Արտակարգ իրավիճակների և քաղաքացիական պաշտպանության հիմնահարցեր

Экономика

Փողի ծագումն ու էությունը կապված են հասարակության տնտեսական զարգացման երկարատև գործընթացի հետ, երբ պարզ ապրանքափոխանակությունը աստիճանաբար փոխարինվեց ավելի բարդ և կազմակերպված փոխանակման ձևերով։ Սկզբնական շրջանում մարդիկ փոխանակում էին ապրանքները անմիջականորեն՝ ապրանք առ ապրանք սկզբունքով, սակայն այս համակարգը ուներ սահմանափակումներ, քանի որ միշտ չէր լինում փոխադարձ կարիքների համընկնում։ Տնտեսական հարաբերությունների զարգացումը հանգեցրեց համընդհանուր համարժեքի առաջացման անհրաժեշտությանը, որի միջոցով կարելի էր չափել և փոխանակել բոլոր ապրանքները։ Այդ համարժեքի դերը սկզբում կատարում էին տարբեր ապրանքներ՝ անասուններ, հացահատիկ, մորթիներ, սակայն ժամանակի ընթացքում առանձնացվեցին մետաղները՝ հատկապես ոսկին և արծաթը, որոնք իրենց հատկությունների՝ դիմացկունության, բաժանելիության և հազվադեպության շնորհիվ դարձան առավել հարմար փոխանակման միջոցներ։ Այսպիսով ձևավորվեց փողը՝ որպես համընդհանուր ապրանքային համարժեք։ Փողի էությունը կայանում է նրանում, որ այն հանդիսանում է ապրանքների և ծառայությունների արժեքի չափման, փոխանակման և կուտակման ունիվերսալ միջոց։ Այն կատարում է մի քանի հիմնական ֆունկցիաներ՝ արժեքի չափման, շրջանառության միջոցի, կուտակման, վճարման և համաշխարհային փողի ֆունկցիաներ։ Փողը նաև արտահայտում է հասարակական հարաբերություններ, քանի որ նրա միջոցով իրականացվում է արտադրողների և սպառողների միջև տնտեսական կապը։ Ժամանակակից պայմաններում փողը հիմնականում գոյություն ունի ոչ միայն կանխիկ ձևով, այլ նաև անկանխիկ՝ բանկային հաշիվների և էլեկտրոնային վճարումների տեսքով, ինչը ավելի է ընդլայնում նրա կիրառման հնարավորությունները։

Математика

Գիրքը նվիրված է ազատ էլեկտրոնների վրա հիմնված ճառագայթման երևույթների տեսական ուսումնասիրությանը և ազատ էլեկտրոնների լազերների ֆիզիկական հիմքերի վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են ինդուկցված ազատ-ազատ անցումների տեսությունը, դրանց առաջացման մեխանիզմները և էլեկտրոնային հոսքերի ու էլեկտրամագնիսական դաշտերի փոխազդեցության առանձնահատկությունները։ Ներկայացվում են այն ֆիզիկական գործընթացները, որոնց հիման վրա հնարավոր է ստանալ կոհերենտ ճառագայթում՝ առանց ատոմային կամ մոլեկուլային անցումների օգտագործման։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է ազատ էլեկտրոնների լազերների աշխատանքի սկզբունքներին, դրանց տեսական մոդելավորմանը, էներգիայի փոխակերպման գործընթացներին և կիրառական հնարավորություններին։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի բարձր էներգիաների ֆիզիկայի, լազերային տեխնիկայի և ժամանակակից ճառագայթային աղբյուրների զարգացման տեսանկյունից։ Այն արժեքավոր աղբյուր է ֆիզիկոսների, հետազոտողների, ինժեներների, ասպիրանտների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են քվանտային էլեկտրոնիկայի, արագացուցիչների ֆիզիկայի և ազատ էլեկտրոնային համակարգերի ուսումնասիրությամբ։

Сельское хозяйство

Այս աշխատությունը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի տեղեկատու-մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով համակարգված կերպով ներկայացնել արդի գիտական և կիրառական հրապարակումները։ Նյութը ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, հողագիտությանը, ագրոտեխնոլոգիաներին, բույսերի պաշտպանության միջոցներին, ոռոգման համակարգերին և գյուղատնտեսական տնտեսագիտությանը նվիրված նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են ոլորտի ժամանակակից զարգացման միտումները և նորարարական մոտեցումները։ Ցանկում ներառված հրատարակությունները դասակարգված են ըստ թեմատիկ ուղղությունների՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել գիտական և մասնագիտական տեղեկատվության բազմազանության մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կայուն գյուղատնտեսության, կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում արտադրողականության բարձրացման, օրգանական գյուղատնտեսության և ագրոտեխնոլոգիական նոր լուծումների վերաբերյալ աշխատանքներին։ Աշխատությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր հետազոտողների, ուսանողների և ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով գյուղատնտեսական գիտության նոր գրականության հասանելիությանը և կիրառական նշանակության բարձրացմանը։

Биология

Բժշկակենսաբանական և դեղաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ազոտ պարունակող նոր միացությունների արդյունավետության գնահատմանը էպիլեպտանման վիճակների դրսևորումների նվազեցման համատեքստում։ Քննության են առնվում ուսումնասիրվող միացությունների կենսաբանական ազդեցության առանձնահատկությունները, նյարդային համակարգի գործառույթների վրա դրանց հնարավոր ներգործությունը և հակացնցումային ակտիվության գնահատման մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր միացությունների ազդեցության համեմատական ուսումնասիրությանը, արդյունավետության չափանիշներին և օրգանիզմի պատասխան ռեակցիաների գնահատմանը։ Վերլուծվում են նյարդային գրգռելիության փոփոխությունները, էպիլեպտանման ակտիվության դրսևորումները և ուսումնասիրվող նյութերի ազդեցության հնարավոր մեխանիզմները։ Քննարկվում են նաև դեղաբանական ազդեցության ուժգնության, տևողության, հնարավոր անցանկալի ազդեցությունների և կիրառման հեռանկարների գնահատման հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ընդլայնելու հակացնցումային հատկություններով նոր քիմիական միացությունների վերաբերյալ գիտական պատկերացումները և գնահատելու դրանց հետագա հետազոտության նպատակահարմարությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել դեղաբանության, նյարդագիտության, բժշկական քիմիայի և փորձարարական բժշկության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

История

Բագրատ Այվազյանը և Աշոտ Երկաթը հայկական պատմության կարևոր դեմքեր են, որոնք կապ ունեն Հայաստանի պետականության և արաբական դարաշրջանի քաղաքական գործընթացների հետ։ Աշոտ Երկաթը (մ.թ.ա. 867–890 թթ.) Բագրատունիների տոհմից արքա էր, ով համարվում է հայկական միջնադարյան պետության վերականգնման ու կայացման կարևոր դ64ի. Նա վերականգնեց Հայաստանի ինքնուրույն արքայությունը արաբական տիրապետությունից հետո, ամրացրեց կենտրոնական իշխանությունը, զարգացրեց տնտեսական ու ռազմական կառավարման համակարգը և նպաստեց եկեղեցական ու մշակութային կյանքի աճին։ Բագրատ Այվազյանը, որպես պատմական ուսումնասիրող և հեղինակ, հաճախ ներկայացնում է Աշոտ Երկաթի գործառույթներն ու նշանակությունը՝ ընդգծելով նրա դերը հայկական պետականության ու ազգային ինքնության պահպանման գործում։ Այս կերպ, Աշոտ Երկաթը դարձավ միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական կայունության և մշակութային վերելքի խորհրդանիշ, իսկ Բագրատ Այվազյանի հետազոտությունները թույլ են տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմել այդ դարաշրջանի հայկական պետության կառավարման, արտաքին քաղաքականության և սոցիալ-տնտեսական զարգացումների մասին։

Психология

Մանկավարժական, տարիքային հոգեբանության և մաթեմատիկայի դասավանդման մեթոդիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է դեռահասների տեսական մտածողության զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հանրահաշվական խնդիրները տարբեր եղանակներով լուծելու գործընթացում։ Քննության են առնվում դեռահասության տարիքում մտածողության զարգացման հոգեբանական օրինաչափությունները, վերացական դատողությունների ձևավորման պայմանները և մաթեմատիկական գիտելիքների յուրացման ճանաչողական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանրահաշվական խնդիրների լուծման այլընտրանքային եղանակների կիրառմանը, դրանց համեմատությանը և սովորողների տրամաբանական ու վերլուծական կարողությունների զարգացմանը։ Վերլուծվում են խնդիրների լուծման ընթացքում ընդհանրացման, վերացարկման, համեմատության, դասակարգման և պատճառահետևանքային կապերի բացահայտման մտավոր գործողությունները։ Քննարկվում են հանրահաշվական արտահայտությունների ձևափոխման, հավասարումների և անհավասարումների լուծման, ինչպես նաև մաթեմատիկական օրինաչափությունների հիմնավորման տարբեր մեթոդների ուսուցողական հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել խնդրահարույց ուսուցման, հետազոտական առաջադրանքների, ինքնուրույն աշխատանքի և խմբային քննարկումների կիրառման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում սովորողների անհատական ճանաչողական առանձնահատկություններին, մաթեմատիկական հետաքրքրությունների ձևավորմանը և լուծման եղանակների գիտակցված ընտրության կարողության զարգացմանը։ Կարևորվում է ուսուցչի դերը տարբեր լուծումների համեմատական վերլուծության կազմակերպման, սովորողների դատողությունների հիմնավորման և ինքնուրույն եզրահանգումների խրախուսման գործում։ Աշխատանքը կարող է նպաստել հանրահաշվի դասավանդման մեթոդիկայի կատարելագործմանը, սովորողների տեսական մտածողության զարգացման արդյունավետ մանկավարժական պայմանների բացահայտմանը և մաթեմատիկական կրթության որակի բարձրացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկայի ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթական հոգեբանների և մաթեմատիկական կրթության մեթոդաբանության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։