Անգլերենի բանալի

Экология

Աշխատությունը ներկայացնում է Կովկասում կենդանիների ակլիմատիզացիայի և ուսումնասիրման նպատակով ստեղծված մասնագիտական հասարակության գործունեությունը կարգավորող կանոնադրական փաստաթուղթը։ Այն արտացոլում է XX դարի սկզբի Կովկասում կենդանական աշխարհի գիտական ուսումնասիրության, օգտակար կենդանատեսակների պահպանման, բազմացման և նոր տեսակների տարածաշրջան ներմուծման կազմակերպչական ու գիտական մոտեցումները։ Հասարակության գործունեության առանցքում Կովկասի կենդանական աշխարհի համակողմանի ուսումնասիրությունն էր, տարածաշրջանային ֆաունայի վերաբերյալ գիտելիքների տարածումը, արդեն գոյություն ունեցող օգտակար կաթնասունների պահպանման ու բազմացման խթանումը և նոր տեսակների ակլիմատիզացիան։ Կարևոր նպատակներից էր նաև գիտականորեն կազմակերպված ակլիմատիզացիոն-կենդանաբանական այգու ստեղծումն ու համապատասխան օժանդակ հաստատությունների ձևավորումը, ինչը պետք է հնարավորություն տար կենդանիներին նոր բնական և կիսաբնական պայմաններում ուսումնասիրելու, նրանց հարմարվողականության առանձնահատկությունները բացահայտելու և օգտակար տեսակների տարածման հնարավորությունները գնահատելու։ Կանոնադրությունը, որպես կազմակերպության գործունեության իրավական և վարչական հիմք, կարող էր սահմանել հասարակության նպատակները, անդամակցության պայմանները, անդամների իրավունքներն ու պարտականությունները, կառավարման մարմինների կառուցվածքը, ընդհանուր ժողովների անցկացման կարգը, ֆինանսական միջոցների ձևավորման աղբյուրները և հասարակության գործունեության կազմակերպման այլ սկզբունքներ։ Փաստաթղթի բովանդակությունը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ կենդանիների ակլիմատիզացիան այդ ժամանակաշրջանում դիտարկվում էր ոչ միայն որպես կենդանաբանական, այլև գյուղատնտեսական և տնտեսական նշանակություն ունեցող գործընթաց։ Նոր կենդանատեսակների ներմուծումը և տեղական պայմաններին դրանց հարմարվելու հնարավորությունների ուսումնասիրությունը կապվում էին կենդանական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, որսորդական տնտեսության զարգացման և օգտակար տեսակների բազմացման հետ։ Հասարակության գործունեության մեջ գիտական հետազոտությունները զուգակցվում էին հանրակրթական և գիտամշակութային աշխատանքների հետ։ Կազմակերպվում էին հրապարակային ժողովներ և գիտական զեկուցումներ, որոնց միջոցով տարածվում էին կենդանիների ուսումնասիրման, պահպանության և ակլիմատիզացիայի վերաբերյալ գիտելիքները։ Այս գործունեությունը նպաստում էր Կովկասի կենդանական աշխարհի նկատմամբ գիտական հետաքրքրության մեծացմանը և տարածաշրջանի ֆաունայի վերաբերյալ համակարգված տեղեկությունների տարածմանը։ Հասարակության գործունեությունը կարևոր էր նաև բնության պահպանության գաղափարների զարգացման տեսանկյունից։ Կենդանիների պահպանության, հազվագյուտ տեսակների նկատմամբ ուշադրության և բնական հարստությունների ռացիոնալ օգտագործման հարցերը աստիճանաբար ընդգրկվում էին գիտական ու հասարակական կազմակերպությունների օրակարգում։ Այդ համատեքստում կանոնադրությունը կարելի է դիտարկել որպես ոչ միայն մեկ կազմակերպության ներքին գործունեությունը կարգավորող փաստաթուղթ, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի բնագիտական մտածողության, կենդանաբանության զարգացման և բնության նկատմամբ հասարակական վերաբերմունքի արտահայտություն։ Փաստաթուղթը արժեքավոր է պատմագիտական և գիտության պատմության ուսումնասիրությունների համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել նախահեղափոխական Կովկասում կենդանաբանական գիտությունների, ակլիմատիզացիայի և բնապահպանական նախաձեռնությունների ինստիտուցիոնալ զարգացման մասին։ Այն կարող է հետաքրքրել կենդանաբաններին, կենսաբաններին, բնապահպանության մասնագետներին, գիտության պատմաբաններին, Կովկասի բնության և մշակույթի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև գրադարանագիտական և մատենագիտական ուսումնասիրություններ կատարող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը կարևոր պատմական աղբյուր է, որն արտացոլում է Կովկասում կենդանիների գիտական ուսումնասիրման, պահպանության, բազմացման և ակլիմատիզացիայի կազմակերպման սկզբունքները և ցույց է տալիս այն ինստիտուցիոնալ հիմքերը, որոնց վրա հետագայում զարգացան տարածաշրջանի կենդանաբանական և կենդանիների պահպանության կառույցները։

Другие предметы

Սա տեղեկատու-մատենագիտական բնույթի հրատարակություն է, որը նախատեսված է 1950 թվականի համար և ներկայացնում է տարվա ընթացքում հիշատակման արժանի տարեթվերը՝ պատմական, մշակութային, գիտական և հասարակական նշանակության իրադարձությունների համակարգված ձևով, որտեղ ըստ օրացուցային հաջորդականության ընդգրկվում են նշանավոր մարդկանց հոբելյանները, կարևոր պատմական իրադարձությունների տարելիցները և տարբեր ոլորտներում նշանակալի ձեռքբերումների հիշատակումները, աշխատանքը ծառայում է որպես կրթական և տեղեկատու աղբյուր ուսուցիչների, ուսանողների, գրադարանային աշխատողների և լայն ընթերցողական հանրության համար՝ նպաստելով պատմական գիտակցության ձևավորմանը և մշակութային հիշողության պահպանմանը, միաժամանակ ապահովելով տեղեկատվության մատչելի և համակարգված ներկայացում՝ հանրային կրթական նպատակներով։

Другие предметы

Այս մատենագիտական հրատարակությունը ներկայացնում է հայ տպագրական արտադրանքի համակարգված հաշվառումը՝ ընդգրկելով տարբեր ժամանակաշրջաններում և տարբեր հրատարակչական կենտրոններում լույս տեսած հայերեն գրքեր, պարբերականներ և այլ տպագիր նյութեր։ Այն նպատակ ունի ապահովել հայ տպագրական ժառանգության ամբողջական և շարունակական փաստագրում՝ ծառայելով որպես հղումային գործիք գրադարանագիտության, մատենագիտության և պատմական հետազոտությունների համար։ Նյութում հրատարակությունները դասակարգվում են ըստ մատենագիտական չափորոշիչների՝ ներառելով հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և այլ հիմնական տվյալներ, ինչը հնարավորություն է տալիս համակարգված կերպով ուսումնասիրել հայ գրքի պատմության զարգացումը։ Աշխատությունը նաև կարևոր դեր ունի ազգային մշակութային հիշողության պահպանման և գիտական տեղեկատվության հասանելիության ապահովման գործում՝ հանդիսանալով արժեքավոր աղբյուր հետազոտողների, ուսանողների և գրադարանային մասնագետների համար։

Медицина

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ճառագայթային հետազոտության մեթոդների համեմատական տեղեկատվականության ուսումնասիրությանը լյարդի առավել տարածված օջախային գոյացությունների դիֆերենցիալ ախտորոշման գործընթացում, ինչպես նաև դրանց վիզուալիզացիայի առանձնահատկություններին լյարդի ճարպային դիստրոֆիայի պայմաններում։ Գրքում ներկայացվում են ուլտրաձայնային հետազոտության, համակարգչային տոմոգրաֆիայի, մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆիայի և կոնտրաստային մեթոդների ախտորոշիչ հնարավորությունները՝ տարբեր պաթոլոգիական գոյացությունների հայտնաբերման, բնութագրման և տարբերակման տեսանկյունից։ Հեղինակը վերլուծում է պատկերային ախտորոշման զգայունությունը, սպեցիֆիկությունը և սահմանափակումները՝ ընդգծելով յուրաքանչյուր մեթոդի դերը կլինիկական որոշումների կայացման գործընթացում։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ճարպային դիստրոֆիայի ազդեցությանը պատկերային նշանների վրա, որը կարող է փոխել լյարդի հյուսվածքի խտությունը և բարդացնել օջախային ախտահարումների ճիշտ մեկնաբանությունը։ Քննարկվում են նաև ժամանակակից պատկերային տեխնոլոգիաների համակցված կիրառման մոտեցումները, որոնք նպաստում են ախտորոշման ճշգրտության բարձրացմանը։ Գիրքը նախատեսված է ռադիոլոգների, ուլտրաձայնային ախտորոշման մասնագետների, գաստրոէնտերոլոգների, ուռուցքաբանների, բժշկական ուսանողների և կլինիկական հետազոտողներ համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական, այնպես էլ գործնական մոտեցումներ լյարդի օջախային գոյացությունների գնահատման համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է պեռլիտի հիմքով կալցիումի և մագնեզիումի բարձր պարունակությամբ ապակեբյուրեղային նյութերի ստացման գիտական ու տեխնոլոգիական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են բնական պեռլիտի քիմիական և հանքաբանական առանձնահատկությունները, դրա օգտագործման հնարավորությունները որպես ապակեկերամիկական նյութերի արտադրության հումքային բաղադրիչ, ինչպես նաև սկզբնական խառնուրդի բաղադրության ազդեցությունը վերջնական արտադրանքի կառուցվածքի և հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ապակու հալման, սառեցման և հետագա վերահսկվող բյուրեղացման գործընթացներին, որոնց միջոցով ձևավորվում է անհրաժեշտ ֆազային կազմով և կառուցվածքով նյութ։ Վերլուծվում են կալցիում և մագնեզիում պարունակող բաղադրիչների հարաբերակցությունը, ջերմամշակման ջերմաստիճանային ռեժիմները, բյուրեղացման պայմանները և դրանց ազդեցությունը առաջացող բյուրեղային ֆազերի բնույթի ու քանակի վրա։ Քննարկվում են ստացված նյութերի ֆիզիկամեխանիկական, ջերմային և կառուցվածքային հատկությունները, ինչպես նաև դրանց կախվածությունը արտադրության տեխնոլոգիական պարամետրերից։ Կարևորվում է ապակային և բյուրեղային ֆազերի օպտիմալ հարաբերակցության ապահովումը՝ բարձր ամրությամբ, ջերմակայունությամբ և շահագործման համար անհրաժեշտ այլ հատկություններով նյութեր ստանալու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բնական հանքային հումքի արդյունավետ օգտագործման, արտադրական գործընթացների օպտիմալացման և համապատասխան բաղադրությունների ընտրության խնդիրներին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել պեռլիտի կիրառման նոր ուղղությունների զարգացմանը և տարբեր տեխնիկական ու շինարարական նպատակներով օգտագործվող ապակեբյուրեղային նյութերի արտադրության տեխնոլոգիաների կատարելագործմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել նյութագետների, քիմիկոս-տեխնոլոգների, սիլիկատային նյութերի մասնագետների, ինժեներների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

История

1945–1965 թվականներին Հայաստանում կրթության և լուսավորության ոլորտները զարգանում էին խորհրդային պետական քաղաքականության շրջանակներում՝ նպատակ ունենալով վերացնել անգրագիտությունը, բարձրացնել բնակչության կրթական մակարդակը և պատրաստել որակյալ մասնագետներ տնտեսության ու գիտության համար։ Հետպատերազմյան տարիներին առաջնահերթ խնդիրներից էր դպրոցական ցանցի վերականգնումն ու ընդլայնումը, քանի որ պատերազմի հետևանքով շատ կրթական հաստատություններ վնասվել էին կամ ունեին նյութական սուղ պայմաններ։ Աստիճանաբար ներդրվեց պարտադիր յոթամյա, ապա ութամյա և միջնակարգ կրթության համակարգը, ինչը նպաստեց կրթության հասանելիության աճին։ Միևնույն ժամանակ մեծ ուշադրություն էր դարձվում ուսուցիչների պատրաստմանը և վերապատրաստմանը, քանի որ կրթական համակարգի արդյունավետությունը մեծապես կախված էր մանկավարժական կադրերի որակից։ Բարձրագույն կրթության ոլորտում զարգացան բուհերը, ընդլայնվեցին մասնագիտությունների շրջանակները, և ավելացավ ուսանողների թիվը, ինչը կապված էր երկրի արդյունաբերականացման և գիտության զարգացման պահանջների հետ։ Կարևոր դեր ուներ նաև գրագիտության և մշակութային լուսավորության տարածումը գյուղական բնակչության շրջանում՝ գրադարանների, մշակույթի տների և քարոզչական միջոցառումների միջոցով։ Սակայն կրթության ոլորտում կային նաև մի շարք խնդիրներ։ Դրանցից էին նյութատեխնիկական բազայի ոչ բավարար մակարդակը, դասագրքերի և ուսումնական միջոցների պակասը, ինչպես նաև որոշ դեպքերում կրթության գաղափարականացված բնույթը, որը սահմանափակում էր ազատ մտածողությունը։ Գյուղական և քաղաքային կրթական հնարավորությունների միջև դեռևս կային տարբերություններ, ինչը երբեմն ազդում էր կրթության որակի վրա։ Չնայած այդ դժվարություններին՝ 1945–1965 թվականներին կրթությունը Հայաստանում զգալի զարգացում ապրեց և դարձավ հասարակության սոցիալական առաջընթացի կարևոր հիմքերից մեկը՝ ապահովելով գրագիտության բարձր մակարդակ և մասնագիտական կադրերի ձևավորում։