Адаптация новорожденных у женщин, страдающих сердечно-сосудистыми заболеваниями

История

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է խորհրդային քաղաքականության ազդեցության ուսումնասիրությանը Հայաստանում՝ քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և մշակութային գործընթացների համատեքստում։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո Հայաստանի պետական և հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտներում իրականացված քաղաքականության հիմնական ուղղությունները և դրանց երկարաժամկետ հետևանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարման համակարգի վերափոխմանը, պետական ինստիտուտների գործունեությանը, կենտրոնական իշխանության և տեղական կառավարման մարմինների փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև հասարակության քաղաքական ու գաղափարական վերահսկողության մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրության մեջ քննարկվում են նաև տնտեսական քաղաքականության ազդեցությունը, արդյունաբերականացման և կոլեկտիվացման գործընթացները, գյուղատնտեսության վերակազմավորումը, աշխատաշուկայի և բնակչության սոցիալ-տնտեսական կյանքի փոփոխությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում կրթության, գիտության, մշակույթի, գրականության և արվեստի ոլորտներում իրականացված քաղաքականությանը, ինչպես նաև խորհրդային գաղափարախոսության տարածման և հասարակական գիտակցության ձևավորման գործընթացներին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ժողովրդագրական փոփոխություններին, քաղաքների զարգացմանը, բնակչության կենսապայմանների փոփոխությանը և սոցիալական կառուցվածքի վերափոխմանը։ Քննության են առնվում քաղաքական բռնաճնշումների, սահմանափակումների և պետական վերահսկողության ազդեցությունը հասարակական կյանքի վրա՝ միաժամանակ հաշվի առնելով խորհրդային ժամանակաշրջանում Հայաստանի տնտեսական, կրթական, գիտական և ենթակառուցվածքային զարգացման գործընթացները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորհրդային քաղաքականությունը դիտարկել ոչ միայն առանձին միջոցառումների, այլև դրանց փոխկապակցվածության և Հայաստանի հասարակության ու պետականության զարգացման վրա ունեցած ընդհանուր ազդեցության տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Հայաստանի խորհրդային շրջանի պատմության բազմակողմանի ընկալմանը և հետագա հասարակական ու քաղաքական զարգացումների պատմական նախադրյալների բացահայտմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, քաղաքագետների, սոցիոլոգների, մշակութաբանների, հետազոտողների, ուսանողների և Հայաստանի ու Խորհրդային Միության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է X–XVIII դարերի հայ միջնադարյան բանաստեղծական մշակույթի ժանրային համակարգի և չափածո խոսքի կառուցվածքային առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է տաղերգության ձևավորման ու զարգացման պատմական ընթացքի, տարբեր բանաստեղծական ժանրերի բնորոշ հատկանիշների, դրանց թեմատիկ բովանդակության և տաղաչափական կառուցվածքի վրա։ Քննության են առնվում միջնադարյան հայ քնարերգության հոգևոր և աշխարհիկ ուղղությունները՝ բացահայտելով դրանց փոխհարաբերությունները, զարգացման փուլերը և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների փոփոխությունները տարբեր դարաշրջաններում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում տաղի՝ որպես միջնադարյան հայ պոեզիայի կարևոր ժանրային ձևերից մեկի կառուցվածքին, թեմատիկ բազմազանությանը և գեղարվեստական առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են հոգևոր, ծիսական, խրատական, սիրային, բնության, հայրենասիրական և այլ թեմատիկ ուղղվածություն ունեցող բանաստեղծական ստեղծագործությունների առանձնահատկությունները՝ դրանք դիտարկելով ժամանակաշրջանի գրական, կրոնական և մշակութային միջավայրի համատեքստում։ Կարևորվում է միջնադարյան բանաստեղծական ժանրերի փոխազդեցությունը և այն հանգամանքը, որ առանձին ստեղծագործություններում տարբեր ժանրերի հատկանիշները կարող են միահյուսվել՝ ձևավորելով բարդ և բազմաշերտ գեղարվեստական կառուցվածք։ Տաղաչափության ուսումնասիրության շրջանակում քննության են առնվում բանաստեղծական տողի կառուցման սկզբունքները, վանկերի քանակը, շեշտադրությունը, տողերի և տների հարաբերակցությունը, հանգավորման ձևերը, ռիթմական կազմակերպումը և կրկնությունների դերը։ Առանձին նշանակություն է տրվում չափական ձևերի պատմական զարգացմանը՝ բացահայտելով տարբեր ժամանակաշրջաններում դրանց պահպանման, փոփոխման և նոր ձևերով հարստացման օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրվում է նաև չափածո խոսքի և երաժշտական կատարման փոխհարաբերությունը, քանի որ միջնադարյան բազմաթիվ բանաստեղծական ստեղծագործություններ կապված էին երգային ավանդույթի հետ և նախատեսված էին ոչ միայն ընթերցման, այլև երաժշտական կատարման համար։ Այդ կապը հնարավորություն է տալիս տաղաչափական կառուցվածքը դիտարկել ռիթմի, մեղեդայնության և բանաստեղծական խոսքի միասնական համակարգում։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում նշանավոր միջնադարյան հեղինակների ստեղծագործական ժառանգությանը՝ նրանց պոեզիայի միջոցով ցույց տալով ժանրային և տաղաչափական ձևերի զարգացման տարբեր փուլերը։ Գրական նյութի համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել հեղինակային անհատականության, գրական ավանդույթի և ժամանակաշրջանի գեղագիտական պատկերացումների փոխազդեցությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ժողովրդական բանահյուսության և գրավոր բանաստեղծական մշակույթի կապերին, որոնք կարող էին արտահայտվել լեզվական ձևերի, պատկերային համակարգի, ռիթմի և բանաստեղծական կառուցվածքի մեջ։ Լեզվական տեսանկյունից կարևորվում են գրաբարի, միջին հայերենի և հետագա լեզվական ձևերի ազդեցությունները տաղերգության զարգացման վրա՝ ցույց տալով, թե լեզվի պատմական փոփոխություններն ինչպես են անդրադարձել բանաստեղծական խոսքի կառուցվածքի և արտահայտչական հնարավորությունների վրա։ Երկար ժամանակահատված ընդգրկող նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևել հայ չափածո գրականության ժանրային և կառուցվածքային շարունակականությանը, ինչպես նաև բացահայտել նորարարական միտումները, որոնք աստիճանաբար նախապատրաստել են հետագա շրջանի բանաստեղծական մշակույթի զարգացումը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ գրականության պատմության, պոետիկայի և տաղաչափության տեսության ուսումնասիրության համար և կարող է օգտակար լինել միջնադարագետների, գրականագետների, բանասերների, երաժշտագետների, հայոց լեզվի ու գրականության մասնագետների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Религия

Աշխատությունը նվիրված է քրիստոնեական կարևորագույն խորհուրդներից մեկի՝ մկրտության աստվածաբանական, դավանաբանական և եկեղեցական նշանակության քննությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով նոր կրոնական ուղղությունների ներկայացուցիչների կողմից առաջադրված որոշ վարդապետությունների ուսումնասիրությանը և գնահատմանը։ Գրքի հիմնական թեման մկրտության խորհրդի էությունն է, դրա հաստատման աստվածաշնչյան հիմքերը, քրիստոնեական հավատքի համակարգում ունեցած նշանակությունը և եկեղեցական ավանդության մեջ ձևավորված ընկալումները։ Մկրտությունը քրիստոնեության մեջ դիտվում է որպես մարդու հոգևոր վերածննդի, մեղքերի թողության, Քրիստոսի եկեղեցուն միանալու և հավատացյալների համայնքի անդամ դառնալու կարևորագույն խորհուրդ։ Դրա վերաբերյալ տարբեր եկեղեցական ուղղությունների մեկնաբանությունները պատմականորեն դարձել են աստվածաբանական քննարկումների և դավանաբանական տարաձայնությունների առարկա։ Աշխատությունը հենց այս հարցերի շրջանակում անդրադառնում է նոր կրոնական հոսանքների որոշ ուսմունքներին՝ նպատակ ունենալով քննել դրանց հիմնադրույթները, համադրել դրանք քրիստոնեական ավանդական վարդապետության հետ և ներկայացնել մկրտության վերաբերյալ եկեղեցական դիրքորոշման հիմնավորումները։ Քննության կարևոր ուղղություններից են մկրտության անհրաժեշտության, խորհրդի հոգևոր ներգործության, դրա կատարման նշանակության, հավատի և մկրտության փոխկապակցվածության, ինչպես նաև եկեղեցական կարգի ու ավանդության պահպանման հարցերը։ Այս թեմաների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու ոչ միայն մկրտության խորհրդի աստվածաբանական բովանդակության, այլև 19-րդ դարում քրիստոնեական տարբեր ուղղությունների միջև ընթացող գաղափարական և դավանաբանական բանավեճերի մասին։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկությունը վիճաբանական-աստվածաբանական մոտեցումն է, որի միջոցով կրոնական հարցերը դիտարկվում են համեմատության, փաստարկման և վարդապետական քննության եղանակով։ Նման գրականությունը կարևոր դեր է ունեցել եկեղեցական ինքնության պահպանման, դավանաբանական գիտելիքների տարածման և տարբեր կրոնական ուսմունքների վերաբերյալ հասարակության տեղեկացվածության բարձրացման գործում։ Այն արտացոլում է նաև ժամանակաշրջանի հայ հոգևոր մտքի արձագանքը քրիստոնեական նոր շարժումների տարածմանը և ավանդական եկեղեցական ուսմունքի պաշտպանության անհրաժեշտությանը։ Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքում կրոնական ու հասարակական կյանքի աշխուժացումը, տարբեր դավանաբանական հոսանքների ներկայությունը և տպագրության միջոցով գաղափարների տարածումը նպաստել են նմանատիպ վիճաբանական երկերի ստեղծման ու շրջանառության ընդլայնմանը։ Հրատարակությունն արժեքավոր է հայ աստվածաբանական և դավանաբանական գրականության պատմության, մկրտության քրիստոնեական խորհրդի մեկնաբանությունների, եկեղեցական բանավեճերի և 19-րդ դարի հայ կրոնական մտքի ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում աստվածաբանների, եկեղեցական պատմաբանների, կրոնագիտությամբ զբաղվող հետազոտողների և քրիստոնեական դավանաբանական հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ նպաստելով մկրտության խորհրդի խորքային ընկալմանը և քրիստոնեական տարբեր վարդապետությունների միջև առկա գաղափարական տարբերությունների ճանաչմանը։

Экономика

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պոլիգրաֆիայի արտադրական կազմակերպություններում նյութական ծախսումների կառավարչական հաշվառման համակարգի ուսումնասիրմանն ու դրա կատարելագործման մեթոդաբանական հիմնախնդիրների բացահայտմանը։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են արտադրական գործընթացում օգտագործվող հումքի, հիմնական և օժանդակ նյութերի, կիսաֆաբրիկատների, փաթեթավորման միջոցների և այլ նյութական ռեսուրսների ծախսերի ձևավորման, հաշվառման, խմբավորման, վերահսկման և վերլուծության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես կարելի է նյութական ռեսուրսների օգտագործման վերաբերյալ հաշվապահական և կառավարչական տեղեկատվությունը դարձնել առավել ճշգրիտ, օպերատիվ և օգտակար արտադրական ու կառավարչական որոշումների ընդունման համար։ Աշխատությունը ներկայացնում է նյութական ծախսումների կառավարչական հաշվառման տեսական և գործնական հիմքերը՝ անդրադառնալով ծախսերի դասակարգման, նորմավորման, ինքնարժեքի ձևավորման, ծախսերի պատասխանատվության կենտրոնների, ներքին վերահսկողության և շեղումների վերլուծության խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են պոլիգրաֆիական արտադրության տեխնոլոգիական առանձնահատկություններից բխող նյութական ծախսումների հաշվառման դժվարությունները, քանի որ այս ոլորտում արտադրանքի բազմազանությունը, պատվերների անհատական բնույթը, նյութերի մեծ տեսականին և արտադրական գործընթացների փուլայնությունը պահանջում են հաշվառման ավելի ճկուն ու նպատակային մեթոդներ։ Նյութում կարևոր տեղ է հատկացվում նյութական ծախսումների վերաբերյալ տեղեկատվության ձևավորման և կառավարչական հաշվետվությունների կատարելագործմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս բարձրացնել ծախսերի վերահսկելիությունը, բացահայտել ռեսուրսների ոչ արդյունավետ օգտագործման պատճառները և նվազեցնել արտադրանքի ինքնարժեքը։ Քննարկվող մոտեցումները կարող են նպաստել նաև արտադրանքի գների հիմնավորմանը, արտադրական ծրագրերի պլանավորմանը, շահութաբերության գնահատմանը և կազմակերպության ֆինանսատնտեսական արդյունքների բարելավմանը։ Աշխատանքը հատկապես արժեքավոր է կառավարչական հաշվառման և արտադրական ծախսերի կառավարման հիմնախնդիրներով զբաղվող հետազոտողների, տնտեսագետների, հաշվապահների, ֆինանսական և արտադրական կառավարման մասնագետների, ինչպես նաև տնտեսագիտական բուհերի ուսանողների համար։ Այն համադրում է տեսական դրույթները և դրանց կիրառական նշանակությունը՝ առաջարկելով նյութական ծախսումների հաշվառման և կառավարման այնպիսի կատարելագործված մոտեցումների ուսումնասիրություն, որոնք կարող են համապատասխանել Հայաստանի պոլիգրաֆիական արտադրության պայմաններին և նպաստել կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետության բարձրացմանը։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է քրոնիկական սթրեսով պայմանավորված դեպրեսիայի մոդելի դեպքում գլխուղեղի կորտիկոլիմբիկ համակարգի տարբեր բաժիններում, ինչպես նաև արյան և ոսկրածուծի համակարգերում նիտրերգիկ մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է ազոտի օքսիդի հետ կապված ազդանշանային համակարգերի դերի բացահայտումը սթրեսի երկարատև ազդեցության և դեպրեսիվ վիճակների ձևավորման գործընթացում։ Հեղինակը խնդիրը դիտարկում է բազմամակարդակ մոտեցմամբ՝ ուսումնասիրելով ոչ միայն ամբողջական օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական փոփոխությունները, այլև բջջային և ենթաբջջային մակարդակներում տեղի ունեցող գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կորտիկոլիմբիկ համակարգի այն կառույցներին, որոնք կարևոր դեր ունեն հույզերի, սթրեսային արձագանքի, մոտիվացիայի և վարքային կարգավորման մեջ։ Ուսումնասիրության շրջանակում գնահատվում են նիտրերգիկ համակարգի հիմնական բաղադրիչների և ֆունկցիոնալ ակտիվության փոփոխությունները՝ քրոնիկական սթրեսի պայմաններում դրանց հնարավոր դերը դեպրեսիվ վիճակի զարգացման և պահպանման գործընթացում բացահայտելու նպատակով։ Միաժամանակ հետազոտության մեջ ընդգրկվում են արյան և ոսկրածուծի համակարգերը, ինչը հնարավորություն է տալիս դիտարկել նիտրերգիկ կարգավորումը որպես կենտրոնական նյարդային համակարգի սահմաններից դուրս տարածվող փոխկապակցված գործընթաց։ Այս մոտեցումը կարևոր է նյարդային, իմունային և արյունաստեղծ համակարգերի փոխազդեցության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս վերլուծելու, թե ինչպես կարող են երկարատև սթրեսային ազդեցությունները փոխել նիտրերգիկ գործընթացների հավասարակշռությունը և ինչպես կարող են այդ փոփոխությունները կապված լինել գլխուղեղի կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ վիճակի, ինչպես նաև ծայրամասային կենսաբանական համակարգերի արձագանքի հետ։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է ենթաբջջային մեխանիզմների ուսումնասիրությունը, որի շնորհիվ հնարավոր է ավելի մանրամասն պատկերացում կազմել բջջային ներսում ընթացող ազդանշանային գործընթացների և դրանց կարգավորման մասին։ Նման տվյալների համադրումը կարող է նպաստել քրոնիկական սթրեսի և դեպրեսիայի պաթոֆիզիոլոգիական մեխանիզմների առավել ամբողջական ըմբռնմանը։ Աշխատությունը կարող է գիտական նշանակություն ունենալ նաև նեյրոկենսաբանության, հոգեֆիզիոլոգիայի, նեյրոքիմիայի և նյարդաիմունաբանության ոլորտներում՝ որպես կենտրոնական և ծայրամասային համակարգերի փոխազդեցության ուսումնասիրման օրինակ։ Այն կարող է հետաքրքրել նյարդաբաններին, ֆիզիոլոգներին, կենսաքիմիկոսներին, նեյրոկենսաբաններին, հոգեբույժներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին՝ հատկապես սթրեսի, դեպրեսիայի և նիտրերգիկ կարգավորման կենսաբանական հիմքերով զբաղվողներին։

История

Հրատարակությունը հանձնարարական մատենագիտական բնույթի նյութ է, որը կազմվել է Խորհրդային Միության ստեղծման վաթսունամյա հոբելյանի առիթով և նախատեսված է եղել ընթերցողներին համապատասխան պատմական, հասարակական-քաղաքական և ճանաչողական գրականության ընտրության հարցում կողմնորոշելու համար։ Այն արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի խորհրդային հրատարակչական և գրադարանային գործունեության առանձնահատկությունները, երբ նշանակալի պետական տարեդարձերի կապակցությամբ կազմվում էին թեմատիկ գրականության ցանկեր՝ ընթերցանության կազմակերպման և գաղափարական-քաղաքական լուսաբանման նպատակով։ Նյութերում կարող էին ընդգրկվել ԽՍՀՄ կազմավորման պատմական նախադրյալներին, խորհրդային հանրապետությունների հարաբերություններին, պետական կառուցվածքին, տնտեսական ու մշակութային կապերին, ժողովուրդների համագործակցությանը և խորհրդային հասարակության զարգացման տարբեր փուլերին վերաբերող հրատարակություններ։ Մատենագիտական ընտրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու նաև այն մասին, թե խորհրդային ժամանակաշրջանի պաշտոնական հրատարակություններում ինչ թեմաներ և պատմական մեկնաբանություններ էին առաջնային համարվում միութենական պետության պատմությունը ներկայացնելիս։ Ցանկում ներառված գրականությունը կարող էր խմբավորվել թեմատիկ բաժիններով՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների և այլ նյութերի որոնումն ու ընտրությունը։ Նման հրատարակությունները հիմնականում ուղղված էին գրադարանների աշխատակիցներին, ընթերցանության ղեկավարներին, ուսուցիչներին, ուսանողներին և հասարակական-քաղաքական թեմաներով հետաքրքրվող լայն ընթերցողական շրջանակներին։ Դրանք կիրառվում էին նաև գրքային ցուցահանդեսների, թեմատիկ դիտումների, զրույցների, ընթերցողական միջոցառումների և հոբելյանական ծրագրերի կազմակերպման ժամանակ։ Միաժամանակ հրատարակությունը պատմական աղբյուրագիտական արժեք ունի, քանի որ դրա կառուցվածքի և ընտրված գրականության ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս բացահայտել խորհրդային մատենագիտական քաղաքականության սկզբունքները, ընթերցանության ուղղորդման մեթոդները և պաշտոնական պատմական հիշողության ձևավորման առանձնահատկությունները։ Այն օգտակար է ոչ միայն Խորհրդային Միության պատմության վերաբերյալ ժամանակաշրջանի գրականությունը հայտնաբերելու, այլև խորհրդային գրադարանագիտության, հանձնարարական մատենագիտության և գաղափարական հաղորդակցության մեխանիզմները ուսումնասիրելու տեսանկյունից։