Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловТехнология
Исследование и оптимизация характеристик граничной смазки в узлах трения машин
Այս աշխատանքը նվիրված է մեքենաների շփման հանգույցներում սահմանային (գրենային) քսման բնութագրերի ուսումնասիրությանը և դրանց օպտիմալացմանը՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել մաշվածությունը, շփման կորուստները և բարձրացնել մեխանիկական համակարգերի ծառայության ժամկետը։ Նյութում վերլուծվում են սահմանային քսման ֆիզիկաքիմիական հիմքերը, քսանյութերի մոլեկուլային կառուցվածքի ազդեցությունը մակերեսային շերտերում ձևավորվող պաշտպանիչ թաղանթների վրա, ինչպես նաև ջերմաստիճանի, ճնշման և բեռի փոփոխության պայմաններում քսման ռեժիմների վարքը։ Աշխատությունը ներառում է փորձարարական հետազոտություններ՝ շփման գործակցի, մաշվածության ինտենսիվության և մակերեսային փոփոխությունների գնահատմամբ, ինչպես նաև մոդելավորման մոտեցումներ՝ քսման գործընթացների կանխատեսման և օպտիմալացման համար։ Քննարկվում են նաև կիրառական լուծումներ մեքենաշինության, շարժիչների և արդյունաբերական մեխանիզմների ոլորտներում, որտեղ սահմանային քսման ճիշտ կառավարումը կարևոր դեր ունի էներգախնայողության և հուսալիության բարձրացման գործում։
Обновлено. 2026-08-24История
Զորավար Անդրանիկ: (Անդրանիկ Օզանյանի ծննդյան 125-ամյակի առթիվ): Օգնություն գրադարանավարին
Այս հրատարակությունը նվիրված է հայ ազգային-ազատագրական շարժման նշանավոր գործիչ և զորահրամանատար Անդրանիկ Օզանյանի կյանքի, գործունեության և պատմական ժառանգության ներկայացմանը՝ նրա ծննդյան 125-ամյակի առիթով։ Նյութը նախատեսված է որպես գործնական օժանդակություն գրադարանավարների համար և կարող է ծառայել թեմատիկ ցուցահանդեսների, գրական-պատմական միջոցառումների, ընթերցողների սպասարկման և ճանաչողական նախաձեռնությունների կազմակերպման ժամանակ։ Աշխատանքում անդրադարձ է կատարվում Անդրանիկի կենսագրության կարևոր փուլերին, ազգային-ազատագրական պայքարում նրա ունեցած դերակատարությանը, ռազմական գործունեությանը և հայ ժողովրդի պատմական հիշողության մեջ նրա ձևավորված կերպարին։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել նրա մասնակցությանը տարբեր ռազմական գործողություններին, ազգային ինքնապաշտպանության կազմակերպմանը և այն պատմական իրադարձություններին, որոնց շրջանակում ձևավորվել է նրա՝ որպես ազգային հերոսի ընկալումը։ Նյութի կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն ոչ միայն կենսագրական տեղեկություններ է ներկայացնում, այլև նախատեսված է գրադարանային աշխատանքում անմիջական կիրառության համար՝ օգնելով մասնագետին կազմակերպել թեմատիկ միջոցառումներ և ընթերցողների համար մատչելի ձևով ներկայացնել պատմական անձի գործունեությունը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել հատկապես դպրոցականների, ուսանողների, պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների և հայ ազգային պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվողների համար՝ որպես սկզբնական տեղեկատվական աղբյուր։ Այն կարող է նաև հիմք ծառայել գրքի ցուցահանդեսի, հիշատակի օրվա, բանավոր ներկայացման, գրական-երաժշտական միջոցառման կամ ճանաչողական քննարկման կազմակերպման համար։ Անդրանիկ Օզանյանի կերպարի միջոցով նյութը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի հայ ժողովրդի պատմության բարդ ու նշանակալի իրադարձություններին, ազգային ինքնության, ազատագրական պայքարի և պատմական հիշողության թեմաներին։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը համադրում է կենսագրական, պատմական և գրադարանամատենագիտական բնույթի նյութեր՝ նպատակ ունենալով գրադարանավարին տրամադրել պատրաստի տեղեկատվական հիմք Անդրանիկի կյանքին և գործունեությանը նվիրված միջոցառումների ու ցուցադրությունների կազմակերպման համար։
Обновлено. 2026-09-15Биология
Изменение вегетативных функций показателей обмена веществ организма при применении солодки голой (Glycyrrhiza glabra L.) в условиях воздействия вибрации
Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է մերկ սոսինձարմատի (Glycyrrhiza glabra L.) կիրառման ազդեցությանը վեգետատիվ ֆունկցիաների և օրգանիզմի նյութափոխանակության ցուցանիշների փոփոխությունների վրա՝ թրթռումային (վիբրացիոն) ազդեցության պայմաններում։ Աշխատանքում դիտարկվում է, թե ինչպես է երկարատև վիբրացիոն ազդեցությունը կարող խաթարել օրգանիզմի հոմեոստազը՝ առաջացնելով վեգետատիվ նյարդային համակարգի լարվածություն, սրտանոթային և էնդոկրին համակարգերի ֆունկցիոնալ փոփոխություններ, ինչպես նաև նյութափոխանակության որոշ ցուցանիշների շեղումներ։ Միաժամանակ վերլուծվում է սոսինձարմատի կենսաբանական ակտիվ միացությունների՝ գլիցիրիզինների, ֆլավոնոիդների և այլ բաղադրիչների հնարավոր ադապտոգեն և հակասթրեսային ազդեցությունը, որոնք կարող են նպաստել օրգանիզմի հարմարվողական ռեակցիաների բարելավմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում վեգետատիվ ցուցանիշների՝ սրտի զարկերի հաճախականության, արյան ճնշման, շնչառական ռիթմի և նյութափոխանակության կենսաքիմիական պարամետրերի փոփոխություններին փորձարարական պայմաններում։ Քննարկվում են նաև օրգանիզմի էներգետիկ փոխանակության, օքսիդատիվ սթրեսի և հորմոնալ կարգավորման հնարավոր մեխանիզմները, որոնք կարող են մոդուլացվել բուսական պատրաստուկի ազդեցությամբ։ Աշխատանքում ընդգծվում է, որ նման հետազոտությունները կարևոր են աշխատանքային բժշկության, թունաբանության և ֆիտոթերապիայի զարգացման համար՝ հատկապես այն ոլորտներում, որտեղ մարդիկ ենթարկվում են երկարատև մեխանիկական թրթռումների ազդեցության։
Обновлено. 2026-09-21Другие предметы
Նոր գրքեր։ Հասարակական-քաղաքական գիտություններ։ Բանասիրական գիտություններ: Գրականագիտություն: Լեզվաբանություն։ Պատմություն: Պատմական գիտություններ: Աշխարհագրություն: Աշխարհագրություն։ Հնագիտություն; Ազգագրություն։ (Ինֆորմացիոն ցանկ) = (1976, Մարտ, թիվ 3)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական և հումանիտար գիտությունների բնագավառներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված գիտնականների, ուսանողների, դասախոսների և լայն ընթերցողական շրջանակների համար։ Հրատարակությունն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններին, բանասիրական գիտություններին, գրականագիտությանը, լեզվաբանությանը, պատմությանը, պատմական գիտություններին, աշխարհագրությանը, հնագիտությանը և ազգագրությանը վերաբերող նոր աշխատություններ՝ արտացոլելով տվյալ ոլորտներում կատարվող արդի հետազոտությունները, տեսական զարգացումները և գիտական մտքի հիմնական ուղղությունները։ Ցանկը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան գրականություն ուսումնական, գիտահետազոտական կամ մասնագիտական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական աղբյուր է, որը նպաստում է գիտական հաղորդակցության զարգացմանը, նոր գիտելիքների տարածմանը և հասարակագիտական ու հումանիտար գիտությունների ոլորտներում արդի գրականության հասանելիության ապահովմանը։
Обновлено. 2026-08-21Культура
Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ցանկ
Մատենագիտական բնույթի այս հրատարակությունը նախատեսված է մշակույթի և արվեստի ոլորտներին վերաբերող նոր լույս տեսած գրականության վերաբերյալ համակարգված տեղեկատվություն տրամադրելու համար։ Այն ծառայում է որպես մասնագիտական տեղեկատվական գործիք՝ հնարավորություն տալով գիտաշխատողներին, արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, դասախոսներին, ուսանողներին, գրադարանավարներին և այլ հետաքրքրված ընթերցողներին հետևել համապատասխան բնագավառներում հրատարակվող գրականությանը և արագ գտնել անհրաժեշտ աղբյուրները։ Նյութերի ընդգրկման շրջանակը բազմաբնույթ է և ներառում է մշակութային կյանքի, մշակութային-լուսավորական գործունեության, թանգարանագիտության, պատմամշակութային հուշարձանների պահպանության, արվեստի տարբեր ճյուղերի, գրադարանագիտության և մատենագիտության վերաբերյալ հրատարակություններ։ Տեղեկատվական ցանկում կարող են ներկայացվել ինչպես առանձին գրքեր և ժողովածուներ, այնպես էլ պարբերական մամուլում տպագրված հոդվածներ ու մասնագիտական այլ նյութեր։ Հատուկ նշանակություն ունի գրականության թեմատիկ համակարգումը, որի շնորհիվ ընթերցողը կարող է ընդհանուր տեղեկատվական զանգվածից առանձնացնել իրեն հետաքրքրող ոլորտի հրապարակումները։ Մատենագիտական նկարագրությունների կազմակերպված ներկայացումը հեշտացնում է անհրաժեշտ աշխատության նույնականացումը և գրադարանային հավաքածուներում դրա որոնումը։ Նման հրատարակությունները միաժամանակ կատարում են ընթացիկ մատենագիտության գործառույթ՝ արձանագրելով որոշակի ժամանակահատվածում գիտական և մշակութային շրջանառության մեջ հայտնված նոր նյութերը։ Դրանք հնարավորություն են տալիս հետևելու նաև տարբեր ոլորտների հետազոտական հետաքրքրությունների փոփոխություններին, հրատարակչական ակտիվությանը և մշակութային կյանքի թեմատիկ ուղղություններին։ Առանձին կարևորություն ունի հայկական մշակույթին և արվեստին վերաբերող գրականության ընդգրկումը, քանի որ այդ կերպ մեկ տեղեկատվական համակարգում կարող են համախմբվել ինչպես հանրապետությունում, այնպես էլ դրա սահմաններից դուրս հրատարակված համապատասխան նյութերի մասին տվյալները։ Հրատարակությունն ունի նաև պատմական աղբյուրագիտական արժեք. տարիների ընթացքում կազմված նման ցանկերի հաջորդական ուսումնասիրությունը կարող է պատկերացում տալ տարբեր ժամանակաշրջաններում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակված գրականության ծավալի, թեմատիկ կառուցվածքի և մասնագիտական հետաքրքրությունների մասին։ Այս առումով այն ոչ միայն գործնական որոնողական միջոց է, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային ու գիտական տեղեկատվական միջավայրն արտացոլող մատենագիտական փաստաթուղթ։ Այն կարևոր նշանակություն ունի գրադարանային սպասարկման, գիտական աշխատանքի և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ տեղեկատվության պահպանման ու համակարգման համար։
Обновлено. 2026-09-18Технология
Երևան քաղաքի մայրուղային փողոցներում երթևեկության կարգավորման արղիականացումը ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառմամբ
Աշխատությունը նվիրված է Երևանի քաղաքի մայրուղային փողոցներում երթևեկության կարգավորման արդիականացման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունների համատեքստում։ Վերլուծվում են քաղաքային տրանսպորտային հոսքերի կառավարման առանձնահատկությունները, երթևեկության խցանումների առաջացման պատճառները, ճանապարհային ենթակառուցվածքների արդյունավետության բարձրացման ուղիները և երթևեկության անվտանգության ապահովման մեթոդները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են խելացի տրանսպորտային համակարգերի, ավտոմատացված կառավարման միջոցների, երթևեկության մոնիթորինգի, տվյալների հավաքագրման և վերլուծության ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները։ Քննարկվում են լուսացույցային համակարգերի օպտիմալացման, տրանսպորտային հոսքերի կարգավորման, ճանապարհային ծանրաբեռնվածության նվազեցման և քաղաքային շարժունակության բարելավման խնդիրները։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի Երևանի տրանսպորտային համակարգի զարգացման, քաղաքային ենթակառուցվածքների արդիականացման և բնակչության տեղաշարժի արդյունավետության բարձրացման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով տրանսպորտային ինժեներների, քաղաքաշինարարների, ՏՏ մասնագետների և քաղաքային կառավարման ոլորտի հետազոտողների համար։
Обновлено. 2026-09-14