Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    Օրոմի դամբարանադաշտի պալեոանտրոպոլոգիան

    Ռ. Ա. Մկրտչյանի աշխատությունը նվիրված է Օրոմի դամբարանադաշտից հայտնաբերված մարդաբանական նյութերի ուսումնասիրությանը՝ պալեոանտրոպոլոգիական մոտեցմամբ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է հնագիտական պեղումների ընթացքում ձեռք բերված մարդկային մնացորդների գիտական քննության միջոցով բացահայտել անցյալում տվյալ տարածքում բնակված բնակչության կենսաբանական առանձնահատկությունները և մարդաբանական բնութագիրը։ Պալեոանտրոպոլոգիական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու կմախքային նյութի պահպանվածությունը, ոսկրային կառուցվածքի առանձնահատկությունները, անհատների տարիքային և սեռային որոշման հնարավորությունները, ինչպես նաև բնակչության ֆիզիկական բնութագրերի վերաբերյալ տեղեկությունները։ Աշխատության շրջանակում դամբարանադաշտի նյութը կարևոր սկզբնաղբյուր է հնագույն հասարակության պատմության, բնակչության կազմի և տարածաշրջանի մարդաբանական անցյալի ուսումնասիրման համար։ Հնագիտական տվյալների և մարդաբանական դիտարկումների համադրությունը նպաստում է թաղման հուշարձանի գիտական նշանակության բացահայտմանը և հնագույն համայնքների վերաբերյալ պատկերացումների ընդլայնմանը։ Հեղինակը պալեոանտրոպոլոգիական նյութը դիտարկում է որպես պատմական ու հնագիտական հետազոտությունների լրացուցիչ աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս նյութական մշակույթի տվյալները համադրել մարդու կենսաբանական բնութագրերի ուսումնասիրության հետ։ Գիրքը մասնագիտական նշանակություն ունի պալեոանտրոպոլոգիայի, հնագիտության, կենսաբանական մարդաբանության և Հայաստանի հնագույն բնակչության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-30
    Օրոմի դամբարանադաշտի պալեոանտրոպոլոգիան
    Online

    Agriculture

    Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: Ինֆորմացիոն ցանկ = Новые книги. Сельское хозяйство. Информационный указатель (1974, №5)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր ստացված և նոր լույս տեսած գրքերի մատենագիտական համակարգված հավաքածուն՝ նախատեսված գիտնականների, մասնագետների, ուսանողների և գյուղատնտեսության բնագավառով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծության, անասնաբուծության, ագրոնոմիայի, հողագիտության, ագրոէկոլոգիայի, գյուղատնտեսական տեխնիկայի, սննդամթերքի արտադրության, գյուղատնտեսական տնտեսագիտության և ոլորտի այլ կարևոր ուղղությունների վերաբերյալ հրատարակություններ՝ արտացոլելով ժամանակակից գիտական հետազոտությունները, տեխնոլոգիական առաջընթացը և գործնական նորարարությունները։ Ցանկը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ ոլորտի արդիական գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ մասնագիտական, ուսումնական կամ գիտահետազոտական նպատակների համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է գյուղատնտեսական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական իրազեկվածության բարձրացմանը և ոլորտի շարունակական զարգացմանը։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: Ինֆորմացիոն ցանկ = Новые книги. Сельское хозяйство. Информационный указатель (1974, №5)
    Online

    Literature

    Դիցաբանական և աստվածաշնչյան մոտիվները Չարենցի ստեղծագործություններում

    Սա գրականագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Եղիշե Չարենցի ստեղծագործություններում դիցաբանական և աստվածաշնչյան մոտիվների կիրառության, վերաիմաստավորման և գեղարվեստական գործառույթի վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են հնագույն առասպելաբանական պատկերների և քրիստոնեական սյուժեների ներմուծումը Չարենցի պոեզիայի և արձակի մեջ, դրանց փոխակերպումները հեղինակի անհատական գեղարվեստական աշխարհայացքի շրջանակում։ Վերլուծվում են նաև հին արևելյան և անտիկ դիցաբանության տարրերը, ինչպես նաև աստվածաշնչյան կերպարների ու մոտիվների խորհրդանշական կիրառությունները՝ որպես պատմական, ազգային և գոյաբանական իմաստների արտահայտման միջոց։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Չարենցի ստեղծագործական մտածողության դինամիկային, պատկերային համակարգի հարստությանը և մոդեռնիստական գեղարվեստական որոնումների ազդեցությանը դիցաբանական նյութի վերամշակման վրա։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ գրականագիտության, համեմատական գրականության և մշակութաբանական ուսումնասիրությունների ոլորտներում՝ բացահայտելով Չարենցի պոետիկայի բազմաշերտ գաղափարական և խորհրդանշական կառուցվածքը։

    Updated: 2026-09-21
    Դիցաբանական և աստվածաշնչյան մոտիվները Չարենցի ստեղծագործություններում
    Online

    Literature

    Տիրան Չրաքյան /Ինտրա/. կյանքը և գործը

    Աշխատությունը նվիրված է Տիրան Չրաքյանի (Ինտրա) կյանքի և ստեղծագործական ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով նրա անհատական մտավոր ուղին, գրական-էսսեիստական մտածողության առանձնահատկությունները և արևմտահայ մշակութային միջավայրում ունեցած դերը։ Վերլուծվում են նրա էսսեների, հրապարակախոսական նյութերի և գրական փորձարարական գործերի գաղափարական ու գեղարվեստական շերտերը՝ ընդգծելով փիլիսոփայական մտքի, էսթետիկական որոնումների և ինքնատիպ լեզվաոճական արտահայտչաձևերի միահյուսումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Չրաքյանի աշխարհայացքային համակարգին, մարդու ներաշխարհի և արվեստի փոխհարաբերության մեկնաբանությանը, ինչպես նաև նրա ստեղծագործությունների կապին ժամանակի եվրոպական և արևելյան ինտելեկտուալ հոսանքների հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել Ինտրայի ստեղծագործական ժառանգության, նրա մտավոր ազդեցության և արևմտահայ գրականության մեջ ունեցած յուրահատուկ տեղի մասին։

    Updated: 2026-09-14
    Տիրան Չրաքյան /Ինտրա/. կյանքը և գործը
    Online

    Political Science

    Парадигма политолого-теологического сдвига в развитии теории национальной безопасности

    Աշխատանքը նվիրված է ազգային անվտանգության տեսության զարգացման գործընթացում քաղաքականագիտական և աստվածաբանական մոտեցումների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով այն գաղափարական փոփոխության վրա, որի շրջանակում անվտանգության ավանդական քաղաքական կատեգորիաները վերաիմաստավորվում են քաղաքական աստվածաբանության տեսանկյունից։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ ազգային անվտանգությունը միայն ռազմական, քաղաքական կամ ինստիտուցիոնալ պաշտպանվածության խնդիր չէ, այլ ներառում է նաև հասարակության հիմնարար արժեքների, ինքնության, լեգիտիմության, իշխանության և հավաքական գոյության վերաբերյալ պատկերացումներ։ Այդ պատճառով աշխատանքի շրջանակում ուսումնասիրվում է, թե ինչպես են քաղաքական իշխանության, ինքնիշխանության, արտակարգ դրության, սպառնալիքի, թշնամու, զոհաբերության և հասարակական համախմբման հասկացությունները փոխկապակցվում անվտանգության մասին տեսական պատկերացումների հետ։ Հետազոտությունը կարևորում է ազգային անվտանգության հայեցակարգերի պատմական և փիլիսոփայական փոփոխությունը՝ ցույց տալով, որ անվտանգության ընկալումը տարբեր ժամանակաշրջաններում պայմանավորված է ոչ միայն միջազգային հարաբերությունների և ուժային հավասարակշռության փոփոխություններով, այլև հասարակության կողմից ընդունված հիմնարար աշխարհայացքային ու արժեքային համակարգերով։ Քաղաքական աստվածաբանության ներգրավումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու այն խորքային մեխանիզմները, որոնց միջոցով քաղաքական համակարգերը ձևավորում են լեգիտիմության և սպառնալիքի մասին պատկերացումներ, սահմանում ընդունելի և անընդունելի վարքագծի սահմանները և հիմնավորում արտակարգ քաղաքական միջոցների կիրառումը։ Աշխատանքում կարող է առանձնահատուկ ուշադրություն դարձվել ինքնիշխանության գաղափարի զարգացմանը, քանի որ այն միաժամանակ քաղաքական իշխանության կազմակերպման և անվտանգության ապահովման կարևորագույն հասկացություններից է։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս քննության ենթարկել ժամանակակից ազգային անվտանգության բազմաչափ բնույթը, որտեղ ռազմական վտանգներին զուգահեռ նշանակություն են ստանում քաղաքական, սոցիալական, մշակութային, տեղեկատվական և արժեքային սպառնալիքները։ Նման մոտեցումը թույլ է տալիս ազգային անվտանգությունը դիտարկել ոչ միայն որպես արտաքին վտանգներից պաշտպանվելու համակարգ, այլև որպես քաղաքական համայնքի ինքնության, ամբողջականության և շարունակականության պահպանման մեխանիզմ։ Հետազոտության տեսական նշանակությունն այն է, որ այն փորձում է կապ հաստատել քաղաքագիտության, քաղաքական փիլիսոփայության և աստվածաբանական մտածողության միջև՝ բացահայտելով դրանց հատման կետերը անվտանգության տեսության զարգացման գործընթացում։ Այս տեսանկյունից քաղաքական-աստվածաբանական տեղաշարժը կարող է ընկալվել որպես ազգային անվտանգության տեսական հիմքերի ընդլայնում, որի շնորհիվ հնարավոր է ավելի ամբողջական կերպով ուսումնասիրել իշխանության և անվտանգության փոխհարաբերությունները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ձգտում է ցույց տալ, որ ազգային անվտանգության ժամանակակից տեսությունը ձևավորվում է ոչ միայն նյութական ուժի, ինստիտուտների և սպառնալիքների գնահատման հիման վրա, այլև քաղաքական համայնքի ինքնության, արժեքների, լեգիտիմության և գոյության իմաստի վերաբերյալ խորքային պատկերացումների ազդեցությամբ, ինչն այդ թեման դարձնում է կարևոր ինչպես ժամանակակից քաղաքական տեսության, այնպես էլ ազգային անվտանգության ուսումնասիրությունների համար։

    Updated: 2026-09-23
    Парадигма политолого-теологического сдвига в развитии теории национальной безопасности
    Online

    Technology

    Խաղողի նոր սելեկցիոն սորտերից անապակ, կիսաքաղցր և աղանդերային գինիների տեխնոլոգիայի մշակում

    Աշխատությունը նվիրված է խաղողի նոր սելեկցիոն սորտերից անապակ, կիսաքաղցր և աղանդերային գինիների ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը և դրանց տեխնոլոգիական ու որակական առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է որոշել նորաստեղծ խաղողի սորտերի պիտանիությունը տարբեր տիպի գինիների արտադրության համար, բացահայտել դրանց ֆիզիկաքիմիական և տեխնոլոգիական հատկությունները և մշակել հումքի վերամշակման այնպիսի եղանակներ, որոնք կապահովեն պատրաստի արտադրանքի բարձր որակ և կայունություն։ Ուսումնասիրության սկզբնական փուլում կարող են գնահատվել խաղողի սորտերի բերքատվությունը, հասունացման ժամկետները, ողկույզի և հատապտղի կառուցվածքը, շաքարայնությունը, թթվայնությունը, հյութատվությունը և այլ ցուցանիշներ, որոնք կարևոր են գինեգործական հումքի գնահատման համար։ Հատուկ նշանակություն ունի շաքարների և օրգանական թթուների հարաբերակցությունը, քանի որ այդ ցուցանիշները մեծապես պայմանավորում են ապագա գինու ալկոհոլային աստիճանը, համային հավասարակշռությունը և տեխնոլոգիական ուղղվածությունը։ Անապակ գինիների դեպքում հետազոտությունը կարող է կենտրոնանալ բնական խմորման ընթացքի, շաքարների լիարժեք փոխակերպման, խմորման պայմանների և ստացվող գինենյութի որակական ցուցանիշների վրա։ Կիսաքաղցր և աղանդերային գինիների արտադրության դեպքում առանձնահատուկ կարևորություն է ստանում մնացորդային շաքարի անհրաժեշտ մակարդակի ձևավորումը և պահպանումը, ինչպես նաև քաղցրության, թթվայնության, ալկոհոլայնության և բուրավետության միջև հավասարակշռության ապահովումը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել խաղողի վերամշակման տարբեր եղանակներ՝ հատապտուղների ճզմում, մամլում, հյութի առանձնացում, նախնական պարզեցում և խմորման նախապատրաստում։ Կարևոր է նաև խմորասնկերի ընտրությունը և խմորման ռեժիմների օպտիմալացումը, քանի որ միկրոօրգանիզմների կենսագործունեությունը կարող է էապես ազդել ինչպես ալկոհոլի առաջացման, այնպես էլ գինու բույրի և համային բնութագրերի վրա։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տարբեր ջերմաստիճանային պայմանների, խմորման տևողության և տեխնոլոգիական միջամտությունների համեմատական ուսումնասիրություն՝ յուրաքանչյուր սորտի համար առավել արդյունավետ տարբերակը որոշելու նպատակով։ Պատրաստի գինիների գնահատման ժամանակ կարող են ուսումնասիրվել ալկոհոլի պարունակությունը, մնացորդային շաքարները, տիտրվող և ցնդող թթուները, pH-ը, ընդհանուր քաղվածքային նյութերը և այլ ֆիզիկաքիմիական ցուցանիշներ։ Դրանց հետ մեկտեղ կարևոր նշանակություն ունի օրգանոլեպտիկ գնահատումը, որի միջոցով որոշվում են գինու գույնը, թափանցիկությունը, բույրը, համը, հետհամը և ընդհանուր ներդաշնակությունը։ Տարբեր սելեկցիոն սորտերից ստացված գինիների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս պարզել, թե դրանցից որոնք են առավել նպատակահարմար որոշակի տիպի արտադրանքի ստացման համար։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից կարող է լինել նաև տեխնոլոգիական սխեմայի կատարելագործումը՝ հումքի հատկություններին համապատասխան։ Նպատակահարմար տեխնոլոգիական ռեժիմի ընտրությունը կարող է հնարավորություն տալ առավել լիարժեք պահպանելու խաղողի բնական բուրավետ և ֆենոլային միացությունները, նվազեցնելու անցանկալի օքսիդացման գործընթացները և ստանալու կայուն որակական բնութագրերով գինիներ։ Աշխատության մեջ կարող է գնահատվել նաև պատրաստի արտադրանքի պահպանման ընթացքում որակական ցուցանիշների փոփոխությունը՝ պարզելու համար մշակված տեխնոլոգիայի ապահոված կայունության աստիճանը։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ նոր սելեկցիոն սորտերի ներգրավումը գինեգործության մեջ կարող է ընդլայնել տեղական հումքային բազան, մեծացնել արտադրվող գինիների տեսականին և ստեղծել նոր մրցունակ արտադրատեսակներ։ Մշակված տեխնոլոգիական լուծումները կարող են կիրառվել գինեգործական ձեռնարկություններում՝ համապատասխան սորտերի արդյունաբերական վերամշակման և տարբեր ոճի գինիների արտադրության կազմակերպման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել գինեգործներին, սննդի տեխնոլոգներին, խաղողագործներին, սելեկցիոներներին, գինու արտադրությամբ զբաղվող մասնագետներին, գիտահետազոտական կազմակերպություններին, ինչպես նաև սննդի տեխնոլոգիայի և գյուղատնտեսության ոլորտների ուսանողներին ու հետազոտողներին։

    Updated: 2026-09-20
    Խաղողի նոր սելեկցիոն սորտերից անապակ, կիսաքաղցր և աղանդերային գինիների տեխնոլոգիայի մշակում