Ещё в разделе Психология

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Другие предметы

    Գիտատեխնիկական առաջադիմության արագացումը և գրադարանները: (Մեթոդական հանձնարարականներ)

    Աշխատությունը նվիրված է գիտատեխնիկական առաջընթացի արագացման պայմաններում գրադարանների դերի, գործառույթների և զարգացման ուղղությունների ուսումնասիրմանը։ Ներկայացվում են մեթոդական հանձնարարականներ, որոնք ուղղված են գրադարանների աշխատանքի կատարելագործմանը, գիտական և տեխնիկական տեղեկատվության հավաքագրման, մշակման, պահպանման ու տարածման արդյունավետ կազմակերպմանը։ Վերլուծվում է գրադարանների նշանակությունը գիտական գործունեության տեղեկատվական ապահովման գործում, նոր տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները, ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների փոփոխությունները և ժամանակակից տեղեկատվական միջավայրին հարմարվելու ուղիները։ Աշխատությունը կարող է ծառայել որպես գործնական ուղեցույց գրադարանային մասնագետների համար՝ նպաստելով գիտական տեղեկատվության հասանելիության ընդլայնմանը, սպասարկման որակի բարձրացմանը և գրադարանների դերի ամրապնդմանը գիտատեխնիկական զարգացման գործընթացներում։

    Обновлено. 2026-09-14
    Գիտատեխնիկական առաջադիմության արագացումը և գրադարանները: (Մեթոդական հանձնարարականներ)
    Онлайн

    Технология

    Լեռնային պայմաններում իրականացվող հիդրոտեխնիկական կառուցվածքների հաշվարկային մեթոդների մշակումը և անվտանգ շահագործման ապահովման խնդիրները

    Աշխատանքը նվիրված է լեռնային պայմաններում հիդրոտեխնիկական կառուցվածքների հաշվարկային մեթոդների մշակմանը և դրանց անվտանգ ու հուսալի շահագործման ապահովման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են լեռնային տարածքների բարդ բնական պայմանները, որոնք կարող են էապես ազդել հիդրոտեխնիկական կառույցների նախագծման, կառուցման և շահագործման վրա՝ ներառյալ տեղանքի բարդ ռելիեֆը, երկրաբանական և սեյսմիկ առանձնահատկությունները, ջրի հոսքերի փոփոխականությունը, սելավային երևույթները և ջերմաստիճանային տատանումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիդրոտեխնիկական կառուցվածքների վրա գործող հիդրոստատիկ և հիդրոդինամիկ բեռնվածությունների, հիմքերի և կառուցվածքային տարրերի ամրության ու կայունության գնահատմանը։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է հաշվարկային մեթոդների կատարելագործումը՝ հաշվի առնելով լեռնային պայմաններին բնորոշ բնական և տեխնածին գործոնների համակցված ազդեցությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել ջրամբարների, ամբարտակների, ջրանցքների, ջրատարների, հիդրոէներգետիկ և այլ ջրատնտեսական կառույցների աշխատանքային ռեժիմների վերլուծություն, ինչպես նաև դրանց տեխնիկական վիճակի գնահատման մեթոդների ուսումնասիրություն։ Կարևորվում է սեյսմիկ ազդեցությունների և հիդրոտեխնիկական կառույցների փոխազդեցության գնահատումը, հատկապես այն տարածքներում, որտեղ երկրաշարժերի վտանգը բարձր է։ Անվտանգ շահագործման ապահովման նպատակով ուշադրություն է դարձվում մշտադիտարկման, տեխնիկական ախտորոշման, հնարավոր վթարային իրավիճակների կանխատեսման և կանխարգելիչ միջոցառումների կազմակերպմանը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև հիդրոտեխնիկական համակարգերի հուսալիության գնահատմանը, ռիսկերի կառավարմանը և կառույցների շահագործման ընթացքում առաջացող դեֆորմացիաների ու վնասվածքների ժամանակին հայտնաբերմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ հաշվարկային մոդելների և նախագծային մոտեցումների կատարելագործման, կառուցվածքների ամրության ու կայունության բարձրացման, ինչպես նաև լեռնային պայմաններում դրանց շահագործման անվտանգության մակարդակի բարելավման համար։ Աշխատանքը կարևոր կիրառական նշանակություն ունի ջրային ռեսուրսների կառավարման, հիդրոէներգետիկայի և ենթակառուցվածքների անվտանգության ոլորտներում՝ նպաստելով հիդրոտեխնիկական կառույցների երկարաժամկետ, հուսալի և անվտանգ աշխատանքի ապահովմանը։

    Обновлено. 2026-09-07
    Լեռնային պայմաններում իրականացվող հիդրոտեխնիկական կառուցվածքների հաշվարկային մեթոդների մշակումը և անվտանգ շահագործման ապահովման խնդիրները
    Онлайн

    История

    Сотрудничество между республикой Казахстан и Республикой Армения: современное состояние и перспективы (1991-2016 гг)

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի և Ղազախստանի միջև 1991–2016 թվականներին ձևավորված միջպետական հարաբերությունների զարգացման, համագործակցության հիմնական ուղղությունների, ձեռքբերումների և հետագա հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է Խորհրդային Միության փլուզումից և երկու պետությունների անկախացումից հետո երկկողմ հարաբերությունների ինստիտուցիոնալացման գործընթացի վրա՝ ընդգրկելով քաղաքական, դիվանագիտական, առևտրատնտեսական, անվտանգային, մշակութային և հումանիտար ոլորտները։ Երկու երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերությունները պաշտոնապես հաստատվել են 1992 թվականի օգոստոսի 27-ին, որից հետո աստիճանաբար ձևավորվել է երկկողմ համագործակցության պայմանագրաիրավական և դիվանագիտական հիմքը։ Քննության են առնվում անկախության առաջին տարիներին միջպետական կապերի հաստատման առանձնահատկությունները, երբ երկու երկրներն էլ իրականացնում էին պետական կառավարման, տնտեսական համակարգերի և արտաքին քաղաքականության վերափոխումներ։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ հարաբերությունների զարգացման համար ստեղծվել է պայմանագրաիրավական հիմք. 1993 թվականին ստորագրվել է հարաբերությունների հիմքերի մասին պայմանագիրը, իսկ 1999 թվականին՝ բարեկամության և համագործակցության մասին պայմանագիրը։ Հետագա տարիներին իրավական դաշտը համալրվել է առևտրատնտեսական, ներդրումային, տրանսպորտային, կրթական, գիտական և այլ ոլորտներին վերաբերող համաձայնագրերով։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում քաղաքական և դիվանագիտական երկխոսության զարգացմանը։ Քննության են առնվում պետական ղեկավարների, կառավարությունների և արտաքին գործերի գերատեսչությունների միջև շփումները, պաշտոնական և աշխատանքային այցերը, քաղաքական խորհրդակցությունները և տարբեր մակարդակներում անցկացված հանդիպումները։ Դրանք դիտարկվում են որպես երկկողմ հարաբերությունների շարունակականությունն ապահովող կարևոր մեխանիզմներ։ Ուսումնասիրվում է նաև դիվանագիտական ներկայացուցչությունների նշանակությունը։ Հայաստանի դեսպանությունը Ղազախստանում սկսել է գործել անկախության սկզբնական շրջանում, իսկ Ղազախստանի դեսպանությունը Հայաստանում բացվել է 2007 թվականին, ինչը նպաստել է մշտական քաղաքական հաղորդակցության և գործնական համագործակցության ամրապնդմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բազմակողմ ձևաչափերում երկու երկրների փոխգործակցության ուսումնասիրությունը։ Հայաստանը և Ղազախստանը հետխորհրդային տարածքում մասնակցել են մի շարք ընդհանուր կազմակերպությունների և ինտեգրացիոն գործընթացների, ինչի արդյունքում երկկողմ հարաբերությունները զարգացել են նաև բազմակողմ քաղաքական և տնտեսական միջավայրում։ Քննության են առնվում այդ կառույցների շրջանակներում ընդհանուր հետաքրքրություն ներկայացնող հարցերի շուրջ շփումները, ինչպես նաև բազմակողմ համագործակցության ազդեցությունը երկկողմ հարաբերությունների վրա։ Առանձին տեղ է հատկացվում տնտեսական կապերին։ Ուսումնասիրվում են ապրանքաշրջանառության կառուցվածքը, արտահանման և ներմուծման հնարավորությունները, գործարար կապերի ձևավորումը, ներդրումային համագործակցությունը և տնտեսական փոխգործակցության զարգացմանը խոչընդոտող գործոնները։ Հայաստանի և Ղազախստանի միջև անմիջական ցամաքային սահմանի բացակայությունը դիտարկվում է որպես տրանսպորտային և լոգիստիկ համագործակցության վրա ազդող կարևոր հանգամանք, ինչի պատճառով առանձնահատուկ նշանակություն են ստանում տարանցիկ ուղիները և երրորդ երկրների տարածքով իրականացվող փոխադրումները։ Տնտեսական համագործակցության հեռանկարները դիտարկվում են շուկաների փոխադարձ ճանաչելիության բարձրացման, գործարար շրջանակների միջև կապերի ակտիվացման և ապրանքների ու ծառայությունների փոխանակման հնարավորությունների ընդլայնման համատեքստում։ Քննության է առնվում ներդրումային համագործակցության իրավական ապահովումը։ Երկու պետությունների միջև ներդրումների խրախուսման և փոխադարձ պաշտպանության վերաբերյալ համաձայնագիրը ստորագրվել է 2006 թվականին, իսկ միջազգային ավտոմոբիլային հաղորդակցության վերաբերյալ համաձայնագիրը ևս ձևավորել է տրանսպորտային կապերի զարգացման իրավական հիմքերից մեկը։ Ուսումնասիրվում է նաև գյուղատնտեսության ոլորտում համագործակցությունը՝ հաշվի առնելով երկու երկրների տնտեսական կառուցվածքում այդ բնագավառի նշանակությունը։ Պայմանագրային հիմքի շրջանակում առկա է նաև գյուղատնտեսական համագործակցությանը վերաբերող համաձայնագիր, ինչը հնարավորություն է տվել ոլորտային կապերը ներառել երկկողմ հարաբերությունների ընդհանուր համակարգում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում կրթության և գիտության ոլորտներին։ Ուսումնասիրվում են կրթական հաստատությունների միջև հնարավոր կապերը, գիտական համագործակցությունը, մասնագետների և փորձի փոխանակման հեռանկարները։ 2010 թվականին ստորագրված կրթության և գիտության ոլորտում համագործակցության համաձայնագիրը ներկայացնում է այդ ուղղության պայմանագրային հիմքերից մեկը։ Մշակութային և հումանիտար հարաբերությունները դիտարկվում են որպես ժողովուրդների միջև կապերի ամրապնդման կարևոր բաղադրիչ։ Քննության են առնվում մշակութային միջոցառումների, հասարակական շփումների, պատմամշակութային փոխճանաչման և համայնքային կապերի նշանակությունը։ Նման համագործակցությունը կարող է նպաստել ոչ միայն մշակութային փոխանակմանը, այլև քաղաքական ու տնտեսական հարաբերությունների համար բարենպաստ հասարակական միջավայրի ձևավորմանը։ Ուսումնասիրվում է նաև անվտանգության ոլորտում փոխգործակցությունը՝ այն դիտարկելով երկկողմ և բազմակողմ համագործակցության շրջանակներում։ Պաշտպանական գերատեսչությունների միջև կապերը և ռազմատեխնիկական համագործակցության իրավական մեխանիզմները ներկայացվում են որպես հարաբերությունների առանձին ուղղություն։ 2012 թվականին ստորագրված ռազմատեխնիկական համագործակցության համաձայնագիրն ուժի մեջ է մտել 2016 թվականին։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում 2016 թվականին հարաբերությունների վիճակին, քանի որ այդ տարին հնարավորություն է տալիս ամփոփել անկախությունից հետո շուրջ քառորդ դարի ընթացքում ձևավորված համագործակցության արդյունքները։ Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարության տվյալներում արձանագրված են 2016 թվականին Ղազախստանի բարձրաստիճան պաշտոնյաների մի շարք աշխատանքային այցեր Հայաստան, այդ թվում՝ վարչապետի և արտաքին գործերի նախարարի մակարդակով, ինչը ցույց է տալիս տվյալ ժամանակաշրջանում քաղաքական շփումների շարունակականությունը։ Հետազոտության շրջանակում համագործակցության հեռանկարները կարող են դիտարկվել տնտեսական հարաբերությունների ակտիվացման, փոխադարձ ներդրումների խրախուսման, տրանսպորտային հաղորդակցությունների կատարելագործման, կրթագիտական և մշակութային կապերի ընդլայնման տեսանկյունից։ Առանձին նշանակություն է տրվում այն ինստիտուցիոնալ մեխանիզմներին, որոնք հնարավորություն են տալիս համաձայնեցնելու երկու երկրների տնտեսական և արտաքին քաղաքական շահերը՝ պահպանելով երկկողմ հարաբերությունների ինքնուրույն օրակարգը։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է հետխորհրդային ժամանակաշրջանում երկու անկախ պետությունների հարաբերությունների ձևավորման և զարգացման ամբողջական ուսումնասիրությամբ։ 1991–2016 թվականների ժամանակահատվածի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս հետևել հարաբերությունների անցմանը սկզբնական դիվանագիտական կապերի հաստատումից դեպի բազմաոլորտ պայմանագրային և ինստիտուցիոնալ համագործակցություն։ Նյութը կարող է օգտակար լինել միջազգային հարաբերությունների, դիվանագիտության պատմության, հետխորհրդային տարածքի քաղաքական գործընթացների, տարածաշրջանային ինտեգրման և հայ-ղազախական հարաբերությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, քաղաքագետների, պատմաբանների, դասախոսների և ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-09-16
    Сотрудничество между республикой Казахстан и Республикой Армения: современное состояние и перспективы (1991-2016 гг)
    Онлайн

    Сельское хозяйство

    Նոր գրքեր : Գյուղատնտեսություն : Ինֆորմացիոն ցանկ (1980, Հունիս, թիվ 6)

    Այս աշխատությունը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի տեղեկատու-մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով համակարգված կերպով ներկայացնել արդի գիտական և կիրառական հրապարակումները։ Նյութը ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, հողագիտությանը, ագրոտեխնոլոգիաներին, բույսերի պաշտպանության միջոցներին, ոռոգման համակարգերին և գյուղատնտեսական տնտեսագիտությանը նվիրված նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են ոլորտի ժամանակակից զարգացման միտումները և նորարարական մոտեցումները։ Ցանկում ներառված հրատարակությունները դասակարգված են ըստ թեմատիկ ուղղությունների՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել գիտական և մասնագիտական տեղեկատվության բազմազանության մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կայուն գյուղատնտեսության, կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում արտադրողականության բարձրացման, օրգանական գյուղատնտեսության և ագրոտեխնոլոգիական նոր լուծումների վերաբերյալ աշխատանքներին։ Աշխատությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր հետազոտողների, ուսանողների և ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով գյուղատնտեսական գիտության նոր գրականության հասանելիությանը և կիրառական նշանակության բարձրացմանը։

    Обновлено. 2026-09-16
    Նոր գրքեր : Գյուղատնտեսություն : Ինֆորմացիոն ցանկ (1980, Հունիս, թիվ 6)
    Онлайн

    Технология

    Կոնստրուկտիվ բետոններ կավագիպս պարունակող պորտլանդցեսենտի հենքով

    Աշխատությունը նվիրված է կավագիպսային բաղադրիչներ պարունակող պորտլանդցեմենտային կապակցանյութերի հիմքով կոնստրուկտիվ բետոնների մշակման, հատկությունների ուսումնասիրության և շինարարական կիրառելիության գնահատման խնդիրներին։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է հանքային բաղադրիչների ազդեցությունը ցեմենտային համակարգի կառուցվածքագոյացման, ամրացման գործընթացների և վերջնական նյութի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կապակցանյութի բաղադրության օպտիմալացմանը՝ նպատակ ունենալով ստանալ այնպիսի բետոնային խառնուրդներ, որոնք բավարարում են կրող շինարարական կառուցվածքներին ներկայացվող ամրության, կայունության և երկարակեցության պահանջներին։ Քննվում է կավային և գիպսային բաղադրիչների պարունակության ազդեցությունը ցեմենտի հիդրատացման գործընթացների, խառնուրդի աշխատունակության, կարծրացման արագության, ծակոտկենության և ձևավորվող ցեմենտաքարի կառուցվածքի վրա։ Կարևորվում է տարբեր բաղադրությունների համեմատական փորձարարական գնահատումը, որի միջոցով հնարավոր է որոշել կապակցանյութի և լցանյութերի առավել արդյունավետ հարաբերակցությունները։ Ուսումնասիրվում են ստացված բետոնների սեղմման ամրությունը, խտությունը, ջրակլանումը, ջրակայունությունը, ցրտակայունությունը և արտաքին միջավայրի ազդեցությունների նկատմամբ դիմադրությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նյութի երկարաժամկետ շահագործական հատկություններին, քանի որ կոնստրուկտիվ բետոնների դեպքում սկզբնական ամրության հետ մեկտեղ կարևոր նշանակություն ունեն ժամանակի ընթացքում կառուցվածքի կայունությունը և վնասակար ազդեցությունների նկատմամբ դիմադրողականությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տեղական կամ հասանելի հանքային հումքի արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունը, որը կարող է նպաստել ավանդական ցեմենտային համակարգերի հումքային կազմի կատարելագործմանը և շինանյութերի արտադրության ռեսուրսային արդյունավետության բարձրացմանը։ Դիտարկվում է նաև համապատասխան բաղադրիչների ներմուծման ազդեցությունը ցեմենտի ծախսի, արտադրական տեխնոլոգիայի և պատրաստի նյութի տեխնիկատնտեսական ցուցանիշների վրա։ Միկրոկառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական գործընթացների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու կապը կապակցանյութի բաղադրության և բետոնի մակրոսկոպիկ հատկությունների միջև՝ գիտականորեն հիմնավորելով առաջարկվող բաղադրությունները։ Ստացված արդյունքները կարող են օգտագործվել տարբեր նշանակության կրող և կառուցվածքային տարրերի համար նախատեսված բետոնների տեխնոլոգիական պարամետրերի ընտրության ու կատարելագործման ժամանակ։ Աշխատությունը կարող է գործնական և գիտական նշանակություն ունենալ նոր կապակցանյութերի ու բետոնային կոմպոզիցիաների մշակման, հանքային հումքի արդյունավետ օգտագործման և շինարարական նյութերի շահագործական հատկությունների բարելավման տեսանկյունից։

    Обновлено. 2026-09-17
    Կոնստրուկտիվ բետոններ կավագիպս պարունակող պորտլանդցեսենտի հենքով
    Онлайн

    Технология

    Հանքաքարի մանրացման տեխնոլոգիական գործընթացն ապահովող էլեկտրամեխանիկական համակարգի օպտիմալացում

    Տեխնիկական և ինժեներական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հանքաքարի մանրացման տեխնոլոգիական գործընթացն ապահովող էլեկտրամեխանիկական համակարգերի ուսումնասիրությանը և դրանց աշխատանքի օպտիմալացման գիտատեխնիկական հիմնախնդիրներին։ Քննության են առնվում հանքաքարի մանրացման գործընթացի ֆիզիկամեխանիկական առանձնահատկությունները, մանրացնող սարքավորումների կառուցվածքային և շահագործական բնութագրերը, ինչպես նաև էլեկտրական շարժաբերների դերը հանքահարստացման արտադրական համակարգերում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մանրացման սարքավորումների աշխատանքային ռեժիմներին, էլեկտրաշարժիչների բեռնվածությանը, պտտման արագության կարգավորմանը և էներգիայի սպառման արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են հանքաքարի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների, մասնիկների չափերի, սարքավորումների արտադրողականության և տեխնոլոգիական բեռնվածության փոփոխությունների ազդեցությունները էլեկտրամեխանիկական համակարգի աշխատանքի վրա։ Քննարկվում են ավտոմատ կառավարման, մաթեմատիկական մոդելավորման, օպտիմալացման ալգորիթմների և տեխնոլոգիական պարամետրերի վերահսկման մեթոդների կիրառման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են էլեկտրական էներգիայի կորուստների նվազեցման, սարքավորումների հուսալիության բարձրացման, անցումային գործընթացների կարգավորման և տեխնիկական շահագործման արդյունավետության ապահովման խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում մանրացման գործընթացի կայունության, արտադրանքի պահանջվող հատիկաչափական կազմի ապահովման և արտադրական ծախսերի նվազեցման համար էլեկտրամեխանիկական համակարգերի օպտիմալ կառավարման նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հանքարդյունաբերության, հանքահարստացման տեխնոլոգիաների, էլեկտրամեխանիկայի, ավտոմատ կառավարման և արդյունաբերական էներգաարդյունավետության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-10-08
    Հանքաքարի մանրացման տեխնոլոգիական գործընթացն ապահովող էլեկտրամեխանիկական համակարգի օպտիմալացում