Ready-made Materials

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է Ն-հեպտան-ԱՕՏ (նատրիումի դիօկտիլ սուլֆոսուկցինատ) բևեռային ֆազով շրջված միցելային համակարգերի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները՝ նպատակ ունենալով հասկանալ դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները, կայունությունը և ինտերֆեյսային վարքը։ Նյութում ներկայացվում են միցելների ձևավորման պայմանները, մակերեսային լարվածության, հիդրոֆոբիկ և հիդրոֆիլիկ տարրերի հարաբերակցության ազդեցությունը, ինչպես նաև բևեռային միջավայրում միցելների ստաբիլության և բաշխման հետ կապված երևույթները։ Աշխատությունում օգտագործվում են տարբեր ֆիզիկաքիմիական մեթոդներ՝ լազերային դիֆրակցիա, տիտրացիա, էլեկտրոլիտների ազդեցության վերլուծություն և մակերեսային լարվածության չափումներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել միցելային համակարգի կառուցվածքային ու ռեակցիոն հատկությունները։ Վերլուծվում են նաև կիրառական հնարավորությունները՝ մասնավորապես կոսմետիկ, ֆարմացիական և արդյունաբերական լուծույթներում, որտեղ միցելային համակարգերը կարող են ծառայել որպես արդյունավետ կատալիզատորներ, տեղափոխողներ կամ մոլեկուլային կրիչներ։

Սա տեղեկատու-մատենագիտական բնույթի հրատարակություն է, որը նախատեսված է 1950 թվականի համար և ներկայացնում է տարվա ընթացքում հիշատակման արժանի տարեթվերը՝ պատմական, մշակութային, գիտական և հասարակական նշանակության իրադարձությունների համակարգված ձևով, որտեղ ըստ օրացուցային հաջորդականության ընդգրկվում են նշանավոր մարդկանց հոբելյանները, կարևոր պատմական իրադարձությունների տարելիցները և տարբեր ոլորտներում նշանակալի ձեռքբերումների հիշատակումները, աշխատանքը ծառայում է որպես կրթական և տեղեկատու աղբյուր ուսուցիչների, ուսանողների, գրադարանային աշխատողների և լայն ընթերցողական հանրության համար՝ նպաստելով պատմական գիտակցության ձևավորմանը և մշակութային հիշողության պահպանմանը, միաժամանակ ապահովելով տեղեկատվության մատչելի և համակարգված ներկայացում՝ հանրային կրթական նպատակներով։

Foreign Languages for Special Purposes 2017-ը գիտական հոդվածների ժողովածու է, որը հրատարակվել է ԵՊՀ-ի օտար լեզուների մասնագիտական ուղղվածության (ESP/FLSP) հետազոտական հարթակում և ներառում է լեզվաբանության, մեթոդաբանության ու մասնագիտական հաղորդակցության ոլորտներին վերաբերող ակադեմիական ուսումնասիրություններ, աշխատությունում ներկայացված հոդվածները կենտրոնանում են «օտար լեզուներ հատուկ նպատակների համար» (LSP) ուղղության արդի խնդիրների վրա՝ մասնավորապես մասնագիտական լեզվի ուսուցման մեթոդների կատարելագործման, ուսանողների հաղորդակցական կարողությունների զարգացման, միջմշակութային հաղորդակցության ձևավորման և մասնագիտական տեքստերի լեզվական առանձնահատկությունների վերլուծության վրա, ժողովածուն ընդգրկում է ինչպես տեսական, այնպես էլ կիրառական հետազոտություններ, որտեղ քննարկվում են ժամանակակից ուսուցման մոտեցումները՝ հաղորդակցական մեթոդ, նախագծային ուսուցում, թվային գործիքների օգտագործում և ինտեգրված լեզվական ուսուցում, միաժամանակ շեշտվում է օտար լեզվի ուսուցման կապը մասնագիտական կրթության հետ՝ որպես մրցունակ մասնագետներ պատրաստելու կարևոր բաղադրիչ, աշխատությունը նաև արտացոլում է միջազգային գիտական միտումները LSP ոլորտում և նպաստում է կրթական մեթոդների արդիականացմանը։

Այս աշխատությունը վերաբերում է փոփոխական հաստությամբ օրթոտրոպ թիթեղների ծռման (իզգիբի) տեսության ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով լայնակի սահքի ազդեցությունները, ընդգծելով կառուցվածքային մեխանիկայի, կիրառական մաթեմատիկայի և ինժեներական հաշվարկների փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և վերլուծել օրթոտրոպ նյութերից պատրաստված թիթեղների դեֆորմացիայի մաթեմատիկական մոդելներ, որոնք թույլ են տալիս ավելի ճշգրիտ նկարագրել իրական ինժեներական կառուցվածքների վարքը՝ հատկապես այն դեպքերում, երբ թիթեղի հաստությունը փոփոխական է տարածության տարբեր կետերում։ Ուսումնասիրվում են օրթոտրոպ նյութերի մեխանիկական հատկությունները, առաձգականության տարբեր ուղղություններով անհավասար վարքը, ինչպես նաև լայնակի սահքի (transverse shear) ազդեցությունը ընդհանուր դեֆորմացիոն դաշտի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փոփոխական հաստությամբ թիթեղների հաշվարկային մոդելների ձևավորմանը՝ հիմնված դասական և բարելավված թիթեղների տեսությունների վրա, ինչպես նաև դիֆերենցիալ հավասարումների լուծման անալիտիկ և թվային մեթոդներին։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է ստացված մոդելների կիրառությունը ավիացիոն, մեքենաշինական և շինարարական կառուցվածքներում, որտեղ թիթեղային տարրերի թեթևությունն ու ամրությունը ունեն կարևոր նշանակություն։ Միաժամանակ վերլուծվում է լայնակի սահքի հաշվառման անհրաժեշտությունը՝ բարձրացնելով հաշվարկների ճշգրտությունը հաստ կամ կոմպոզիտային նյութերի դեպքում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է կառուցվածքային մեխանիկայի և ինժեներական մաթեմատիկայի ոլորտում՝ նպաստելով բարդ օրթոտրոպ թիթեղային համակարգերի ավելի ճշգրիտ մոդելավորման և հաշվարկման մեթոդների զարգացմանը։

Աշխատությունը նվիրված է համակարգային բորբոքային ռեակցիայի համախտանիշի (SIRS) վաղ ախտորոշման և առաջնային բուժման գործընթացների ուսումնասիրությանը ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքի հիվանդների մոտ։ Գրքում ներկայացվում են SIRS-ի կլինիկական նշանները, կենսաքիմիական ցուցանիշները և ռիսկային գործոնները, որոնք հնարավորություն են տալիս վաղ հայտնաբերման համար արագ և հուսալի ախտորոշում կատարել։ Հեղինակը վերլուծում է ախտորոշման ժամանակակից մեթոդները, ռեակցիայի փուլերը և հիվանդների վիճակի գնահատման ալգորիթմները, ինչպես նաև ներկայացնում է սկզբնական բուժման ռազմավարություններ՝ ներառյալ դեղորայքային, ֆիզիոթերապևտիկ և ռեսուրսային աջակցման մեթոդները։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձված հիվանդների կյանքին սպառնացող բարդությունների կանխարգելմանը և վերականգնման գործընթացի օպտիմալացմանը, ինչպես նաև բուժման արդյունավետության և մահացության նվազեցման գործոնների ուսումնասիրմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ինտենսիվ թերապիայի, վարակաբանության և կլինիկական բժշկության ոլորտներում՝ նպաստելով SIRS ունեցող հիվանդների ժամանակին, նպատակային և արդյունավետ բժշկական միջամտությունների իրականացմանը։

Հայոց ավանդական հարսանեկան գովքերը հնագույն ծեսերի համատեքստում ներկայացնում են բանավոր մշակույթի կարևոր շերտ, որտեղ երգային և խոսքային ձևերով արտահայտվել են հարսանիքի ծիսական իմաստները, համայնքային միասնությունը և նոր ընտանիքի ստեղծման խորհրդանշականացումը։ Այդ գովքերը գործել են որպես անցման ծեսերի բաղադրիչ, որտեղ հարսն ու փեսան դիտարկվել են որպես նոր սոցիալական կարգավիճակ ստացող անձինք, իսկ գովքի միջոցով նրանց վերագրվել են դրական հատկանիշներ՝ գեղեցկություն, քաջություն, աշխատասիրություն և բարոյական արժանիքներ։ Այս բանահյուսական ձևերում հաճախ հանդիպում են հին հնդեվրոպական ծիսական մտածողության հետքեր՝ պտղաբերության, բարի բախտի և ընտանեկան շարունակականության գաղափարների շեշտադրումներով, որոնք արտահայտվում են խորհրդանշական պատկերներով և կրկնվող բանաձևերով։ Հարսանեկան գովքերը նաև ունեցել են սոցիալական կարգավորիչ գործառույթ՝ ամրապնդելով համայնքի ներսում փոխադարձ կապերը և հաստատելով նոր ընտանիքի ընդունումը հասարակության կողմից։ Դրանք հաճախ կատարվել են հատուկ ծիսական իրավիճակներում՝ հարսի տուն այցելության, հարսանեկան երթի կամ խնջույքի ընթացքում, և ուղեկցվել են երաժշտությամբ ու պարերով։ Գովքի կատարողները՝ հաճախ ազգականներ կամ մասնագիտացված բանավոր արվեստի կրողներ, իրենց խոսքի միջոցով ոչ միայն գովերգել են նորապսակներին, այլ նաև հղել են բարեմաղթանքներ և պաշտպանիչ խոսքային բանաձևեր՝ չար ուժերից և վատ բախտից պաշտպանվելու նպատակով։ Այս ավանդույթը, պահպանելով հնագույն ծիսական մտածողության տարրերը, միաժամանակ զարգացել է տարբեր պատմական փուլերում՝ հարստանալով տեղական բարբառային և մշակութային առանձնահատկություններով։ Ընդհանուր առմամբ, հարսանեկան գովքերը կարելի է դիտարկել որպես հայ ժողովրդի ծիսական մտածողության, սոցիալական կառուցվածքի և բանավոր արվեստի համադրման կարևոր արտահայտություն։

Բելինսկի, Չերնիշևսկի, Դոբրոլյուբով. Ընտիր էջեր Բելինսկի, Չերնիշևսկի, Դոբրոլյուբով. Ընտիր էջեր աշխատությունը ընտրանի է, որը ներկայացնում է ռուսական գրական քննադատության և հասարակական մտքի երեք խոշոր ներկայացուցիչների՝ Վիսարիոն Բելինսկու, Նիկոլայ Չերնիշևսկու և Նիկոլայ Դոբրոլյուբովի հիմնական գաղափարները և առավել նշանակալի հոդվածներից ու աշխատություններից հատվածներ, որտեղ նրանք քննարկում են գրականության հասարակական դերը, ռեալիզմի սկզբունքները, արվեստի և իրականության փոխհարաբերությունը, ինչպես նաև գրական ստեղծագործությունների միջոցով սոցիալական խնդիրների արտացոլման անհրաժեշտությունը, գիրքը միավորում է այդ մտածողների քննադատական մոտեցումները՝ ցույց տալով 19-րդ դարի ռուսական մտավոր միջավայրի գաղափարական զարգացումները, գրականության ազդեցությունը հասարակական գիտակցության վրա և գրողի պատասխանատվության հարցերը, միաժամանակ ընթերցողին հնարավորություն է տալիս հասկանալ այդ հեղինակների ազդեցությունը ինչպես ռուս, այնպես էլ ընդհանուր եվրոպական գրական-հասարակական մտքի ձևավորման վրա։

Ասկերանի շրջան-ի վարելահողերի և արոտավայրերի ագրոարտադրական հատկությունները ձևավորվում են լեռնային ռելիեֆի, հողային ծածկույթի բազմազանության, կլիմայական պայմանների և ջրային ռեսուրսների համադրությամբ, որոնք միասին որոշում են տարածքի գյուղատնտեսական ներուժը։ Վարելահողերը հիմնականում բնութագրվում են տարբեր տիպի լեռնային շագանակագույն և կարբոնատային հողերով, որոնք ունեն միջինից բարձր բերրիություն որոշ հատվածներում, բավարար հումուսային պարունակություն և համեմատաբար բարենպաստ ջրաթափանցելիություն, սակայն նաև ենթակա են էրոզիայի՝ լանջային տարածքներում ոչ ճիշտ մշակման դեպքում։ Արոտավայրերը ընդգրկում են ինչպես ցածրադիր, այնպես էլ բարձրալեռնային գոտիներ, որտեղ բուսածածկը բաղկացած է բազմատեսակ խոտաբույսերից, որոնք ապահովում են անասնապահության համար կերային բազա, սակայն դրանց արտադրողականությունը կախված է սեզոնային խոնավությունից և գերարածեցման աստիճանից։ Այս տարածքների ագրոարտադրական ներուժի հիմնական սահմանափակումներից են հողի էրոզիան, օրգանական նյութերի պարբերական նվազումը, ջրային ռեսուրսների անհավասար բաշխումը և արոտավայրերի գերբեռնված օգտագործումը։ Բարելավման ուղիները ներառում են հողապահպան տեխնոլոգիաների կիրառումը՝ տեռասավորման, հակաէրոզիոն ցանքաշրջանառության և բազմամյա խոտաբույսերի ներդրման միջոցով, որոնք նպաստում են հողի կառուցվածքի կայունացմանը և բերրիության բարձրացմանը։ Կարևոր է նաև ոռոգման համակարգերի արդիականացումը՝ ջրի արդյունավետ օգտագործման և չորային շրջաններում արտադրողականության պահպանման համար։ Արոտավայրերի դեպքում անհրաժեշտ է ռոտացիոն արածեցման համակարգերի ներդրում, որը թույլ է տալիս վերականգնել բուսածածկը և կանխել դեգրադացիան, ինչպես նաև սերմնացանային բարելավում՝ բարձրարժեք կերային տեսակների ներմուծմամբ։ Բացի այդ, ագրոքիմիական վերլուծությունների հիման վրա պարարտացման օպտիմալացումը կարող է զգալիորեն բարձրացնել վարելահողերի արտադրողականությունը։

Այս աշխատանքը նվիրված է բազմաֆունկցիոնալ ֆոտոընդունիչ կառուցվածքների մշակմանը և դրանց ֆիզիկական ու էլեկտրական հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել լուսազգայունության արդյունավետությունը և ընդլայնել կիրառման ոլորտները։ Նյութում ներկայացվում են ֆոտոընդունիչների աշխատանքի հիմնական սկզբունքները, կիսահաղորդչային կառուցվածքների նախագծման մոտեցումները և տարբեր նյութերի (օրինակ՝ սիլիցիում, III–V խմբի միացություններ) ազդեցությունը սարքերի զգայունության, արագության և աղմուկի մակարդակի վրա։ Աշխատությունը ներառում է նաև փորձարարական հետազոտություններ՝ լուսային հոսքի կախվածությունը ելքային ազդանշանից, սպեկտրալ արձագանքը և ջերմաստիճանային կայունությունը գնահատելու համար։ Քննարկվում են բազմաֆունկցիոնալության հնարավորությունները՝ միաժամանակյա սպեկտրալ վերլուծություն, բարձր արագությամբ ազդանշանների գրանցում և տարբեր օպտոէլեկտրոնային համակարգերում կիրառություն։ Աշխատությունը կարևոր է օպտոէլեկտրոնիկայի, նանոտեխնոլոգիաների և կիսահաղորդչային ֆիզիկայի ոլորտների մասնագետների համար՝ նպաստելով նոր սերնդի բարձր արդյունավետությամբ ֆոտոսենսորների զարգացմանը։

Ուժեղացված ռեժիմներով աշխատող հիմնային ակումուլյատորներում ցինկե էլեկտրոդների բնութագրերի բարելավումը վերաբերում է այն գիտատեխնիկական մոտեցումներին, որոնք նպատակ ունեն բարձրացնել ցինկ-հիմքով անոդների կայունությունը, էլեկտրաքիմիական արդյունավետությունը և ցիկլային դիմացկունությունը ալկալային միջավայրերում, հատկապես բարձր հոսքային բեռնվածության և արագ լիցքաթափման պայմաններում։ Այս համակարգերում հիմնական խնդիրներից են ցինկի դենդրիտների առաջացումը, կոռոզիոն պրոցեսների արագացումը և ակտիվ նյութի անհավասար լուծարումը, որոնք հանգեցնում են մարտկոցի ծառայության ժամկետի կրճատման և արդյունավետության անկման։ Բարելավման ժամանակակից ուղիները ներառում են էլեկտրոդի մակերեսային մոդիֆիկացիան՝ համաձուլվածքային հավելումների կիրառմամբ (օրինակ՝ արծաթ, բիսմութ կամ ալյումին), որոնք նպաստում են ցինկի նստեցման ավելի համասեռ բաշխմանը և նվազեցնում են դենդրիտների աճը։ Կարևոր ուղղություն է նաև կոմպոզիտային կառուցվածքների ստեղծումը՝ ցինկի մատրիցայի ներսում ներդնելով հաղորդիչ կամ պորոզ նյութեր, որոնք բարելավում են իոնների դիֆուզիան և բարձրացնում էլեկտրաքիմիական մակերեսի ակտիվությունը։ Բացի այդ, էլեկտրոլիտի կազմի օպտիմալացումը՝ հավելանյութերի միջոցով, թույլ է տալիս նվազեցնել կոռոզիոն ակտիվությունը և կայունացնել ցինկի լուծման-կուտակման հավասարակշռությունը։

Իրան-ի սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական զարգացումները 1954–1979 թվականներին խորապես պայմանավորված էին նավթային ռեսուրսների վերահսկմամբ, արտահանման եկամուտների աճով և պետության արագացված արդիականացման քաղաքականությամբ, որը ձևավորվեց հատկապես 1953 թվականի պետական հեղաշրջումից հետո և նավթային հատվածի վերակառուցման գործընթացում։ Այդ ժամանակաշրջանում նավթը դարձավ երկրի հիմնական տնտեսական հենասյունը՝ ապահովելով պետական բյուջեի մեծ մասը և թույլ տալով իրականացնել լայնածավալ արդյունաբերականացման և ենթակառուցվածքային ծրագրեր, որոնք նախաձեռնվում էին շահական վարչակարգի կողմից՝ Մոհամմադ Ռեզա Փահլավի-ի ղեկավարությամբ։ 1954 թվականի նավթային կոնսորցիումի համաձայնագրից հետո արևմտյան ընկերությունները պահպանեցին զգալի ազդեցություն արդյունահանման և արտահանման ոլորտներում, սակայն պետությունը աստիճանաբար մեծացրեց իր վերահսկողությունը, ինչը հատկապես ընդգծվեց 1970-ականներին նավթային եկամուտների կտրուկ աճի ժամանակ։ «Սպիտակ հեղափոխություն» կոչվող բարեփոխումների ծրագիրը նպատակ ուներ արդիականացնել գյուղատնտեսությունը, ընդլայնել կրթությունը և թուլացնել ավանդական ֆեոդալական հարաբերությունները, սակայն միաժամանակ խորացրեց սոցիալական անհավասարությունը և արագացրեց ուրբանիզացիան, ինչը ստեղծեց նոր սոցիալական լարվածություններ։ Նավթային հարստության կենտրոնացումը պետության և էլիտայի ձեռքում հանգեցրեց տնտեսական կախվածության կառուցվածքի ձևավորմանը, որտեղ ոչ նավթային ոլորտները զարգանում էին անհամաչափ, իսկ գյուղական բնակչության մի մասը տեղափոխվում էր քաղաքներ՝ առաջացնելով սոցիալական անհամապատասխանություններ։ Քաղաքական տեսանկյունից շահական իշխանությունը գնալով ավելի ավտորիտար բնույթ ստացավ՝ հենվելով անվտանգության ծառայությունների վրա և սահմանափակելով ընդդիմադիր շարժումները, ինչը, զուգորդվելով սոցիալական անհավասարության և մշակութային հակասությունների հետ, դարձավ 1979 թվականի իրանական հեղափոխության նախադրյալներից մեկը։ Ընդհանուր առմամբ, այս փուլը բնութագրվում է որպես նավթային եկամուտներով խթանված արագ արդիականացման և խորացող սոցիալական-քաղաքական ճգնաժամերի համադրություն, որը ձևավորեց ժամանակակից Իրանի պատմական շրջադարձը։

Սա տնտեսագիտական և կառավարչական հետազոտություն է, որը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում նորամուծական գործունեության ֆինանսավորման հիմնախնդիրներին՝ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի օրինակով, որտեղ վերլուծվում են նորարարական նախագծերի ֆինանսավորման աղբյուրները, ներդրումային միջավայրի առանձնահատկությունները և պետական ու մասնավոր հատվածների դերակատարությունը տեխնոլոգիական ստարտափների զարգացման գործընթացում, աշխատանքը ընդգրկում է նաև վենչուրային կապիտալի, բիզնես-անգել ներդրումների և դրամաշնորհային ծրագրերի արդյունավետության գնահատումը, ինչպես նաև ֆինանսական ռիսկերի և վերադարձելիության խնդիրները նորարարական նախագծերում, միաժամանակ դիտարկվում են ինստիտուցիոնալ և իրավական միջավայրի ազդեցությունը նորամուծությունների խթանման վրա, նպատակ ունենալով բացահայտել ֆինանսավորման խոչընդոտները և առաջարկել մեխանիզմներ՝ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում նորարարական գործունեության կայուն զարգացման համար։

էպիլեպսիա-ի փորձարարական մոդելներում, մասնավորապես կոразոլ (պենտիլենետետրազոլ) կիրառմամբ առաջացվող էպիլեպտիֆորմ նոպաների պայմաններում սպիտակ առնետների մոտ դիտվում են հյուսվածքային նյութափոխանակության խորը մոլեկուլային խանգարումներ, որոնք պայմանավորված են նեյրոնային գերհուզելիությամբ, օքսիդատիվ սթրեսի աճով և էներգետիկ փոխանակության դեֆիցիտով։ Կոразոլը որպես GABA-A ընկալիչների անտագոնիստ նվազեցնում է արգելակիչ նեյրոտրանսմիսիան, ինչի արդյունքում բարձրանում է գլուտամատերգիկ ակտիվությունը, առաջանում է կալցիումի ներբջջային հոսքի աճ և ակտիվանում են ազատ ռադիկալների ձևավորման մեխանիզմները։ Այս գործընթացները հանգեցնում են միտոքոնդրիալ դիսֆունկցիայի, ATP-ի սինթեզի նվազման և լիպիդների պերօքսիդացման ակտիվացման, ինչը խաթարում է նեյրոնների և գլիալ բջիջների նորմալ նյութափոխանակությունը։ Բացի այդ, դիտվում են հակաօքսիդանտ համակարգերի՝ սուպերօքսիդդիսմուտազի, կատալազի և գլուտատիոնի սպառման փոփոխություններ, ինչպես նաև բորբոքային ցիտոկինների ակտիվացում, որոնք խորացնում են հյուսվածքային վնասը։

Այս թեման վերաբերում է երկարավուն ուղեղի շնչառական նեյրոնների ակտիվության կարգավորման սուպրաբուլբար և նեյրոքիմիական մեխանիզմների ուսումնասիրմանը։ Շնչառության կենտրոնական կարգավորումը իրականացվում է երկարավուն ուղեղում տեղակայված նեյրոնային ցանցերի միջոցով, որոնք պատասխանատու են ներշնչման և արտաշնչման ռիթմի ձևավորման ու պահպանման համար։ Սուպրաբուլբար մեխանիզմները ներառում են երկարավուն ուղեղից վեր գտնվող կենտրոնների՝ մեծ կիսագնդերի կեղևի, միջանկյալ ուղեղի, հիպոթալամուսի, միջին ուղեղի և այլ կառուցվածքների ազդեցությունը շնչառական նեյրոնների գործունեության վրա։ Այս ազդեցությունները հնարավորություն են տալիս շնչառությունը հարմարեցնել օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական պահանջներին, հուզական վիճակին, վարքային ռեակցիաներին և արտաքին միջավայրի փոփոխություններին։ Նեյրոքիմիական կարգավորումը կապված է տարբեր նեյրոմիջնորդների, նեյրոպեպտիդների և կենսաբանական ակտիվ նյութերի ազդեցության հետ, որոնք փոփոխում են շնչառական նեյրոնների գրգռելիությունը և նրանց միջև սինապտիկ հաղորդակցությունը։ Այդ նյութերի թվում կարևոր դեր ունեն գլուտամատը, ԳԱԿԹ-ն (գամմա-ամինոկարագաթթու), սերոտոնինը, դոպամինը, նորադրենալինը և մի շարք պեպտիդային կարգավորիչներ։ Նրանց փոխազդեցությունը ապահովում է շնչառական ռիթմի կայունությունը, ինչպես նաև օրգանիզմի արձագանքը թթվածնի և ածխաթթու գազի մակարդակների փոփոխություններին։ Այս հետազոտությունները կարևոր նշանակություն ունեն շնչառության նյարդաֆիզիոլոգիական հիմքերի բացահայտման, ինչպես նաև շնչառական խանգարումների, նյարդաբանական հիվանդությունների և կենտրոնական նյարդային համակարգի ախտաբանությունների մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնման համար։