Անգլերեն ուսումնական ձեռնարկ տնտեսագետ ուսանողների համար

Математика

Աշխատությունը նվիրված է գրաֆների տեսության կարևոր ուղղություններից մեկի՝ կողերի ճիշտ ներկումների և գագաթների ինտերվալային սպեկտրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են որոշ դասերի գրաֆների կողերի ներկման օրինաչափությունները, գունային բաշխման առանձնահատկությունները և այն պայմանները, որոնց դեպքում գրաֆի գագաթին հարակից կողերի գույները կազմում են հաջորդական ամբողջ թվերի բազմություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինտերվալային սպեկտր ունեցող գագաթների քանակի հնարավոր նվազագույն և առավելագույն արժեքների որոշմանը՝ գրաֆի բոլոր թույլատրելի ճիշտ կողային ներկումների բազմության շրջանակում։ Ուսումնասիրվում են գրաֆների կառուցվածքային հատկությունների, գագաթների աստիճանների, կողերի դասավորության և քրոմատիկ բնութագրերի ազդեցությունները ներկումների հնարավոր տարբերակների վրա։ Դիտարկվում են ճիշտ կողային ներկման հիմնական սահմանափակումները, որոնց համաձայն՝ ընդհանուր գագաթ ունեցող կողերը պետք է ստանան տարբեր գույներ, ինչպես նաև գագաթների գունային սպեկտրների ձևավորման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում են կոմբինատորային մեթոդների, մաթեմատիկական ապացույցների և գրաֆների կառուցվածքային վերլուծության կիրառությունները՝ ինտերվալային սպեկտր ունեցող գագաթների քանակի գնահատման համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել գրաֆների առանձին դասեր, որոնց համար հնարավոր է ստանալ ճշգրիտ սահմաններ կամ գնահատականներ համապատասխան էքստրեմալ մեծությունների վերաբերյալ։ Անդրադարձ է կատարվում գրաֆի չափի, կառուցվածքի, կապակցվածության և գագաթների աստիճանների բաշխման ազդեցությանը դիտարկվող բնութագրերի վրա։ Առանձնացվում են այնպիսի ներկումների կառուցման խնդիրները, որոնց դեպքում ինտերվալային սպեկտր ունեցող գագաթների թիվը հասնում է հնարավոր առավելագույն կամ նվազագույն արժեքներին։ Կարևորվում են նաև տարբեր դասերի գրաֆների համեմատական ուսումնասիրությունը, ստացված գնահատականների ճշգրտության հիմնավորումը և համապատասխան կոմբինատորային օրինաչափությունների բացահայտումը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել գրաֆների կողային ներկումների տեսության զարգացմանը, էքստրեմալ կոմբինատորիկայի խնդիրների լուծմանը և դիսկրետ մաթեմատիկայի տեսական արդյունքների ընդլայնմանը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել նաև ժամանակացույցերի կազմման, ռեսուրսների բաշխման և ցանցային համակարգերի մաթեմատիկական մոդելավորման տեսանկյունից։ Աշխատությունը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, գրաֆների տեսության և կոմբինատորիկայի մասնագետների, ինչպես նաև համապատասխան ուղղություններով հետազոտություններ իրականացնող ուսանողների համար։

География

Այս աշխատությունը նվիրված է Մեծ Արարատ լեռան (Արարատյան զանգվածի բարձրագույն գագաթի) ուսումնասիրությանը և նրա գագաթը նվաճելու պատմական փորձերին՝ ընդգծելով ինչպես ալպինիստական, այնպես էլ գիտական և մշակութային մոտեցումները տվյալ լեռնագագաթի նկատմամբ։ Գրքում ներկայացվում է Արարատի աշխարհագրական դիրքը, երկրաբանական կառուցվածքը, կլիմայական պայմանները և լեռնային ռելիեֆի առանձնահատկությունները, որոնք պայմանավորում են վերելքի բարդությունն ու ռիսկայնությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում առաջին հայտնի արշավախմբերին, եվրոպացի և ռուս լեռնագնացների փորձերին, ինչպես նաև այն տեխնիկական և կազմակերպչական դժվարություններին, որոնց նրանք բախվել են բարձրադիր սառցադաշտերի, եղանակային կտրուկ փոփոխությունների և լեռնային տեղանքի անկանխատեսելիության պայմաններում։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև տեղական ավանդույթները և Արարատի շուրջ ձևավորված մշակութային ու խորհրդանշական ընկալումները, որոնք լեռանը տալիս են ոչ միայն բնական, այլև պատմամշակութային առանձնահատուկ նշանակություն։ Վերլուծվում են ժամանակակից ալպինիստական տեխնոլոգիաների կիրառումը, անվտանգության միջոցները և վերելքի կազմակերպման միջազգային փորձը՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես է զարգացել Արարատի նվաճման պատմությունը տարբեր ժամանակաշրջաններում։

Психология

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է մանկատան պայմաններում գտնվող սոցիալական որբերի դեռահասության շրջանում վարքային շեղումների հոգեբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց կանխարգելման արդյունավետ ուղիների բացահայտմանը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում դեռահասների հոգեբանական զարգացման առանձնահատկություններն են, նրանց սոցիալականացման գործընթացը, միջանձնային հարաբերությունները և այն գործոնները, որոնք կարող են նպաստել վարքային դժվարությունների ձևավորմանը։ Աշխատության շրջանակում քննարկվում են դեռահասության տարիքային ճգնաժամի առանձնահատկությունները, հուզական ոլորտի փոփոխությունները, ինքնագնահատականի և ինքնության ձևավորումը, հասակակիցների հետ հարաբերությունները, ինչպես նաև սոցիալական միջավայրի ազդեցությունը վարքագծի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մանկատան միջավայրի առանձնահատկություններին, ընտանիքային կապերի բացակայությանը կամ սահմանափակմանը, կայուն հուզական հարաբերությունների պակասին և դրանց հնարավոր ազդեցությանը դեռահասների վարքային դրսևորումների վրա։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են դիտարկվել ագրեսիվության, մեկուսացման, ընդդիմադիր վարքի, կարգապահական դժվարությունների, հուզական անկայունության և սոցիալական հարմարման այլ խնդիրների առաջացման ու դրսևորման առանձնահատկությունները։ Քննության են առնվում նաև անհատական հոգեբանական առանձնահատկությունները և սոցիալական միջավայրի գործոնները՝ որպես վարքային շեղումների առաջացման ռիսկի պայմաններ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է կանխարգելման համակարգի ուսումնասիրությունը, որը ներառում է հոգեբանական աջակցության, խորհրդատվության, սոցիալական հմտությունների զարգացման, վստահելի միջանձնային հարաբերությունների ձևավորման և կրթադաստիարակչական միջավայրի բարելավման հնարավորությունները։ Կարևորվում է հոգեբանների, մանկավարժների, սոցիալական աշխատողների և խնամատար միջավայրի այլ մասնագետների համագործակցությունը՝ դեռահասների անհատական կարիքներին համապատասխան աջակցություն կազմակերպելու նպատակով։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու սոցիալական որբերի վարքային դժվարությունների հոգեբանական հիմքերը և մշակելու դրանց կանխարգելման ու սոցիալական հարմարման խթանման համապատասխան մոտեցումներ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանկական և զարգացման հոգեբանների, սոցիալական աշխատողների, մանկավարժների, դաստիարակների, կրթական և սոցիալական հաստատությունների մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և դեռահասների սոցիալականացման ու հոգեբանական աջակցության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Менеджмент

Գիրքը բացատրում է, որ մենեջմենթը նպատակաուղղված գործընթաց է, որը ներառում է պլանավորում, կազմակերպում, ղեկավարում և վերահսկում։ Հեղինակը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարելի է արդյունավետ օգտագործել ռեսուրսները և հասնել կազմակերպության նպատակներին։ Աշխատության մեջ ընդգծվում է նաև ղեկավարի դերը, նրա հմտությունները, ինչպես նաև թիմի կառավարման և որոշումների ընդունման կարևորությունը։ Քննարկվում են կազմակերպության կառուցվածքը, մոտիվացիան և աշխատակիցների փոխհարաբերությունները։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը տալիս է մենեջմենթի մասին հիմնարար գիտելիքներ և ցույց է տալիս, թե ինչպես կազմակերպել արդյունավետ կառավարման գործընթաց։

Лингвистика

Ռուսաց լեզու ոլորտի «Ռուսաց լեզվի շտեմարան 1»-ը սկսնակ մակարդակի (A1) ուսումնական վարժությունների հավաքածու է, որը նախատեսված է ռուսերենի հիմունքների ձևավորման համար և սովորողին աստիճանաբար ծանոթացնում է այբուբենին, հնչյունաբանության և արտասանության կանոններին, ինչպես նաև ամենատարրական քերականական կառուցվածքներին, այստեղ ընդգրկվում են պարզ նախադասությունների կազմություն, «լինել» և «ունենալ» բայերի հիմնական ձևեր, ներկա ժամանակի պարզ բայեր, գոյականների սեռի և թվի տարրական կիրառություն, ինչպես նաև առօրյա բառապաշար՝ ընտանիք, դպրոց, ժամանակ, առարկաներ և պարզ գործողություններ, շտեմարանում սովորաբար կան վարժություններ բառերի լրացման, պարզ թարգմանության, նախադասությունների կազմման և ընթերցանության կարճ տեքստերի վրա, որոնք օգնում են զարգացնել կարդալու, գրելու և հասկանալու հիմնական հմտությունները, և դրա հիմնական նպատակը լեզվի ամուր հիմք ստեղծելն է, որպեսզի սովորողը կարողանա անցնել ավելի բարդ մակարդակների ուսուցման և աստիճանաբար զարգացնել իր հաղորդակցական կարողությունները։

Математика

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է ինֆրակարմիր ճառագայթման չափազանց կարճ՝ ընդամենը մի քանի տատանում տևողությամբ իմպուլսների գեներացման և դրանց փուլային տեղաշարժի որոշման խնդիրներին։ Աշխատանքը վերաբերում է ուլտրաարագ օպտիկայի և լազերային ֆիզիկայի այն ուղղությանը, որտեղ հետազոտվում են էլեկտրամագնիսական դաշտի առավելագույնս կարճ իմպուլսները և դրանց ժամանակային ու փուլային բնութագրերը։ Մի քանի օպտիկական տատանում տևող իմպուլսների ստացումը պահանջում է լազերային համակարգի սպեկտրային և ժամանակային հատկությունների ճշգրիտ կառավարում, քանի որ նման կարճ տևողությունների դեպքում իմպուլսի ընդհանուր էներգիայից և տևողությունից բացի առանձնահատուկ նշանակություն է ստանում էլեկտրական դաշտի կրող ալիքի և իմպուլսի պարուրող ծրարի միջև փուլային հարաբերությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրը փուլային տեղաշարժի որոշումն է, քանի որ այն կարող է էապես ազդել գերբարձր ինտենսիվության լազերային դաշտերի փոխազդեցության վրա նյութի և մասնիկների հետ։ Այսպիսի իմպուլսների դեպքում դաշտի կոնկրետ ալիքային ցիկլերի դիրքը ժամանակային ծրարի նկատմամբ կարող է որոշել դաշտի առավելագույն արժեքների տեղակայումը և, հետևաբար, ազդել ուսումնասիրվող ոչ գծային օպտիկական գործընթացների ընթացքի վրա։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են դիտարկվել կարճ ինֆրակարմիր իմպուլսների ձևավորման սկզբունքները, դրանց սպեկտրային լայնությունը, ժամանակային կառուցվածքը, փուլային կայունությունը և գեներացման ընթացքում առաջացող սահմանափակումները։ Ինֆրակարմիր տիրույթում մի քանի տատանում տևող իմպուլսների ստացումը հատկապես կարևոր է այն հետազոտությունների համար, որտեղ անհրաժեշտ է հետևել նյութում ընթացող չափազանց արագ էլեկտրոնային գործընթացներին։ Այդպիսի իմպուլսների կիրառմամբ հնարավոր է ուսումնասիրել էլեկտրոնների շարժը, ոչ գծային օպտիկական երևույթները, բարձր հարմոնիկների առաջացումը, ուժեղ դաշտային ռեժիմներում նյութի վարքը և այլ ուլտրաարագ գործընթացներ։ Փուլային տեղաշարժի որոշման խնդիրը պահանջում է բարձր ճշգրտությամբ չափման և համաժամացման մեթոդներ։ Քանի որ խոսքը լույսի մի քանի տատանում պարունակող իմպուլսների մասին է, նույնիսկ շատ փոքր ժամանակային փոփոխությունը կարող է համապատասխանել զգալի փուլային տարբերության։ Հետևաբար անհրաժեշտ է վերահսկել ոչ միայն իմպուլսի տևողությունը և սպեկտրային բնութագրերը, այլև դրա կրող ալիքի փուլը։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը կարևոր է ինչպես փորձարարական մեթոդաբանության, այնպես էլ լազերային համակարգերի կատարելագործման համար։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ժամանակակից սպեկտրոսկոպիայի, ատոմային և մոլեկուլային ֆիզիկայի, ոչ գծային օպտիկայի, բարձր դաշտերի ֆիզիկայի և ուլտրաարագ գիտության բնագավառներում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է կարճատև ինֆրակարմիր լազերային իմպուլսների գեներացման, դրանց ժամանակային կառուցվածքի կառավարման և փուլային բնութագրերի չափման խնդիրները՝ նպաստելով այնպիսի լազերային աղբյուրների ստեղծմանն ու ուսումնասիրմանը, որոնք կարող են օգտագործվել ֆեմտովայրկյանական և ավելի արագ ֆիզիկական գործընթացների հետազոտության համար։