Ալեքսանդր Շիրվանզադե-Ավերակների վրա

Литература

Աշխատությունը նվիրված է ֆրանսիական էկզիստենցիալիստական փիլիսոփայության գաղափարների և ուրուգվայցի գրողի արձակ ստեղծագործությունների միջև առկա գաղափարական ու գեղարվեստական առնչությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում մարդու գոյության, ազատության, ընտրության, պատասխանատվության, օտարման, միայնության, անհեթեթության և ինքնության խնդիրների գրական արտահայտությունն է՝ դիտարկված XX դարի եվրոպական փիլիսոփայական մտքի և լատինաամերիկյան արձակի փոխհարաբերությունների համատեքստում։ Քննության են առնվում այն գեղարվեստական իրավիճակները, որոնցում կերպարները բախվում են սեփական գոյության իմաստավորման, հասարակության հետ հարաբերությունների և անհատական ընտրության հետևանքների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հերոսների ներաշխարհի կառուցմանը, նրանց հոգեբանական մեկուսացմանը, իրականության նկատմամբ անվստահությանը և արտաքին աշխարհի հետ բարդ փոխհարաբերություններին։ Ֆրանսիական էկզիստենցիալիզմի հիմնական հասկացությունները կիրառվում են որպես համեմատական և մեկնաբանական շրջանակ՝ պարզելու համար, թե դրանց հետ համադրելի գաղափարներն ինչպիսի ինքնատիպ արտահայտություն են ստանում լատինաամերիկյան գրական միջավայրում։ Միաժամանակ կարևոր է տարբերակել անմիջական գաղափարական ազդեցությունը և ընդհանուր ժամանակաշրջանին բնորոշ մտավոր ու գեղարվեստական զուգահեռները՝ խուսափելով ստեղծագործությունների ամբողջ աշխարհայացքը միայն մեկ փիլիսոփայական ուղղությամբ բացատրելուց։ Վերլուծվում են նաև պատմողական կառուցվածքը, ժամանակի ընկալումը, ներքին խոսքը, կերպարների տեսանկյունների փոփոխությունը և իրական ու երևակայական տարածությունների հարաբերակցությունը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են գոյաբանական հարցադրումները վերափոխվում գեղարվեստական պատումի և դառնում կերպարների հոգեբանական ու բարոյական հակասությունների հիմք։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև եվրոպական և լատինաամերիկյան մշակութային միջավայրերի տարբերություններին, որոնք նույն փիլիսոփայական խնդիրներին կարող են հաղորդել տարբեր իմաստային երանգներ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է համեմատական գրականագիտության, գրականության փիլիսոփայության և տեքստային վերլուծության մոտեցումները՝ բացահայտելով XX դարի արձակում մարդու գոյության և ինքնության խնդիրների բազմաշերտ գեղարվեստական մեկնաբանությունները։

Культура

Այս մատենագիտական ցանկը ներառում է կուլտուրայի և արվեստի ոլորտներին վերաբերող նոր հրատարակված գրականության համակարգված ներկայացում՝ նպատակ ունենալով ապահովել գիտական, կրթական և ստեղծագործական շրջանակների համար արդի տեղեկատվության հասանելիություն։ Այն ընդգրկում է արվեստագիտության, մշակութաբանության, գեղագիտության, արվեստի պատմության, ժամանակակից արվեստի տեսության և մշակութային գործընթացների ուսումնասիրությանը նվիրված աշխատություններ, որոնք արտացոլում են ինչպես համաշխարհային, այնպես էլ տարածաշրջանային մշակութային զարգացումները։ Ցանկում ներկայացված նյութերը վերաբերում են տարբեր արվեստաձևերի՝ կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի և ժամանակակից բազմամեդիա արվեստի տեսական և գործնական խնդիրներին՝ ընդգծելով դրանց փոխկապակցվածությունը և զարգացման նոր միտումները։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում մշակութային ժառանգության պահպանման, վերականգնման և հանրայնացման հարցերին, ինչպես նաև մշակութային քաղաքականության և ստեղծագործական ինդուստրիաների զարգացման ուղղություններին։ Այս մատենագիտական հավաքածուն ծառայում է որպես տեղեկատվական հարթակ, որը նպաստում է գիտական հետազոտությունների խորացմանը, միջմշակութային երկխոսության ընդլայնմանը և արվեստի ու մշակույթի ոլորտներում նոր գաղափարների տարածմանը։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից ֆրանսերենի բառապաշարում տեղի ունեցող նորարարական գործընթացների և հոմանիշային հարաբերությունների փոփոխությունների հանրալեզվաբանական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում լեզվի բառային կազմի զարգացումն է հասարակական, մշակութային, տեխնոլոգիական և հաղորդակցական փոփոխությունների ազդեցության ներքո։ Նորաբանությունները դիտարկվում են որպես լեզվի բնական զարգացման կարևոր դրսևորումներ, որոնք առաջանում են նոր առարկաներ, երևույթներ, հասկացություններ և հասարակական իրողություններ անվանելու անհրաժեշտությունից, ինչպես նաև խոսողների ստեղծագործական լեզվագործունեության արդյունքում։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննվել նոր բառերի ձևավորման հիմնական եղանակները, արդեն գոյություն ունեցող բառերի նոր իմաստների առաջացումը, փոխառությունները, բառակազմական նոր մոդելները և տարբեր սոցիալական խմբերում տարածվող լեզվական նորամուծությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե ինչպես են նոր բառային միավորները ներթափանցում ընդհանուր գործածության մեջ, ինչպիսի փոփոխություններ են կրում դրանց իմաստային և ոճական բնութագրերը և ինչ դեր ունեն զանգվածային հաղորդակցությունը, թվային միջավայրը, մասնագիտական ոլորտներն ու երիտասարդական խոսքը դրանց տարածման գործընթացում։ Հոմանիշային տեղաշարժերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես կարող է նոր բառի կամ նոր իմաստի հայտնվելը վերակազմավորել արդեն գոյություն ունեցող բառերի միջև հարաբերությունները։ Նման փոփոխությունների հետևանքով որոշ միավորներ կարող են ձեռք բերել նոր ոճական երանգներ, սահմանափակվել որոշակի հաղորդակցական միջավայրով կամ, հակառակը, ընդլայնել իրենց գործածության շրջանակը։ Հանրալեզվաբանական մոտեցման շրջանակում կարևորվում է խոսողների տարիքի, սոցիալական միջավայրի, մասնագիտական պատկանելության, հաղորդակցական իրավիճակի և լեզվական հեղինակության ազդեցությունը բառային տարբերակների ընտրության վրա։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ֆրանսերենի և այլ լեզուների շփման հետևանքով առաջացող բառային փոփոխություններին՝ ուսումնասիրելով փոխառությունների և տեղական համարժեքների միջև մրցակցությունն ու համատեղ գործածությունը։ Առանձին նշանակություն ունի լեզվական նորմի և իրական խոսքային գործածության հարաբերակցությունը, քանի որ նորաբանությունների ընդունումը հաճախ ուղեկցվում է լեզվական ընտրության և նորմավորման վերաբերյալ հասարակական քննարկումներով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հանրալեզվաբանության, բառագիտության, իմաստաբանության և նորաբանությունների ուսումնասիրության մոտեցումները՝ ներկայացնելով ժամանակակից ֆրանսերենի բառապաշարը որպես հասարակական փոփոխություններին արձագանքող և շարունակաբար վերակազմավորվող լեզվական համակարգ։

Литература

Այս գիտական աշխատանքը ուսումնասիրում է բանաստեղծական թարգմանության արվեստը որպես ստեղծագործական և մշակութային երևույթ, կենտրոնանալով 20-րդ դարի երկրորդ կեսի և 21-րդ դարի սկզբի ռուս բանաստեղծների փորձի վրա՝ հայկական պոեզիայի օրինակով։ Հետազոտությունը վերլուծում է այն լեզվական, ոճական և իմաստային փոխակերպումները, որոնք տեղի են ունենում բնագրից թարգմանության անցման ընթացքում, ինչպես նաև բացահայտում է թարգմանչի դերը որպես ոչ միայն միջնորդ, այլև համահեղինակային ստեղծագործական անձ։ Աշխատությունում քննարկվում են պոետիկ պատկերի պահպանման և վերաստեղծման խնդիրները, ռիթմի, հնչյունաբանության և մշակութային ենթատեքստի փոխանցման բարդությունները, ինչպես նաև տարբեր թարգմանական ռազմավարություններ՝ բառացի, ազատ և ստեղծագործական վերաիմաստավորման ձևերով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական պոեզիայի գեղարվեստական առանձնահատկություններին և այն ազդեցությանը, որը այն ունեցել է ռուս բանաստեղծական թարգմանության ավանդույթի վրա՝ նպաստելով միջմշակութային երկխոսության զարգացմանը։ Աշխատությունը կարևոր է գրականագիտության, թարգմանագիտության և համեմատական գրականության ոլորտների համար՝ ընդգծելով գրական փոխանակման և մշակութային փոխհարստացման դերը։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է ուսանողների ստեղծագործական կարողությունների ձևավորման և զարգացման մանկավարժական ու մեթոդական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ արվեստագիտական առարկաների ուսուցման համատեքստում։ Քննարկվում են ստեղծագործական մտածողության խթանման, գեղագիտական ընկալման խորացման, երևակայության զարգացման և ինքնուրույն գեղարվեստական գործունեության կազմակերպման արդյունավետ մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արվեստագիտական կրթության բովանդակությանը, դասավանդման ժամանակակից մեթոդներին, ուսուցման ինտերակտիվ ձևերին և ուսանողների անհատական ստեղծագործական ներուժի բացահայտման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում են տեսական գիտելիքների և գործնական հմտությունների համադրման, ստեղծագործական առաջադրանքների կիրառման, ինքնարտահայտման և գեղարվեստական ինքնուրույնության զարգացման մանկավարժական պայմանները։ Անդրադարձ է կատարվում դասախոսի դերին՝ ստեղծագործական միջավայրի ձևավորման, ուսանողների նախաձեռնողականության խրախուսման և նրանց գեղագիտական ճաշակի զարգացման գործում։ Աշխատությունը կարևորում է արվեստագիտական առարկաների նշանակությունը անձի բազմակողմանի զարգացման, նորարարական մտածողության և մասնագիտական կարողությունների կատարելագործման գործընթացում։ Այն կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, արվեստագետների, կրթության ոլորտի հետազոտողների, արվեստագիտական մասնագիտությունների դասախոսների և ուսանողների համար։

География

Աշխատությունը նվիրված է տեկտոնական գործոնների ազդեցության գնահատմանը հիդրոտեխնիկական կառույցների տեղակայման տարածքների սեյսմիկության վրա՝ Էլ-Գաբ իջվածքի օրինակով։ Քննության են առնվում տարածաշրջանի երկրաբանական և տեկտոնական կառուցվածքը, ակտիվ խզվածքների տարածական բաշխվածությունը, երկրակեղևի շարժումները և դրանց կապը սեյսմիկ գործընթացների հետ։ Վերլուծվում են երկրաշարժերի առաջացման ու տարածման օրինաչափությունները, սեյսմիկ ակտիվության տարածաժամանակային առանձնահատկությունները և հիդրոտեխնիկական կառույցների անվտանգության վրա հնարավոր ազդեցությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ակտիվ տեկտոնական գոտիների բացահայտմանը, խզվածքային համակարգերի բնութագրմանը և դրանց հարակից տարածքներում սեյսմիկ վտանգի գնահատմանը։ Դիտարկվում են երկրաբանական, երկրաֆիզիկական և սեյսմաբանական տվյալների համադրման հնարավորությունները՝ տարածքի սեյսմատեկտոնական պայմանների առավել ամբողջական գնահատման նպատակով։ Քննարկվում են ուժեղ երկրաշարժերի հնարավոր աղբյուրների տեղակայման, երկրաշարժերի կրկնելիության, ուժգնության և հողային տատանումների բնութագրերի որոշման մեթոդական մոտեցումները։ Կարևորվում է տեղային երկրաբանական պայմանների հաշվառումը, քանի որ ապարների կառուցվածքը, նստվածքային շերտերի հատկությունները և տեկտոնական խախտումները կարող են ազդել սեյսմիկ ազդեցությունների դրսևորման վրա։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ստացված գնահատականների կիրառմանը հիդրոտեխնիկական կառույցների տեղադիրքի ընտրության, նախագծման, շահագործման և սեյսմիկ անվտանգության ապահովման գործընթացներում։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել սեյսմիկ վտանգի գնահատման մեթոդների կատարելագործմանը և բարձր պատասխանատվության ինժեներական կառույցների համար ռիսկերի նվազեցման գիտականորեն հիմնավորված միջոցառումների մշակմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել սեյսմաբանների, երկրաբանների, երկրաֆիզիկոսների, հիդրոտեխնիկների և սեյսմակայուն շինարարության ոլորտի մասնագետների համար։