Տատրագոմի հարսը

Право

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ոստիկանության համակարգի ծառայության կազմակերպաիրավական հիմքերի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով պետական կառավարման համակարգում ոստիկանության դերին, իրավական կարգավորման սկզբունքներին, ծառայության կազմակերպման մեխանիզմներին և դրանց արդյունավետության բարձրացման ուղիներին։ Գրքում վերլուծվում են ծառայության անցնելու, պաշտոնեական հարաբերությունների, իրավասությունների բաշխման, կարգապահական պատասխանատվության, ծառայողական էթիկայի, կադրային քաղաքականության և կառավարման գործընթացների առանձնահատկությունները՝ հիմնվելով գործող օրենսդրության, իրավական ակտերի և գիտական մոտեցումների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոստիկանության գործունեության կատարելագործման, պետական մարմինների հետ փոխգործակցության, իրավական բարեփոխումների, միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունների և իրավապահ համակարգի զարգացման արդի մարտահրավերների գնահատմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, իրավապահ մարմինների աշխատակիցների, գիտնականների, ուսանողների, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են ոստիկանության ծառայության կազմակերպման իրավական և գործնական հիմնահարցերով։

Химия

Աշխատությունը նվիրված է պղնձի, նիկելի և կոբալտի օքսիդների վերականգնման կինետիկայի, ինչպես նաև պղնձի և մոլիբդենի սուլֆիդների դեսուլֆուրացման գործընթացների ուսումնասիրությանը ոչ իզոթերմային պայմաններում՝ ընդգծելով բարձր ջերմաստիճանային քիմիական ռեակցիաների մեխանիզմները և արդյունաբերական կիրառելիությունը։ Հեղինակը վերլուծում է օքսիդների և սուլֆիդների վերափոխման հիմնական փուլերը՝ մակերեսային ռեակցիաներ, դիֆուզիոն գործընթացներ և միջանկյալ միացությունների առաջացում։ Գրքում դիտարկվում են կինետիկ մոդելավորման մոտեցումները՝ Արենիուսի հավասարման ընդհանրացումներ, ակտիվացման էներգիայի գնահատում և ռեակցիայի արագության կախվածությունը ջերմաստիճանի փոփոխական ռեժիմներից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ոչ իզոթերմային փորձարարական մեթոդներին՝ ջերմագրավիմետրիա և դիֆերենցիալ ջերմային անալիզ, որոնք թույլ են տալիս ուսումնասիրել գործընթացների դինամիկան իրական ժամանակում։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև արդյունքների կիրառությունը մետալուրգիական տեխնոլոգիաներում՝ մետաղների ստացման, մաքրման և վերամշակման գործընթացների օպտիմալացման նպատակով։ Աշխատությունը ընդգծում է քիմիական կինետիկայի նշանակությունը արդյունաբերական նյութերի մշակման և էներգաարդյունավետ տեխնոլոգիաների զարգացման գործում։

Физика

Աշխատությունը հանդիսանում է հիմնական և համապարփակ ձեռնարկ ոչ գծային ֆիզիկայի սկզբունքների, տեսությունների և կիրառությունների վերաբերյալ։ Գիրքը նախատեսված է այն ուսանողների և գիտնականների համար, ովքեր ցանկանում են ստանալ ամուր տեսական հիմք և հասկանալ ոչ գծային համակարգերի վարքագիծը՝ տարբեր բնագավառներում՝ ֆիզիկայում, ինժեներական գիտություններում, համակարգային տեսությունների մեջ և կիրառական գիտական ոլորտներում։ Գիրքը ներկայացնում է ոչ գծային ֆիզիկայի հիմնական կոնցեպտները՝ սկսած ոչ գծային հավասարումների, դինամիկայի, անհավասարակշիռ վիճակների, խիստ ոչ գծային համակարգերի, մինչև խիստ ցնցող երևույթներ և kaos (խառնարան) տեսություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված ոչ գծային համակարգերի մոդելավորմանը, փորձնական տվյալների վերլուծությանը և համակարգերի կայունության ուսումնասիրությանը։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է արտադրության ծախսերի հաշվառման և վերահսկողության հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ ՀՀ քիմիական արդյունաբերության կազմակերպությունների գործունեության նյութերի հիման վրա։ Գրքում ուսումնասիրվում են արտադրական ծախսերի ձևավորման, դասակարգման, հաշվառման և կառավարման տեսական ու մեթոդաբանական հիմքերը՝ հաշվի առնելով քիմիական արդյունաբերության տեխնոլոգիական գործընթացների և արտադրական գործունեության առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հումքի, նյութերի, աշխատուժի, էներգետիկ ռեսուրսների և արտադրության կազմակերպման հետ կապված այլ ծախսերի հաշվառման արդյունավետ մեթոդներին, ինչպես նաև դրանց ճիշտ բաշխման և արտադրանքի ինքնարժեքի ձևավորման խնդիրներին։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են ծախսերի նկատմամբ ներքին վերահսկողության կազմակերպման սկզբունքները, վերահսկողական մեխանիզմների արդյունավետությունը և արտադրական գործընթացներում առաջացող շեղումների բացահայտման ու գնահատման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է ծախսերի վերաբերյալ հավաստի և ժամանակին տեղեկատվության դերը կառավարչական որոշումների ընդունման, արտադրության արդյունավետության բարձրացման և կազմակերպությունների ֆինանսական արդյունքների բարելավման գործում։ ՀՀ քիմիական արդյունաբերության կազմակերպությունների նյութերի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ծախսերի հաշվառման և վերահսկողության գործող համակարգերի հիմնական խնդիրները, դրանց կատարելագործման հնարավորությունները և կիրառական արդյունավետության բարձրացման ուղղությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և կառավարչական հաշվառման գործիքների կիրառմանը, որոնք կարող են նպաստել ծախսերի ավելի ճշգրիտ պլանավորմանը, վերահսկմանը և վերլուծությանը։ Աշխատության առաջարկներն ուղղված են արտադրության ինքնարժեքի կառավարման կատարելագործմանը, ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը, չարդարացված ծախսերի նվազեցմանը և կազմակերպությունների մրցունակության բարձրացմանը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հաշվապահներին, աուդիտորներին, տնտեսագետներին, ֆինանսական և կառավարչական հաշվառման մասնագետներին, քիմիական արդյունաբերության կազմակերպությունների ղեկավարներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է գրունտային պատվարների հաշվարկման և նախագծման մեթոդների կատարելագործմանը՝ դրանց հուսալիության, կայունության և շահագործման արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են գրունտային պատվարների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց վրա ազդող հիմնական բեռնվածություններն ու բնական գործոնները, ինչպես նաև գրունտների ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների ազդեցությունը պատվարների ամրության և կայունության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատվարների նախագծման ժամանակ կիրառվող հաշվարկային մեթոդների կատարելագործմանը, լարվածադեֆորմացիոն վիճակի գնահատմանը, հիմքի և մարմնի կայունության վերլուծությանը, ջրի ներթափանցման ու ֆիլտրացիոն գործընթացների հաշվարկին և հնարավոր վտանգավոր դեֆորմացիաների կանխատեսմանը։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են կիրառվել տեսական, հաշվարկային և մոդելավորման մոտեցումներ՝ նախագծային լուծումների ճշգրտությունն ու հիմնավորվածությունը բարձրացնելու համար։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հիդրոտեխնիկական կառույցների անվտանգ նախագծման և շահագործման տեսանկյունից, քանի որ հաշվարկային մեթոդների կատարելագործումը հնարավորություն է տալիս առավել ճիշտ գնահատել պատվարների աշխատանքային պայմանները, նվազեցնել վթարային ռիսկերը և ապահովել կառույցների երկարաժամկետ հուսալիությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել հիդրոտեխնիկների, շինարար-ինժեներների, երկրատեխնիկների, նախագծողների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Химия

Սա Անաիդա Նորայրի Գեոլեցյանի գիտական աշխատանքն է, որը նվիրված է օրգանական քիմիայի բավականին մասնագիտացված խնդրի՝ N-ալդ- և N-կետիմինների բութադիենով ալկիլացման ուսումնասիրությանը մետաղական նատրիումի առկայությամբ։ Աշխատանքը պաշտպանվել է Երևանում 1996 թվականին՝ քիմիական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի համար, իսկ մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ ամբողջական ատենախոսությունը կազմում է մոտ 200 էջ, մինչդեռ դրա հեղինակային սեղմագիրը՝ 24 էջ։ Ուսումնասիրության կենտրոնում ազոմեթինային միացությունների՝ իմինների, և բութադիենի փոխազդեցությունն է, որի ընթացքում մետաղական նատրիումը հանդես է գալիս որպես ռեակցիայի կարևոր գործոն։ Այս ուղղության վերաբերյալ Գեոլեցյանի համահեղինակությամբ ավելի վաղ հրապարակված հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ նման համակարգերում բութադիենի և իմինների փոխազդեցությունը կարող է ընթանալ մի քանի մրցակցող ուղիներով՝ առաջացնելով ինչպես ցիկլային միացություններ, այնպես էլ N-ալկիլացման, α-C-ալկիլացման և այլ կողմնակի փոխակերպումների արդյունքներ։ Մասնավորապես, ուսումնասիրված N-ցիկլոպենտիլիդեն- և N-ցիկլոհեքսիլիդենբենզիլամինների դեպքում հիմնական արտադրանքները եղել են սպիրոցիկլային պիրոլիդինի ածանցյալները, իսկ որոշ պայմաններում առաջացել են նաև դրանց N-ալկիլացված և դեհիդրոգենացված ձևերը։ Այս տվյալները կարևոր են հասկանալու համար, որ աշխատանքը պարզապես մեկ քիմիական ռեակցիայի նկարագրություն չէ, այլ նպատակ ունի պարզելու ռեակցիայի ուղղությունը, դրա պայմաններից կախված փոփոխությունները, հիմնական և կողմնակի արտադրանքների առաջացման օրինաչափությունները և հնարավոր մեխանիզմները։ Հատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում բութադիենի մասնակցությամբ 3+2 ցիկլոմիացման հնարավորությունը, որի արդյունքում կարելի է ստանալ պիրոլիդինային կառուցվածք ունեցող բարդ օրգանական միացություններ։ Այդպիսի միացությունները կարևոր են սինթետիկ օրգանական քիմիայի տեսանկյունից, քանի որ ազոտ պարունակող հինգանդամանի օղակները լայնորեն հանդիպում են տարբեր կենսաբանորեն ակտիվ և գործնական նշանակություն ունեցող օրգանական նյութերի կառուցվածքում։ Աշխատանքի գիտական արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ մետաղական նատրիումի կիրառումը փոխում է սովորական իմին-բութադիեն փոխազդեցության ընթացքը և հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել այնպիսի վերափոխումներ, որոնք սովորական պայմաններում կարող էին ընթանալ այլ կերպ կամ շատ ավելի փոքր արդյունավետությամբ։ Այսպիսով, աշխատանքը կարելի է դիտարկել որպես փորձարարական օրգանական քիմիայի ուսումնասիրություն, որտեղ միաժամանակ ուսումնասիրվում են իմինների կառուցվածքը, բութադիենի ռեակցիոնունակությունը, ալկիլացման և ցիկլոմիացման մրցակցությունը, մետաղական նատրիումի դերը և ստացվող ազոտ պարունակող նոր միացությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը հատկապես հետաքրքիր կարող է լինել օրգանական սինթեզով, ազոտ պարունակող միացությունների քիմիայով, իմինների ռեակցիաներով և մետաղների մասնակցությամբ օրգանական փոխարկումների մեխանիզմներով զբաղվող քիմիկոսների, հետազոտողների և քիմիայի ուսանողների համար։