկրետ առաջարկություններ և հաշվարկների օրինակներ, որոնք թույլ են տալիս արդյունավետ կազմակերպել պտուղների և խաղողի պահպանման գործընթացը։ Գիրքը օգտակար է ինչպես գյուղատնտեսական մասնագետների, տեխնոլոգների և արտադրողների, այնպես էլ ուսանողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են հումքի մշակման, պահպանումի և գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների ոլորտը։