Ժամանակակից հայերենի շարադասության ձևային նկարագրություն ( UNL միջավայրում)

History

Պատմագիտական և միջազգային հարաբերությունների բնույթի այս աշխատությունը նվիրված է Օսմանյան կայսրության թուլացման ու տարածքային փոփոխությունների պայմաններում եվրոպական տերությունների միջև ձևավորված քաղաքական և դիվանագիտական հակասությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կայսրության ներքին ճգնաժամերի, ազգային շարժումների, պատերազմների և միջազգային մրցակցության ազդեցությունները Հարավարևելյան Եվրոպայի, Բալկանների և Մերձավոր Արևելքի քաղաքական զարգացումների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում եվրոպական տերությունների շահերին, նրանց դիվանագիտական ռազմավարություններին և Օսմանյան կայսրության տարածքների ու ազդեցության գոտիների շուրջ ծագած հակասություններին։ Վերլուծվում են միջազգային պայմանագրերի, դիվանագիտական բանակցությունների և ռազմական բախումների նշանակությունը տարածաշրջանային ուժերի հարաբերակցության փոփոխության գործընթացում։ Քննարկվում են նաև Օսմանյան տիրապետության ներքո գտնվող ժողովուրդների քաղաքական և ազգային խնդիրները, ինքնավարության ու անկախության շարժումները և դրանց միջազգային արձագանքը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու այն քաղաքական գործընթացների մասին, որոնք երկար ժամանակ ազդեցություն են ունեցել եվրոպական և մերձավորարևելյան միջազգային հարաբերությունների ձևավորման վրա։ Այն կարող է օգտակար լինել համաշխարհային պատմության, դիվանագիտության պատմության, օսմանագիտության և միջազգային հարաբերությունների պատմության ոլորտների հետազոտողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքային տնտեսության զարգացման տնտեսական, կառավարչական և ենթակառուցվածքային հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Իրանի խոշոր քաղաքային կենտրոններից մեկի օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում քաղաքային տնտեսությունը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված համակարգ, որը ներառում է բնակարանային և կոմունալ ծառայությունները, տրանսպորտային ենթակառուցվածքները, ջրամատակարարումն ու ջրահեռացումը, թափոնների կառավարումը, քաղաքային տարածքների բարեկարգումը, սոցիալական ենթակառուցվածքները և բնակչությանը մատուցվող հանրային ծառայությունների կազմակերպումը։ Ուսումնասիրվում է բնակչության թվաքանակի և քաղաքային տարածքի ընդլայնման ազդեցությունը ենթակառուցվածքների ծանրաբեռնվածության, ծառայությունների պահանջարկի, քաղաքային բյուջեի և տարածքային զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում քաղաքային կառավարման արդյունավետությանը, տեղական ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորմանը և դրանց բաշխման առաջնահերթություններին, քանի որ քաղաքային տնտեսության կայուն զարգացումը մեծապես պայմանավորված է կառավարման մարմինների ֆինանսական և կազմակերպական հնարավորություններով։ Կարևոր ուղղություն է տրանսպորտային համակարգի, ճանապարհային ենթակառուցվածքների և հասարակական տրանսպորտի զարգացման ուսումնասիրությունը՝ քաղաքային շարժունակության և տնտեսական ակտիվության հետ դրանց փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Քննության են առնվում նաև բնակարանաշինության, հողօգտագործման և քաղաքային տարածքների պլանավորման խնդիրները, հատկապես արագ ընդլայնվող քաղաքային միջավայրում բնակելի, առևտրային, արտադրական և հանրային տարածքների հավասարակշռված կազմակերպման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում են բնապահպանական գործոնները՝ օդի որակը, ջրային ռեսուրսների կառավարումը, կանաչ տարածքների պահպանումը և քաղաքային թափոնների արդյունավետ կառավարումը։ Քաղաքային տնտեսության բարելավման հնարավոր ուղղությունները կապվում են կառավարման համակարգի արդյունավետության բարձրացման, ենթակառուցվածքային ներդրումների նպատակային կազմակերպման, ծառայությունների որակի բարելավման, նոր տեխնոլոգիաների կիրառման և երկարաժամկետ քաղաքային պլանավորման հետ։ Միաժամանակ կարևոր է տնտեսական զարգացման և բնակչության սոցիալական պահանջների համադրումը, որպեսզի քաղաքային բարեփոխումները նպաստեն ոչ միայն տնտեսական ակտիվության աճին, այլև բնակության պայմանների և հանրային ծառայությունների հասանելիության բարելավմանը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է քաղաքային տնտեսագիտության, տարածքային պլանավորման, հանրային կառավարման և ենթակառուցվածքների զարգացման մոտեցումները՝ բացահայտելով խոշոր քաղաքային համակարգի զարգացման հիմնական խնդիրներն ու դրանց լուծման հնարավոր ուղղությունները։

Environmental Science

Մթնոլորտի աղտոտման խնդիրները ժամանակակից աշխարհում ամենալուրջ բնապահպանական և առողջապահական խնդիրներից են, որոնք առաջանում են մարդու տնտեսական գործունեության հետևանքով և ազդում են ինչպես բնության, այնպես էլ հասարակության վրա։ Հիմնական աղբյուրներն են արդյունաբերական ձեռնարկությունները, ավտոմոբիլային տրանսպորտը, ջերմաէլեկտրակայանները, նավթամշակման գործարանները, ինչպես նաև գյուղատնտեսության որոշ ձևեր և կենցաղային թափոնների այրումը։ Այս աղբյուրներից մթնոլորտ են արտանետվում վնասակար գազեր և մասնիկներ՝ ածխաթթու գազ, ածխածնի մոնօքսիդ, ծծմբի և ազոտի օքսիդներ, փոշային և քիմիական աէրոզոլներ, որոնք աղտոտում են օդը և փոխում դրա բնական կազմը։ Այս գործընթացը հանգեցնում է ջերմոցային էֆեկտի ուժեղացման, գլոբալ տաքացման, կլիմայի փոփոխության, օզոնային շերտի վնասման և թթվային անձրևների առաջացման։ Մթնոլորտի աղտոտումը նաև անմիջական վտանգ է մարդու առողջության համար՝ առաջացնելով շնչառական հիվանդություններ, ասթմա, ալերգիաներ, սրտանոթային խնդիրներ և նույնիսկ քաղցկեղի որոշ տեսակների ռիսկի աճ։ Բացի այդ, այն բացասաբար է ազդում էկոհամակարգերի վրա՝ վնասելով բուսականությունը, կենդանական աշխարհը և նվազեցնելով կենսաբազմազանությունը, ինչը խախտում է բնության բնական հավասարակշռությունը։ Այս խնդրի լուծման համար անհրաժեշտ է կիրառել արտանետումների խիստ վերահսկողություն, զարգացնել վերականգնվող էներգիայի աղբյուրներ, նվազեցնել հանածո վառելիքների օգտագործումը, ընդլայնել կանաչ տարածքները և բարձրացնել հասարակության էկոլոգիական գիտակցությունը։

History

Աշխատությունը նվիրված է Հին Հայաստանում գինեգործության և տեխնիկական բույսերի վերամշակման զարգացման ուսումնասիրությանը՝ մ.թ.ա. VI-ից մինչև մ.թ. IV դարերի պատմական ժամանակաշրջանի շրջանակում։ Հետազոտության կենտրոնում են հին հայկական հասարակության տնտեսական և արտադրական կյանքի այն ճյուղերը, որոնք կապված էին խաղողի մշակության, գինու արտադրության և տարբեր բուսական հումքի մշակման ու վերամշակման հետ։ Ուսումնասիրության միջոցով ներկայացվում են այդ գործունեության առաջացման և զարգացման նախադրյալները, արտադրական տեխնոլոգիաները, օգտագործվող գործիքներն ու հարմարանքները, ինչպես նաև դրանց կազմակերպման հնարավոր ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հնագիտական պեղումների արդյունքում հայտնաբերված նյութական վկայություններին, արտադրական կառույցներին, անոթներին, գործիքներին և այլ գտածոներին, որոնք հնարավորություն են տալիս վերականգնելու հին ժամանակաշրջանի գինեգործական և բուսական հումքի վերամշակման գործընթացները։ Քննարկվում է խաղողագործության և գինեգործության նշանակությունը ոչ միայն սննդային ու տնտեսական, այլև հասարակական և մշակութային կյանքում՝ հաշվի առնելով գինու արտադրության, պահպանման և օգտագործման հետ կապված ավանդույթներն ու սովորույթները։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև տեխնիկական բույսերի կիրառության հարցը, դրանց մշակման, հավաքման և վերամշակման եղանակների բացահայտումը, ինչպես նաև ստացված արտադրանքի հնարավոր տնտեսական և կենցաղային նշանակությունը։ Աշխատանքը գինեգործությունն ու բուսական հումքի վերամշակումը դիտարկում է հին Հայաստանի տնտեսության ընդհանուր համակարգում՝ դրանք կապելով գյուղատնտեսության զարգացման, արհեստների մասնագիտացման, առևտրի և բնակավայրերի տնտեսական կազմակերպման գործընթացների հետ։ Նյութում կարող են համադրվել հնագիտական, պատմական և մշակութային աղբյուրների տվյալները, ինչը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանի արտադրական մշակույթի վերաբերյալ։ Հետազոտությունը կարևոր է նաև հին Հայաստանի տեխնոլոգիական գիտելիքների և տնտեսական կյանքի ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ գինեգործության և բույսերի վերամշակման վերաբերյալ տվյալները վկայում են բնական ռեսուրսների օգտագործման և արտադրական հմտությունների զարգացման մակարդակի մասին։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հնագետներին, պատմաբաններին, ազգագրագետներին, մշակութաբաններին, հին Հայաստանի տնտեսական պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին, ինչպես նաև Հայաստանի հնագույն մշակույթի և արտադրական ավանդույթների նկատմամբ հետաքրքրություն ունեցող ընթերցողներին։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է ֆինանսական տեխնոլոգիաների (fintech) ներդրման և զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգում՝ ընդգծելով թվայնացման գործընթացների, նորարարական ֆինանսական ծառայությունների և բանկային ինստիտուտների վերափոխման փոխկապակցվածությունը։ Գրքում վերլուծվում են ֆինտեխ լուծումների հիմնական ուղղությունները՝ թվային վճարային համակարգեր, բջջային բանկինգ, բլոկչեյն տեխնոլոգիաներ, ավտոմատացված վարկային գնահատում և ռիսկերի կառավարման ալգորիթմներ։ Հեղինակը դիտարկում է բանկային համակարգի թվային փոխակերպման մարտահրավերները՝ ներառյալ տեխնոլոգիական ենթակառուցվածքների սահմանափակումները, կիբեռանվտանգության խնդիրները, կարգավորող դաշտի անկատարությունը և ֆինանսական նորարարությունների արագ զարգացման հետևանքով առաջացող իրավական ու ինստիտուցիոնալ բացերը։

Linguistics

Այս գիտական աշխատությունը միավորում է հայերենի քերականությանը նվիրված երկու լեզվաբանական ուսումնասիրություն՝ նպատակ ունենալով ներկայացնել հայոց լեզվի կառուցվածքի և քերականական առանձնահատկությունների տարբեր կողմերը։ Քերականության ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի լեզվի հնչյունական, ձևաբանական և շարահյուսական համակարգերի բացահայտման, ինչպես նաև լեզվական երևույթների օրինաչափությունների բացատրության համար։ Հայերենի վերաբերյալ նման հետազոտությունները նպաստում են լեզվի ինքնատիպ կառուցվածքի, պատմական զարգացման և այլ լեզուների հետ ունեցած ընդհանրությունների ու տարբերությունների գիտական ճանաչմանը։ Աշխատության երկու ուսումնասիրությունների համադրությունը հնարավորություն է տալիս լեզվական հարցերը դիտարկելու տարբեր տեսանկյուններից՝ ընդգծելով քերականական վերլուծության և լեզվաբանական համեմատության կարևորությունը։ Հատուկ արժեք ունի այն հանգամանքը, որ հայոց լեզուն ներկայացվում է եվրոպական գիտական միջավայրում՝ որպես ինքնուրույն ուսումնասիրության արժանի լեզվական համակարգ։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայագիտության, հայերենի քերականության պատմության և 19-րդ դարի եվրոպական լեզվաբանական մտքի զարգացման ուսումնասիրության համար։ Այն նաև արտացոլում է հայոց լեզվի գիտական հետազոտության և միջազգային գիտական շրջաններում դրա ճանաչման գործընթացը։