Ready-made Materials

Ժողովածուն ներկայացնում է հայ տաղարանային գրականության ավանդույթը՝ միավորելով տարբեր թեմաներով և տրամադրություններով չափածո ստեղծագործություններ։ Տաղարանները հայ մշակույթում ծառայել են որպես բանաստեղծական ու երգային երկերի պահպանման և տարածման կարևոր միջոց՝ ընդգրկելով սիրային, խոհական, խրատական, գովաբանական, հոգևոր և կենցաղային բովանդակություն ունեցող տաղեր։ Դրանցում արտահայտվում են մարդկային զգացմունքների բազմազանությունը, սիրո ու կարոտի ապրումները, գեղեցկության ընկալումը, կյանքի անցողիկության գիտակցումը, բարոյական արժեքների կարևորությունը և հասարակական հարաբերությունների վերաբերյալ դիտարկումները։ Տաղային ստեղծագործություններին բնորոշ են չափածո խոսքի երաժշտականությունը, ռիթմի և հանգավորման ներդաշնակությունը, պատկերավոր արտահայտությունները, համեմատություններն ու փոխաբերությունները։ Այս առանձնահատկությունները ստեղծագործությունները դարձնում են ոչ միայն ընթերցանության նյութ, այլև երգային կատարման համար հարմար գեղարվեստական երկեր։ Տարբեր թեմաների համադրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հայ գրական ճաշակի, բանաստեղծական լեզվի և ժողովրդական երգարվեստի փոխազդեցության մասին։ Նման ժողովածուները կարևոր դեր են ունեցել գրական ստեղծագործությունների շրջանառության, բանավոր ավանդույթի պահպանման և մշակութային հիշողության փոխանցման գործում։ Դրանք արժեքավոր աղբյուր են հայ չափածո գրականության, քաղաքային ու ժողովրդական երգարվեստի, ինչպես նաև հայ համայնքների գեղարվեստական կյանքի պատմության ուսումնասիրության համար։

Ժողովածուն պատկանում է հայ տաղարանային գրականության ավանդույթին և իր վերնագրով հուշում է բազմաբնույթ, գեղարվեստականորեն մշակված ու ընթերցողին գրավելու նպատակ ունեցող չափածո նյութերի ընդգրկման մասին։ Տաղարանները հայ գրական և երաժշտական մշակույթում կարևոր դեր են ունեցել՝ միավորելով սիրային, խրատական, հոգևոր, գովաբանական, խոհական և կենցաղային թեմաներով ստեղծագործություններ։ Դրանցում հաճախ արտահայտվում են մարդկային զգացմունքները, սիրո և կարոտի ապրումները, գեղեցկության ընկալումը, կյանքի անցողիկության գիտակցումը, բարոյական դատողություններն ու հասարակական հարաբերությունների վերաբերյալ պատկերացումները։ Տաղային ձևը բնորոշվում է երաժշտականությամբ, չափածո խոսքի ռիթմիկ կազմակերպմամբ, պատկերավոր լեզվով և հիշվող արտահայտություններով, ինչի շնորհիվ ստեղծագործությունները կարող էին տարածվել նաև բանավոր և կատարողական միջավայրում։ Ժողովածուի հարուստ բնույթը կարելի է կապել թեմատիկ ու ոճական բազմազանության հետ, իսկ «վայելուչ և գեղեցիկ» բնորոշումները շեշտադրում են գեղարվեստական խոսքի մշակվածության և արտահայտչականության նշանակությունը։ Նման տաղարանները կարևոր աղբյուր են հայ ժողովրդական ու քաղաքային երգարվեստի, բանաստեղծական ճաշակի, լեզվական արտահայտչամիջոցների և հասարակական կյանքի մշակութային պատկերացումների ուսումնասիրության համար։ Դրանք նաև վկայում են գրավոր և բանավոր ստեղծագործական ավանդույթների փոխազդեցության մասին՝ պահպանելով տարբեր ժամանակների գեղարվեստական մտածողության ու զգացմունքային աշխարհի հետքերը։

Ժողովածուն ներառում է տասնվեց համառոտ քարոզ, որոնք նպատակ ունեն ընթերցողին ծանոթացնելու քրիստոնեական հավատքի հիմնական գաղափարներին և դրանցից բխող բարոյական սկզբունքներին։ Քարոզները հոգևոր ուսուցման կարևոր միջոց են, քանի որ աստվածաշնչյան պատգամներն ու եկեղեցական վարդապետության դրույթները ներկայացնում են պարզաբանված, խրատական և առօրյա կյանքի հետ կապվող խոսքի միջոցով։ Նման բնույթի երկերում սովորաբար անդրադարձ է կատարվում հավատքի պահպանմանը, Աստծո հանդեպ սիրուն, ապաշխարությանը, խոնարհությանը, ներողամտությանը, ողորմածությանը, բարեգործությանը և մերձավորի նկատմամբ սիրո պարտականությանը։ Յուրաքանչյուր առանձին խոսք կարող է կենտրոնանալ որևէ հոգևոր կամ բարոյական խնդրի վրա՝ բացահայտելով դրա նշանակությունը քրիստոնեական աշխարհայացքի շրջանակում և ընդգծելով մարդու անձնական պատասխանատվությունը սեփական վարքի ու արարքների համար։ Հակիրճ շարադրանքը նյութը դարձնում է մատչելի և նպաստում դրա կիրառմանը անհատական ընթերցանության, հոգևոր կրթության ու քարոզչական գործունեության ընթացքում։ Այսպիսի ժողովածուները կարևոր դեր են ունեցել հավատացյալների կրոնական գիտելիքների տարածման, բարոյական պատկերացումների ամրապնդման և եկեղեցական ավանդույթների պահպանման գործում։ Այն նաև արժեքավոր է հայ հոգևոր տպագրության պատմության ուսումնասիրության համար՝ վկայելով կրոնական ուսուցողական գրականության տարածման և համայնքային կրթական կյանքի զարգացման մասին։

Ժողովածուն ընդգրկում է տասնվեց համառոտ քարոզ՝ նախատեսված քրիստոնեական հավատքի հիմնադրույթները, հոգևոր արժեքներն ու բարոյական սկզբունքները մատչելի և հակիրճ ձևով ներկայացնելու համար։ Քարոզախոսությունը հայ եկեղեցական գրականության կարևոր ուղղություններից է, որի միջոցով աստվածաշնչյան պատգամները մեկնաբանվում և կապվում են մարդու առօրյա կյանքի, վարքի ու հասարակական հարաբերությունների հետ։ Նման ժողովածուներում սովորաբար արծարծվում են հավատքի ամրության, Աստծո հանդեպ սիրո, ապաշխարության, խոնարհության, ներողամտության, ողորմածության, բարեգործության և մերձավորի նկատմամբ պատասխանատվության թեմաները։ Յուրաքանչյուր քարոզ կարող է կառուցվել որևէ աստվածաշնչյան մտքի կամ հոգևոր գաղափարի շուրջ՝ բացատրելով դրա նշանակությունը և ընդգծելով դրա կիրառությունը հավատացյալի կյանքում։ Համառոտ ձևաչափը նպաստում է նյութի հստակ ընկալմանը և հնարավորություն տալիս քարոզները կիրառելու հոգևոր ընթերցանության, ուսուցման ու եկեղեցական դաստիարակության ընթացքում։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև խոսքի խրատական բնույթը, քանի որ այն նպատակ ունի ոչ միայն փոխանցելու կրոնական գիտելիքներ, այլև ձևավորելու բարոյական դատողություն, ինքնաքննություն և առաքինի վարք։ Ժողովածուն արտացոլում է հայերեն հոգևոր գրականության քարոզչական ավանդույթը և արժեքավոր նյութ է ներկայացնում եկեղեցական կրթության, կրոնական մտածողության ու բարոյական դաստիարակության պատմության ուսումնասիրության համար։

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի քերականական համակարգի հիմնարար սկզբունքների ներկայացմանն ու լեզվի կառուցվածքի կանոնավոր ուսումնասիրությանը։ Այն նախատեսված է հայերեն սովորողների և լեզվի գիտական ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար՝ նպատակ ունենալով համակարգված ձևով բացատրել լեզվի հիմնական բաղադրիչները, դրանց գործառույթներն ու փոխհարաբերությունները։ Նման բնույթի քերականական ձեռնարկներում սովորաբար դիտարկվում են հնչյունների և վանկերի առանձնահատկությունները, բառերի կազմությունը, խոսքի մասերը, դրանց քերականական հատկանիշները, բառափոխության ձևերը և նախադասության կառուցման կանոնները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում գոյականի, ածականի, դերանվան, բայի և մյուս խոսքի մասերի ձևաբանական առանձնահատկություններին, ինչպես նաև հոլովման, խոնարհման, ժամանակների, եղանակների ու շարահյուսական կապերի համակարգին։ Քերականական կանոնների ուսումնասիրությունը նպաստում է գրավոր և բանավոր խոսքի ճշտության, մտքերի հստակ արտահայտման և լեզվական գրագիտության զարգացմանը։ Աշխատությունը կարևոր է նաև հայերենի քերականական նկարագրության պատմության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է լեզուն գիտականորեն դասակարգելու, կանոնակարգելու և ուսուցման համար մատչելի դարձնելու ավանդույթը։ Այն կարող է ծառայել որպես լեզվական գիտելիքների ամրապնդման, գրավոր խոսքի մշակման և հայերենի կառուցվածքային առանձնահատկությունների ավելի խոր ընկալման աղբյուր։

Հրատարակությունը համադրում է օրացուցային և տարեգրական տեղեկությունները՝ ընթերցողին ներկայացնելով ժամանակի հաշվարկման ու տարվա կազմակերպման համար անհրաժեշտ տվյալները։ Օրացույցային մասը նախատեսված է տարվա օրերի, շաբաթների, ամիսների և ամսաթվերի հաջորդականությունը պարզելու համար, ինչպես նաև կարող է ներառել եկեղեցական տոների, պահոց օրերի, սրբերի հիշատակությունների և ծիսական արարողությունների հետ կապված տեղեկություններ։ Քրիստոնեական ավանդույթի շրջանակում կազմված օրացույցներում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն շարժական և անշարժ տոները, Զատկի տոնակատարության ժամանակը և եկեղեցական տարվա տարբեր շրջանները։ Տարեգրական բաղադրիչը ժամանակի ընթացքը դիտարկում է ավելի լայն տեսանկյունից՝ կապելով ընթացիկ տարին պատմական և թվական համակարգերի հետ։ Քրիստոնեական թվականության և հայոց թվականության համատեղ հիշատակումը կարևոր է տարբեր ժամանակագրական համակարգերի հարաբերակցությունը հասկանալու համար և արտացոլում է հայ գրավոր մշակույթում ժամանակի հաշվարկման բազմաշերտ ավանդույթը։ Նման հրատարակությունները գործնական նշանակություն են ունեցել առօրյա կյանքում, եկեղեցական գործունեության կազմակերպման, տոնացույցային կարգերի պահպանման և ժամանակագրական կողմնորոշման համար։ Դրանք նաև արժեքավոր նյութ են ներկայացնում հայ օրացուցային մշակույթի, տպագրության պատմության և հայկական համայնքների հոգևոր ու հասարակական կյանքի ուսումնասիրության համար՝ ցույց տալով, թե ինչպես են օրացույցային գիտելիքը և պատմական ժամանակի ընկալումը միավորվել մեկ տեղեկատու հրատարակության մեջ։

Ժողովածուն ընդգրկում է Ներսես Լամբրոնացու՝ հայ միջնադարյան եկեղեցական և մտավոր կյանքի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի, տարբեր բնույթի գրավոր երկերը՝ ատենախոսական խոսք, թղթեր և ճառեր։ Լամբրոնացին հայտնի է իր աստվածաբանական խորագիտությամբ, ճարտասանական վարպետությամբ և եկեղեցական ու հասարակական հարցերի շուրջ ծավալած մտավոր գործունեությամբ։ Նրա երկերում կարևոր տեղ են զբաղեցնում քրիստոնեական վարդապետության մեկնաբանությունը, եկեղեցու դերի և առաքելության ըմբռնումը, հոգևոր կյանքի սկզբունքները, հավատացյալի բարոյական պարտականությունները և եկեղեցական միասնության գաղափարը։ Ատենախոսական խոսքը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հեղինակի փաստարկման եղանակը, մտքերի հաջորդականությունը և հրապարակային խոսքի կառուցման հմտությունը։ Թղթերը արժեքավոր են որպես մտավոր և հոգևոր հաղորդակցության ձև՝ արտահայտելով հեղինակի վերաբերմունքը տարբեր անձանց, եկեղեցական խնդիրների և իր ժամանակի գաղափարական հարցերի նկատմամբ։ Ճառերում աստվածաբանական դատողությունները զուգորդվում են խրատական, մեկնողական և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցներով։ Հեղինակի լեզուն բնորոշվում է գրական մշակվածությամբ, հռետորական կառուցվածքներով և մտքի հետևողական զարգացմամբ։ Ժողովածուն կարևոր սկզբնաղբյուր է միջնադարյան հայ աստվածաբանական մտքի, եկեղեցական ճարտասանության, նամակագրական մշակույթի և հայ մտավորականության պատմության ուսումնասիրության համար։

Ժողովածուն ներկայացնում է հայ միջնադարյան հոգևոր գրականության նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի՝ Ներսես Շնորհալու չափածո ժառանգությունը։ Նրա ստեղծագործական աշխարհը միավորում է աստվածաբանական միտքը, բանաստեղծական արտահայտչամիջոցները, բարոյական խրատը և մարդու հոգևոր ապրումների խորքային պատկերումը։ Շնորհալու չափածո երկերում առանցքային տեղ ունեն քրիստոնեական հավատքի հիմնադրույթները, Աստծո հանդեպ սերը, ապաշխարությունը, մեղքի գիտակցումը, ներողամտությունը, ողորմածությունը և հոգու փրկության ձգտումը։ Նրա լեզուն առանձնանում է պարզությամբ, երաժշտականությամբ, պատկերավորությամբ և մտքի հստակությամբ, ինչի շնորհիվ հոգևոր բարդ գաղափարները ձեռք են բերում հուզական ու գեղարվեստական ազդեցություն։ Բանաստեղծական խոսքը հաճախ կառուցվում է աղոթքի, դիմումի, խորհրդածության և ներհայեցողական խոստովանության ձևերով՝ ընթերցողին ներգրավելով հոգևոր ինքնաքննության մեջ։ Շնորհալու գրական ժառանգությունը կարևոր է նաև հայ չափածոյի զարգացման պատմության համար․ նրա ստեղծագործություններում նկատելի են բանաստեղծական կառուցվածքի մշակվածությունը, հանգավորման և ռիթմի զգացումը, ինչպես նաև գրական ու ծիսական ավանդույթների սերտ կապը։ Ժողովածուն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու միջնադարյան հայ մարդու աշխարհընկալումը, հոգևոր արժեքները և գեղարվեստական մտածողությունը՝ միաժամանակ պահպանելով եկեղեցական մշակույթի կարևորագույն գրական ժառանգությունը։

Գիրքը պարունակում է քրիստոնեական Սուրբ Գրքի Նոր Կտակարանի բնագիրը՝ ներկայացնելով քրիստոնեական հավատքի հիմնարար ուսմունքները, Հիսուս Քրիստոսի կյանքի ու գործունեության մասին ավետարանական վկայությունները և առաքելական ավանդության գրավոր ժառանգությունը։ Նոր Կտակարանը բաղկացած է չորս Ավետարաններից, Առաքյալների գործերից, առաքելական թղթերից և Հայտնության գրքից։ Ավետարանները պատմում են Քրիստոսի ծննդյան, քարոզչության, հրաշքների, առակների, խաչելության և հարության մասին՝ բացահայտելով նրա ուսմունքի բարոյական ու հոգևոր նշանակությունը։ Առաքյալների գործերը ներկայացնում են քրիստոնեական համայնքների ձևավորումն ու տարածումը, իսկ թղթերը լուսաբանում են հավատքի, սիրո, հույսի, փրկության, աստվածային շնորհի, եկեղեցական կյանքի և քրիստոնեական վարքագծի սկզբունքները։ Հայտնության գիրքն իր խորհրդանշական լեզվով անդրադառնում է հավատքի փորձություններին, բարու և չարի պայքարին ու աստվածային արդարության գաղափարին։ Սուրբգրային այս ժողովածուն ոչ միայն դավանաբանական հիմք է քրիստոնեական եկեղեցու համար, այլև մարդկային բարոյականության, հոգևոր ինքնաճանաչման և մշակութային մտածողության կարևոր աղբյուր։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու քրիստոնեական աշխարհայացքի առանցքային գաղափարներին և խորանալու ավետարանական պատգամների իմաստի մեջ։

Աշխատությունն իր վերնագրով ներկայացնում է գիտելիքի ընդգրկուն աշխարհայացքային պատկերի ստեղծման փորձ՝ միավորելով բնության և մարդկային կյանքի վերաբերյալ գիտելիքները։ Բնական գիտությունների շրջանակում նման բնույթի երկերը սովորաբար անդրադառնում են տիեզերքի կառուցվածքին, երկնային մարմիններին, երկրին, կենդանական և բուսական աշխարհին, բնության երևույթներին ու դրանց փոխկապակցվածությանը։ Այս նյութերը հնարավորություն են տալիս ընթերցողին ճանաչելու շրջապատող աշխարհը, հասկանալու բնական գործընթացների օրինաչափությունները և ձևավորելու բնության նկատմամբ դիտողական ու հետազոտական մոտեցում։ Բարոյական գիտությունների բաժինը լրացնում է այդ պատկերը՝ ուշադրությունը տեղափոխելով մարդուն, նրա ներաշխարհին, վարքին, պարտականություններին և հասարակության մեջ ունեցած դերին։ Այստեղ կարևոր են դառնում առաքինության, արդարության, խղճի, պատասխանատվության, բարու և չարի, անհատի ու հասարակության փոխհարաբերությունների հարցերը։ Երկու ոլորտների համադրությունը ցույց է տալիս գիտելիքի ամբողջական ընկալման ձգտումը, որտեղ բնության ճանաչումը լրացվում է մարդու բարոյական ինքնաճանաչմամբ։ Ստեղծագործությունը կարելի է դիտարկել որպես լուսավորական մտածողությանն առնչվող կրթական աշխատություն, որը նպատակ ունի ընդլայնելու ընթերցողի մտահորիզոնը, զարգացնելու հետաքրքրասիրությունը և խթանելու գիտական ու բարոյափիլիսոփայական խորհրդածությունը։ Այն արժեքավոր է նաև հայերեն գիտակրթական գրականության պատմության տեսանկյունից՝ որպես տարբեր գիտակարգերի մասին գիտելիքը մեկ ամբողջության մեջ ներկայացնելու փորձ։

Աշխատությունը նվիրված է Նոր Կտակարանի գրքերի բովանդակության, կառուցվածքի, գաղափարական առանցքի և քրիստոնեական դավանանքի մեջ դրանց նշանակության ուսումնասիրությանը։ Այն կարելի է դիտարկել որպես աստվածաշնչագիտական բնույթի մեկնողական ձեռնարկ, որի նպատակն է ընթերցողին ներկայացնել Նոր Կտակարանի հիմնական գրությունները՝ բացահայտելով դրանց պատմական, հոգևոր և բարոյական շերտերը։ Նոր Կտակարանի կենտրոնում Հիսուս Քրիստոսի կյանքն ու քարոզչությունն են, նրա ուսմունքը, խաչելությունն ու հարությունը, ինչպես նաև առաքյալների գործունեությունն ու վաղ քրիստոնեական համայնքների ձևավորումը։ Նման տեսություններում սովորաբար անդրադարձ է կատարվում չորս Ավետարանների առանձնահատկություններին, Առաքյալների գործերին, առաքելական թղթերին և Հայտնության գրքին՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց հեղինակային, պատմական և աստվածաբանական առանձնահատկություններին։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում նաև հավատքի, փրկության, աստվածային շնորհի, սիրո, ներողամտության, ապաշխարության և քրիստոնեական կյանքի սկզբունքների մեկնաբանությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ինչպես Սուրբ Գրքի համակարգված ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների, այնպես էլ հոգևոր կրթության և աստվածաբանական գիտելիքների խորացման ձգտող անձանց համար։ Այն արտացոլում է հայերեն աստվածաշնչագիտական գրականության այն ավանդույթը, որի նպատակն է սուրբգրային գիտելիքը դարձնել ավելի մատչելի, կազմակերպված և մեկնաբանված։

Աշխատության վերնագիրը հուշում է հոգևոր-գովաբանական բնույթի ստեղծագործության մասին, որի առանցքում անթառամ ծաղկի պատկերն է՝ որպես մաքրության, առաքինության, հոգևոր գեղեցկության և հավիտենական արժեքների խորհրդանիշ։ Քրիստոնեական գրականության մեջ ծաղկային պատկերները հաճախ օգտագործվում են սրբության, հավատքի ամրության, բարեգործության և աստվածային շնորհի արտահայտման համար։ Այս տեսանկյունից ստեղծագործությունը կարելի է դիտարկել որպես հոգևոր խորհրդածություն, որտեղ արտաքին գեղեցկության պատկերը վերածվում է ներքին կատարելության և բարոյական բարձրության այլաբանության։ Նման բնույթի երկերում գովաբանությունը սովորաբար միահյուսվում է խրատական մտքերի, հավատացյալի վարքի օրինակների և աստվածահաճո կյանքի մասին խորհրդածությունների հետ՝ ընթերցողին ուղղորդելով դեպի առաքինություն, խոնարհություն, նվիրում և հոգևոր ինքնակատարելագործում։ Գործածված խորհրդանշական լեզուն կարող է ընթերցողին մղել խորհելու ժամանակավորի և հավիտենականի, երկրային գեղեցկության և հոգևոր արժեքների փոխհարաբերության շուրջ։ Այսպիսի գրականությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ եկեղեցական մշակույթի գովաբանական ավանդույթում՝ պահպանելով հոգևոր պատկերավորման, խորհրդանշական մտածողության և բարոյական դաստիարակության ձևերը։

Աշխատությունը նվիրված է Աստվածաշնչի պատմական բովանդակության ուսումնասիրությանը և նպատակ ունի ընթերցողին ներկայացնելու Սուրբ Գրքում նկարագրված իրադարձությունների, անձանց ու կրոնական ավանդությունների ընդհանուր պատկերը։ Այն աստվածաշնչյան պատմությունները դիտարկում է ոչ միայն որպես առանձին դրվագների հաջորդականություն, այլև որպես փոխկապակցված իրադարձությունների ամբողջություն, որոնց միջոցով բացահայտվում են Աստծո և մարդկության հարաբերությունները, հավատքի ձևավորումը, բարոյական օրենքների հաստատումն ու աստվածային նախախնամության գաղափարը։ Նման բնույթի աշխատություններում սովորաբար անդրադարձ է կատարվում Հին և Նոր Կտակարանների պատմական միջավայրին, աստվածաշնչյան ժողովուրդների ծագմանն ու կյանքին, կարևոր առաջնորդների և մարգարեների գործունեությանը, կրոնական իրադարձություններին և դրանց հոգևոր նշանակությանը։ Պատմական շարադրանքը կարող է լրացվել ժամանակագրական դիտարկումներով, աշխարհագրական տեղեկություններով և աստվածաբանական բացատրություններով, որոնք օգնում են ընթերցողին ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել սուրբգրային նյութի մասին։ Հատորի ընդգրկուն ծավալը հնարավորություն է տալիս թեմաները դիտարկել առավել մանրամասն՝ ուշադրություն դարձնելով պատմական հաջորդականությանը և իրադարձությունների գաղափարական կապերին։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի կրոնական կրթության և աստվածաշնչյան գիտելիքների տարածման համար՝ նպաստելով Սուրբ Գրքի բովանդակության գիտակցված ընթերցանությանը և քրիստոնեական աշխարհայացքի ձևավորմանը։ Այն արժեքավոր է նաև հայերեն աստվածաշնչագիտական գրականության, կրոնական պատմագրության և աստվածաբանական մտքի զարգացման ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Աշխատությունը նվիրված է Երուսաղեմ քաղաքի քրիստոնեական սրբավայրերին՝ այն սրբազան վայրերին, որոնք կապված են Հիսուս Քրիստոսի երկրային կյանքի, փրկագործական առաքելության, չարչարանքների, խաչելության, թաղման և հարության իրադարձությունների հետ։ Գովասանաբանական բնույթ ունեցող այս տետրակը սուրբ ուխտատեղիները ներկայացնում է որպես քրիստոնեական հավատքի, հոգևոր հիշողության և աստվածաշնչյան ավանդության կենդանի խորհրդանիշներ։ Երուսաղեմը քրիստոնեական աշխարհում առանձնահատուկ նշանակություն ունի, քանի որ այնտեղ են կենտրոնացած Քրիստոսի կյանքի վերջին օրերի և հարության հետ առնչվող բազմաթիվ սրբավայրեր, որոնք դարեր շարունակ եղել են հավատացյալների ուխտագնացության կարևոր նպատակակետեր։ Նման բնույթի հոգևոր ստեղծագործություններում սրբավայրերի գովերգումը սովորաբար միահյուսվում է աղոթքի, աստվածաշնչյան հիշատակությունների, կրոնական խորհրդածության և հավատացյալի անձնական ապրումների հետ։ Գովեստի խոսքը ոչ միայն արտահայտում է այդ վայրերի նկատմամբ ակնածանքն ու սրբազան հարգանքը, այլև ընթերցողին հաղորդակից է դարձնում դրանց հոգևոր խորհրդին՝ խրախուսելով հավատարմությունը, ապաշխարությունը և քրիստոնեական արժեքների պահպանումը։ Հատուկ նշանակություն ունի նաև Երուսաղեմի հայկական հոգևոր ներկայության արտացոլումը, քանի որ քաղաքի սրբավայրերը դարեր շարունակ եղել են հայ ուխտավորների, հոգևորականների և համայնքային կյանքի կարևոր կենտրոններ։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հայ հոգևոր գրականության, Երուսաղեմի սրբավայրերի պաշտամունքի, ուխտագնացության մշակույթի և հայկական եկեղեցական ավանդության ուսումնասիրության համար։