Սոցիալ-տնտեսական զարգացման գլոբալ գործընթացների կառավարման հիմնախնդիրները

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է համատեղ ձեռնարկությունների (joint ventures) կառավարման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության օրինակով։ Գրքում ներկայացվում են համատեղ ձեռնարկությունների ձևավորման տնտեսական և իրավական հիմքերը, գործընկերների ընտրության սկզբունքները, կառավարման կազմակերպական կառուցվածքները և շահերի հավասարակշռման մեխանիզմները։ Հեղինակը վերլուծում է ՀՀ-ում գործող համատեղ ձեռնարկությունների գործունեության առանձնահատկությունները, դրանց արդյունավետության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, ինչպես նաև ներդրումային միջավայրի ազդեցությունը կառավարման որակի վրա։ Աշխատության մեջ քննարկվում են ռազմավարական պլանավորման, ֆինանսական վերահսկողության, կորպորատիվ կառավարման և ռիսկերի կառավարման մեխանիզմները, որոնք կիրառվում են համատեղ ձեռնարկություններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շահերի բախման կարգավորման, գործընկերների միջև պայմանագրային հարաբերությունների և կառավարման օպտիմալ մոդելների ընտրության հարցերին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է տնտեսագետների, կառավարման մասնագետների, ձեռնարկատերերի և ներդրումային քաղաքականության մշակողների համար՝ նպաստելով համատեղ ձեռնարկությունների արդյունավետ կառավարման և զարգացման ռազմավարությունների կատարելագործմանը։

История

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Խորհրդային Միության և Սիրիայի Արաբական Հանրապետության միջև հարաբերությունների զարգացման ուսումնասիրությանը 1966–1976 թվականների ժամանակահատվածում՝ ընդգրկելով քաղաքական, ռազմական, տնտեսական և դիվանագիտական համագործակցության հիմնական ուղղությունները։ Գրքում վերլուծվում է երկու պետությունների փոխգործակցությունը Սառը պատերազմի համատեքստում՝ հաշվի առնելով Մերձավոր Արևելքում ձևավորված աշխարհաքաղաքական մրցակցությունը և տարածաշրջանային հակամարտությունները։ Հեղինակը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում Սիրիայի արտաքին քաղաքական կողմնորոշման փոփոխություններին, ԽՍՀՄ-ի ազդեցության աճին Սիրիայի ռազմական և տնտեսական համակարգերում, ինչպես նաև ռազմական օգնության և սպառազինության մատակարարումների դերին երկկողմ հարաբերությունների խորացման գործընթացում։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև դիվանագիտական կապերի ինստիտուցիոնալ զարգացումը, տնտեսական համագործակցության նախագծերը և կրթամշակութային փոխանակման ծրագրերը։ Ներկայացվում է նաև 1970-ականների տարածաշրջանային ճգնաժամերի ազդեցությունը հարաբերությունների վրա՝ ներառյալ արաբա-իսրայելական հակամարտության զարգացումները։ Գիրքը նախատեսված է պատմաբանների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, քաղաքագետների, ուսանողների և Մերձավոր Արևելքի քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Медицина

Այս բժշկագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է ռեզուս-կոնֆլիկտային հղիության ժամանակակից պատկերացումներին և այդ վիճակի հնարավոր ազդեցությանը հղի կնոջ լյարդի ֆունկցիոնալ ու նյութափոխանակային վիճակի վրա։ Ռեզուս-անհամատեղելիության դեպքում հիմնականում ռեզուս-բացասական մոր և ռեզուս-դրական պտղի միջև առաջացած իմունաբանական փոխազդեցությունը կարող է հանգեցնել մայրական հակամարմինների ձևավորմանը, որոնք անցնում են պլացենտայով և վնասում պտղի էրիթրոցիտները՝ առաջացնելով պտղի և նորածնի հեմոլիտիկ հիվանդություն։ Ուսումնասիրության առանցքում ռեզուս-կոնֆլիկտի ոչ միայն մանկաբարձական, այլև համակարգային ազդեցությունների բացահայտումն է։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հղի կնոջ լյարդին, քանի որ այն մասնակցում է նյութափոխանակության, սպիտակուցների սինթեզի, հորմոնների և կենսաբանական ակտիվ նյութերի փոխակերպման, ինչպես նաև օրգանիզմում առաջացող բազմաթիվ նյութերի չեզոքացման ու հեռացման գործընթացներին։ Պտղի էրիթրոցիտների իմունաբանական քայքայման հետևանքով առաջացող նյութափոխանակային բեռը և հղիության ընթացքում տեղի ունեցող ֆիզիոլոգիական փոփոխությունները կարող են ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվել որպես լյարդի ֆունկցիոնալ վիճակի վրա հնարավոր ազդեցություն ունեցող գործոններ։ Ռեզուս-կոնֆլիկտի զարգացման մեխանիզմը կապված է մայրական իմունային համակարգի սենսիբիլիզացիայի հետ։ Երբ ռեզուս-բացասական կնոջ օրգանիզմը շփվում է ռեզուս-դրական էրիթրոցիտների հետ, կարող են ձևավորվել հակա-D IgG հակամարմիններ։ Հետագա ռեզուս-դրական հղիության ժամանակ այդ հակամարմինները կարող են անցնել պլացենտային պատնեշով և նպաստել պտղի էրիթրոցիտների հեմոլիզին։ Այդ պատճառով խնդիրը հատկապես կարևոր է նախկինում սենսիբիլիզացված կանանց հաջորդող հղիությունների ժամանակ։ Ժամանակակից բժշկության մեջ ռեզուս-սենսիբիլիզացիայի կանխարգելման հիմնական միջոցներից է հակա-D իմունոգլոբուլինի կիրառումը, որը զգալիորեն նվազեցրել է ռեզուս-կապված հեմոլիտիկ հիվանդության հաճախականությունը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից մեկը կարող է լինել հղի կնոջ լյարդի ֆունկցիոնալ վիճակի գնահատումը։ Այդ նպատակով բժշկական հետազոտություններում սովորաբար ուշադրություն է դարձվում լյարդային ֆերմենտների, բիլիռուբինի, սպիտակուցային փոխանակության և այլ կենսաքիմիական ցուցանիշների դինամիկային։ Նման ցուցանիշների համադրումը կլինիկական տվյալների հետ հնարավորություն է տալիս գնահատելու՝ արդյոք տվյալ հղիության ընթացքում առկա են լյարդի աշխատանքի փոփոխություններ և որքանով են դրանք կապված ուսումնասիրվող իմունաբանական գործընթացների հետ։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել նաև բիլիռուբինի նյութափոխանակության ուսումնասիրությունը։ Պտղի էրիթրոցիտների հեմոլիզի հետևանքով առաջացած բիլիռուբինը պտղից կարող է անցնել մայրական շրջանառություն, իսկ մայրական օրգանիզմը մասնակցում է դրա մշակման և հեռացման գործընթացներին։ Այս հանգամանքը կարող է հիմք հանդիսանալ պտղի հեմոլիզի, պլացենտար փոխանակության և մայրական լյարդի ֆունկցիոնալ վիճակի փոխկապակցվածությունը ուսումնասիրելու համար։ Միաժամանակ կարևոր է տարբերակել ռեզուս-կոնֆլիկտի ուղղակի ազդեցությունը մոր լյարդի վրա և այն փոփոխությունները, որոնք կարող են առաջանալ հղիության այլ բարդությունների կամ ուղեկցող հիվանդությունների պատճառով։ Ժամանակակից մոտեցումը պահանջում է նման տարբերակումը, քանի որ հղիության ընթացքում լյարդի ֆունկցիոնալ փոփոխությունները կարող են ունենալ բազմաթիվ պատճառներ։ Հետևաբար ուսումնասիրության գիտական արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն լյարդային ցուցանիշների արձանագրմամբ, այլև դրանց հնարավոր պատճառահետևանքային կապերի մանրամասն վերլուծությամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել պտղի վիճակի գնահատմանը։ Ռեզուս-կապված հեմոլիտիկ հիվանդության ծանր ձևերը կարող են առաջացնել պտղի արտահայտված անեմիա, հիդրոպս, սրտային անբավարարություն և այլ ծանր բարդություններ։ Հետևաբար մոր լյարդի ցուցանիշների ուսումնասիրությունը նպատակահարմար է դիտարկել պտղի հեմատոլոգիական և ֆունկցիոնալ վիճակի գնահատման հետ միասին։ Այդպիսի համալիր մոտեցումը թույլ է տալիս ուսումնասիրել մայր-պլացենտա-պտուղ համակարգը որպես փոխկապակցված ամբողջություն։ Հետազոտության մեջ կարևոր կարող է լինել նաև ռեզուս-կոնֆլիկտի ծանրության տարբեր աստիճանների համեմատությունը։ Թեթև սենսիբիլիզացիայի դեպքում մայրական և պտղային համակարգերի փոփոխությունները կարող են լինել նվազ արտահայտված, մինչդեռ բարձր հակամարմինային ակտիվության և ծանր պտղային հեմոլիզի դեպքում կարող են առաջանալ ավելի լուրջ կլինիկական հետևանքներ։ Հետևաբար լյարդային ֆունկցիայի ցուցանիշների համադրումը հակամարմինների մակարդակի և պտղի վիճակի տվյալների հետ կարող է օգնել ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել գործընթացի զարգացման մասին։ Թեմայի կարևոր մասն է նաև կանխարգելիչ և ախտորոշիչ միջոցառումների ուսումնասիրությունը։ Ռեզուս-բացասական հղիների վաղ հայտնաբերումը, հակամարմինների սկրինինգը, դրանց մակարդակի դինամիկ հետևումը և անհրաժեշտության դեպքում պտղի վիճակի հատուկ մոնիթորինգը ժամանակակից հսկողության կարևոր բաղադրիչներ են։ Այս մոտեցումները հնարավորություն են տալիս ժամանակին հայտնաբերել պտղի անեմիայի կամ հեմոլիտիկ հիվանդության զարգացման վտանգը և համապատասխան բժշկական կենտրոններում կիրառել անհրաժեշտ միջամտություններ։ Ծանր դեպքերում կարող է պահանջվել ներարգանդային արյան փոխներարկում, որը մասնագիտացված կենտրոններում կարող է զգալիորեն նվազեցնել պերինատալ կորուստների ռիսկը։ Աշխատության գիտական նշանակությունը կայանում է նաև ռեզուս-կոնֆլիկտային հղիության նկատմամբ ամբողջական մոտեցման ձևավորման մեջ։ Խնդիրը չի սահմանափակվում միայն պտղի էրիթրոցիտների քայքայման և պտղի հեմոլիտիկ հիվանդության ուսումնասիրությամբ, այլ կարող է ընդգրկել մայրական օրգանիզմի պատասխան ռեակցիաները, նյութափոխանակային գործընթացները, պլացենտայի ֆունկցիան և լյարդի մասնակցությունը այդ գործընթացներին։ Այս տեսանկյունից թեման գտնվում է մանկաբարձության, իմունոհեմատոլոգիայի, պերինատոլոգիայի և կենսաքիմիայի փոխհատման ոլորտում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ռեզուս-կոնֆլիկտային հղիությունը ներկայացնում է որպես բարդ իմունաբանական վիճակ, որի հետևանքները հիմնականում դրսևորվում են պտղի և նորածնի հեմոլիտիկ հիվանդությամբ, սակայն որի ընթացքում անհրաժեշտ է ուշադրություն դարձնել նաև մոր օրգանիզմի ֆունկցիոնալ վիճակին։ Լյարդի աշխատանքի և նյութափոխանակային ցուցանիշների ուսումնասիրությունը կարող է լրացուցիչ տեղեկություն տալ հիվանդության պաթոֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունների մասին և նպաստել մայրական ու պտղային վիճակների համալիր գնահատմանը։ Թեման կարող է հետաքրքրել մանկաբարձ-գինեկոլոգներին, պերինատոլոգներին, իմունոլոգներին, հեմատոլոգներին, լյարդաբաններին, կլինիկական կենսաքիմիկոսներին և բժշկության պատմությամբ ու հղիության բարդությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Другие предметы

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է միկորիզային սնկերի բնակեցման ազդեցությանը գարու և ցորենաշորայի աճի, զարգացման և սննդառության վրա՝ ջրի և ցինկի անբավարարության պայմաններում։ Վերլուծության մեջ ընդգծվում է, որ միկորիզային սիմբիոզը կարևոր դեր ունի բույսերի հարմարվողականության բարձրացման գործում՝ հատկապես սթրեսային միջավայրերում, որտեղ սահմանափակ են ինչպես խոնավության, այնպես էլ միկրոէլեմենտների հասանելիությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արմատային համակարգի և սնկային հիֆերի փոխազդեցությանը, որը մեծացնում է հողի արդյունավետ ծավալը և բարելավում ջրի ու հանքային նյութերի՝ մասնավորապես ցինկի, կլանումը։ Աշխատությունում ներկայացվում է, որ միկորիզային վարակված բույսերում դիտվում է աճի ավելի բարձր ինտենսիվություն, կենսազանգվածի ավելացում և ֆոտոսինթետիկ ակտիվության բարելավում՝ համեմատած ոչ վարակված վերահսկիչ խմբերի հետ։ Միաժամանակ վերլուծվում են ֆիզիոլոգիական և կենսաքիմիական փոփոխությունները՝ ներառյալ օսմոտիկ կարգավորումը, հակաօքսիդանտային համակարգերի ակտիվացումը և սննդային տարրերի բաշխման արդյունավետության բարձրացումը։ Քննարկվում են նաև ագրոտեխնիկական կիրառման հնարավորությունները, որոնց միջոցով միկորիզային կենսապրեպարատները կարող են օգտագործվել որպես կենսաբանական միջոց՝ չորային պայմաններում հացահատիկային մշակաբույսերի բերքատվության և որակի բարձրացման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ընդգծում է, որ միկորիզայի կիրառումը կարող է համարվել կայուն գյուղատնտեսության կարևոր գործիք՝ հատկապես ջրի և միկրոէլեմենտների սահմանափակության պայմաններում։

Математика

«Жесткие» и «мягкие» математические модели աշխատությունը կիրառական մաթեմատիկայի և համակարգային վերլուծության ոլորտի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է մաթեմատիկական մոդելավորման երկու հիմնական մոտեցումները՝ «կոշտ» (hard) և «փափուկ» (soft) մոդելներ, այն բացատրում է, որ կոշտ մոդելները հիմնված են ճշգրիտ մաթեմատիկական օրենքների, ֆորմալ հավասարումների և հստակ չափելի պարամետրերի վրա, մինչդեռ փափուկ մոդելները օգտագործվում են այն համակարգերի համար, որտեղ անորոշությունը, մարդկային գործոնը և ոչ ֆորմալ հարաբերությունները կարևոր դեր ունեն, գիրքը անդրադառնում է այդ երկու մոտեցումների կիրառությանը տնտեսագիտության, սոցիալական համակարգերի, կառավարման և տեխնիկական գործընթացների մոդելավորման մեջ, միաժամանակ ընդգծելով հիբրիդային մոդելների անհրաժեշտությունը բարդ իրական համակարգերի նկարագրության համար, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր համակարգային վերլուծության, մաթեմատիկական մոդելավորման և կիրառական գիտությունների ուսանողների համար։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է ուղղաձիգ կերպով կապակցված գլանաձև քվանտային կետերի ֆիզիկական հատկությունների տեսական ուսումնասիրությանը և դրանց հնարավոր կիրառություններին քվանտային հաշվարկների համակարգերում։ Հետազոտության կենտրոնում նանոմետրական չափերի կիսահաղորդչային կառուցվածքներում լիցքակիրների քվանտային վիճակների ձևավորումն է, երբ երկու կամ ավելի քվանտային կետեր դասավորված են ուղղաձիգ ուղղությամբ և փոխազդում են միմյանց հետ։ Քվանտային սահմանափակման պայմաններում մասնիկների էներգետիկ սպեկտրը դառնում է դիսկրետ, իսկ հարակից կետերի միջև կապակցվածությունը կարող է առաջացնել նոր համակցված քվանտային վիճակներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում քվանտային կետերի երկրաչափական պարամետրերի, դրանց միջև հեռավորության, սահմանափակող պոտենցիալի և արտաքին դաշտերի հնարավոր ազդեցությանը էներգետիկ մակարդակների ու ալիքային ֆունկցիաների վրա։ Քննվում է թունելային կապակցվածության դերը, որի շնորհիվ լիցքակիրների վիճակները կարող են տարածվել մի քանի քվանտային կետերի միջև՝ ձևավորելով կապակցված նանոկառուցվածքին բնորոշ էներգետիկ համակարգ։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել մեկ կամ մի քանի լիցքակիրների վիճակների, էլեկտրոնային փոխազդեցությունների, սպինային հատկությունների և էներգետիկ մակարդակների փոփոխությունների ուսումնասիրություն։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում արտաքին էլեկտրական կամ մագնիսական դաշտերի միջոցով քվանտային վիճակների կառավարելիության գնահատումը, քանի որ քվանտային հաշվարկների համար անհրաժեշտ է ունենալ վերահսկելի և տարբերակելի վիճակներ։ Դիտարկվում են նաև այն ֆիզիկական պայմանները, որոնց դեպքում քվանտային կետերի որոշ վիճակներ կարող են տեսականորեն ծառայել որպես քվանտային տեղեկատվության ներկայացման հիմք։ Համակարգի երկրաչափության և նյութական պարամետրերի փոփոխության ազդեցության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես կարելի է կառավարել էներգետիկ սպեկտրը, վիճակների կապակցվածությունը և դրանց փոխազդեցությունները։ Միաժամանակ կարևորվում են քվանտային վիճակների կայունության և շրջակա միջավայրի հետ փոխազդեցության խնդիրները, քանի որ դրանք կարող են սահմանափակել քվանտային տեղեկատվության պահպանման հնարավորությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քվանտային մեխանիկայի, կիսահաղորդչային նանոֆիզիկայի և քվանտային տեղեկատվության տեսության մոտեցումները՝ կապակցված քվանտային կետերի կառուցվածքային ու էլեկտրոնային հատկությունները և դրանց քվանտային հաշվարկներում կիրառման ֆիզիկական նախադրյալները բացահայտելու նպատակով։