ՄՈԼԵԿՈՒԼԱՅԻՆ ՖԻԶԻԿԱ

Психология

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հանրային ծառայության կառավարչի հոգեբանական պատրաստման համակարգի կառուցարկման հայեցակարգային հիմքերի մշակմանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են կառավարչական գործունեության հոգեբանական առանձնահատկությունները, ղեկավարի մասնագիտական և անձնային կարողությունների ձևավորման գործընթացները, ինչպես նաև պետական կառավարման համակարգում արդյունավետ առաջնորդության հոգեբանական նախադրյալները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է որոշումների կայացման, հաղորդակցման, կոնֆլիկտների կառավարման, սթրեսակայունության և թիմային աշխատանքի հոգեբանական մեխանիզմները՝ ընդգծելով դրանց կարևորությունը հանրային ծառայության արդյունավետ իրականացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարչական կադրերի ընտրության, գնահատման, վերապատրաստման և մասնագիտական զարգացման հոգեբանական չափանիշներին, ինչպես նաև ժամանակակից կրթական և վերապատրաստման մոդելների կիրառմանը։ Աշխատությունը համադրում է կառավարման տեսության, կազմակերպական հոգեբանության և հանրային կառավարման սկզբունքները՝ առաջարկելով կառավարչական կարողությունների զարգացման և պետական ծառայության արդյունավետության բարձրացման հայեցակարգային մոտեցումներ։ Այն օգտակար է պետական կառավարման մասնագետների, հոգեբանների, մարդկային ռեսուրսների կառավարման ոլորտի աշխատակիցների և հանրային ծառայության համակարգի հետազոտողների համար։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Գեղամ Սարյանի բանաստեղծական լեզվի և ոճի համակարգված ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով նրա պոեզիայի արտահայտչական առանձնահատկությունները, պատկերային մտածողության կառուցվածքը և գեղարվեստական խոսքի ձևավորման հիմնական սկզբունքները։ Վերլուծվում են բառապաշարի ընտրությունը, ռիթմիկ ու հնչյունական կազմակերպվածությունը, փոխաբերական համակարգը և սիմվոլիկ շերտերը, որոնք միասին ձևավորում են հեղինակի ինքնատիպ գեղագիտական աշխարհը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա ստեղծագործություններում զգացմունքային լարվածության, հոգեբանական նրբերանգների և բնության պատկերների գեղարվեստական գործառույթին, ինչպես նաև ավանդական և նորարարական տարրերի համադրությանը։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է նաև հեղինակի պոեզիայի տեղը հայ նոր գրականության զարգացման գործընթացում՝ ընդգծելով նրա լեզվական որոնումների և ոճական փորձարարության նշանակությունը։

Другие предметы

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ժամանակակից հասարակական շենքերի նախագծման և կառուցման մեջ կայուն ճարտարապետության սկզբունքների կիրառման հիմնախնդիրներին։ Ուսումնասիրության առանցքում կայունության գաղափարն է՝ որպես ճարտարապետական, բնապահպանական, սոցիալական և տնտեսական գործոնների փոխկապակցված համակարգ, որի նպատակն է ստեղծել արդյունավետ, հարմարավետ, անվտանգ և շրջակա միջավայրի վրա նվազագույն բացասական ազդեցություն ունեցող շենքեր։ Աշխատանքը հատկապես կարևոր է Հայաստանի պայմանների համար, քանի որ երկրի կլիմայական բազմազանությունը, սեյսմիկ ակտիվությունը, բնական ռեսուրսների սահմանափակությունը, էներգետիկ ծախսերը և քաղաքային միջավայրի արագ փոփոխությունները պահանջում են տեղական պայմաններին հարմարեցված ճարտարապետական լուծումներ։ Հետազոտության շրջանակում կայուն հասարակական շենքը դիտարկվում է ոչ միայն որպես էներգախնայող կառույց, այլ որպես ամբողջական համակարգ, որտեղ փոխկապակցված են շենքի տեղադրությունը, կողմնորոշումը, ծավալատարածական լուծումը, բնական լուսավորությունն ու օդափոխությունը, ջերմային հարմարավետությունը, էներգիայի սպառումը, շինանյութերի ընտրությունը, շահագործման արդյունավետությունը և շրջակա քաղաքային միջավայրի հետ փոխհարաբերությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես կարող են ժամանակակից նախագծային սկզբունքները համադրվել Հայաստանի բնական և կլիմայական առանձնահատկությունների հետ։ Այս համատեքստում կարևոր են արևային ճառագայթման արդյունավետ օգտագործումը, ստվերարկումը, շենքերի ջերմամեկուսացումը, պասիվ ջեռուցման և հովացման հնարավորությունները, բնական օդափոխությունը, վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների կիրառումը և ջրային ռեսուրսների խնայող օգտագործումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև հասարակական շենքերի էներգաարդյունավետության բարձրացումը, քանի որ նման կառույցները հաճախ ունեն մեծ մակերեսներ, բարձր հաճախելիություն և զգալի էներգետիկ պահանջարկ։ Աշխատանքը փորձում է բացահայտել այն նախագծային և տեխնոլոգիական միջոցները, որոնց շնորհիվ հնարավոր է նվազեցնել շենքերի շահագործման ընթացքում էներգիայի սպառումը՝ միաժամանակ պահպանելով օգտագործողների համար անհրաժեշտ հարմարավետության մակարդակը։ Կայունության գաղափարը ներկայացվում է նաև շենքի կյանքի ամբողջական ցիկլի տեսանկյունից․ կարևոր են ոչ միայն նախագծման և կառուցման փուլերը, այլև կառույցի երկարաժամկետ շահագործումը, սպասարկումը, վերանորոգումը, հնարավոր վերափոխումը և վերջնական վերօգտագործումը։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ճարտարապետական լուծումները գնահատել ոչ միայն արտաքին տեսքի կամ սկզբնական արժեքի, այլև երկարաժամկետ արդյունավետության և ռեսուրսների օգտագործման տեսանկյունից։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է նաև տեղական շինանյութերի և տեխնոլոգիաների կիրառման հարցը։ Հայաստանի համար տեղական նյութերի օգտագործումը կարող է ունենալ ինչպես տնտեսական, այնպես էլ բնապահպանական նշանակություն՝ նվազեցնելով փոխադրման հետ կապված ծախսերն ու ազդեցությունները և հնարավորություն տալով ճարտարապետական լուծումները կապել տարածաշրջանի նյութական և կառուցողական ավանդույթների հետ։ Միաժամանակ ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրումը կարող է նպաստել շենքերի էներգաարդյունավետության, ֆունկցիոնալ ճկունության և շահագործման հուսալիության բարձրացմանը։ Ուսումնասիրության մեջ կայուն ճարտարապետությունը դիտարկվում է նաև քաղաքաշինական ավելի լայն համատեքստում։ Հասարակական շենքը մեկուսացված օբյեկտ չէ, և դրա կայունությունը կապված է տրանսպորտային հասանելիության, հետիոտնային կապերի, կանաչ տարածքների, հանրային բաց տարածքների, հարակից կառուցապատման և քաղաքային ենթակառուցվածքների հետ։ Հետևաբար շենքի ճիշտ տեղադրությունն ու քաղաքային միջավայրի հետ ներդաշնակ ինտեգրումը կարող են նույնքան կարևոր լինել, որքան շենքի տեխնիկական էներգաարդյունավետությունը։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունն այն է, որ այն փորձում է Հայաստանի ժամանակակից հասարակական ճարտարապետության համար ձևակերպել կայունության գնահատման և կիրառման համապատասխան մոտեցումներ՝ հաշվի առնելով տեղական պայմանները։ Հետազոտության թեմատիկ ուղղությունը հաստատվում է նաև Հայաստանի ճարտարապետության և շինարարության ազգային համալսարանի գիտական հրապարակումներով, որտեղ քննարկվել են կայուն շենքի անհրաժեշտությունը Հայաստանում, ՀՀ-ում կայուն ճարտարապետության վերաբերյալ հետազոտությունների համեմատական վերլուծությունը և կայուն զարգացմանն առնչվող այլ խնդիրներ։ N NUACA +1 Ըստ պաշտոնական մատենագիտական տվյալների՝ աշխատանքը Էրիկ Գևորգի Վարդանյանի ճարտարապետության թեկնածուի գիտական աստիճանի հայցման ատենախոսության սեղմագիրն է՝ «Ճարտարապետություն» մասնագիտությամբ, հրատարակված Երևանում 2021 թվականին Հայաստանի ազգային ճարտարապետության և շինարարության համալսարանի կողմից։ H HESC Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը արժեքավոր է այն պատճառով, որ կայուն ճարտարապետության գաղափարը կապում է Հայաստանի հասարակական շենքերի իրական նախագծային խնդիրների հետ և փորձում է ցույց տալ, թե ինչպես կարելի է բնապահպանական արդյունավետությունը, էներգախնայողությունը, սոցիալական հարմարավետությունը, տնտեսական նպատակահարմարությունը և ճարտարապետական արտահայտչականությունը համատեղել մեկ ամբողջական նախագծային համակարգում։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է հանրակրթական դպրոցում «Ֆիզիկական կուլտուրա» առարկայի ծրագրով նախատեսված ընտրովի նյութի դասավանդման և դրա կատարելագործման մեթոդիկայի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այնպիսի մանկավարժական և մեթոդական մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն կտան ընտրովի ուսումնական նյութը համապատասխանեցնել սովորողների տարիքային, ֆիզիկական և անհատական առանձնահատկություններին և միաժամանակ բարձրացնել դասերի արդյունավետությունը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են ֆիզիկական դաստիարակության նպատակներն ու խնդիրները, դպրոցականների շարժողական կարողությունների զարգացման առանձնահատկությունները և ուսումնական գործընթացում ընտրովի նյութի ճիշտ ընտրության նշանակությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր ֆիզիկական վարժությունների, մարզաձևերի և շարժողական գործողությունների ուսուցման կազմակերպմանը՝ հաշվի առնելով սովորողների պատրաստվածության մակարդակը, հետաքրքրությունները և առողջական ու ֆիզիկական հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել դասի կառուցվածքը, ուսուցման հաջորդականությունը, վարժությունների կրկնությունների և ծանրաբեռնվածության չափաբաժինը, ինչպես նաև հանգստի և վերականգնման ճիշտ կազմակերպումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ուսուցման այնպիսի մեթոդների կիրառմանը, ինչպիսիք են ցուցադրումը, բացատրությունը, գործնական վարժանքը, խաղային և մրցակցային մեթոդները, անհատական և խմբային աշխատանքը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ընտրովի նյութի միջոցով աշակերտների արագության, ուժի, ճկունության, դիմացկունության, ճարպկության և շարժումների կոորդինացման զարգացման հնարավորություններին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի սովորողների մոտ ֆիզիկական ակտիվության նկատմամբ կայուն հետաքրքրության ձևավորումը, քանի որ ֆիզիկական կուլտուրայի դասերի արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն շարժողական արդյունքներով, այլև առողջ ապրելակերպի նկատմամբ դրական վերաբերմունքի ձևավորմամբ։ Հետազոտության ընթացքում կարող են մշակվել կամ փորձարկվել դասերի կազմակերպման տարբերակներ, որոնք թույլ են տալիս ավելի ճկուն կերպով կիրառել ծրագրի ընտրովի բաղադրիչը և այն համապատասխանեցնել կոնկրետ դասարանի կամ սովորողների խմբի կարիքներին։ Կարևոր է նաև ուսուցման արդյունքների գնահատումը՝ շարժողական թեստերի, դիտարկումների և այլ մանկավարժական չափումների միջոցով, ինչը հնարավորություն է տալիս պարզել առաջարկվող մեթոդիկայի արդյունավետությունը։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ մշակված մոտեցումները կարող են կիրառվել դպրոցական ֆիզիկական դաստիարակության գործընթացում՝ դասերի բովանդակությունը կատարելագործելու, շարժողական ակտիվությունը բարձրացնելու և սովորողների ֆիզիկական պատրաստվածությունը նպատակային զարգացնելու համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական կուլտուրայի ուսուցիչներին, մարզիչներին, մանկավարժներին, ֆիզիկական դաստիարակության մասնագետներին, մանկավարժական բուհերի ուսանողներին և դպրոցական սպորտի կազմակերպման խնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։

История

Գիրքը ներկայացնում է հայ ժողովրդի պատմության համապարփակ և համակարգված ուսումնասիրություն՝ ընդգրկելով Հայաստանի և հայ ժողովրդի ծագումից մինչև նորագույն ժամանակաշրջան ընկած հիմնական պատմական փուլերը։ Աշխատության մեջ մանրամասն վերլուծվում են պետականության ձևավորման և զարգացման գործընթացները, հայկական թագավորությունների քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և մշակութային կյանքը, ինչպես նաև արտաքին քաղաքական հարաբերությունները հարևան և հեռավոր պետությունների հետ։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև միջնադարյան Հայաստանի պետական կառուցվածքին, եկեղեցու և հասարակության փոխկապակցվածությանը, մշակութային և գիտական ձեռքբերումներին, ինչպես նաև օտար տիրապետությունների պայմաններում հայ ժողովրդի գոյապայքարին և ինքնության պահպանման գործընթացներին։ Գրքում ներկայացվում են նոր և նորագույն շրջանի պատմական իրադարձությունները՝ ազգային-ազատագրական շարժումներ, պետականության վերականգնման փորձեր, Հայաստանի Հանրապետության ձևավորում և հետագա զարգացումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ ժողովրդի քաղաքական մտածողության, մշակութային ժառանգության և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման օրինաչափություններին։ Աշխատությունը արժեքավոր ուսումնական և գիտական աղբյուր է պատմաբանների, ուսանողների և հայագիտությամբ հետաքրքրվողների համար։

История

Աշխատությունը պատմամշակութային բնույթի ուսումնասիրություն է, որը բազմակողմանի պատկերացում է տալիս հայ ժողովրդի պատմական անցյալի, մշակութային ժառանգության, բնական միջավայրի և աշխարհագրական առանձնահատկությունների մասին։ Նյութը կառուցված է առանձին ակնարկների սկզբունքով՝ հնարավորություն տալով տարբեր տեսանկյուններից ներկայացնել հայկական պատմական և մշակութային իրականությունը։ Ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի պատմական զարգացման հիմնական փուլերին, հասարակական կյանքի առանձնահատկություններին, ժողովրդի պատմական հիշողությանը և տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորված մշակութային արժեքներին։ Պատմական նյութը համադրվում է երկրի բնության և աշխարհագրության նկարագրությունների հետ, ինչի շնորհիվ հնարավոր է պատկերացում կազմել այն բնական միջավայրի մասին, որտեղ դարերի ընթացքում զարգացել են հայկական բնակավայրերը, տնտեսական կյանքը և մշակույթը։ Առանձին նշանակություն է տրվում լեռնային բնապատկերին, բնական պայմաններին, բնակավայրերի տարածական առանձնահատկություններին և մարդու ու բնության փոխհարաբերություններին։ Մշակութային հատվածներում կարող են ներկայացվել հայկական ճարտարապետությունը, եկեղեցական և աշխարհիկ հուշարձանները, գրականությունը, արվեստը, ժողովրդական ավանդույթները, կենցաղը և հոգևոր ժառանգության տարբեր դրսևորումները։ Այս բաղադրիչների համադրումը նպաստում է հայ ժողովրդի մշակութային ինքնության ձևավորման պատմական պայմանների և դրա շարունակականության ընկալմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նյութական և ոչ նյութական ժառանգության փոխկապակցվածությանը՝ ցույց տալով, թե պատմական իրադարձությունները, աշխարհագրական միջավայրը և հասարակական կյանքն ինչպես են արտացոլվել մշակութային ստեղծագործության մեջ։ Ակնարկային կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս աշխատությունը դիտարկել նաև որպես ճանաչողական աղբյուր այն ընթերցողների համար, որոնք ցանկանում են ընդհանուր պատկերացում ստանալ Հայաստանի և հայ ժողովրդի մասին՝ առանց սահմանափակվելու պատմության կամ մշակույթի միայն մեկ ոլորտով։ Պատմության, աշխարհագրության, ազգագրության և մշակութաբանության նյութերի համադրումը ստեղծում է ամբողջական պատկեր, որտեղ երկիրը ներկայացվում է ոչ միայն որպես աշխարհագրական տարածք, այլև որպես պատմական հիշողության և բազմաշերտ մշակութային ժառանգության միջավայր։