Պատրաստի նյութեր

Աշխատությունը նվիրված է գիտատեխնիկական քաղաքականության ձևավորման և իրականացման դերին գյուղատնտեսական արտադրության զարգացման գործընթացում, ինչպես նաև ոլորտի արդյունավետության բարձրացման հիմնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում գիտության, տեխնիկայի և նոր տեխնոլոգիաների ազդեցությունը գյուղատնտեսության արտադրողականության, մրցունակության և ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման վրա։ Վերլուծվում են գյուղատնտեսական արտադրության տեխնիկական վերազինման, մեքենայացման, արտադրական գործընթացների կատարելագործման և գիտական նվաճումների գործնական ներդրման հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գիտահետազոտական հաստատությունների, կրթական կազմակերպությունների, պետական կառավարման մարմինների և գյուղատնտեսական արտադրողների միջև համագործակցության նշանակությանը։ Դիտարկվում են նոր տեխնոլոգիաների ներդրման տնտեսական նախադրյալները, ֆինանսավորման հնարավորությունները, մասնագիտական կադրերի պատրաստման անհրաժեշտությունը և գիտատեխնիկական առաջընթացը սահմանափակող գործոնները։ Քննարկվում են պետական աջակցության, ներդրումային քաղաքականության, գյուղատնտեսական ենթակառուցվածքների զարգացման և արտադրողների տեխնիկական հնարավորությունների ընդլայնման խնդիրները։ Կարևորվում է գիտատեխնիկական քաղաքականության համապատասխանեցումը գյուղատնտեսության իրական պահանջներին, բնական և արտադրական ռեսուրսների առանձնահատկություններին ու երկարաժամկետ զարգացման նպատակներին։ Անդրադարձ է կատարվում նաև արտադրության կազմակերպման կատարելագործմանը, աշխատանքի արտադրողականության բարձրացմանը, արտադրանքի ինքնարժեքի նվազեցմանը և գյուղատնտեսական արտադրանքի որակի բարելավմանը նպաստող գիտատեխնիկական լուծումներին։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու գիտատեխնիկական առաջընթացի և ագրարային արտադրության զարգացման փոխկապակցվածությունը, բացահայտելու ոլորտում առկա հիմնական խնդիրներն ու դրանց լուծման հնարավոր ուղղությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել ագրարային տնտեսագիտության, գյուղատնտեսության կառավարման, գիտատեխնիկական քաղաքականության և գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է ջերմասեր Thermus scotoductus K1 շտամի ջերմակայուն ԴՆԹ պոլիմերազ I ֆերմենտի հետերոլոգիական էքսպրեսիայի, կենսաքիմիական բնութագրման և կենսատեխնոլոգիական կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում համապատասխան գենի առանձնացման, կլոնավորման և ընտրված արտահայտիչ համակարգում դրա արդյունավետ էքսպրեսիայի ապահովման մոտեցումները։ Վերլուծվում են ռեկոմբինանտ ֆերմենտի ստացման, մաքրման և նույնականացման մեթոդները, ինչպես նաև դրա ֆերմենտային ակտիվության և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների գնահատման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ԴՆԹ պոլիմերազի ջերմակայունությանը, տարբեր ջերմաստիճանային պայմաններում ակտիվության պահպանմանը, աշխատանքային օպտիմալ պայմաններին և ֆերմենտի կայունության վրա ազդող գործոններին։ Դիտարկվում են նաև ֆերմենտի կատալիտիկ առանձնահատկությունները, ԴՆԹ-ի սինթեզին մասնակցելու կարողությունը և տարբեր ռեակցիոն պայմաններում դրա արդյունավետությունը։ Քննարկվում է ջերմակայուն պոլիմերազների նշանակությունը ժամանակակից մոլեկուլային կենսաբանության և կենսատեխնոլոգիայի համար, մասնավորապես՝ ԴՆԹ-ի լաբորատոր բազմացման, գենետիկական հետազոտությունների, ախտորոշիչ մեթոդների և այլ մոլեկուլային տեխնոլոգիաների շրջանակներում։ Կարևորվում է ռեկոմբինանտ եղանակով ֆերմենտի ստացման հնարավորությունը՝ որպես դրա արտադրության վերահսկելի և արդյունավետ մոտեցում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ուսումնասիրվող ֆերմենտի հատկությունների համեմատությանը կենսատեխնոլոգիայում կիրառվող այլ ջերմակայուն ԴՆԹ պոլիմերազների հետ և դրա հնարավոր առավելությունների բացահայտմանը։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել նոր ֆերմենտային գործիքների մշակմանը, մոլեկուլային կենսաբանության մեթոդների կատարելագործմանը և ջերմասեր միկրոօրգանիզմների կենսատեխնոլոգիական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել կենսատեխնոլոգիայի, մոլեկուլային կենսաբանության, մանրէաբանության, գենային ճարտարագիտության և ֆերմենտաբանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է ոչ լեզվական բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում անգլերեն պատմագիտական տերմինաբանության ընտրության, համակարգման և մեթոդական տիպականացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ մասնագիտական օտար լեզվի ուսուցման արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Քննության են առնվում պատմագիտական բառապաշարի լեզվաբանական և մասնագիտական առանձնահատկությունները, տերմինների ընտրության չափանիշները և ուսումնական նյութում դրանց ընդգրկման սկզբունքները։ Վերլուծվում են տերմինների իմաստային կառուցվածքը, գործածության հաճախականությունը, մասնագիտական նշանակությունը և պատմագիտական տարբեր թեմատիկ ոլորտներին պատկանելությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մասնագիտական բառապաշարի դասակարգման և մեթոդական խմբավորման հնարավորություններին՝ ըստ լեզվական բարդության, իմաստային կապերի, կիրառության ոլորտի և յուրացման աստիճանի։ Դիտարկվում են ուսանողների մասնագիտական հաղորդակցական կարողությունների զարգացմանը նպաստող վարժությունների, առաջադրանքների և ուսուցման մեթոդների ընտրության սկզբունքները։ Քննարկվում են տերմինների ընկալման, մտապահման և խոսքային գործունեության մեջ ճիշտ կիրառման ընթացքում առաջացող դժվարությունները, ինչպես նաև դրանց հաղթահարման մեթոդական միջոցները։ Կարևորվում է տերմինաբանական աշխատանքի կապը մասնագիտական տեքստերի ընթերցանության, թարգմանության, բանավոր հաղորդակցության և գիտական տեղեկատվության ընկալման հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ուսումնական բառապաշարի ծավալի որոշմանը, նյութի աստիճանական բարդացմանը և սովորողների մասնագիտական պահանջներին համապատասխանեցմանը։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել մասնագիտական անգլերենի դասավանդման բովանդակության կատարելագործմանը, պատմագիտական տերմինաբանության յուրացման արդյունավետ մեթոդների մշակմանը և ուսանողների՝ օտարալեզու մասնագիտական աղբյուրների հետ ինքնուրույն աշխատելու կարողությունների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիկայի մասնագետների, պատմաբանների, բուհերի դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է տեկտոնական գործոնների ազդեցության գնահատմանը հիդրոտեխնիկական կառույցների տեղակայման տարածքների սեյսմիկության վրա՝ Էլ-Գաբ իջվածքի օրինակով։ Քննության են առնվում տարածաշրջանի երկրաբանական և տեկտոնական կառուցվածքը, ակտիվ խզվածքների տարածական բաշխվածությունը, երկրակեղևի շարժումները և դրանց կապը սեյսմիկ գործընթացների հետ։ Վերլուծվում են երկրաշարժերի առաջացման ու տարածման օրինաչափությունները, սեյսմիկ ակտիվության տարածաժամանակային առանձնահատկությունները և հիդրոտեխնիկական կառույցների անվտանգության վրա հնարավոր ազդեցությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ակտիվ տեկտոնական գոտիների բացահայտմանը, խզվածքային համակարգերի բնութագրմանը և դրանց հարակից տարածքներում սեյսմիկ վտանգի գնահատմանը։ Դիտարկվում են երկրաբանական, երկրաֆիզիկական և սեյսմաբանական տվյալների համադրման հնարավորությունները՝ տարածքի սեյսմատեկտոնական պայմանների առավել ամբողջական գնահատման նպատակով։ Քննարկվում են ուժեղ երկրաշարժերի հնարավոր աղբյուրների տեղակայման, երկրաշարժերի կրկնելիության, ուժգնության և հողային տատանումների բնութագրերի որոշման մեթոդական մոտեցումները։ Կարևորվում է տեղային երկրաբանական պայմանների հաշվառումը, քանի որ ապարների կառուցվածքը, նստվածքային շերտերի հատկությունները և տեկտոնական խախտումները կարող են ազդել սեյսմիկ ազդեցությունների դրսևորման վրա։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ստացված գնահատականների կիրառմանը հիդրոտեխնիկական կառույցների տեղադիրքի ընտրության, նախագծման, շահագործման և սեյսմիկ անվտանգության ապահովման գործընթացներում։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել սեյսմիկ վտանգի գնահատման մեթոդների կատարելագործմանը և բարձր պատասխանատվության ինժեներական կառույցների համար ռիսկերի նվազեցման գիտականորեն հիմնավորված միջոցառումների մշակմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել սեյսմաբանների, երկրաբանների, երկրաֆիզիկոսների, հիդրոտեխնիկների և սեյսմակայուն շինարարության ոլորտի մասնագետների համար։

Աշխատությունը նվիրված է միջնակարգ դպրոցում ժամանակակից հայոց լեզվի շարահյուսության ուսուցման տեսական և մեթոդական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում շարահյուսական գիտելիքների յուրացման առանձնահատկությունները, դրանց տեղն ու նշանակությունը դպրոցականների լեզվական կրթության, գրավոր և բանավոր խոսքի զարգացման գործընթացում։ Վերլուծվում են բառակապակցության, նախադասության, նախադասության անդամների, պարզ և բարդ նախադասությունների, շարահյուսական կապերի ու հարաբերությունների ուսուցման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեսական գիտելիքների և գործնական լեզվական կարողությունների փոխկապակցմանը, սովորողների կողմից շարահյուսական կառուցվածքների գիտակցված ընկալմանը և դրանք սեփական խոսքում ճիշտ կիրառելու հմտությունների ձևավորմանը։ Դիտարկվում են ուսուցման տարբեր մեթոդներ, վարժությունների համակարգեր, լեզվական վերլուծության ձևեր և դասի կազմակերպման եղանակներ՝ հաշվի առնելով սովորողների տարիքային ու ճանաչողական առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են շարահյուսական վերլուծության ընթացքում հանդիպող դժվարությունները, բնորոշ սխալները և դրանց կանխարգելման ու շտկման մեթոդական միջոցները։ Կարևորվում է շարահյուսության ուսուցման կապը ուղղագրության, կետադրության, ոճաբանության և կապակցված խոսքի զարգացման հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ուսումնական նյութի հաջորդական ներկայացմանը, ինքնուրույն և ստեղծագործական առաջադրանքների կիրառմանը, ինչպես նաև սովորողների գիտելիքների ու կարողությունների գնահատման սկզբունքներին։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել հայոց լեզվի դասավանդման մեթոդական համակարգի կատարելագործմանը, շարահյուսության ուսուցման արդյունավետության բարձրացմանը և աշակերտների լեզվական ու հաղորդակցական կարողությունների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի ուսուցիչների, մանկավարժների, մեթոդիստների, բանասերների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է 1988–1995 թվականների հայ մամուլում միֆաստեղծման երևույթի, դրա ձևավորման մեխանիզմների և հասարակական հաղորդակցության մեջ ունեցած դերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական, հասարակական և մշակութային վերափոխումների պայմաններում մամուլի լեզվի, թեմատիկ ուղղությունների և տեղեկատվության ներկայացման առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում են այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով մամուլում ձևավորվում և տարածվում են խորհրդանշական պատկերներ, պատմական ու քաղաքական մեկնաբանություններ, հավաքական ինքնության մասին պատկերացումներ և հասարակական ընկալումների վրա ազդող կայուն պատմույթներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային ինքնության, պատմական հիշողության, հասարակական փոփոխությունների, պատերազմի, անկախության և պետականաշինության թեմաների մեդիա ներկայացմանը։ Դիտարկվում են հրապարակումների լեզվական և ոճական միջոցները, կրկնվող գաղափարներն ու խորհրդանիշները, կերպարների կառուցման սկզբունքները և իրադարձությունների մեկնաբանման եղանակները։ Քննարկվում է փաստական տեղեկատվության, հրապարակախոսական մեկնաբանության և խորհրդանշական ներկայացումների փոխհարաբերությունը՝ մամուլի նյութերում միֆաստեղծման առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։ Կարևորվում է տարբեր պարբերականների նյութերի համեմատական ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով դրանց գաղափարական, հասարակական և տեղեկատվական ուղղվածության տարբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև մամուլի ազդեցությանը հասարակական կարծիքի, պատմական հիշողության և նոր քաղաքական ու մշակութային ինքնության ձևավորման գործընթացների վրա։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս մամուլի նյութերը դիտարկել ոչ միայն որպես ժամանակաշրջանի տեղեկատվական աղբյուր, այլև որպես հասարակական պատկերացումների և խորհրդանշական իմաստների ձևավորման կարևոր միջավայր։ Այն կարող է օգտակար լինել լրագրության, մեդիա ուսումնասիրությունների, հայ մամուլի պատմության, սոցիոլոգիայի, մշակութաբանության և հաղորդակցության ոլորտների հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի կողմից գործադիր իշխանության նկատմամբ իրականացվող վերահսկողության սահմանադրաիրավական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում իշխանությունների բաժանման և հավասարակշռման սկզբունքը, օրենսդիր ու գործադիր իշխանությունների փոխհարաբերությունների բնույթը և խորհրդարանական վերահսկողության դերը պետական կառավարման համակարգում։ Վերլուծվում են Ազգային ժողովի վերահսկողական լիազորությունների սահմանադրական հիմքերը, դրանց իրականացման իրավական մեխանիզմները և պետական մարմինների հաշվետվողականության ապահովման նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խորհրդարանական հարցումների, հարցուպատասխանի ընթացակարգերի, կառավարության ծրագրի և գործունեության քննարկման, բյուջետային վերահսկողության, քննիչ հանձնաժողովների և վերահսկողության այլ ձևերի իրավական բնույթին։ Դիտարկվում են խորհրդարանական վերահսկողության իրականացման ընթացքում Ազգային ժողովի, կառավարության և պետական կառավարման այլ մարմինների միջև ձևավորվող սահմանադրաիրավական հարաբերությունները։ Քննարկվում են վերահսկողական լիազորությունների արդյունավետ իրականացման իրավական երաշխիքները, դրանց սահմանները և հնարավոր կատարելագործման ուղղությունները։ Կարևորվում է խորհրդարանական վերահսկողության նշանակությունը իշխանության պատասխանատվության, թափանցիկության և սահմանադրական օրինականության ապահովման տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև սահմանադրական կարգավորումների զարգացմանը և խորհրդարանական կառավարման պայմաններում վերահսկողական գործառույթի առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու օրենսդիր և գործադիր իշխանությունների փոխադարձ կապերը, բացահայտելու խորհրդարանական վերահսկողության իրավական բովանդակությունն ու պետական իշխանության համակարգում դրա նշանակությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել սահմանադրական իրավունքի, պետական կառավարման և խորհրդարանական գործունեության ոլորտների մասնագետների, իրավաբանների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Գիրքը ներկայացնում է Գրիգոր Զոհրապի արձակի բնորոշ նմուշներից կազմված ժողովածու, որտեղ արտահայտվում են հեղինակի իրապաշտական աշխարհընկալումը, հոգեբանական դիտողականությունն ու մարդկային հարաբերությունների խորքային մեկնաբանությունը։ Ստեղծագործությունների կենտրոնում անհատի ներաշխարհն է՝ իր զգացմունքներով, բարոյական ընտրություններով, հակասություններով և հասարակական միջավայրի ազդեցությամբ։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում առօրյա կյանքի այնպիսի իրավիճակների, որոնց միջոցով բացահայտվում են մարդկային բնավորության տարբեր կողմերը, անձնական ցանկությունների և հասարակական ընդունված նորմերի միջև առաջացող հակասությունները։ Պատմվածքներում և նորավեպերում կարևոր տեղ ունեն սիրո, վստահության, խանդի, արժանապատվության, միայնության, սոցիալական անհավասարության և մարդկային ճակատագրի թեմաները։ Կերպարները ներկայացվում են հոգեբանական նուրբ դիտարկումներով, իսկ նրանց գործողություններն ու ապրումները հաճախ բացահայտվում են փոքր, բայց նշանակալի մանրամասների միջոցով։ Արձակին բնորոշ են սեղմ կառուցվածքը, պատկերավոր լեզուն, հեգնանքը, դրամատիկ լարվածությունը և անսպասելի հանգուցալուծումների կիրառումը։ Միաժամանակ ստեղծագործությունները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու ժամանակաշրջանի արևմտահայ հասարակական կյանքի, կենցաղի, բարքերի և մարդկային հարաբերությունների մասին։ Հեղինակը հասարակական երևույթները ներկայացնում է անհատական ճակատագրերի միջոցով՝ համադրելով իրապաշտական պատումը և հոգեբանական վերլուծությունը։ Ժողովածուն արժեքավոր է ինչպես Գրիգոր Զոհրապի ստեղծագործական առանձնահատկությունների, այնպես էլ արևմտահայ նորավիպագրության զարգացման ուսումնասիրության համար և կարող է հետաքրքրել հայ գրականության պատմությամբ, արձակի ժանրային առանձնահատկություններով և գրական կերպարների հոգեբանական կառուցմամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Աշխատությունը նվիրված է Իրանի «Ազատ» համալսարանի դասախոսների մասնագիտական գործունեության արդյունավետության գնահատման և բարձրացման գիտամեթոդական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բարձրագույն կրթության համակարգում դասախոսի դերը, մասնագիտական գործունեության հիմնական ուղղությունները և կրթական գործընթացի որակի վրա ազդող գործոնները։ Վերլուծվում են դասավանդման արդյունավետության գնահատման տեսական մոտեցումները, չափանիշներն ու ցուցանիշները՝ հաշվի առնելով դասախոսի մասնագիտական գիտելիքները, մանկավարժական կարողությունները, դասավանդման մեթոդների ընտրությունը, ուսանողների հետ հաղորդակցությունը և կրթական գործընթացի կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դասախոսների գիտահետազոտական, ուսումնամեթոդական և կազմակերպական գործունեության փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը մասնագիտական աշխատանքի ընդհանուր արդյունավետության վրա։ Դիտարկվում են ուսանողների առաջադիմության, հետադարձ կապի, ինքնագնահատման, գործընկերային գնահատման և վարչական վերահսկողության կիրառման հնարավորությունները դասախոսական աշխատանքի որակի գնահատման գործընթացում։ Քննարկվում են մասնագիտական զարգացման, վերապատրաստման, նոր կրթական տեխնոլոգիաների ներդրման և դասավանդման մեթոդների կատարելագործման ուղիները։ Կարևորվում է գնահատման այնպիսի համակարգի ձևավորումը, որը հնարավորություն կտա համադրել քանակական և որակական ցուցանիշները և բացահայտել դասախոսների գործունեության ուժեղ ու կատարելագործման ենթակա կողմերը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բուհական կառավարման, աշխատանքային պայմանների, մասնագիտական մոտիվացիայի և կազմակերպական միջավայրի ազդեցությանը դասախոսների աշխատանքի արդյունավետության վրա։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում դասախոսական գործունեության գնահատման մեթոդաբանության կատարելագործմանը, կրթության որակի բարձրացմանը և մասնագիտական զարգացման ծրագրերի արդյունավետ կազմակերպմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել բարձրագույն կրթության մասնագետների, բուհերի ղեկավարների, դասախոսների, մանկավարժների և կրթության կառավարման ոլորտի հետազոտողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Հայկական հարցի զարգացմանը և մեծ տերությունների քաղաքականությանը 1914–1917 թվականներին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ռազմաքաղաքական ու դիվանագիտական իրադարձությունների համատեքստում։ Քննության են առնվում պատերազմի սկզբից հետո Հայկական հարցի շուրջ ձևավորված միջազգային իրադրությունը, Օսմանյան կայսրության նկատմամբ տարբեր պետությունների քաղաքական մոտեցումները և հայկական բնակչության դրության վերաբերյալ դիվանագիտական արձագանքները։ Վերլուծվում են Ռուսաստանի, Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի և ժամանակաշրջանի մյուս ազդեցիկ պետությունների շահերը, նրանց արտաքին քաղաքական նպատակները և Հայկական հարցի տեղը միջազգային հարաբերություններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դիվանագիտական փաստաթղթերին, միջպետական բանակցություններին, պաշտոնական հայտարարություններին և պատերազմի ընթացքում հայկական տարածքների ու բնակչության ապագայի վերաբերյալ քննարկումներին։ Դիտարկվում են Հայոց ցեղասպանության տարիներին հայկական բնակչության նկատմամբ իրականացված բռնությունների վերաբերյալ միջազգային արձագանքները, մարդասիրական նախաձեռնությունները և խնդրի քաղաքական ու իրավական ընկալումները՝ առանց բռնության մանրամասն նկարագրությունների։ Քննարկվում է նաև մեծ տերությունների ռազմավարական շահերի ազդեցությունը հայկական պահանջների և Հայկական հարցի միջազգային ներկայացման վրա։ Կարևորվում է տարբեր պետությունների դիրքորոշումների համեմատական ուսումնասիրությունը և դրանց փոփոխությունների դիտարկումը պատերազմի տարբեր փուլերում։ Անդրադարձ է կատարվում ռուսական հեղափոխությունների և 1917 թվականի քաղաքական վերափոխումների ազդեցությանը տարածաշրջանային հարաբերությունների ու Հայկական հարցի հետագա ընթացքի վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս Հայկական հարցը դիտարկել ոչ միայն ազգային պատմության, այլև Առաջին համաշխարհային պատերազմի միջազգային դիվանագիտության և մեծ տերությունների քաղաքական մրցակցության շրջանակներում։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, միջազգային հարաբերությունների, դիվանագիտության պատմության և Հայկական հարցի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է 1920–1921 թվականներին Վանանդի (Կարսի) և Շիրակի նահանգներում թուրքական բանակի գործողությունների և դրանց հետևանքով խաղաղ բնակչության կրած կորուստների պատմական ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանի ռազմաքաղաքական իրադրությունը, հայ-թուրքական պատերազմի ընթացքը, տարածաշրջանում ռազմական ուժերի տեղաշարժերը և բնակավայրերի նկատմամբ իրականացված գործողությունների հետևանքները։ Վերլուծվում են բնակչության նկատմամբ բռնությունների, սպանությունների, տեղահանությունների, գերեվարումների, կողոպուտների և բնակավայրերի ավերման վերաբերյալ պատմական վկայություններն ու փաստաթղթերը՝ առանց բռնության մանրամասն նկարագրությունների։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրադարձությունների ժամանակագրության վերականգնմանը, տուժած բնակավայրերի աշխարհագրական ընդգրկմանը, մարդկային և նյութական կորուստների գնահատման խնդիրներին, ինչպես նաև տարբեր աղբյուրներում ներկայացված տվյալների համադրմանը։ Դիտարկվում են արխիվային փաստաթղթերի, պաշտոնական հաղորդագրությունների, ժամանակակիցների վկայությունների, մամուլի նյութերի և հետագա պատմագիտական ուսումնասիրությունների օգտագործման հնարավորություններն ու սահմանափակումները։ Քննարկվում են նաև ռազմական գործողությունների ազդեցությունը տարածաշրջանի ժողովրդագրական վիճակի, բնակչության տեղաշարժերի, տնտեսական կյանքի և հասարակական հարաբերությունների վրա։ Կարևորվում է աղբյուրների քննադատական ուսումնասիրությունը, քանի որ տարբեր փաստաթղթերում զոհերի թվի, առանձին իրադարձությունների հանգամանքների և դրանց գնահատականների վերաբերյալ տվյալները կարող են տարբերվել։ Անդրադարձ է կատարվում ուսումնասիրվող դեպքերի տեղին Հայաստանի և տարածաշրջանի XX դարի սկզբի պատմության համատեքստում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, ռազմական պատմության, աղբյուրագիտության, ցեղասպանագիտության և հայ-թուրքական հարաբերությունների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և մասնագետների համար։

Աշխատությունը նվիրված է տնտեսության նորամուծական զարգացման տեսական հիմքերի և դրա հետ կապված հիմնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում նորամուծությունների էությունը, դրանց տնտեսական նշանակությունը և դերը ժամանակակից տնտեսական համակարգերի զարգացման ու կառուցվածքային վերափոխումների գործընթացում։ Վերլուծվում են նոր գիտելիքների, տեխնոլոգիական առաջընթացի, գիտահետազոտական գործունեության և մարդկային կապիտալի ազդեցությունը արտադրողականության, մրցունակության և երկարաժամկետ տնտեսական աճի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նորամուծական գործունեության ձևավորման նախադրյալներին, դրա իրականացման մեխանիզմներին և տնտեսության տարբեր ոլորտներում նոր տեխնոլոգիաների ու կազմակերպական լուծումների տարածման առանձնահատկություններին։ Դիտարկվում են պետության, մասնավոր հատվածի, գիտական և կրթական հաստատությունների փոխգործակցության հնարավորությունները նորամուծական միջավայրի ձևավորման գործում։ Քննարկվում են նորամուծությունների ֆինանսավորման, ներդրումային ռեսուրսների ներգրավման, մտավոր սեփականության պաշտպանության, ձեռնարկատիրության զարգացման և գիտական արդյունքների առևտրայնացման հետ կապված տեսական խնդիրները։ Կարևորվում է արդյունավետ նորամուծական ենթակառուցվածքների, համապատասխան ինստիտուցիոնալ միջավայրի և պետական տնտեսական քաղաքականության նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև նորամուծական զարգացման արդյունավետության գնահատման սկզբունքներին և այն գործոններին, որոնք կարող են խթանել կամ սահմանափակել տնտեսության տեխնոլոգիական վերափոխումը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու նորամուծությունների և տնտեսական աճի փոխկապակցվածությունը, բացահայտելու նորամուծական զարգացման հիմնական օրինաչափություններն ու տեսական հակասությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, նորամուծությունների կառավարման, տնտեսական քաղաքականության և ձեռնարկատիրության ոլորտների հետազոտողների, մասնագետների և ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է միաֆոտոնային լույսի ստացման, դրա՝ նյութի հետ փոխազդեցության և ատոմային համակարգերի գերարագ դինամիկայի կառավարման հիմնարար մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ քվանտային տեղեկատվական գործընթացներում կիրառման տեսանկյունից։ Քննության են առնվում առանձին ֆոտոնների գեներացման և վերահսկման ֆիզիկական սկզբունքները, լույսի քվանտային վիճակների հատկությունները և դրանց արդյունավետ փոխազդեցությունը ատոմային ու այլ քվանտային համակարգերի հետ։ Վերլուծվում են ֆոտոնների կլանման, արձակման և փոխանցման գործընթացները, ինչպես նաև լույս-նյութ կապակցման արդյունավետության վրա ազդող հիմնական ֆիզիկական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ատոմների քվանտային վիճակների գերարագ կառավարմանը, կարճատև լուսային ազդեցությունների միջոցով դրանց դինամիկայի փոփոխմանը և անհրաժեշտ քվանտային վիճակների նպատակային ձևավորմանը։ Դիտարկվում են քվանտային համակցվածության պահպանման, վիճակների վերահսկման և տեղեկատվության փոխանցման հետ կապված խնդիրները։ Քննարկվում է առանձին ֆոտոնների՝ որպես քվանտային տեղեկատվության կրողների նշանակությունը և դրանց կապակցումը նյութական քվանտային համակարգերի հետ՝ տեղեկատվության պահպանման, մշակման և հաղորդման նպատակով։ Կարևորվում են ֆոտոնային ու ատոմային համակարգերի միջև վերահսկելի փոխազդեցության ապահովումը, քվանտային վիճակների ճշգրիտ կառավարումը և արտաքին միջավայրի ազդեցության նվազեցումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև համապատասխան փորձարարական և տեսական մոտեցումներին, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու գերարագ քվանտային երևույթները և կատարելագործելու դրանց կառավարման մեթոդները։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել քվանտային հաղորդակցության, քվանտային հաշվարկների, քվանտային հիշողության և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների համար անհրաժեշտ ֆիզիկական հիմքերի զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել քվանտային օպտիկայի, ատոմային ֆիզիկայի, ֆոտոնիկայի և քվանտային տեղեկատվության ոլորտների հետազոտողների ու մասնագետների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գտնվող ամրոց-բնակատեղիների ճարտարապետական ժառանգության պահպանման, վերականգնման և ժամանակակից օգտագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ամրոց-բնակատեղիների պատմաճարտարապետական առանձնահատկությունները, տարածական կառուցվածքը, պաշտպանական համակարգերը, կառուցապատման սկզբունքները և դրանց դերը հայկական ճարտարապետական ու մշակութային ժառանգության համակարգում։ Վերլուծվում են հուշարձանների պահպանվածության աստիճանը, բնական և մարդածին գործոնների ազդեցությունը, կառույցների վնասման ու քայքայման պատճառները և պատմական միջավայրի ամբողջականության պահպանման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հուշարձանների ուսումնասիրության, փաստագրման, պահպանության, ամրակայման և վերականգնման մեթոդական մոտեցումներին՝ հաշվի առնելով դրանց պատմական արժեքն ու ճարտարապետական ինքնատիպությունը։ Դիտարկվում են նաև տարածքների նպատակահարմար օգտագործման հնարավորությունները՝ մշակութային, կրթական, գիտահետազոտական և զբոսաշրջային գործունեության շրջանակներում։ Քննարկվում է նոր գործառույթների ներդրման և պատմական միջավայրի պահպանման միջև հավասարակշռության ապահովման անհրաժեշտությունը, որպեսզի հուշարձանների օգտագործումը չվնասի դրանց արժեքավոր հատկանիշներին։ Կարևորվում են պահպանական գոտիների սահմանումը, տարածքային պլանավորումը, հնագիտական և ճարտարապետական ուսումնասիրությունների համադրումը, ինչպես նաև պետական և տեղական կառավարման մարմինների մասնակցությունը ժառանգության պահպանության գործընթացին։ Անդրադարձ է կատարվում պատմամշակութային հուշարձանների հանրայնացման և կայուն օգտագործման հնարավորություններին։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել ամրոց-բնակատեղիների պահպանության և վերականգնման գիտականորեն հիմնավորված մոտեցումների զարգացմանը և դրանց՝ ժամանակակից մշակութային կյանքում արդյունավետ ներառմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ճարտարապետների, վերականգնողների, հնագետների, քաղաքաշինության և մշակութային ժառանգության պահպանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։