Արարատյան հարթավայրի ոռոգվող հողերի արդի մելիորատիվ-էկոլոգիական գնահատականը և դրանց բարելավման ուղիները

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է հայ նշանավոր լեզվաբան Գևորգ Ջահուկյանի ընդհանուր լեզվաբանական հայեցակարգերի, տեսական սկզբունքների և լեզվի ուսումնասիրության մեթոդաբանական մոտեցումների համակարգված քննությանը։ Հետազոտության առանցքում լեզվի բնույթի, կառուցվածքի, զարգացման և գործառության վերաբերյալ գիտնականի պատկերացումներն են՝ դիտարկված ընդհանուր լեզվաբանության հիմնական խնդիրների համատեքստում։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել լեզուն որպես համակարգ ըմբռնելու սկզբունքները, լեզվական միավորների և մակարդակների փոխհարաբերությունների մեկնաբանությունը, համաժամանակյա ու պատմական ուսումնասիրության հարաբերակցությունը, ինչպես նաև լեզվական փոփոխությունների պատճառների և օրինաչափությունների վերաբերյալ մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել լեզվաբանական դասակարգման և տիպաբանության հարցերին, քանի որ գիտնականի աշխատություններում կարևոր տեղ է զբաղեցնում տարբեր լեզուների կառուցվածքային հատկանիշների համադրումն ու դրանց ընդհանրությունների և տարբերությունների բացահայտումը։ Կարող են քննության առնվել նաև լեզվի ձևի և բովանդակության, լեզվական համակարգի և խոսքային իրականացման, ներքին կառուցվածքային գործոնների և արտաքին ազդեցությունների փոխհարաբերությունների վերաբերյալ տեսական պատկերացումները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է լեզվաբանական մեթոդաբանության ուսումնասիրությունը՝ բացահայտելու, թե տարբեր մեթոդների համադրումն ինչպես է կիրառվում լեզվական երևույթների բազմակողմանի նկարագրության և բացատրության համար։ Այս համատեքստում կարող են դիտարկվել համեմատական-պատմական, կառուցվածքային, տիպաբանական և համակարգային մոտեցումների փոխադարձ կապերը։ Առանձին նշանակություն ունի ընդհանուր լեզվաբանական դրույթների և հայերենի ուսումնասիրության միջև հարաբերության բացահայտումը, քանի որ հայերենի պատմական ու կառուցվածքային նյութը հնարավորություն է տվել ոչ միայն լուծելու մասնավոր լեզվաբանական խնդիրներ, այլև ձևակերպելու ավելի լայն տեսական ընդհանրացումներ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև լեզվաբանական տերմինաբանության, գիտական հասկացությունների համակարգման և լեզվի տարբեր մակարդակների միասնական նկարագրության հարցերին։ Գիտնականի հայացքների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նրա ներդրումը հայ լեզվաբանական մտքի զարգացման և ընդհանուր լեզվաբանական խնդիրների տեսական մեկնաբանության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է լեզվաբանական տեսության, լեզվաբանության պատմության, տիպաբանության և հայագիտության մոտեցումները՝ ներկայացնելով գիտնականի լեզվաբանական ժառանգության գաղափարական ու մեթոդաբանական ամբողջական պատկերը։

Другие предметы

Այս հաշվետվությունը ներկայացնում է 2015 թվականի ընթացքում իրականացված աշխատանքների համակարգված ամփոփում՝ նպատակ ունենալով գնահատել կատարված գործունեության արդյունքները, բացահայտել հիմնական ձեռքբերումներն ու խնդիրները և ձևավորել հետագա զարգացման ուղղությունները։ Նման փաստաթուղթը սովորաբար ընդգրկում է տարվա ընթացքում իրականացված ծրագրերի, միջոցառումների և նախաձեռնությունների ամբողջական նկարագրությունը՝ ըստ ոլորտների կամ կառուցվածքային ստորաբաժանումների, ինչպես նաև դրանց իրականացման արդյունավետության վերլուծությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պլանավորված և փաստացի կատարված աշխատանքների համեմատությանը, ինչը թույլ է տալիս գնահատել նպատակների իրականացման մակարդակը և ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը։ Հաշվետվության մեջ կարող են ներառվել նաև ֆինանսական և նյութական ցուցանիշների ամփոփումներ, համագործակցությունների արդյունքներ, հանրային ծառայությունների կամ ծրագրերի ազդեցության գնահատում և խնդիրների վերհանում։ Կարևոր բաղադրիչ է նաև առաջիկա ժամանակահատվածի համար առաջարկությունների և զարգացման ուղիների ձևակերպումը, որոնք բխում են 2015 թվականի ընթացքում արձանագրված փորձից։ Ընդհանուր առմամբ, նման հաշվետվությունը ծառայում է որպես կառավարչական վերահսկման և պլանավորման գործիք՝ ապահովելով գործունեության թափանցիկություն և շարունակական կատարելագործման հնարավորություն։

Математика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է լիցքավորված մասնիկների և մոդուլացված խտությամբ մասնիկային փնջերի օնդուլյատորային ճառագայթման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության կենտրոնում գտնվում է այն երևույթի վերլուծությունը, որը դիտվում է լիցքավորված մասնիկների՝ պարբերական էլեկտրամագնիսական դաշտում կամ համապատասխան տատանողական պայմաններում շարժման ժամանակ, երբ դրանց շարժման դինամիկան հանգեցնում է ճառագայթման առաջացման և ձևավորման յուրահատուկ օրինաչափությունների։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մասնիկների և մասնիկային սեղմուկների խտության մոդուլացման ազդեցությանը ճառագայթման ինտենսիվության, սպեկտրային բնութագրերի, ուղղվածության և այլ պարամետրերի վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ինչպես առանձին լիցքավորված մասնիկների ճառագայթման գործընթացները, այնպես էլ կոլեկտիվ էֆեկտները, որոնք կարող են առաջանալ մասնիկների խմբավորված կամ մոդուլացված բաշխման պայմաններում։ Քննության են առնվում ճառագայթման կոհերենտության, ինտենսիվության փոփոխության, հաճախականային կառուցվածքի և մասնիկների փոխադարձ դասավորվածության հետ կապված հարցերը։ Աշխատության տեսական մոտեցումները կարող են հիմնվել էլեկտրադինամիկայի, ճառագայթման տեսության և բարձր էներգիաների մասնիկների շարժման մաթեմատիկական մոդելների վրա՝ հնարավորություն տալով բացահայտել ուսումնասիրվող գործընթացների հիմնական օրինաչափությունները։ Կարևորվում է մոդուլացված խտությամբ փնջերի օգտագործման հնարավոր նշանակությունը ճառագայթման վերահսկման, մասնիկների արագացուցիչների ֆիզիկայի և ժամանակակից ճառագայթման աղբյուրների հետազոտության ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է նպաստել մասնիկային փնջերի դինամիկայի և կոհերենտ ճառագայթման երևույթների ավելի խորքային ըմբռնմանը, ինչպես նաև տեսական մոդելների և համապատասխան հաշվարկային մոտեցումների կատարելագործմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել տեսական և կիրառական ֆիզիկայի մասնագետներին, մասնիկների արագացուցիչների ֆիզիկայով զբաղվող գիտնականներին, էլեկտրադինամիկայի և ճառագայթման տեսության հետազոտողներին, ասպիրանտներին և բարձր էներգիաների ֆիզիկայի ոլորտով հետաքրքրվող ուսանողներին։

Экономика

Գիտատնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի բանկային համակարգի ձևավորման, գործունեության առանձնահատկությունների և զարգացման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են բանկային համակարգի կառուցվածքը, ֆինանսական հաստատությունների գործունեության կազմակերպման սկզբունքները, վարկային և ավանդային գործառնությունները, դրամական միջոցների շրջանառությունը և բանկերի դերը տնտեսության տարբեր ոլորտների ֆինանսավորման գործընթացում։ Ուշադրություն է դարձվում բանկային համակարգի կայունության, ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, տնտեսվարող սուբյեկտների և բնակչության համար բանկային ծառայությունների հասանելիության խնդիրներին։ Վերլուծվում են համակարգի զարգացման վրա ազդող տնտեսական, իրավական և կազմակերպական գործոնները, ֆինանսական միջնորդության արդյունավետությունը, վարկավորման ընդլայնման հնարավորությունները և բանկային ծառայությունների կատարելագործման անհրաժեշտությունը։ Դիտարկվում են նաև բանկային համակարգի գործունեության ընթացքում առաջացող ռիսկերը, ֆինանսական կայունության պահպանման մեխանիզմները և տնտեսության իրական հատվածի հետ բանկերի փոխգործակցության նշանակությունը։ Աշխատանքում առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում համակարգի հետագա զարգացման հնարավորություններին, կառավարման մեխանիզմների կատարելագործմանը, ֆինանսական ծառայությունների շրջանակի ընդլայնմանը և ժամանակակից բանկային գործիքների կիրառմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսների և բանկային գործի մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և տարածաշրջանի տնտեսական ու ֆինանսական գործընթացների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Право

Գիրքը նվիրված է ռազմական գործողությունների իրականացման նոր միջոցների կիրառման հետ կապված միջազգային իրավական կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են ժամանակակից զինված հակամարտությունների պայմաններում ի հայտ եկող նոր տեխնոլոգիաների և ռազմական միջոցների կիրառման իրավական սահմանափակումները, ինչպես նաև դրանց համապատասխանությունը միջազգային իրավունքի հիմնարար սկզբունքներին։ Ներկայացվում են միջազգային մարդասիրական իրավունքի, անվտանգության և ռազմական գործողությունների իրավական վերահսկման հիմնական հարցերը՝ ուշադրություն դարձնելով նոր մարտավարությունների ու միջոցների կիրառման հետևանքով առաջացող իրավական մարտահրավերներին։ Ուսումնասիրությունը վերլուծում է պետությունների պարտավորությունները, միջազգային նորմերի դերը և իրավական մեխանիզմները, որոնք ուղղված են զինված բախումների ընթացքում մարդու իրավունքների պաշտպանությանն ու ռազմական գործողությունների կարգավորմանը։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է միջազգային իրավունքի մասնագետների, իրավաբանների, ռազմական ոլորտի հետազոտողների և միջազգային հարաբերություններով հետաքրքրվողների համար։

Биология

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է խոզերի աֆրիկյան ժանտախտի հարուցիչի՝ վիրուսի, արտաքին միջավայրում երկար ժամանակ պահպանվելու առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքի հիմնական նպատակն է ներկայացնել, թե ինչպիսի պայմաններում կարող է հարուցիչը պահպանել իր կենսաբանական ակտիվությունը շրջակա միջավայրի տարբեր բաղադրիչներում և ինչ նշանակություն ունի դրա կայունությունը հիվանդության տարածման ու վերահսկման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր դեր է հատկացվում շրջակա միջավայրի, կենդանիների պահման պայմանների, աղտոտված նյութերի և տարբեր օբյեկտների միջոցով վարակման հնարավոր ռիսկերի գնահատմանը։ Վիրուսի արտաքին միջավայրում պահպանման ունակությունը առանձնահատուկ կարևորություն ունի, քանի որ այն կարող է բարդացնել հիվանդության դեմ պայքարի միջոցառումները և պահանջել առավել հետևողական կենսաանվտանգության, ախտահանման և սանիտարական վերահսկողության համակարգերի կիրառում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ջերմաստիճանի, խոնավության, օրգանական նյութերի առկայության և միջավայրի այլ պայմանների ազդեցությանը հարուցչի կայունության վրա՝ հնարավորություն տալով ավելի լավ հասկանալ դրա գոյատևման կենսաբանական առանձնահատկությունները։ Ներկայացված գիտական մոտեցումները կարևոր են անասնաբուժական համաճարակաբանության համար, քանի որ հիվանդության տարածումը կանխելու արդյունավետ ռազմավարությունը պահանջում է ոչ միայն վարակված կենդանիների հայտնաբերում, այլև արտաքին միջավայրի հնարավոր դերակատարության հաշվառում։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել անասնաբույժների, անասնաբուծության ոլորտի մասնագետների, համաճարակաբանների, կենսաանվտանգության պատասխանատուների և համապատասխան գիտական ուղղություններով սովորող ուսանողների համար՝ օգնելով հասկանալ, թե ինչու է հարուցչի կայունությունը կարևոր գործոն հիվանդության վերահսկման և կանխարգելման գործընթացում։