Անիզոտրոպ մետանյութերի և մետանյութերի հիմքով խոլեստերինային հեղուկ բյուրեղների օպտիկական հատկությունները

География

Անիզոտրոպ միջավայրում հրահրված բևեռացման (induced polarization, IP) մեթոդով հետազոտությունների մեթոդիկայի մշակումը ուղղված է ապարների և նստվածքային գոյացությունների էլեկտրաքիմիական հատկությունների ավելի ճշգրիտ մեկնաբանմանը՝ հաշվի առնելով միջավայրի ուղղային կախված ֆիզիկական պարամետրերը։ Հրահրված բևեռացումը հիմնված է այն երևույթի վրա, որ որոշ երկրաբանական միջավայրերում էլեկտրական հոսանքի ազդեցությամբ առաջանում է ժամանակավոր էներգիայի կուտակում և հետաձգված լիցքաթափում, ինչը պայմանավորված է իոնային փոխազդեցություններով, մակերեսային բևեռացմամբ և էլեկտրաքիմիական գործընթացներով։ Անիզոտրոպ միջավայրերում այս երևույթը դառնում է ավելի բարդ, քանի որ էլեկտրական դիմադրությունը և բևեռացման բնութագրերը կախված են ուղղությունից՝ պայմանավորված շերտավորված կառուցվածքով, հանքային բաղադրությամբ և ճեղքավորվածությամբ։ Մեթոդիկայի մշակումը ենթադրում է ինչպես դաշտային չափումների սխեմաների օպտիմալացում, այնպես էլ տվյալների մաթեմատիկական մեկնաբանության կատարելագործում։ Դաշտային փուլում կարևոր է էլեկտրոդների ճիշտ դասավորությունը՝ բազմուղղային չափումներ իրականացնելու համար, որոնք թույլ են տալիս գնահատել դիմադրության և բևեռացման տենսորային հատկությունները։ Սա ներառում է տարբեր ուղղություններով ընթացիկ ներարկում և պոտենցիալների չափում՝ ապահովելու անիզոտրոպության քանակական բնութագրում։

Медицина

Այս աշխատանքը նվիրված է շաքարային դիաբետի էպիդեմիոլոգիայի և ռիսկի գործոնների ուսումնասիրմանը Հայաստանում՝ ներկայացնելով հիվանդության տարածվածությունը, տարիքային և սեռային բաշխումը, ինչպես նաև սոցիալ-տնտեսական և կենսակերպային գործոնների ազդեցությունը։ Նյութում վերլուծվում են շաքարային դիաբետի հիմնական տեսակները, հիվանդության հայտնաբերման մեթոդները և առաջնային կանխարգելման ռազմավարությունները՝ ներառելով առողջապահական համակարգի դերը, հանրային առողջության ծրագրերը և առողջապահական քաղաքականության արդյունավետությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռիսկի գործոնների՝ նստակյաց կենսակերպի, դիետայի, սրտանոթային և ախտաբանական մի շարք վիճակների, գենետիկական նախատրամադրվածության ազդեցությանը հիվանդության զարգացման վրա։ Աշխատությունը նաև ներկայացնում է վիճակագրական տվյալների համադրություն՝ ի ցույց դնելով շաքարային դիաբետի տարածման միտումները և ապագա կանխարգելիչ քայլերի անհրաժեշտությունը։ Նյութը կարևոր է բժշկական հետազոտողների, հանրային առողջության մասնագետների և պետական առողջապահական համակարգի համար՝ նպատակ ունենալով ձևավորել արդյունավետ կանխարգելիչ և վերահսկող ծրագրեր։

Педагогика

Հրատարակությունը 19-րդ դարի կրթական և պատմական բնույթի պաշտոնական սկզբնաղբյուր է, որը ներկայացնում է Մոսկվայում գործող Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի գործունեության ընդհանուր վիճակը 1861–1862 ուսումնական տարվա ընթացքում։ Այն կազմված է հաստատության ղեկավարության կողմից ներկայացված հաշվետվության ձևաչափով և հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանում ուսումնական հաստատության կառուցվածքի, կրթական գործընթացի, վարչական կազմակերպման և գիտակրթական գործունեության վերաբերյալ։ Նյութում ուշադրություն է դարձվում ուսումնական տարվա հիմնական արդյունքներին, դասավանդման կազմակերպմանը, ուսումնական առարկաներին, դասախոսական կազմի աշխատանքին, սովորողների թվին և առաջադիմությանը, ինչպես նաև հաստատության ներքին կյանքի տարբեր կողմերին։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել արևելյան լեզուների ուսուցման առանձնահատկությունները, կրթական ծրագրերի իրականացումը և այն գիտական ու մշակութային ուղղությունները, որոնց զարգացման գործում հաստատությունը նշանակալի դեր է ունեցել։ Հաշվետվական բնույթը նյութին հաղորդում է փաստագրական արժեք՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու ոչ միայն առանձին կրթական հաստատության պատմությունը, այլև Ռուսական կայսրության 19-րդ դարի կրթական համակարգի որոշ առանձնահատկություններ։ Անդրադարձ է կատարվում հաստատության նյութական միջոցներին, գրադարանային և ուսումնական ռեսուրսներին, վարչական փոփոխություններին, ուսումնական գործընթացի կազմակերպման խնդիրներին և ձեռքբերումներին։ Նյութը կարող է տեղեկություններ պարունակել նաև ուսուցիչների, պաշտոնյաների, սովորողների, կրթական միջոցառումների և տարվա ընթացքում տեղի ունեցած նշանակալի իրադարձությունների մասին, ինչն այն դարձնում է արժեքավոր կենսագրական և պատմագիտական աղբյուր։ Հատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում հաստատության կապը հայ կրթական ու մշակութային կյանքի հետ, քանի որ Լազարյան ինստիտուտը կարևոր դեր է ունեցել հայագիտական և արևելագիտական գիտելիքների տարածման, հայ երիտասարդների կրթության և գիտամշակութային կապերի զարգացման գործում։ Պաշտոնական հաշվետվության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու հաստատության առօրյա գործունեության պատկերը, հետևելու կրթական քաղաքականության իրականացմանը և հասկանալու արևելագիտական կրթության կազմակերպման սկզբունքները տվյալ ժամանակաշրջանում։ Հրատարակությունը կարևոր սկզբնաղբյուրային նշանակություն ունի կրթության պատմության, հայագիտության, արևելագիտության և 19-րդ դարի ռուսահայ մշակութային ու կրթական հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է Անդրկովկասի պատմաաշխարհագրական և սոցիալ-քաղաքական բնութագրին՝ ներկայացնելով տարածաշրջանի աշխարհագրական դիրքը, բնական պայմանները, բնակչությունը, վարչական կառուցվածքը, տնտեսական կյանքը և պատմական զարգացման հիմնական առանձնահատկությունները։ Նյութում Անդրկովկասը դիտարկվում է որպես Հարավային Կովկասի տարածքում ձևավորված բազմազան և բարդ պատմական միջավայր, որտեղ տարբեր ժողովուրդների, մշակույթների, կրոնական համայնքների և քաղաքական ուժերի փոխազդեցությունը դարերի ընթացքում էական ազդեցություն է ունեցել տարածաշրջանի զարգացման վրա։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է աշխարհագրական միջավայրի նկարագրությունը՝ լեռնային համակարգերը, հովիտները, գետային ցանցը, բնական պաշարները, կլիմայական պայմանները և դրանց ազդեցությունը բնակեցման ու տնտեսական գործունեության վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բնակչության կազմին և տեղաբաշխմանը, բնակավայրերի զարգացմանը, քաղաքային ու գյուղական համայնքների առանձնահատկություններին և տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած ժողովրդագրական փոփոխություններին։ Տարածաշրջանի պատմությունը ներկայացվում է քաղաքական և վարչական փոփոխությունների համատեքստում՝ անդրադառնալով տարբեր իշխանությունների ազդեցությանը, վարչատարածքային վերաձևավորումներին, հասարակական հարաբերությունների փոփոխությանը և տեղական կառավարման առանձնահատկություններին։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև տնտեսական կյանքի ուսումնասիրությունը, մասնավորապես գյուղատնտեսության, արհեստների, առևտրի, արդյունաբերության և հաղորդակցության ուղիների զարգացումը։ Անդրկովկասի աշխարհագրական դիրքը պատմականորեն այն դարձրել է Եվրոպայի և Ասիայի միջև կարևոր կապող տարածք, ինչի շնորհիվ տարածաշրջանը նշանակալի դեր է ունեցել առևտրային, քաղաքական և ռազմական գործընթացներում։ Աշխատության արժեքը հատկապես պայմանավորված է նրանով, որ տարածաշրջանը ներկայացվում է ոչ միայն առանձին տարածքների կամ բնակավայրերի համադրությամբ, այլև որպես փոխկապակցված պատմաաշխարհագրական ամբողջություն։ Նյութը կարող է օգտակար լինել Անդրկովկասի պատմությամբ, Կովկասի ժողովուրդների պատմությամբ, տարածաշրջանային աշխարհագրությամբ, ժողովրդագրությամբ և քաղաքական զարգացումներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ընդհանուր պատկերացում կազմել տարածաշրջանի բնական և մարդկային ներուժի, պատմական ժառանգության, սոցիալ-տնտեսական կառուցվածքի և քաղաքական նշանակության մասին՝ միաժամանակ հիմք ստեղծելով Հարավային Կովկասի առանձին երկրների, ժողովուրդների և պատմական գործընթացների ավելի խոր ուսումնասիրության համար։

Лингвистика

РУССКИЙ ЯЗЫК С ОСНОВАМИ ЯЗЫКОЗНАНИЯ աշխատությունը ռուսաց լեզվի ուսուցման և ընդհանուր լեզվաբանության հիմունքների համադրական ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է ռուսերենի համակարգային կառուցվածքը՝ հնչյունաբանություն, բառագիտություն, ձևաբանություն և շարահյուսություն, միաժամանակ բացատրելով լեզվաբանական գիտության հիմնական հասկացությունները և ուսումնասիրության մեթոդները, գիրքը դիտարկում է լեզուն որպես համակարգ՝ ընդգծելով նրա մակարդակների փոխկապակցվածությունը և զարգացման օրենքները, ինչպես նաև ներկայացնում է լեզվական երևույթների գիտական վերլուծության հիմունքները, միաժամանակ ներառելով գործնական վարժություններ և լեզվական նյութի վերլուծության օրինակներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր ուսանողների և լեզվաբանության սկզբունքները ուսումնասիրողների համար։

История

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Ռուսական կայսրությունում հայ բնակչության տեղաբաշխմանը ըստ 1897 թվականի Համառուսաստանյան առաջին մարդահամարի տվյալների՝ ընդգծելով հայերի ժողովրդագրական պատկերը, տարածքային բաշխվածությունը և սոցիալ-տնտեսական առանձնահատկությունները կայսրության շրջանակներում։ Դիտարկվում է, որ 19-րդ դարի վերջում հայերը բնակվում էին կայսրության տարբեր նահանգներում և քաղաքներում՝ առավել խիտ կենտրոնացում ունենալով Կովկասում, մասնավորապես Թիֆլիսի, Երևանի, Բաքվի նահանգներում և Կարսի մարզում, որտեղ պատմական, տնտեսական և վարչական պայմանները նպաստել էին հայկական համայնքների ձևավորմանն ու զարգացմանը։ Միաժամանակ նշվում է նաև հայերի ներկայությունը Ռուսաստանի ներքին շրջաններում և խոշոր քաղաքներում՝ Մոսկվայում, Սանկտ Պետերբուրգում և այլ կենտրոններում, որտեղ նրանք հիմնականում զբաղվում էին առևտրով, արհեստներով, արդյունաբերությամբ և մտավորական գործունեությամբ։ Աշխատանքում վերլուծվում են մարդահամարի տվյալների հիման վրա հայերի զբաղվածության կառուցվածքը, քաղաքային և գյուղական բնակչության հարաբերակցությունը, ինչպես նաև ազգային ինքնության պահպանման գործոնները բազմազգ կայսրության պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ հայերի տեղաբաշխումը սերտորեն կապված էր պատմական գաղթերի, տնտեսական հնարավորությունների և Ռուսական կայսրության վարչական քաղաքականության հետ, որոնք միասին ձևավորել էին տարածքային ցրված, բայց միևնույն ժամանակ որոշ շրջաններում բարձր կենտրոնացված հայկական համայնքային պատկեր։ Ընդգծվում է, որ 1897 թվականի մարդահամարի տվյալները կարևոր աղբյուր են ոչ միայն ժողովրդագրական, այլ նաև սոցիալ-պատմական գործընթացների ուսումնասիրության համար՝ բացահայտելով հայերի ինտեգրացիայի և ինքնության պահպանման բարդ մեխանիզմները կայսրության բազմազգ կառուցվածքում։