Ալեքսանդր Շիրվանզադե ՆԱՄՈՒՍ

Математика

Աշխատությունը նվիրված է տրամաբանական ծրագրավորման մեջ SLDNF-ռեզոլյուցիայի ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ժխտման օգտագործմամբ տրամաբանական ծրագրերի եզրակացության մեխանիզմներին։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն խնդիրը, թե ինչպես կարելի է տրամաբանական ծրագրերում դրական և ժխտական նպատակների համադրությամբ կառուցել հաշվարկման և ապացուցման գործընթաց, որը միաժամանակ կլինի ձևականորեն հիմնավորված և գործնականում կիրառելի։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են SLD-ռեզոլյուցիայի հիմնական գաղափարները, դրանց ընդլայնումը ժխտման նկատմամբ և այն առանձնահատկությունները, որոնք առաջանում են բացասական լիտերալների կամ «ժխտում՝ որպես ձախողում» սկզբունքի կիրառման դեպքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաշվարկային ծառերի կառուցմանը, ենթանպատակների հաջորդական ընտրությանը, ունիվերսալ և էկզիստենցիալ փոփոխականների հետ աշխատանքին, միավորման գործընթացին և այն պայմաններին, որոնց դեպքում ժխտական ենթանպատակի ձախողումը կամ հաջողությունը կարող է հիմք հանդիսանալ ընդհանուր ռեզոլյուցիոն գործընթացի հաջորդ քայլի համար։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն է SLDNF-մեխանիզմի տեսական հատկությունների վերլուծությունը, այդ թվում՝ ավարտելիության, հիմնավորվածության, ամբողջականության և հաշվարկի ճիշտության հետ կապված հարցերը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև այն դեպքերին, երբ ժխտման կիրառումը բարդացնում է տրամաբանական եզրակացությունը, մասնավորապես՝ երբ ծրագրում առկա են ռեկուրսիվ սահմանումներ, անվերջ հաշվարկներ կամ փոփոխականներով բացասական ենթանպատակներ։ Նման իրավիճակներում էական նշանակություն ունեն ծրագրի կառուցվածքը, նպատակների ընտրության կարգը և հաշվարկային գործընթացի ավարտելիությունը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել SLDNF-ռեզոլյուցիայի աշխատանքի օրինակներ, որոնց միջոցով պարզաբանվում է դրական և բացասական նպատակների մշակման հաջորդականությունը և ցուցադրվում է, թե ինչպես է կառուցվում համապատասխան հաշվարկային ծառը։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև տրամաբանական ծրագրերի տարբեր դասերի համար մեխանիզմի կիրառելիության սահմանները և այն պայմանները, որոնց պահպանման դեպքում հնարավոր է ստանալ տեսականորեն վստահելի արդյունքներ։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ SLDNF-ռեզոլյուցիան կարևոր տեղ է զբաղեցնում ժխտում պարունակող տրամաբանական ծրագրերի իմաստաբանության և կատարման մեխանիզմների ուսումնասիրության մեջ՝ կապելով ձևական տրամաբանության ապացուցման մեթոդները ծրագրային հաշվարկի հետ։ Նման ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել տրամաբանական ծրագրավորման, ավտոմատացված թեորեմների ապացուցման, արհեստական բանականության և ձևական մեթոդների ոլորտներով զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի բացահայտել SLDNF-ռեզոլյուցիայի կառուցվածքը, գործողության սկզբունքները և տեսական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ավելի խորությամբ ներկայացնել ժխտման դերը տրամաբանական ծրագրավորման մեջ՝ ցույց տալով, թե ինչպես են տրամաբանական եզրահանգման և ծրագրային հաշվարկի գործընթացները փոխկապակցվում։

Финансы

Տնտեսագիտական և առողջապահության կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում առողջապահական ծառայությունների մատուցման ֆինանսատնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ առողջապահական համակարգի արդյունավետության, ֆինանսական կայունության և բժշկական օգնության հասանելիության ապահովման համատեքստում։ Քննության են առնվում առողջապահության տնտեսագիտության տեսական և մեթոդաբանական հիմքերը, բժշկական ծառայությունների ֆինանսավորման հիմնական աղբյուրները և առողջապահական կազմակերպությունների տնտեսական գործունեության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական բյուջեից առողջապահության ֆինանսավորմանը, բնակչության անձնական ծախսերին, բժշկական ապահովագրության հնարավոր մեխանիզմներին և ֆինանսական միջոցների բաշխման արդյունավետությանը։ Վերլուծվում են առողջապահական ծառայությունների ինքնարժեքի ձևավորման, գնագոյացման, բուժհաստատությունների ֆինանսական կառավարման և նյութատեխնիկական ռեսուրսների օգտագործման հետ կապված խնդիրները։ Քննարկվում են բժշկական օգնության տարածքային և սոցիալական հասանելիության, առողջապահական ծառայությունների որակի, ֆինանսական բեռի և բնակչության առողջապահական կարիքների բավարարման փոխկապակցված հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Հայաստանի առողջապահական համակարգի ֆինանսատնտեսական ցուցանիշների գնահատման, ծախսերի արդյունավետության վերլուծության, միջազգային փորձի համեմատության և ֆինանսավորման համակարգի կատարելագործման մեթոդաբանական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում առողջապահության պետական կարգավորման, ֆինանսական ռեսուրսների նպատակային օգտագործման, բուժհաստատությունների կառավարման բարելավման և առողջապահական ծառայությունների մատուցման տնտեսական արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել առողջապահության տնտեսագիտության, հանրային առողջապահության, պետական ֆինանսների, բժշկական կազմակերպությունների կառավարման և Հայաստանի առողջապահական համակարգի զարգացման հիմնախնդիրներով զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Математика

Նյութը նվիրված է կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքներում սպինի և էլեկտրոնի ուղեծրային շարժման միջև փոխազդեցության ֆիզիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Սպին-ուղեծրային փոխազդեցությունը քվանտային մեխանիկական երևույթ է, որի դեպքում լիցքավորված մասնիկի շարժման և նրա ներքին սպինային աստիճանի ազատության միջև առաջանում է փոխկապակցվածություն, և այն հատկապես նշանակալի է դառնում ցածրաչափ կիսահաղորդչային համակարգերում։ Նանոկառուցվածքների փոքր չափերը, սահմանափակված երկրաչափությունը, նյութի բյուրեղային կառուցվածքը և էլեկտրական դաշտերի ազդեցությունը կարող են էապես փոխել այս փոխազդեցության ուժգնությունն ու բնույթը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր է հասկանալ, թե ինչպես է սպին-ուղեծրային փոխազդեցությունը ձևավորում էներգետիկ մակարդակների կառուցվածքը, փոխում էլեկտրոնների շարժման հատկությունները և ազդում սպինային վիճակների տարածական ու ժամանակային դինամիկայի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել այն երևույթներին, որոնք առաջանում են կիսահաղորդչային հետերոկառուցվածքներում, քվանտային փոսերում, քվանտային լարերում և այլ ցածրաչափ համակարգերում, որտեղ մասնիկների շարժումը սահմանափակված է մեկ կամ մի քանի ուղղություններով։ Նման համակարգերում կառուցվածքի երկրաչափական և նյութական պարամետրերի փոփոխությունը հնարավորություն է տալիս վերահսկել սպին-ուղեծրային փոխազդեցության ուժգնությունը և դրա ազդեցությունը էլեկտրոնային հատկությունների վրա։ Կարևոր դեր ունեն նաև բյուրեղային համաչափությունը, միջերեսային էլեկտրական դաշտերը և կառուցվածքի ասիմետրիան, որոնք կարող են հանգեցնել տարբեր սպինային ճեղքավորումների և էներգետիկ սպեկտրի փոփոխությունների։ Թեմայի ուսումնասիրությունը կարող է ներառել տեսական մոդելավորում, քվանտամեխանիկական հաշվարկներ և նանոկառուցվածքների էլեկտրոնային ու սպինային բնութագրերի վերլուծություն։ Հետազոտության ընթացքում հնարավոր է դիտարկել նաև սպինային թուլացման և սպինային տրանսպորտի գործընթացները, քանի որ սպին-ուղեծրային փոխազդեցությունը կարող է ազդել սպինի պահպանման ժամանակի, սպինային կոհերենտության և լիցքակիրների տեղափոխման մեխանիզմների վրա։ Այս երևույթների կառավարումը կարևոր է սպինտրոնիկայի զարգացման համար, որտեղ տեղեկատվության մշակման և պահպանման նպատակով օգտագործվում է ոչ միայն էլեկտրոնի լիցքը, այլև նրա սպինային վիճակը։ Սպին-ուղեծրային փոխազդեցության ուսումնասիրությունը կարող է նաև նպաստել նոր քվանտային և նանոէլեկտրոնային սարքերի ստեղծմանը, որոնցում հնարավոր կլինի էլեկտրական միջոցներով վերահսկել սպինային հատկությունները։ Գործնական տեսանկյունից նման համակարգերը հեռանկարային են սպինային տրանզիստորների, քվանտային սարքերի, սպինային ֆիլտրերի և այլ առաջադեմ նանոէլեկտրոնային կառուցվածքների համար։ Ընդհանուր առմամբ, թեման ուսումնասիրում է այն հիմնարար մեխանիզմները, որոնց միջոցով կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքի երկրաչափական, էլեկտրական և նյութական հատկությունները փոխկապակցվում են էլեկտրոնների սպինային դինամիկայի հետ՝ հնարավորություն ստեղծելով կառավարելու քվանտային համակարգերի սպինային վիճակները և կիրառելու այդ երևույթները ժամանակակից նանոֆիզիկայում ու սպինտրոնիկայում։

Религия

Աշխատությունն ընդգրկում է Տիրամոր թեմային նվիրված երեք ճարտասանական ճառեր, որոնք կապվում են ֆրանսիական եկեղեցական ճարտասանության նշանավոր ներկայացուցիչների՝ Ժակ-Բենին Բոսյուեի, Ժան-Բատիստ Մասիլիոնի և հայր Լուի Բուրդալուի անունների հետ։ Գիրքը ներկայացնում է քրիստոնեական քարոզչության և հոգևոր խոսքի այն ավանդույթը, որի շրջանակում կրոնական գաղափարները բացատրվում են համոզիչ շարադրանքի, աստվածաբանական մեկնաբանության և հուզական ներգործության միջոցով։ Տիրամոր կերպարը քրիստոնեական ավանդության մեջ ունի առանձնահատուկ նշանակություն՝ կապված նրա սրբության, հավատքի, խոնարհության և մայրության խորհրդի հետ։ Նրան նվիրված ճառերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես են եկեղեցական հեղինակները մեկնաբանել Մարիամ Աստվածածնի դերը հավատացյալի հոգևոր կյանքում և ինչպես են այդ գաղափարներն արտահայտել քարոզչական խոսքի միջոցով։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում կրոնական գրականության, կաթոլիկ աստվածաբանության, Մարիամի պաշտամունքի պատմության և եվրոպական ճարտասանական ավանդույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն նաև արժեքավոր նյութ է հայերեն թարգմանական գրականության պատմության համար՝ ցույց տալով, թե ինչպես են եվրոպական եկեղեցական մտքի և քարոզչության երկերը ներկայացվել հայ ընթերցողին։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել կրոնագիտությամբ, եկեղեցական պատմությամբ, գրականությամբ և ճարտասանության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Математика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ծալման տիպի որոշ ոչ գծային ինտեգրալային և ինտեգրո-դիֆերենցիալ հավասարումների լուծելիության հիմնախնդիրների տեսական ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են ժամանակակից մաթեմատիկական մեթոդներ և վերլուծական մոտեցումներ, որոնց միջոցով ուսումնասիրվում են նման հավասարումների գոյության, միարժեքության, կայունության և լուծումների վարքագծի պայմանները։ Հեղինակը դիտարկում է ֆունկցիոնալ անալիզի, օպերատորների տեսության, ինտեգրալային ձևափոխությունների և ոչ գծային վերլուծության գործիքների կիրառումը՝ բացահայտելով տարբեր դասերի հավասարումների հատկությունները և դրանց լուծման արդյունավետ մեթոդները։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև տեսական արդյունքների կիրառելիությունը մաթեմատիկական ֆիզիկայի, մեխանիկայի, կառավարման տեսության, ինժեներական մոդելավորման և այլ կիրառական գիտությունների խնդիրներում, որտեղ նման հավասարումները կարևոր դեր ունեն բարդ դինամիկական համակարգերի նկարագրման գործում։ Գրքում ներկայացված են մաթեմատիկական ապացույցներ, թեորեմներ, օժանդակ լեմմաներ և օրինակներ, որոնք նպաստում են ուսումնասիրվող խնդիրների առավել խորքային ըմբռնմանը և հետագա գիտական հետազոտությունների զարգացմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, կիրառական մաթեմատիկայի, ֆիզիկայի և ինժեներական գիտությունների ոլորտների գիտաշխատողների, դասախոսների, ասպիրանտների և բարձր կուրսերի ուսանողների համար, ովքեր զբաղվում են ինտեգրալային հավասարումների և ոչ գծային մաթեմատիկական մոդելների ուսումնասիրությամբ։

Журналистика

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է նոր տեղեկատվական-հաղորդակցական տեխնոլոգիաների ազդեցությունը ժուռնալիստիկայի զարգացման վրա՝ ընդգծելով մեդիա միջավայրի արագ թվայնացումը, տեղեկատվության արտադրության և տարածման ձևերի փոփոխությունը, ինչպես նաև լրագրողի մասնագիտական դերի վերափոխումը ժամանակակից տեղեկատվական հասարակությունում։ Հետազոտության մեջ նոր տեխնոլոգիաները դիտարկվում են որպես լրագրողական գործընթացի բոլոր փուլերի վրա ազդող գործոն՝ սկսած տեղեկատվության հավաքագրումից և ստուգումից մինչև բովանդակության ստեղծում, մուլտիմեդիա ձևաչափերով ներկայացում և տարածում սոցիալական ցանցերում։ Աշխատությունը վերլուծում է թվային հարթակների, սոցիալական մեդիայի, բջջային լրագրության և արհեստական բանականության գործիքների կիրառումը, որոնք էապես արագացրել են տեղեկատվության շրջանառությունը, սակայն միաժամանակ առաջացրել են նաև նոր մարտահրավերներ՝ կապված տեղեկատվական հոսքերի որակի, վստահելիության և ֆեյք նորությունների տարածման հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լրագրողի դերակատարման փոփոխությանը, որտեղ ավանդական խմբագրական մոդելները աստիճանաբար փոխարինվում են ինտերակտիվ, բազմամեդիա և օգտատիրոջ մասնակցությամբ ձևավորված բովանդակության արտադրությամբ։ Միաժամանակ քննարկվում են մեդիա էթիկայի, տեղեկատվական անվտանգության և մասնագիտական պատասխանատվության հարցերը, որոնք ավելի արդիական են դառնում թվային միջավայրում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ նոր տեղեկատվական-հաղորդակցական տեխնոլոգիաները խորքային կերպով վերափոխում են ժուռնալիստիկայի կառուցվածքը՝ ստեղծելով ինչպես զարգացման լայն հնարավորություններ, այնպես էլ նոր մասնագիտական և էթիկական մարտահրավերներ։