Խաչիկ Դաշտենցի վիպասանությունը

История

Աշխատությունը նվիրված է XVII–XIX դարերում Արցախում գոյություն ունեցած հայկական մելիքությունների, մելիքական իշխանության համակարգի և նշանավոր մելիքական տների պատմության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է մելիքությունների ձևավորման, նրանց քաղաքական և վարչական կառուցվածքի, ժառանգական իշխանության առանձնահատկությունների, տարածքային սահմանների և ներքին կառավարման մեխանիզմների վրա։ Ուսումնասիրվում է մելիքների դերը Արցախի հայ բնակչության հասարակական, քաղաքական և տնտեսական կյանքում, ինչպես նաև նրանց մասնակցությունը տարածաշրջանի անվտանգության ապահովման, ռազմական ուժերի կազմակերպման և տեղական ինքնակառավարման պահպանման գործում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում Արցախի հայտնի մելիքական տների ծագմանը, նրանց միջև ձևավորված ազգակցական և քաղաքական հարաբերություններին, իշխանության փոխանցման սկզբունքներին ու տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում ունեցած ազդեցությանը։ Դիտարկվում են Խամսայի մելիքությունների գործունեությունը և նրանց փոխհարաբերությունները հարևան քաղաքական ուժերի ու տիրապետությունների հետ։ Կարևորվում է մելիքների դերը հայկական պետական և իշխանական ավանդույթների պահպանման գործում այն պայմաններում, երբ տարածաշրջանը գտնվում էր խոշոր տերությունների քաղաքական և ռազմական շահերի բախման կենտրոնում։ Անդրադարձ է կատարվում Պարսկաստանի, Օսմանյան կայսրության և հետագայում Ռուսական կայսրության քաղաքականության ազդեցությանը Արցախի մելիքությունների դրության վրա, ինչպես նաև մելիքների դիվանագիտական կապերին և արտաքին աջակցություն ձեռք բերելու փորձերին։ Ուսումնասիրվում են նաև ազատագրական պայքարի հետ կապված գործընթացները, մելիքական տների մասնակցությունը քաղաքական ծրագրերի ձևավորմանը և տարածաշրջանի հայկական բնակչության ինքնուրույնության պահպանմանն ուղղված գործունեությունը։ Մելիքությունների պատմությունը ներկայացվում է նաև սոցիալ-տնտեսական և մշակութային տեսանկյունից՝ լուսաբանելով նրանց հարաբերությունները գյուղական համայնքների, հոգևոր կենտրոնների, եկեղեցական կառույցների և հասարակության տարբեր շերտերի հետ։ Առանձին նշանակություն է տրվում մելիքական տների ազդեցությանը եկեղեցիների, վանքերի, ամրոցների և այլ կառույցների պահպանման ու զարգացման գործում։ XVII–XIX դարերի քաղաքական փոփոխությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևել մելիքական իշխանության աստիճանական վերափոխմանը և դրա պատմական դերի փոփոխությանը՝ հատկապես տարածաշրջանում ռուսական քաղաքական ազդեցության ուժեղացման պայմաններում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, Արցախի պատմության, հայկական իշխանական տների, ազատագրական շարժումների և Հարավային Կովկասի քաղաքական պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբանների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Экономика

Գլուխ1. Ինեկոբանկի ֆինանսատնտեսական գործունեության արդյունքների գնահատումը ՙԻնեկոբանկ՚-ի հիմնադրման ժամկետը և կազմակերպման կառուցվածքը ՙԻնեկոբանկ՚-ի հաշվապահական հաշվեկշռի իրացվելիության գնահատման վերլուծությունը ՙԻնեկոբանկ՚-ի ֆինանսական արդյունքների, շահույթի և շահութաբերության վերլուծությունը

Медицина

Այս աշխատանքը նվիրված է որովայնի կպումային հիվանդության (աբդոմինալ ադհեզիվ հիվանդություն) պաթոգենեզի, կանխարգելման և բուժման հիմնական ասպեկտների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են որովայնային խոռոչում կպումների առաջացման մեխանիզմները՝ որպես վիրահատական միջամտությունների, բորբոքային գործընթացների, տրավմաների և այլ պաթոլոգիական վիճակների հետևանք։ Վերլուծվում են ֆիբրինի կուտակման, հյուսվածքային վերականգնման խանգարումների և իմունաբանական ռեակցիաների դերը կպումների ձևավորման գործընթացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռիսկի գործոններին և կանխարգելիչ միջոցառումներին՝ ներառյալ վիրաբուժական տեխնիկայի կատարելագործումը, նվազ ինվազիվ մեթոդների կիրառումը և հակակպումային միջոցների օգտագործումը։ Ներկայացվում են նաև բուժման մոտեցումները՝ կոնսերվատիվ և վիրաբուժական, ինչպես նաև կրկնակի կպումների կանխման ռազմավարությունները։ Աշխատությունը կարևոր է կլինիկական վիրաբուժության համար՝ նպաստելով ախտածագման ավելի խորը ըմբռնմանը և հիվանդության բուժման ու կանխարգելման արդյունավետության բարձրացմանը։

Лингвистика

Научное издание посвящено исследованию вопросов армяно-грузинской филологии на основе анализа письменных памятников, рукописных источников и литературных текстов; в работе рассматриваются языковые, историко-литературные и культурные связи между армянской и грузинской традициями, особенности взаимного влияния языков, проблемы перевода, текстологии и интерпретации древних и средневековых произведений, а также результаты филологических разысканий, направленных на уточнение происхождения, датировки и содержания отдельных памятников; особое внимание уделяется сравнительному изучению лексики, грамматических явлений и историко-культурного контекста, что способствует более глубокому пониманию развития литературных и языковых контактов народов Южного Кавказа.

Литература

Հայ հին վիպաշխարհը-ը գրականագիտական և բանահյուսագիտական ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է հայ ժողովրդի հին վիպական ավանդույթի ձևավորումը, կառուցվածքը և գաղափարական բովանդակությունը՝ ընդգրկելով առասպելաբանական, դիցաբանական և հերոսական պատմությունների համակարգը, աշխատությունում վերլուծվում են հայ հին վիպական կերպարներն ու սյուժեները, դրանց կապը նախաքրիստոնեական հավատալիքների, բնության պաշտամունքի և վաղ պետական կազմավորումների պատմական հիշողության հետ, ինչպես նաև վիպական մտածողության դերը ազգային ինքնության ձևավորման գործընթացում, առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վիպական նյութերի համեմատությանը հարևան ժողովուրդների էպոսների և հին արևելյան ավանդույթների հետ, ինչը թույլ է տալիս բացահայտել ընդհանուր և յուրահատուկ մշակութային շերտերը, միաժամանակ ընդգծվում է բանավոր ավանդույթի փոխանցման մեխանիզմը, կերպարների խորհրդանշական իմաստները և պատմական իրականության ու առասպելի փոխներթափանցումը, աշխատությունը ցույց է տալիս, որ հայ հին վիպաշխարհը ոչ միայն գրական ժառանգություն է, այլ նաև աշխարհընկալման համակարգ, որը ձևավորել է ժողովրդի մշակութային հիշողությունը և արժեքային պատկերացումները։

Технология

Այս գիրքը նվիրված է սուլֆիդային խտանյութերի լիագումար հիդրոմետալուրգիական վերամշակմամբ մոլիբդենի և ռենիումի համալիր կորզման տեխնոլոգիայի մշակմանը՝ ներկայացնելով հանքահումքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման կարևոր ուղղություններից մեկը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են հազվագյուտ և արժեքավոր մետաղների կորզման գործընթացները, հիդրոմետալուրգիական մեթոդների կիրառման առանձնահատկությունները, տեխնոլոգիական փուլերի օպտիմալացման և մետաղների առավել ամբողջական ստացման հնարավորությունները։ Գրքում ներկայացվում են հանքանյութերի վերամշակման գիտական հիմքերը, քիմիական գործընթացների մեխանիզմները, փորձարարական հետազոտությունների արդյունքները և արտադրական կիրառության հեռանկարները։ Այն կարող է օգտակար լինել մետալուրգների, քիմիական տեխնոլոգների, հանքարդյունաբերության մասնագետների, ինժեներների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան ոլորտներում սովորող ուսանողների համար։