Անգլերենում ֆրանսերենից փոխառված բառերի յուրացման ընթացքը XVII-XVIII դարերում (բառարանային լեզվանյութի հիման վրա)

Economics

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տեղեկատվության շուկայի ձևավորման, զարգացման և արդյունավետ գործունեության հիմնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքի շրջանակում տեղեկատվությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես հասարակական և մշակութային արժեք, այլև որպես ժամանակակից տնտեսության կարևոր ռեսուրս և շուկայական հարաբերությունների առարկա։ Ուսումնասիրվում են տեղեկատվության ստեղծման, հավաքագրման, մշակման, պահպանման, տարածման և սպառման գործընթացները, դրանց մասնակիցների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև տեղեկատվական ծառայությունների և թվային ռեսուրսների նկատմամբ ձևավորվող պահանջարկը։ Հայաստանի պայմաններում թեման առանձնահատուկ նշանակություն ունի, քանի որ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և թվային ծառայությունների զարգացումը աստիճանաբար ընդլայնում է տեղեկատվական արտադրանքի և ծառայությունների տնտեսական նշանակությունը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ շուկայի ենթակառուցվածքների զարգացմանը, տեղեկատվական ռեսուրսների հասանելիությանը, տեղեկատվության որակի և հավաստիության ապահովմանը, մրցակցային միջավայրի ձևավորմանը, պետական կարգավորման արդյունավետությանը և տեղեկատվական ոլորտում գործող կազմակերպությունների զարգացման խնդիրներին։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել նաև թվայնացման գործընթացները, բաց տվյալների հասանելիությունը, էլեկտրոնային ծառայությունների զարգացումը, տեղեկատվական անհավասարությունը և մասնագիտական կադրերի պատրաստման անհրաժեշտությունը։ ՀՀ պետական քաղաքականության փաստաթղթերում նույնպես շեշտվում են տեղեկատվական ենթակառուցվածքների զարգացումը, պետական տեղեկատվական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը, տեղեկատվական ծառայությունների զարգացումը և տեղեկատվության հասանելիության ապահովումը։ A Arlis +1 Ժամանակակից պայմաններում տեղեկատվության շուկայի զարգացման կարևորագույն մարտահրավերներից են նաև տվյալների փոխգործելիությունը, ստանդարտացման պակասը, ինստիտուցիոնալ համակարգման խնդիրները, տեխնիկական և ֆինանսական ռեսուրսների սահմանափակումները և մասնագիտական կարողությունների զարգացումը։ E E-Draft Աշխատանքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել Հայաստանում տեղեկատվության՝ որպես տնտեսական և հասարակական ռեսուրսի, ձևավորվող շուկայական հարաբերությունների մասին և բացահայտել այն ուղղությունները, որոնց զարգացումը կարող է նպաստել թվային տնտեսության ընդլայնմանը, տեղեկատվական ծառայությունների մրցունակության բարձրացմանը և երկրի տնտեսական ներուժի առավել արդյունավետ օգտագործմանը։

Pedagogy

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում ուսանողների ստեղծագործական մտածողության զարգացման սոցիալ-մանկավարժական պայմանների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են ստեղծագործական մտածողության տեսական հիմքերը, դրա կառուցվածքային բաղադրիչները և զարգացման հոգեբանամանկավարժական առանձնահատկությունները ուսանողական միջավայրում։ Հեղինակը վերլուծում է այն սոցիալական և կրթական գործոնները, որոնք նպաստում են ուսանողների ստեղծագործական ներուժի բացահայտմանը՝ ներառյալ ուսումնական միջավայրը, դասախոս-ուսանող փոխհարաբերությունները, խմբային աշխատանքը, կրթական մոտիվացիան և ինքնուրույն գործունեության կազմակերպումը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև ժամանակակից մանկավարժական տեխնոլոգիաները՝ նախագծային ուսուցում, խնդիրների վրա հիմնված ուսուցում, ինտերակտիվ մեթոդներ և թվային կրթական գործիքներ, որոնք խթանում են ստեղծագործական մտածողության զարգացումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սոցիալ-մանկավարժական պայմանների համակարգային վերլուծությանը և դրանց ազդեցությանը ուսանողների ճանաչողական ակտիվության, ինքնուրույնության և նորարարական կարողությունների ձևավորման վրա։ Գիրքը նախատեսված է մանկավարժների, հոգեբանների, դասախոսների, կրթության կազմակերպիչների, մեթոդիստների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով տեսական և գործնական մոտեցումներ ստեղծագործական մտածողության զարգացման գործընթացի արդյունավետ կազմակերպման համար։

Religion

Աշխատությունը նվիրված է հայ եկեղեցական և ծիսական ավանդության մեջ կարևոր տեղ զբաղեցնող Մաշտոցին՝ ներկայացնելով հայոց եկեղեցական արարողությունների, աղոթքների, ծիսակարգերի և հոգևոր արարողությունների կատարման համար նախատեսված կանոնների ու կարգավորումների ամբողջությունը։ Մաշտոցը Հայ Առաքելական Եկեղեցու ծիսական գրականության կարևորագույն գրքերից է, որն ընդգրկում է եկեղեցական կյանքի տարբեր իրադարձությունների և հոգևոր արարողությունների կատարման կարգերը՝ ծառայելով որպես հոգևորականների գործնական ձեռնարկ։ Դրա բովանդակությունը կապված է քրիստոնեական կյանքի կարևոր հանգրվանների, եկեղեցական խորհուրդների, օրհնությունների, նվիրագործումների և այլ ծիսական արարողությունների հետ, որոնց միջոցով արտահայտվում են եկեղեցու դավանաբանական պատկերացումները, հոգևոր արժեքներն ու ավանդական կարգապահությունը։ Մաշտոցում տեղ գտած ծիսական կանոնները կարևոր դեր ունեն եկեղեցական արարողությունների միասնականության, դրանց պատշաճ կատարման և դարերի ընթացքում ձևավորված ավանդույթի պահպանման գործում։ Հայ եկեղեցական ծիսակարգում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն մկրտության, դրոշմի, պսակի, ձեռնադրության, թաղման, եկեղեցու օծման և տարբեր օրհնությունների արարողությունները, որոնք արտահայտում են մարդու հոգևոր կյանքի կարևոր փուլերը և հավատացյալի կապը եկեղեցական համայնքի հետ։ Այսպիսի ծիսական գրքերի միջոցով պահպանվել և փոխանցվել են արարողությունների համապատասխան աղոթքները, ընթերցումները, ծիսական գործողությունների հաջորդականությունը և հոգևորականների կողմից կիրառվող կարգերը։ Աշխատության նշանակությունը չի սահմանափակվում միայն եկեղեցական գործնական կիրառությամբ․ այն կարևոր աղբյուր է նաև հայոց ծիսական մշակույթի, կրոնական լեզվի, աղոթական գրականության և եկեղեցական ավանդության ուսումնասիրության համար։ Մաշտոցը ներկայացնում է հայ եկեղեցու ծիսական ինքնության կարևոր բաղադրիչներից մեկը, քանի որ դրա միջոցով արտահայտվում են դարերի ընթացքում ձևավորված հոգևոր փորձառությունը, աստվածաբանական ընկալումները և համայնքային կյանքի կարգավորման սկզբունքները։ Գրական առումով այն պատկանում է ծիսամատյանների և եկեղեցական գործնական գրականության ժանրին, որտեղ առանձնահատուկ նշանակություն ունեն աղոթքների լեզվական կառուցվածքը, ավանդական ձևակերպումները, ծիսական տերմինաբանությունը և արարողությունների կանոնակարգված ներկայացումը։ Այն նաև կարևոր նշանակություն ունի հայ եկեղեցական գրավոր լեզվի պահպանման և զարգացման տեսանկյունից՝ ներկայացնելով կրոնական բառապաշարի, աղոթական խոսքի և ծիսական արտահայտչամիջոցների հարուստ շերտեր։ Երուսաղեմի Սրբոց Հակոբյանց տպարանում հրատարակված այս աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև Երուսաղեմի հայկական հոգևոր կենտրոնի տպագրական գործունեության պատմության համատեքստում։ Սրբոց Հակոբյանց վանքը դարեր շարունակ եղել է հայոց հոգևոր, կրթական և մշակութային կյանքի կարևոր կենտրոններից մեկը, որտեղ գրքերի հրատարակությունը նպաստել է հայ եկեղեցական ժառանգության պահպանմանն ու տարածմանը։ Գիրքը արժեքավոր է Հայ Առաքելական Եկեղեցու ծիսակարգով, հայ հոգևոր մշակույթով, եկեղեցական մատենագրությամբ և հայ տպագրության պատմությամբ հետաքրքրվողների համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հոգևորականներին, աստվածաբաններին, հայագետներին և հետազոտողներին՝ որպես հայ եկեղեցական արարողությունների ավանդական կարգերի ու ծիսական գրականության ուսումնասիրության կարևոր նյութ։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական ֆինանսների կառավարման կարևոր ուղղություններից մեկի՝ ծրագրային բյուջետավորման ներդրման, զարգացման և արդյունավետ կիրառման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են բյուջետային միջոցների պլանավորման և բաշխման այն մոտեցումները, որոնց միջոցով պետական ծախսերը կապվում են իրականացվող ծրագրերի նպատակների, ակնկալվող արդյունքների և կատարողական ցուցանիշների հետ։ Քննարկվում են պետական կառավարման համակարգում ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, բյուջետային ծրագրերի մշակման, դրանց արդյունքների գնահատման և հաշվետվողականության ապահովման հիմնական հարցերը։ Ուշադրություն է դարձվում ծրագրային բյուջետավորման կիրառման ընթացքում առաջացող մեթոդաբանական, կազմակերպական և կառավարչական դժվարություններին, ինչպես նաև բյուջետային ծրագրերի նպատակների և չափելի արդյունքների ճիշտ սահմանման անհրաժեշտությանը։ Վերլուծվում է ծրագրային մոտեցման նշանակությունը պետական ծախսերի թափանցիկության բարձրացման, ֆինանսական վերահսկողության կատարելագործման և հատկացված միջոցների ու ստացված արդյունքների միջև հստակ կապ ստեղծելու տեսանկյունից։ Նյութը կարող է օգտակար լինել պետական ֆինանսների, տնտեսագիտության, հանրային կառավարման և բյուջետային քաղաքականության ոլորտներն ուսումնասիրող մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության բյուջետային համակարգի զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Linguistics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Ապարանի տարածաշրջանի բարբառային և խոսվածքային տարբերակների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով տվյալ տարածքի լեզվական առանձնահատկությունները և դրանց ձևավորման պատմամշակութային հիմքերը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են տեղական խոսվածքների հնչյունական, բառապաշարային, ձևաբանական և շարահյուսական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց տարբերությունները ժամանակակից գրական հայերենի և հարակից բարբառային համակարգերի համեմատությամբ։ Աշխատությունում վերլուծվում են տարածաշրջանի բնակչության խոսքում պահպանված լեզվական տարրերը, դրանց ծագումը, կիրառության ոլորտները և փոփոխության միտումները՝ հաշվի առնելով սոցիալական, պատմական և աշխարհագրական գործոնների ազդեցությունը։ Հեղինակը ներկայացնում է բարբառային նյութի հավաքագրման և դասակարգման արդյունքները՝ անդրադառնալով բառային կազմի, արտասանության առանձնահատկությունների, քերականական ձևերի և խոսքային արտահայտությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն հայ բարբառագիտության, այլև ազգային լեզվական ժառանգության պահպանման տեսանկյունից, քանի որ արձանագրում և գիտականորեն վերլուծում է տարածաշրջանային խոսքի առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը նախատեսված է լեզվաբանների, հայագետների, բարբառագետների, բանասիրական ֆակուլտետների դասախոսների և ուսանողների, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայոց լեզվի տարածքային տարբերակներով և Հայաստանի լեզվամշակութային առանձնահատկություններով։

Other Subjects

Այս աշխատանքը ներկայացնում է հակաօդային պաշտպանության ոլորտին վերաբերող հայերեն և ռուսերեն գրականության համակարգված ցանկ, որը կարող է ծառայել որպես թեմատիկ հետազոտության, ուսումնական աշխատանքի, գիտական ուսումնասիրության կամ մասնագիտական պատրաստության գրական հիմք։ Նյութը կենտրոնացած է այնպիսի աղբյուրների ընդգրկման վրա, որոնք վերաբերում են օդային հարձակման միջոցներից օբյեկտների, զորքերի և բնակչության պաշտպանության կազմակերպմանը, հակաօդային պաշտպանության համակարգերի կառուցվածքին, դրանց խնդիրներին, կառավարման սկզբունքներին, հետախուզությանը, նախազգուշացմանը և պաշտպանության արդյունավետության գնահատմանը։ Ռուսերեն մասնագիտական գրականության մեջ թեման ունի բավական հարուստ մատենագիտական ավանդույթ. Ռուսաստանի պետական գրադարանի կատալոգում, օրինակ, պահպանվում են հակաօդային պաշտպանությանը նվիրված բազմահատոր մատենագիտական ցուցիչներ, որոնք ընդգրկում են տարբեր ժամանակաշրջանների հրատարակություններ և դասակարգված են ռազմական գիտության ու հակաօդային պաշտպանության զորքերի թեմատիկ շրջանակում։ Գրականության ցանկը արժեքավոր է նաև այն պատճառով, որ թեման ներառում է ոչ միայն տեսական և կազմակերպչական հարցեր, այլև հակաօդային պաշտպանության պատմական զարգացման ուսումնասիրություն, ռազմական գործողությունների փորձի վերլուծություն և պաշտպանության համակարգերի արդյունավետության գնահատման մեթոդաբանություն։ Ռուսերեն աղբյուրների շարքում հանդիպում են ինչպես պատմական բնույթի աշխատություններ, այնպես էլ ուսումնական ձեռնարկներ և մասնագիտական հետազոտություններ։ Օրինակ՝ մատենագիտական աղբյուրներում առկա են հակաօդային պաշտպանության զորքերի պատմությանը, խոշոր օբյեկտների պաշտպանությանը, հակաօդային մարտի կազմակերպմանը և պաշտպանության արդյունավետության գնահատմանը նվիրված աշխատություններ։ Առանձին աղբյուրներ անդրադառնում են նաև հակաօդային պաշտպանության համակարգի հիմնական բաղադրիչներին՝ օդային տարածքի հետախուզությանը, նախազգուշացմանը, ավիացիոն և զենիթահրթիռային պաշտպանության միջոցներին, կառավարմանը, քողարկմանը և ռադիոէլեկտրոնային պայքարին։ Հայերեն հատվածը կարող է օգտակար լինել հատկապես մասնագիտական տերմինաբանության և հայկական կրթական ու պաշտպանական միջավայրում կիրառվող հասկացությունների ուսումնասիրության համար։ Հայերեն մասնագիտական բառարանային աղբյուրների շարքում նշվում են պաշտպանական-անվտանգային և ռազմագիտական հայերեն-ռուսերեն-անգլերեն տերմինաբանական աշխատություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս ճիշտ հասկանալու ոլորտի հիմնական եզրույթները և դրանց համարժեքները տարբեր լեզուներով։ Այսպիսով, գրականության ցանկը կարելի է դիտարկել ոչ միայն որպես գրքերի և հրապարակումների հավաքածու, այլև որպես թեմայի ուսումնասիրման ուղղորդող գործիք, որը ընթերցողին հնարավորություն է տալիս համադրել պատմական, տեսական, կազմակերպչական և տեխնիկական մոտեցումները։ Այն հատկապես օգտակար է կուրսային, դիպլոմային, գիտահետազոտական և ուսումնական աշխատանքների պատրաստման ժամանակ, երբ անհրաժեշտ է ունենալ տարբեր տարիների և տարբեր լեզուներով հրատարակված աղբյուրների լայն շրջանակ։ Ռուսերեն գրականությունը հիմնականում ապահովում է ռազմական գիտության և հակաօդային պաշտպանության տեսության վերաբերյալ ավելի ծավալուն մասնագիտական նյութ, մինչդեռ հայերեն աղբյուրների ընդգրկումը կարևոր է տերմինաբանական հստակության, տեղական կրթական միջավայրում կիրառելիության և նյութի հայերեն ներկայացման տեսանկյունից։ Աշխատանքի ընդհանուր արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս թեման ուսումնասիրել տարբեր տեսանկյուններից՝ սկսած հակաօդային պաշտպանության պատմական ձևավորումից և կազմակերպչական սկզբունքներից մինչև ժամանակակից պաշտպանության համակարգերի արդյունավետության գնահատման տեսական մոտեցումները։